REKLAMA

"Przezroczyste i kulturowo nieuświadomione" - picie alkoholu w Polsce

Magazyn filozofa  - Tomasz Stawiszyński
Data emisji:
2022-11-19 13:00
Prowadzący:
Czas trwania:
23:55 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
prof. Iwona kurz z Instytutu kultury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego jest z nami dzień dobry dzień dobry będziemy mówili o takiej triadzie pojęć, które Kasia zdefiniowała jako temat tej naszej dzisiejszej rozmowy alkohol kobiety kultura w kontekście Polski oczywiście to się wiąże z słynną wypowiedzią czy wychodzi od słynnej wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego o tych kobietach, które dają żyje on potem nawet przeprosił za tę wypowiedź, choć taki sposób dość Rozwiń » specyficzne, ale zacznijmy może w ogóle od takiego twojego ogólnego komentarza do tych słów, bo wy płyniemy na szersze wody ja bym chciał w ogóle o tym fantasy macie pijaństwa w dyskursie politycznym polskim trochę mówić, bo tutaj różne strony dyskursu na różne strony sceny politycznej przerzucają tymi tymi tymi właśnie wyobrażeniami pijaństwa, ale najpierw po prostu bym zapytał o to jak o sobie otworzyła media zobaczyła tę wypowiedź to jaka była reakcja, bo się po prostu też tym wątkiem w kulturze alkoholu zajmuje zawodowo tak rzeczywiście też Echa tej wypowiedzi nie milkną sprawna akcja jest oczywiście też, że można rozwiązać jakiś czas już po niej i myślę ona jak wielu powodów jest ciekawa i nieciekawa zarazem rocznie czekała w oczy już trochę ręce opadają na temat tego jak wygląda u nas debata publiczna natomiast to jest takie klasyczne połączenie powiedzmy prawd półprawd z kompletnie błędnym wnioskowaniem, a także takim bardzo wyraźnym adresem politycznym, ale takim politycznym jak dziś w polityce bywa to znaczy mówię nastawionym na wywoływanie emocji i ta wypowiedź oczywisty sposób musiała oburzyć kobiety nie tylko kobiet oczywiście, ale było tutaj tymi oskarżonymi natomiast najwyraźniej też, jakie były tutaj inne cele mogą być inne cele związane zdaniem satysfakcji wielkiemu klubowi część, którzy nienawidzą kobiet, że zacytuję klasyka, dla których prawda to połączenie jakich nie wiem niezależności kobiet, które również ten obraz prawda implikuje jakiegoś ich innego myślenia o życiu rodzinnym z przyczynami no niższej dzietności w Polsce w ostatnich latach jest fantastycznym takim plastrem na różnego rodzaju kompleks i jedno opisywaną szeroko dzisiaj w polskiej socjologii taką przepaść pomiędzy postawami praktykami kobiet mężczyzn, więc oczywiście tutaj dużo się takich ciekawych rzeczy retorycznie dzieje to duże właśnie mówią naszej dyskusji natomiast od czego zaczęłam to znaczy Jarosław Kaczyński wskazał na poważny problem, jakim jest picie zaraz pan pewien temat kulturowy, jakim jest picie nie tylko kobiet w Polsce jak się wydaje pozostaje to mówiąc eufemistycznie w nikłym związku, a raczej myśli już można było odwrócić to rozumowanie powiedzieć, że nie dlatego nie ma dzieci kobiety piją kobiety piją, dlatego że niespecjalnie chcą mogą mieć dzieci w te okoliczności społecznych politycznych kulturowych, których funkcjonujemy mam w ogóle wrażenie że, że to jest tylko pewien symptom takiego sposobu myślenia mówienia czy obsługi emocji zbiorowych w Polsce, którzy aktor, który działa już od bardzo wielu lat, który ci, którzy często dochodzi do głosu w Polskiej polityce zresztą po różnych stronach tej tej politycznej sceny, że tutaj tak takim właśnie schematem, który się często chętnie stosuje jest schemat następujący, który właśnie wypowiedź Kaczyńskiego realizuje doskonale, że mamy jakiś problem społeczne mamy osoby, które są władzy i w jaki sposób powinny czuć odpowiedzialne za stan społeczeństwa i przynajmniej szukać jeśli nawet nie czuć się odpowiedzialnymi w tym sensie, że to one ten problem wywołały, bo zawsze wywołują inne ekipy nigdy tak coś jest przy przy władzy to sami poszukiwać jakichś narzędzi do tego, żeby ten problem rozwiązać, a zamiast tego jeśli jest jakaś bezradność w odniesieniu do owych narzędzi właśnie wskazuje, że Polsce jakąś grupę, która jest temu winna to przez kobiety, które nie chcą rodzić dzietność spada, a nie np. przez politykę społeczną IT takich osób bardzo uniwersalny schemat w no dokładnie tutaj w dość wymieniać powodów z 1 strony bardzo świadoma celowa polityka PiS związana z wszystkimi kwestiami produkcyjnymi od radykalnego zakazu aborcji prawda przez stan opieki zdrowotnej plus Kondek społeczne nam się, że się naprawdę mamy bardzo dużo odwagi, żeby decydować się dziecko w biorąc pod uwagę, w jakich okolicznościach ekonomicznych społecznych politycznych kulturowych właśnie powiedziałam trzeba je wychowywać to jest wyzwanie, ale też wyzwanie, które wymagałoby od polityków obecnie rządzących np. być może jakieś korekty prawda dotychczasowego działania to jest jednak rzadkie w Polsce, żeby ktoś takiej korekty, jakby umiał taką korektę wykonać to też oczywiście są problemy bardzo bardzo złożone tak, bo też nie da się tej sytuacji poprawić w tej chwili z dnia na dzień jeśli chodzi o służbę zdrowia i nie wiem opiekę ona Tal no tutaj po prostu cała lista cała lista problemów, więc tak jak mówisz prawda bardzo fajnie powiedzieć no, gdyby kobiety tylko chciały rodzić dzieci zamiast w tym czasie spożywać alkohol byłoby naprawdę cudownie no no nie tak tak no to oczywiście też właśnie tak jak mówimy sprawia, że można nie brać za to odpowiedzialności po prostu sobie już nie zawracać głowy tylko dalej robić to co się robi, a mieć winnego, ale w ogóle chyba ten wątek pijaństwa, które jest problemem w Polsce nie nie od dzisiaj jako właśnie takiego narzędzia wyzwalania pewnych, choć skojarzeń czy właśnie narzędzia takiej stygmatyzacji jest jest też czymś na co warto zwrócić uwagę, bo ja mówiąc szczerze od razu sobie przypomniałem też przy okazji tej wypowiedzi wypowiedzi z kolei polityków z innej strony sceny politycznej jak 500 plus chodziło, że właśnie tam jakaś masowa masą masowe pijaństwo natychmiast zapanuje właśnie wszystkie to też kobiety i mężczyźni będą te pieniądze przeznaczać wyłącznie na alkohol i za chwilę będziemy w jakim kraju, w którym po prostu ten problem jeszcze się zintensyfikuje tak to jest w ogóle taki mechanizm nie dotyczy tylko pić akurat ale gdyby przepisy myślę to bardzo dobrze widać to np. też obecni ostatnio się ujawniło przy takich znanych prawda przypadkach celebrytów przyłapanych na prowadzenie samochodu po alkoholu to znaczy tak można być taki był taki ten paradoks złodzieja, który krzyczy Łapaj złodzieja i prawda tam pokazuje palcem, gdzie on nie był uciekł dlatego, że to co jest uderzające w tych rzeczywiście się zgadza takich wracających tutaj strachach straszeniu prawda, że będą ludzie pić to po pierwsze, mówimy o tym w kontekście, w którym naprawdę w Polsce dużo pije to znaczy to jest absolutnie, jakby powszechna praktyka w różny sposób oczywiście, ale mówimy tutaj naprawdę dużych osiągach po pierwsze po drugie nie no właśnie zwykle wypowiedzi padają ZUS środowisk, których nie można podejrzewać abstynencję i gdzie jakimś sensie właśnie trochę tutaj jakby my miała działać taka zasada, że nią jak my robimy to inni nie powinni prawda jeszcze 1 rzecz to znaczy, że właśnie zawsze są grupy stygmatyzowanie to są biedni tak jak w tamtym przypadku prawda, czyli jak jakaś jakaś patologia też jak straszy też są uwikłane w kwestii picia zaznacza, że to właśnie PiS jakiś margines prawda grupy grają z nim przecież wielu takich różnych akcji społecznych i różnych wypowiedzi ekspertów na ten temat i takiego uświadamiania pokutuje chyba wciąż wizerunek takiego człowieka z marginesu jako alkoholik właśnie taki to 500 plus, które w końcu było uposażeniem wypłacanym wszystkim również dotyczy ludzi bardzo bogatych, ale jakiegoś powodu to właśnie ci biedni mieli przeznaczyć na flaszkę nie bogaci prawda na kolejne na kolejne jakiś tam na kolejną butelkę jakiejś drogi Łyski, więc tutaj wojna 1000 w nożną to musi być prawda oszczędzać też 500 plus parę miesięcy, ale mówimy tak RAM-U zabroni traw oraz bardzo natomiast i podobnie zeszło z kobietami prawda, dlatego że tutaj też mamy do czynienia z takim napięciem jak Ross i rozpięcie różnych wartości oznacza to picie kobiet zawsze było waloryzowane negatywnie to taki paranoja prawda kobiety są niby wynoszony w górę to oczywiście wszystko takie praktyki, które wiążą z jakim rodzajem nie wie właśnie poniżenia takich złych społecznie źle postrzeganych praktyk z kolei bardzo wciągają w dół, więc tutaj bardzo silnie działa to prawda skojarzenie no mężczyzna najwyraźniej nie grozi tutaj kobiety prawda nagle cały ten w fałszywy system wartości prawda opartych na takim właśnie wyniesieniu świętej kobiecości bardzo silnie działa w tym na CES w w tym kontekście możemy oczywiście też podstawą tego jest też to, że no nigdy rządzący w Polsce czy w każdym razie może najbardziej ma akurat niektóre rządy komunistyczne, ale w osiemdziesiątym dziewiątym mamy do czynienia z taką jak takim rodzajem głębokiej ambiwalencji tak to znaczy nie rezygnuje się dochodów trzeba tutaj zawsze pamiętać, że prawda państwo ma interes w tym, że alkohol sprzedawać, więc koniecznie skutecznie będzie walczyło z tym, że tego nie sprzedawać prof. Iwona kurz jest z nami będzie z nami też po informacjach chciał z nami prof. Iwona kurz rozmawiamy o alkoholu w szerokim społecznym kontekście kulturowym wyszliśmy od wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego słynnej, ale trochę tak szerzej teraz się temu przyglądamy także pod kątem w ogóle użyteczności tej tej fantazji czy tego czy tego czy tego stygmat ów dyskursie politycznym, ale wspomniała też od tych głośnych aferach z celebrytami wydają się, że tutaj też różne niezwykle interesująca aspekty naszego stosunku do tych spraw się uaktywniają abstrahując od tego, że to staje się asumpt do takiego politycznego okładania się po głowach często i ta polaryzacja bardzo się uaktywnia tam w ogóle podwójne standardy często bywają stosowane jak coś robi ktoś z tej przeciwnej strony to wtedy straszliwie się na to często oburzamy, a jak ktoś od nas zrobić coś podobnego to wtedy mamy już szereg usprawiedliwień to taki klasyczny mechanizm psychologii społecznej oczywiście ale, ale tu jeszcze jest coś głębszego właśnie chyba w grze w tym w tym naszym stosunku do tych historii to znaczy tak wydaje się, że to oczywiście wszystko podporządkowane takiej logice tabloidowi prawda, gdzie chodzi o to, żeby w jakimś sensie przyłapać ludzi na gorącym uczynku to jest logika w ogóle mediów tak, że właśnie trochę po to, oglądamy różne wydarzenia na żywo, a potem ich relacje z nich, że tam właśnie rzeczywiście może wydarzyć coś nieprzewidywalnego, więc jeżeli jakaś osoba, która zwłaszcza, jeżeli pretenduje do jakiej takiej funkcji publicznej jakiegoś autorytetu cokolwiek to znaczyło zostanie przyłapana w trudnej sytuacji Otóż zmierza prawda taka fascynacja z niechęcią też wreszcie można dać upust prawda tej tej ja jawnie jak w sposób usprawiedliwiony pewnej niechęci do do elit to co nie tutaj uderzył, bo myśmy takiego ostatnio z ostatnich miesiącach taką taką serię prawda uprawomocnienie zajął się już wyroku w sprawie Beaty Kozidrak potem historia jeże, które zaraz potem z synem znanego polityka prawicy ma, a która właśnie dokładnie pokazać mechanizm, który mówi zaś zawsze ulega jakiemuś upolitycznieniu i że z 1 strony znowu takie taka dziwna nierównowaga występuje oznacza z 1 strony wymagamy od celebrytów więcej z drugiej strony mniej w zależności od tego prawda, jakie tam emocje uderzono to było znamienne właśnie w kontekście Beaty Kozidrak też tego zawodu ze względu na swoją pozycję kara za jej nóż przestępstwo chyba powinna być niewielka natomiast tutaj znowu bym raczej trochę pytało nas samych w tym kontekście również, bo no ta kwestia prowadzenia samochodu po spożyciu alkoholu znowu też jest powszechna prawda, więc się absolutnie ujawnia moim zdaniem taki mechanizm, który ludzie, którzy to robią albo są świadkami po po prostu dobrych praktyk przyzwalają na nie jeżdżą znajomymi członkami rodziny, którzy prowadzą samochody nagle mogą dać upust swoim emocjom, które być może się z tym wiążą, która jak w codziennej praktyce nie ulegają, jakby ekspresji to można kogoś tam pogonić w zaciszu domowym, oddając oczywiście spokojnie i temu na czym tych celebrytów przyłapuje oni stają prawda takimi jak by ogniskowych mi tych naszych, ale nie wiem grzechów i niebo, bo to rzeczywiście przepraszam widać tylko na krótko słowo rzeczywiście coś takiego, że z 1 strony w oczywisty sposób występują mechanizmy jakiegoś tam usprawiedliwiania i mówienia że, ponieważ to wielki człowiek no to po to, inaczej na to patrzeć z drugiej strony tam bardzo intensywnie się uaktywnia hejt i płyną w mediach społecznościowych jakiś po prostu straszliwe potoki oburzenia i jakiś strasznych słów i przekleństw et Cetera i ma się wrażenie, że to jakoś się staje właśnie taka figura, na którą już można wylać wszystko po prostu ktoś, kto popełnił jakiś błąd nie, bo bardzo bardzo poważny nagle właśnie staje się kimś, kto właściwie składa się tylko z tego 1 błędu na znaki na kogo można wylać całą swoją niechęć lustracja itd. no niestety tak tutaj chyba trudno coś z tym zrobić to ktoś nie dotyczy nie tylko picia prawda podjęta po prostu mówi rzeczywiście tej logice tabloidów natomiast w kontekście picia to jest o tyle ciekawe, że to rzeczywiście coś chciałem takim centrum jednak i praktyki kulturowe, które naprawdę powszechna w Polsce nie tylko w Polsce, ale właśnie mówimy tutaj o nas, gdzie znikoma część społeczeństwa z dużym wskazaniem zwiększą wskazaniem akurat na kobiety nie pij alkoholu w ogóle natomiast takie praktyki na upijanie się prawda jakieś mniej bardziej regularne to są też statystycznie bardzo duże liczby to są to jest strzegły bardzo duże dużo dużo większe niż w poprzednich latach spożycie alkoholu na głowę niczym w tej chwili chyba 10l jeśli przy czym łączy się to statystyka, więc w różnych grupach to się układa różnie, więc mamy się, że mamy tutaj problem, który po prostu polega na tym, że te kwestie związane z piciem nie są regulowane na żadnym poziomie kodu kulturowego ani od politycznego tak można powiedzieć to znaczy z 1 strony mamy absolutną dostępność to mówiłam o tym, że prawda politycy na tym zarabiają po prostu zieloni sami też piją sami mają różny stosunek a kiedy w niektórych miejscowościach turystycznych próbowano wprowadzić zakaz sprzedaży alkoholu po godzinie dwudziestej drugiej niektórych to się udało w niektórych pojawiło się takie odpowiedzi w takim duchu, że to jest no, jakiego rodzaju atak na wolność prawda gospodarczą, ale to rzeczywiście, bo faktycznie tak jest że, że tutaj jeśli chodzi o spożycie na głowę to nie jest tak, że my jesteśmy jakimiś Super rekordzistami, ale z drugiej strony jeśli chodzi właśnie dostępność liczbę wszystkich małych 24 godziny na dobę dostępnych sklepów z często w g w tytule np. figura szwagra jako tego do kogoś idzie, bo flaszka jest tutaj też bardzo zakorzeniona ale, ale właśnie takie sklepy stacje benzynowe to jest też trakt taka trochę tutaj specyfika no to to na pewno tak to były tutaj w co się zaczęło w latach dziewięćdziesiątych prawda, gdzie właśnie na tej to polskie ulice zaroiły się od neonów czy taki właśnie w nowych tablic z napisem sex Shop i Alco 24 na 7 cha prawda jakby, żeby w ta w wolność odzyskana wolność osiemdziesiąty dziewiąty jakakolwiek ona nie była dużym stopniu wyrażała się właśnie wolności zakupu alkoholu dostępu różnego rodzaju treści wcześniej jakoś tam na cenzurowanym z tymi treściami wzorowanymi różni się potem działo natomiast alkohol z nami został na stałe tak jesteśmy znam, że w latach dziewięćdziesiątych kiedyś widziałem taką małą hurtownie i ona właśnie też intencjonalnie trochę ducha tego czasu wyrażała i to było inne zostawienie cement sery Wojciech w pierwszej z mojej ocenie wszystko dla wszystkich praw za, ale no im mieszka w Śródmieściu Warszawy, więc notę w promieniu 200300m mam chyba 8 sklepów z alkoholem, które są czynne właściwie niektóre z nich również niedziela raz, ale też pamiętam swoje zdumienie w niewielkim sklepie wiejskim, gdzie po prostu poza niewielkim wyborem towarów spożywczych była po prostu cała wielka półka z jakimś niebywałym wyborem wódek w różnych formatach rozmiarach smakach, więc tutaj ta ta dostępność rzeczywiście jest uderzająca nawet się nad tym zastanawiam czy to oznacza takie jak książki terapeutyczne, których powstaje ostatnio bardzo dużo, gdzie na w dla osób terapią 7 wskazanie unikanie sytuacji ktoś pił alkohol no to jest po prostu w ogóle widok alkoholu to jest niemożliwe tak raz lepiej sceny filmowe różne towarzyski spotkania, w których oczywisty sposób pijemy wino i gdzieś to jakby tak nie ja nie należę akurat, które są zwolenniczka mi jakiś radykalny prohibicji, ale po prostu się odwróci to lustro zobaczy jak bardzo to jest właśnie przezroczysta, a zarazem jakoś kulturowo nieuświadomione właśnie także tutaj z 1 strony nie ma regulacji nie ma woli, żeby spróbować jednak jakoś uporządkować, a z drugiej strony nie ma kodów kulturowych tak to znaczy, że nakłada na statystyki uzależnień bo, bo to się jakoś też zobowiąże, że brak takiego takiej formy właśnie, w której kulturowej symbolicznej, której można uczyć się korzystania z takich substancji często właśnie prowadzi do ich takiego ekscesy nago przyjmowania tak też jest mechanizm, którym prawda, jeżeli to picie jako regularny natomiast zdarzy się jakiś kłopot problem były poważniejsze tąpnięcie w życiu to bardzo szybko prawda ta ścieżka może stać szczerą, w której innymi alkohol, który ma być lekiem na całe zło staje się w górniczy przyczyną wszystkiego zła to jest no i płynne mechanizm niestety bardzo trudne do rozwikłania wiele nie mamy tych tych ukrytych kodów to znaczy nie ma utrwalonych właśnie dziś takich praktyk społecznych, które zakładają, że picie w pewnych kontekstach jest postrzegane jako miłe pożądanej właściwy do pewnego stopnia w innych zupełnie nie znaczy tutaj mamy naprawdę pełną swobodę korzystania z picia zbiorowego indywidualnego sam na sam w ogóle niema tego prawda nie ma takiego języka też długo mamy tradycję historię takiego kodu kulturowego, w którym picie jest zastępcze tam, gdzie prawda niemożna praktykować wolności politycznej Obywatelskiej tam mamy to alibi, żeby prawda nocne Polaków rozmowy przy alkoholu jest naprawdę bardzo mocno jak pisane od romantyków w polską wyobraźnię marzę to tu jeszcze z 1 strony prawda ten mit, a z drugiej strony praktyki z kolei pańszczyźniany no k jest jakaś taka mieszanka po prostu nieprawdopodobna, gdzie właśnie ten rodzaj wolna Amerykanka kulturowej spotyka się wolną Amerykanką polityczną to taki to też w ogóle jest także jak jak ciężko się żyje to alkohol jest po prostu takim środkiem, który pozwala zniwelować ten dyskomfort szybki sposób tani, a jednocześnie oczywiście to pojęcie życia, które jest trudna jest szerokie no np. jakość relacji społecznych w bliskiej rodzinie właśnie różne różne sprawy, które niekoniecznie muszą od razu się wiązać jakąś straszną presją no ale często właśnie w tym w tym sensie bywa tak bywa wykorzystywana no, więc co mu wspominam prawda motywach filmowych to znaczy ile razy w serialach filmach fabularnych widzimy stanowczo bohater wraca do domu na niezależność od kontekstu społecznego czy produkcji do kraju, który produkuje ten film pierwsze co robi tam wie, że piwo wino Łyski cokolwiek prawda to jest jakby takie bardzo silne sprzężenie i doświadczenie we wniosku pieniądze, ale również właśnie tej reprezentacji kulturowej, że spożycie alkoholu wiąże się z poczuciem ulgi, a też mamy myślę, że szerszy mechanizm jest takie, jakby trochę bardziej intuicyjne może, ale wrażenie, że to też nowoczesność wytworzyła takie miejsca należą do nich sport np. który wcześniej tutaj była mowa takie miejsca trochę puste były pozbawione i wyraźne takiej celowości społecznej, ale razem bardzo silnie uzyskujące emocje i jaką siłę praktyk społecznych im alkohol do nich należy jako też taka właśnie wraz z tymi z nowoczesnością odrywa się od nie wiem rytuałów prawda trochę tradycyjnych jakiś praktyk coraz bardziej i czytać nie tylko z nimi się wiąże to jednocześnie staje się stałym elementem czasu wolnego stałym elementem ekspresji egzystencji i w bardzo takim jednak skomplikowanym tutaj uwikłaniu w to co tutaj staje się przyczyną co skutkiem no tak łatwo się w tym pogubić to prawda myślę, że to uczynimy płytą naszej rozmowy bardzo serdecznie dziękuję za to spotkanie IT analizę od właśnie Kaczyńskiego wyszliśmy, a jak na jak szerokie wody wypłynęliśmy ostatecznie bardzo też państwu dziękuję, bo kończymy już te audycje, którą oczywiście Katarzyna Morawska Bielecka przygotowała wydawała realizowali Maciej Gorczyński Jacek Kozłowski Maciej do 12 Jacek od dwunastej no ja się nazwą Tomasz Stawiszyński wszystkiego dobrego i do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MAGAZYN FILOZOFA - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA