REKLAMA

O najmocniej zakorzenionych mitach związanych ze zmianą klimatu

Homo Science
Data emisji:
2022-11-12 13:40
Audycja:
Czas trwania:
25:22 min.
Udostępnij:

Wyjaśniamy m.in., co sprawiło, że w średniowieczu Grenlandia została nazwana "zieloną wyspą", mimo że wcale zielona nie była oraz dlaczego Szwedzi nie mogliby w XVII wieku zaatakować Rzeczypospolitej, jadąc saniami przez Bałtyk, nawet gdyby napadli nas zimą, a nie latem.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu witam w audycji Homo science przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PL dziś troszeczkę innej formule tak silną wolę we dwoje i chcemy państwu powiedzieć o mitach związanych z ze zmianą klimatu ociepleniem i o tym jak zmienia się percepcja tego zjawiska obserwujemy to od ładnych kilku lat i trochę będzie to oprócz sprowokowane tym, że mija 5 lat od chwili, kiedy nastąpiło coś na kształt takiego małego przełomu on był Rozwiń » może oparty bardziej na naszych wrażeniach, ale wynika z tego, że na naszej kryzys naukowej stronie na Facebooku mamy tam jakiś w tej chwili jest to 50 000 obserwujących dziesiąte 3 tyś jest okej i to jest duża grupa oczywiście to nie jest grupa reprezentatywna, jakby ktoś chciał ich badania robić, ale mamy bardzo różnych ludzi i widzimy też co oni piszą w jaki sposób reagują, ale też widzimy najbliżej interesują pewnymi tematami i przyznam szczerze, że dopiero w 2017 roku nastąpiło jakieś takie dziwne chrupie cięcie, po którym ludzie zaczęli czytać teksty materiały komentować poświęcone zmianom klimatu i oczywiście zdaję sobie sprawę z tego, że to nie jest także wcześniej to nikt, a potem wszyscy oczywiście mnóstwo ludzi od wielu wielu lat już tym tematem zajmowało mówiło o tym ostrzegało w Polsce również mieliśmy znakomitych specjalistów od tego natomiast w naszej percepcji gdzieś w tym właśnie 2017 roku nastąpił jakiś taki przełom, który pokazał szersze zainteresowanie publiczność i to nie jest także my dopiero 2017 roku zaczęliśmy na ten temat pisać pisaliśmy od samego początku istnienia kryzys nauki, czyli od 20122013 roku i wcielenia dzień wcześniej pracowała w Rzeczpospolitej w roku 2008 zaczęłam się zajmować właśnie tematyką zmian klimatu i wówczas pamiętam, że to były takie artykuły, które po prostu wpadały w czarną studnie gdzieś gdzieś mogłem równie dobrze pisać do szuflady właściwie nie było żadnego dźwięku gdzieś zrzucano na poczucie wiele pól na aktach trochę na dalsze pozycje gdzieś na dalsze strony i powiem szczerze chyba jest także w końcu mówienie na ten temat przyniosły efekt to znaczy ten efekt kuli śniegowej nastąpi zresztą to jest nazwa również pochodząca z tematyki zmiany klimatu ziemia kula śniegowa to jest ziemia Śnieżka to jest również termin pochodzący właśnie z nauki, ale no właśnie obserwujemy to i co widzimy zmienia się również od tych 5 lat od kiedy ludzie zwracają uwagę na to w jaki sposób w ogóle jest jest zagadnienie, że jest problem i że ta zmiana klimatu nas dotyczy i czy mają rzeczywiście odczuwać też zmienia się sposób w jaki ludzie od mówią o tym tak część osób próbuje zaprzeczać w dalszym ciągu, ale to również to zaprzeczanie ulega zmianom i właśnie dzisiaj chcemy państwu o tym opowiadać w ogóle bardzo produkt sali dobra oznaka, że ludzie, że również wzrosłoby wzrost cen wzrosła o 1 tendencja do zaprzeczania dlatego, że to jest znacznie lepszy niż ignorowanie, bo najgorzej, kiedy nikogo nie obchodzi nikt o tym nie mówi w ogóle o tym nuda po prostu nuda nawet kiedyś takie krążyły po redakcjach liście papierowych hasła w rodzaju, że w ogóle pisanie o jakich tematach ekologicznych to jest niby obowiązek, ale gwarantowany sposób na to, żeby pies kulawą nogą tego nie przeczytała już na peronie Czytelnicy, więc ta zmiana to pojawienie się takiej narracji jak się mówi 1 jedyna realistyczna to też w jakim stopniu dobry objaw i tu chcemy się skupić takich kilku etapach pierwszy z nich potem będziemy już Ross pełna kolejnych krokach skupiali pierwszy najstarszy to jest powtórzy nie ma żadnych zmian klimatu to, skąd bzdury i w ogóle kto jakie zmiany klimatu widział na oczy potem pojawiło się taka też taka opowieść o tym, że faktycznie coś tam się zmienia, ale na pewno nie jest wina człowieka tylko tam słońca i cyklicznych zmian na rany kanu takich rzeczy potem pojawiła się opowieść o tym, że no co prawda rzeczywiście ludzie zmieniają klimat, ale to nie Polacy, bo Polacy przecież wiadomo małe żuczki w ogóle to Chińczycy zmieniają klimat i Polacy przecież, dlaczego mieliby coś robić skoro Chińczycy to jest taka narracja wciąż obowiązująca zresztą ta druga coś zmienia to wina człowieka też na razie mają obowiązywać ma pierwsze najsłabsza niema żadnych zmian klimatu to bzdury już coraz mniej ma zwolenników natomiast czwarta narracja no dobrze zmieniliśmy wszyscy klimat, ale to nie wina zwykłych ludzi tylko wielkich korporacji, ale prawdę taka, że wielkie korporacje nie żyją same się wielką mają klientów będzie konsument ci napędzają o tym będziemy jeszcze więcej mówili potem natomiast chcemy teraz przejść chronologicznie przez te etapy tak jak Ola powiedziała rzeczywiście są cały czas zaprzeczać czy z każdego z tych gatunków, ale zajmijmy się najpierw nad na tym najstarszym, czyli nie ma zmian klimatu w ogóle, o czym tu rozmawiamy i CEZ z nimi, że od raportu PC PiS, czyli międzyrządowy zespół do spraw zmian Klimala przed oczami to jest jeden z 1 agent działająca przy ONZ i jest taki zespół, który skupia i naukowców przede wszystkim naukowców, ale również ludzi, którzy są związani z organizacjami pozarządowymi oraz z przedstawicieli rządów, bo to ma być organ doradczy dla rządów, które mają wyznaczać na podstawie zaleceń IPC różne swoje klimatyczne strategię wspomniałem o tym, dlatego że właśnie w zeszłym roku PiS wydało swój kolejny raport i jest pierwszy raport, w którym nie mówi się już o tym, że człowiek prawdopodobnie w zmiany klimatu itd. tak on tam jest bardzo jasno powiedziane zmiany klimatu są wywołał człowiek mamy już pewność co do tego więc, jakby ten aspekt w ogóle istnienie zmian klimatu i talentem już niema totalnie żadnych wątpliwości, ale wciąż istnieje m.in. taka narracja już dość historyczna szczególnie na Twitterze co prawda Twitter czy właśnie rozsypuje, więc może czasem lepiej, ale pojawia się taka opowieść o tym, że Hej, za oknem jest właśnie śnieg albo jest lipiec jest tak zimno przecież tylko 12 stopni i gdzie te wasze zmiany klimatu mamy chłodzenie ocieplenie klimatu co prawda jak teraz mieliśmy najgorętszy w w chyba w historii pomiarów październik to jakoś w Ośnie nie było tych nie twierdzę ich terrorystów też dział absolutnie na jest taka narracja mówiąca o tym, że no naukowcy twierdzą, że właśnie 98% naukowców, którzy twierdzą, że zmiany klimatu istnieją, ale przecież są te 2% przecież nauka właśnie tak działa być może to te 2% ma rację trzeba sprawdzić to jest w ogóle często odwołaniu, że nauka tak działo wszystko zmienia to jest prawda, że Kopernik również działał wbrew ogólnemu trendowi, że wszyscy byli przeciwko niemu on zmienił w ogóle postrzeganie nauki, bo myślał pod prąd no teraz troszeczkę inaczej działa, ponieważ za czasów Kopernika nie mieliśmy dominującej metody naukowej, a dzisiaj ta metoda naukowa w świecie nauki obowiązuje, czyli innymi słowy, zanim się cokolwiek ogłosi to nie jest to doktryna widzimisię i czyjaś opinia tylko to musi być potwierdzony badaniami musi być powtarzalnej przez innych naukowców również powtarzalne to coś się na te wyniki badań, które osiąga w związku z tym to nie jest wyssane z palca tak jak było za czasów Kopernika, kiedy stwierdzono różne rzeczy, bo tak po prostu dochodzono do wniosku, że tak jest poprawnie politycznie rzeczywiście metoda naukowa wkroczyła w pełnej swojej mocy krasie i faktycznie był taki moment, że może 98% naukowców 98 prac nauką procent prac naukowych związanych właśnie ze zmianami klimatu wskazywało na to, że te zmiany klimatu istnieją i że wuj człowiek i poddano badaniu szczyt takim właśnie badaniom zgodnym z metodą naukową powtórzeń powtarzano tak dalej te wyniki tych pozostałych 2% prac w 23, bo to też zmieniało i co się okazało okazało się że, gdyby te prace te 23% były zrobione prawidłowo zgodnie z metodą Naoko nie były to ogromna większość z nich potwierdzałaby fakt istnienia tych zmian klimatu i tego, że w Wołowie człowiek, czyli tak naprawdę błędy metodologiczne zadecydowały o tym, że prace były jak zaprzeczały udziałowi człowieka, więc nie potwierdza de facto potwierdza tylko po prostu były źle zrobiona po naprawieniu ich w dobija frakcji młodych 100% oczywiście tam zawsze będzie jakiś margines zawsze będą naukowcy niepokorni, którzy w, których niepokorność nie polega zazwyczaj na tym, że właśnie mu głoszą prawdę wszyscy inni nie tylko polega raczej na tym, że mają jakieś swoje światopoglądowe problemy, które wpływają na percepcję danych naukowych to jeszcze dorzuca, dlaczego my mówimy o tym, że PiS, czyli między rządowy zespół do spraw zmian klimatu ma tak duży autorytet Otóż jest to największe najbardziej kompletne grono naukowców zjazd zajmujących się zmianami klimatu w ogóle klimatem, które wydają opinię na podstawie setek czy też tysięcy wyników badań, które są brane pod uwagę podczas sporządzania takich raportów ogromnych raportów, które się ukazujące kilka lat od roku 2021 do teraz okazuje się szósty raport wpisują się w częściach okazuje właśnie w nim wyczytaliśmy, że nie ma wątpliwości co z tego co i kto wywoła zmiany klimatu przeskakujemy do następnego etapu, czyli to nie wina człowieka to jest bardzo mocny wątek on wciąż jest mocno obecny i z grubsza rzecz ujmując polega na tym, że wyszukuje się różne zjawiska, które mają rzekomo być prawdziwą to przyczyną tych zmian klimatu, a nie człowiek i tu poczesne miejsce są wulkany po każdej erupcji wulkanu pojawia się znowu wysyp to najczęściej na Twitterze, ale nie tylko opowieści o tym, że np. 11 wybuch wulkanu emituje i tu różnie 100× nie wiem 100010000× więcej dwutlenku węgla niż np. działalność człowieka 1 roku albo cała działalność człowieka mówi o tym w ten sposób, dlatego że te narracja, zaprzeczając faktom jest bardzo niespójna, ale spójrzmy na fakt z fakty są takie, że najpotężniejsza erupcja, jakie zdarzyły się w ciągu ostatnich 50 lat, czyli w wybuch wulkanu Pinatubo spowodowała uwolnienie około 42 000 000 ton dwutlenku węgla grozi brzmi groźnie w ogóle wulkan jako taka potężna siła, wobec której człowiek jest taki malutki nowym wyglądają na taką figurę no realistyczną prawda tymczasem okazuje się też około tato areszt 4042 000 000 ton dwutlenku węgla to jest 1% rocznej emisji tego gazu, w które po powstają w wyniku działalność działalność człowieka i tutaj no spójrzmy na to co więcej, gdybyśmy uśrednić wulkaniczną produkcję gazów cieplarnianych to można przyjąć, że co roku to dają one do atmosfery około 31 000 000 000 ton co 2 a, a w tym samym czasie gospodarka człowieka emituje ponad 30 000 000 000 ton co 2 tak i mamy np. jeszcze dane z roku 2015, które pokazują, że wulkany w tamtym roku, kiedy były wyjątkowo aktywne wyemitowały 138× mniej dwutlenku węgla niż ludzie no to są dane z wielu lat i trzeba spojrzeć naturalnie wulkany nie są winne jesteśmy winni my, ale przecież jeszcze są naturalne zmiany tak jak np. cykle słoneczne i tu się pojawia opowieścią o tym, że przecież klimat zawsze zmieniał perspektywa może być różna możemy spocząć na średniowieczne optimum klimatyczne albo na całą historię ziemi, gdzie fakt faktycznie te zmiany klimatu były duże i tutaj trzeba powiedzieć, że do roku 1997 cykle słoneczne odpowiadały za 15% ocieplenia, jakie właśnie zachodziła, a tymczasem za 85% prosta matematyka pokazuje odpowiedzialni byli ludzie jak można się domyślać po dziewięćdziesiątym siódmym roku ta te ten stosunek tych procentów zwiększy się na korzyść człowieka innymi słowy coraz większą presję na klimat wywieramy korzyść Unii tak to korzyść to jest w cudzysłowie, ale re warto powiedzieć to, że tak w średniowieczu rzeczywiście słońce było bardziej aktywne i mieliśmy no właśnie tę to średniowieczne optimum klimatyczne natomiast właśnie w siedemnastym wieku nastąpiła mała epoka lodowa to był okres mniejszej aktywności naszej gwiazdy trup przeskoczymy za chwilę do drugiej części naszej audycji NATO tam być powinien on mu ulubiony micie o Grenlandii jeszcze Bałtyk i zamawiający był absolutnie tak jest to jest jedna z tych cudownych opowieści, które zawsze po powracają, ale do tego wrócimy po informacjach Radia TOK FM zapraszamy państwa już teraz na drugą część audycji dzień dobry państwu witamy ponownie druga część audycji Homo science i ponownie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PL i tym razem nietypowo, dlatego że, a czasem nam wolną, ale raz w roku i jest nas dwoje nie ma gościa za to my opowiadamy opowiadamy o tym jak zmieniała się narracja jak się zmieniały opowieści o tym, że nie ma zmian klimatu albo, że zmiany klimatu nie są naszą winą naszą, czyli ludzką to jest trochę sprowokowane tym, że mniej wg naszego naszej prywatnej oceny mniej więcej 5 lat temu wstąpiła taka istotna zmiana, która spowodowała, że ludzie się zaczęli interesować jakość taka masa krytyczna nastąpiła utworzyła się tych w tej tego mówienia o zmianach klimatu i rzeczywiście nagle Polacy zaczęli masowo interesować teraz mamy takie trochę ma bardzo autorskie podsumowanie tego jak zmieniały się mity dotyczące tych zmian klimatu jak ludzie najpierw wypierali w ogóle istnieje zmian klimatu po ten wybierali swoją naszą w tym winę i zatrzymaliśmy się na etapie naturalnych zmian tego, że ludzie rzekomo są za mali za słabi, żeby cokolwiek tutaj na ziemi zmienić i rzekomo za te zmiany klimatu, które zachodzą, czego już się nie da wyprzeć odpowiadają naturalne cykle słoneczne i m.in. tu często powołują się ludzie na średniowieczne optimum klimatyczne tzw. czy rzeczywiście taki okres, który był, w którym było cieplej rzeczywiście było zauważalnie cieplej to jest związane m.in. z tym, że w Polsce uprawiano winorośl i w ogóle tak było bardziej optymistycznie radośnie Słoneczni i tutaj jest związane z tym średniowiecznym optimum klimatycznym nasz ulubiony mit to znaczy mit, który głosi, że Grenlandia była w tym okresie zieloną wyspą, a ten okresowych Ren Irlandia tak tak 9 o ten okres obejmuje lata 9501250 na rzeczy wiście wtedy podgrzała się nam nasza część świata tutaj podkreśla nasza część świata co oznacza, że rzeczywiście miało miejsce ocieplenie na Grenlandii na terenach arktycznych Ameryki północnej Syberii Europie północnej i na terenach dzisiejszych Stanów zjednoczonych innymi słowy tylko na tych terenach uwaga w Azji środkowej na oceanie spokojnym w tym samym okresie temperatury były z kolei dużo niższe od średniej z dwudziestego wieku, więc co trzeba powiedzieć to było ocieplenie regionalne, a nie globalne to niezwykle ważne, dlatego że w tej chwili mamy ocieplenie globalne, bo temperatury w różnym stopniu, ale na całym świecie rosną i to jest niepodważalne, ale wróćmy do mitu na temat Zielonej Grenlandii to jest absolutny fenomen uwielbiam to dlatego, że to jest sukces marketingowy, a człowieka, który nazywał się Eryk Rudy i został wygnany najpierw z Norwegii, a potem z Islandii i to było w dziesiątym wieku i on po prostu postanowił założyć kolonię na Grenlandii jak już nigdzie nie chciano, ale wiadomo, że sam nie przeżył na tej Grenlandia chciał mieć jakieś swoje własne państewko w związku z tym zaczął namawiać ludzi do tego, żeby przyjeżdżali do Grenlandii tam jest pięknie zielono i dlatego nazwał wyspę Grenlandią efekt tak jest rzeczywiście się mnóstwo osób nabrało tego zdania jest wyławianie z i po przetrwała do na Grenlandii aż do piętnastego wieku, o czym jakaś zaraza przyszła ich wszystkich wg niestety natomiast no jak już przypłynęli tam to już nie mieli sił środków, żeby wrócić chętni pewnie to zrobili ogromny absolutnie nie była wówczas zieloną wyspą ostatni raz jak pokazują badania rzeczywiście klimat zmienione ziemian były fluktuacje ostatni raz Grenlandia była Zielona częściowo podkreślam częściowo 120 000 lat temu, czyli raczej raczej nie za czasów Eryka Rudego ale, ale marketing nie zawiódł tu jeszcze jest pojawiający się temat często tego, że Hej, kiedyś to dopiero było, bo np. na Bałtyku zamarzała zamazał zamarzała woda do tego stopnia, że można było tam karczmy stawiać i nawet ponoć wedle tej opowieści Szwedzie jak potopem zalali Polskę to przeszli po prostu suchą stopą przez Bałtyk na taki, że saniami Polski do Szwecji naprawdę się bardzo często w komentarzach u nas powtarza to coś pięknego, dlatego że już słuchać pierwsza sprawa świec na padli Polskę latem jest naprawdę szczepią szczepią się szczegółów taki drobiazg to była tzw. mała epoka lodowa ona miała miejsce w siedemnastym wieku rzeczywiście było chłodniej w najróżniejszym okresie zimą było średnio 3 °C chłodniej niż podczas zimy z początku 2001. wieku bardzo Bałtyk rzeczywiście zamazał, ale tylko przy brzegu i naj właśnie i ale uwaga jest ziarno prawdy również w tym, że stawiano karczmy na lodzie, owszem, ale w rejonach przybrzeżnych tam, gdzie był luty, dlatego że państwa Hanzeatyckiej, które miały związek handlowy i chciał prowadzić handel również zimą po prostu miały ułatwiony kontakt ze sobą te miasta aktu i można było właśnie od karczmy do karczmy po lodzie podróżować zimą zraniony lub bieg lub lekarz pory takie takie karczmy istniały teraz nikt nie zaprzecza, że rzeczywiście klimat zmieniał się z przyczyn naturalnych w historii ziemi jak również już historii człowieka, ale to co tu jest kluczowe jest tempo tych zmian kiedyś takie zmiany zajmowały tysiące albo miliony lat w tej chwili ta zmiana, którą obserwujemy zachodzi w ciągu kilkudziesięciu lat to jest ta fundamentalna różnica kilkudziesięciu 150 tak, ale 158 rozpoczęli natomiast co jak teraz patrzymy na wykresy ten skok temperatur zachodzi od lat osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych tak gwałtowny to jest zmiana, której ani człowiek ani przyroda nie jest w stanie aktem chłonąć nie jest w stanie dostosować się do tego w taki dzień w takim trybie jak to się kiedyś działo, bo po prostu zachodzi zbyt szybko, więc tu przeskoczymy sobie do ostatniego już takiego przedostatniego wątku, że to nie wina Polaków, bo rzeczywiście coś zmienia są zmiany klimatu, ale przecież Polacy są tu najmniej winni jesteśmy małym skromnym ledwo co rozwiniętym narodem, który gdzieś sobie cichutko tutaj siedzi w kąciku Europy to przecież my ten klimat zmieniamy to niemy i cie z pretensjami do Chin albo jeszcze do Niemców jest także w twarde dane są bezlitosne Polska gospodarka oparta na węglu i jest nasz kraj drugim albo trzecim emitentem w zależności od roku z dwutlenku węgla w całej Unii Europejskiej co, więc jesteśmy w pierwszej dwudziestce krajów emitujących najwięcej dwutlenku węgla na świecie oraz uwaga emitujemy tego gazu w przeliczeniu na 1 mieś mieszkańca więcej niż Chińczycy innymi słowy oni rzeczywiście oni są trudnym narodem natomiast my na 1 mieszkańca mamy więcej emisji w związku z tym naprawdę mamy tutaj się czym chlubić wręcz przeciwnie mamy sporo do wykonania na własny głos więcej innego własne mogą inne kraje szybko odchodzą od gospodarki i emisyjnej bardzo oczywiście bardzo różnie z tym bywa, bo Niemcy np. dramatycznie w Pile o tym wszyscy wiemy natomiast generalny trend polega raczej na odchodzeniu w wielu krajach tych, z którymi chcielibyśmy się porównywać u nas wciąż nie bardzo bardzo cieszymy, że coś ruszyło kwestii energetyki jądrowej trzymamy kciuki, żeby to zadziałało zresztą prawda jest taka, że nie da się ignorować sytuacji czekać aż wszyscy będą czyści wtedy też po prostu mamy dużo do nadrobienia i w ten sposób również możemy wywierać presję na innych tym, że jesteśmy czyści i ostatni wątek, że przecież to wina wielkich korporacji inny mali Kowalscy czy Stanisław z tym w ogóle nie mamy się czym przejmować, bo to nie nasza wina, jeżeli ktoś mówi, że powinniśmy coś ograniczać zmienia to jest wyłącznie szantażowanie nas emocjonalne jest w tym ziarno prawdy, bo rzeczywiście emitują w dużej części wielkiej firmy z tych produktów, które wielkie firmy wytwarzają korzystają ludzie i konsumenci tak tak jest dokładnie i co najważniejsze to my właśnie Kowalscy Stanisław wybieramy polityków to jest ten moment, w którym możemy zrobić najwięcej, dlatego że zarówno, wybierając lokalnie jak np. zbierając parlament Unii Europejskiej możemy bezpośrednio już wpływać na to, jakie decyzje będą podejmowane na poziomie właśnie już wielkich korporacji to znaczy ograniczenie działania tych firm nakazania zakazania czegoś absolutnie to jest ten moment, który nie powinniśmy się nabierać na prostą narrację populistyczną tylko podejmować decyzje bardzo świadomie i to jest moment, w którym chyba najbardziej chcemy państwu zostawić zostawić państwa w tym w głowie, żebyśmy podejmowali decyzje bardzo świadomie bardzo odpowiedzialnie, bo to jest to co może najwięcej w naszym świecie zmienić dziękujemy państwu za wysłuchanie naszej dzisiejszej audycji i żegnają się z państwem Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauki PL, którą zawsze zaproszona poza tym zapraszamy na naszą audycję co sobotę teraz czas na informacje Radia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA