REKLAMA

Maia Sandu szuka pomocy dla Mołdawii w UE

Połączenie
Data emisji:
2022-11-21 13:40
Audycja:
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
14:26 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
trzynasta 42 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami jest dr Piotr lex Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Instytutu Europy Środkowej dzień dobry dzień, aby będziemy rozmawiali o Mołdawii w dość ciekawy kontekst dzisiaj się pojawił to właśnie do tej rozmowy mianowicie dzisiaj polityka europejskiego opublikowało tekst Mai Sandu, czyli pani prezydent mołdawskiej, która przedstawia kłopoty swojego kraju działania rządu które, które próbuje te kłopoty Rozwiń » rozwiązać to są przede wszystkim problemy z dostawą energii elektrycznej, ale to jest też wzmianka o rosnących cenach żywności o inflacji, czyli tych problemach, które doskonale są znane w całym regionie, ale niewątpliwie w uwagi Mołdawii jeszcze bardziej dotkliwe ten tekst pojawia się w momencie, kiedy w piątek udało się w Kiszyniowie zorganizować przeciwnikom Mai Sandu bardzo dużą demonstrację tras jak chciał, żebyśmy się zastanowili jak jaki jest właśnie kontekst tej publikacji to znaczy czemu Sandu zwraca się do Europy, przedstawiając sytuację w samej Mołdawii i na ile to jest właśnie obrona przed tym co się dzieje na ulicach tej publikacji właśnie odpowiedzi na pytanie co akurat dzisiaj ten tekst ukazał należy dodać fakt, że dzisiaj w Paryżu rozprawa rozpoczyna się spotkałem tzw. Platformy wsparcia Mołdawii to taki format współpracy międzynarodowej zapoczątkowany wiosną i właśnie dzisiejsze spotkanie tego formatu odbywa tam też właśnie pani prezydent Mai Sandu ten format osoby zapoczątkowany przez Francję Niemcy Niemcy oraz Unia wiosną tego roku no to jest na pewno będą tam debatowano różne formy wsparcia finansowego dla Mołdawii w sytuacji tego kryzysu, który mamy teraz do czynienia nawet nie mówił tak naprawdę czy na słowo kryzys, jeżeli my w odpowiednie bardziej odpowiednie normy było słowo kryzysy, bo mamy do czynienia z Krzysiem energetycznym, który można rozdzielić i na energię w rozumieniu gazu jak i prąd elektryczny mamy do czynienia z kryzysem w społecznym, ponieważ ludzie duża część ludzi jest na granicy po prostu życia ten na energię ceny gazu wzrosły siedmiokrotnie w ciągu w ciągu roku mamy problem z dostawami dostawami prądu to mamy też do czynienia z kryzysem politycznemu, a wszystko to jest spowodowane agresją hybrydową Rosji przeciw Mołdawii tak można powiedzieć, ponieważ to właśnie działania Rosji związane z energią obcięcie o trzeba tam obniżenie dostaw zmniejszenie dostaw gazu dla Mołdawii, a co za tym idzie też odcięcie tak naprawdę przy lodu produkowanego w separatystycznej prorosyjskiej publice w Naddniestrzu powodują TEN-T wzrost energii to przez te wykorzystywane przez siły polityczne tam na miejscu powiązane z Rosją siły polityczne, na których czele stoją oligarchowie już dosyć raczej skompromitowali w tym większe w oczach większości społeczeństwa, niemniej sprytny posługujący się tym że, że bardzo duża część społeczeństwa obecnie dociśnięte kolanem jest bardzo trudnej sytuacji i strach frustracja pewien gniew się tutaj pojawiają takie populistyczne, a sław obowiązani w czasie teraz też płaceniem za udział w protestach powodują, że ta fala protestów i niezadowolenia malarstwo, ale to jest ciekawe co pan powiedział przed chwilą o tym kryzysie politycznym ja właśnie mam wrażenie, że Mołdawia kryzysie politycznym od momentu nie ma co najmniej od dobrych kilku taka sama od momentu powstania nowość z Republiki odwoła się więc, że pytanie brzmi czy maja Sandu, która w tym momencie, a właściwie odnosi sukcesy polityczne żyje się udało przełamać bardzo wiele barier w Mołdawii czy ona jest politykiem słabym czy one właściwie w całej tej sytuacji rośnie się umacnia nie powiedziałbym, że jest politykiem słabym wydają się tak na arenie międzynarodowej jej pozycja rośnie umacnia się ona prezentuje w ogóle też inną narrację inny sposób opowieści o problemach niż niż obecnie przywódcy europejscy i wschodnią Europę środkową o europejscy dużo mniej prężenia muskułów tak powiem dużo mniej takiej relacji typowo o typowo wojennej to można powiedzieć po prostu od początku na rata uwagę przed poselskimi Love, licząc wykład wykład o obywatela zwykłego człowieka, ale do sytuacji agresji takiej energetycznej z Rakowem tego ataku energetycznego jest to dosyć silna staje się silna tutaj mamy jeszcze może być silna to może źle powiedziane, ale jedynym oparciem dla niej jest zachód jest wsparcie finansowe Unii Europejskiej i to wsparcie Mołdawia już pokazał otrzymuję oraz nadzieja to, że moda społeczeństwo w tej bardzo trudnej sytuacji zachowa przez większość tego społeczeństwa zachowa o taką przerwę od sytuacji tak rozumienie tego w kąt tak naprawdę ten ten, kiedy się bierze udział jej pozycję taką wewnętrzną w kraju to faktycznie poparcie dla partii, które ona w liderką ta partia ma samodzielną większość parlamencie ona aż trudno nieformalnie, ale realnie z tego obozu liderką poparcie spadło, bo jeszcze w lipcu 2021 roku ta ugrupowanie zdobyło samodzielną większość teraz poparciem o blisko 19% w sondażach, ale z drugiej strony taka sytuacja, że oni nie mają na rzecz kogo do końca tej władzy stracić bo, bo nawet ugrupowania, które czyta partia szło, która wyciąga na licie kilka tysięcy osób no nie jest w stanie przejąć władzę, bo większość ludzi na nią nie nie głosują ani nawet taka na tyle pokaźna część społeczeństwa, żeby ona mogła mogłaby przejąć, a to to utratę poparcia jest też utrata poparcia co spowodowane tym że, bo oczekiwania społeczeństwa jak zawsze bywa przy takich przełom ma oczekiwania społeczeństwa były duże minął rok i społeczeństwo nie odczuwa pozytywnych rezultatów rządów pasz pytanie, jakby to było, gdyby nie było w tym czasie wojny dawna, gdybym udawał nie została dotknięta kryzysami spowodowanymi przez wojnę o odpowiedzi na to pytanie nie znamy możemy mniemać, że byłoby lepiej może nie, ale w tym momencie jesteśmy w sytuacji takiej jest, jaki jesteś tak, czyli ten rok, które miały przynieść duże zmiany, chociaż sama Magda fan mówiła, że to potrwa dłużej ten rok przyniósł pozytywnych zmian, ponieważ wydawało się zupełnie nieprzewidzianego no tak do teraz pomówmy o tej inicjatywie europejskiej dla Mołdawii czy właściciele takim odpowiedniku jak rozumiem procesu berlińskiego, tyle że w właśnie w kontekście mołdawskim czytania proces berliński jest adresowany do krajów Bałkanów zachodnich tak to rozumie, jaki format nie adresowany właśnie moda to jest taki format bardzo młody, że tak powiem tak to taki format bardzo młody jeszcze mają czy znamiona takiego takiej pomocy organizowane ad Hok to co z kim Platforma, w której wyrabiane jest poparcie społeczne polityczne przepraszam, a co za tym idzie też wśród opinii publicznej dla dla finansowania tak naprawdę mołdawski walki, że z tymi kryzysami to chodzi o jedno Mołdawia ma szanse w obliczu tego kryzysu, ale ma szansę uniezależnić się od euro w wymiarze energetycznym Wola polityczna jest nawet techniczne możliwości większości obszarów już są potrzebne do tego po prostu są pieniądze, a jeśli rządowi uda się uniezależnić od Rosji wymiarze energetycznym to Rosja naprawdę straci już prawie, że przed ostatnie poważne narzędzie nacisku na Mołdawię ostatni będzie jeszcze tylko Naddniestrze i znajdujące się tam o około 1500 żołnierzy formalnie służących w służbach w siłach zbrojnych federacji rosyjskiej, czyli w pewnym sensie to może być decydujący moment to co się właśnie teraz dzieje tak może być decydujący moment oczywiście nie to co się dzieje jak być dzisiaj to co się dzieje w tych miesiącach to co się dzieje w w tych miesiącach ja mam wrażenie, że to jak najbardziej może być dla Mołdawii decydujący moment, chociaż czy mam świadomość takich słowach w przypadku tego kraju powtarzana od lat Agi tam cały czas jak pan powiedział na początku naszej umowy mamy cały czas do czynienia z kryzysem cały czas mamy wrażenie decydujących momentów jednak tutaj po prostu za ową zmianę takie i strukturalne infrastrukturalne, które przejęto moją układ zależności jakiś, jaki ten kraj się znajduje no właśnie należności względem Rosji do coraz większego związku można policzyć zależności wobec Zachodu, a co się dzieje w całym Naddniestrzu teraz znaczy jak to właśnie wygląda to tata to napięcie między Naddniestrze, a tym terytorium kontrolowanym przez kieszeń najlepszy może na tym się między rządem mołdawskim na tym terytorium kontrolowanym przez separatystyczne władze Naddniestrza, bo tak ustalmy ten gest te priorytety to hierarchie Naddniestrze znajduje się obecnie sytuacja, w której nigdy nie chciałoby się znaleźć mówi o tej elicie tamtego państwa dla nich była idealną i to w sytuacji, kiedy oni mogli jednak stoimy ekipa parasol polityczno militarne ze strony Rosji, a z drugiej strony mogli w pełni handlować z Zachodem obecnie na to nie ma miejsca sami o samo nad 3 otrzymuje dużo mniej gazu już wcześniej otrzymywało przez co gospodarka tego państwa nie jest w stanie przynosić takich pieniędzy jak pana państwa takich pieniędzy ktoś przynosiła i tamtejsza elita polityczna kluczy próbuje odnaleźć tej sytuacji ostatnio wnuk, stawiając bardzo wyraźnie na kartę prorosyjską tak może woli w ostatnich komunikatach wcześniej bywało bywało to odróżnia widać przede wszystkim duży brak zaufania cały czas jeszcze duży brak zaufania między stroną mu dawkę, a nad mieszczańską, mimo że od lat te więzi gospodarcze biznesowe były rozwijane to cały czas tego zaufane na tyle mało, że w tej sytuacji kryzysowej nie pojawiło się niestety taki moment, w którym chociażby nadwiślańska elita twierdziła, że bardziej mamy podobne rozmawiać trzydniowe niż niż mową, ale niewykluczone, że takie mogą się pojawić inne nie widzi przyszłość jak i na ile całą tą sytuację komplikują też tak jest tak jest momenty takie kryzysy to znowu nie szuka perskiego słowa, bo to jeszcze wszystko nie pasuje albo się złożyło albo albo jakieś w ogóle nie nie nie odzwierciedla tej sytuacji chodzi mianowicie od, a ostatni Blackout wywołane ostrzałem rosyjskim terytorium ukraińskiego jak to działa też na społeczeństwo Młodawski mleka z tobą wywołane tym, że linie wysokiego napięcia doprowadzającą prąd do Rumunii do Mołdawii po prostu, abym wyłączono w czasie tych w czasie tego ostrzału artyleryjskiego wyłączono z tak duży w korkach ostrożności, ponieważ tak jest skonstruowana jest ostatni radziecki Stalina, że prąd biegnący z Rumunii biegnie prawie, że powinien w zasadzie pod granicą ukraińską i Zawratu do do Kiszyniowa i to oczywiście potęguje strach potem potęguje niepokój no i to działa na pomoc społeczną bardzo różnie dla jednych to umacnia przekonanie, że Rosja jest odpowiedzialna temu kryzysowi natomiast jest to część społeczeństwa nieduża, ale obecnie wyciągana właśnie można powiedzieć na ulice i dosyć widoczna, która stoi na stanowisku, że nasza władza powinna zrobić wszystko byle tylko zachować nasze bezpieczeństwo, czyli nawet trzeba będzie się dogadać, że Rosją to nie dogadają wątpię, żeby się tym tylko mieli bezpieczną przyszłość przyszłość zapewniono tak jak mówię to nie jest większość społeczeństwa ale, ale jednak obecnie jest widoczna widoczna poprzez te protesty część i to są ci, którzy wychodzą na ulice to są ci, których partia Szar wyciąga przed budynki i praktyk wyciąga wyciąga przed budynki ja sam byłem we wrześniu, kiedy już wkrótce były dosyć dużej i widziałem nawet jak są przewożeni ludzi autobusami z małych mniejsze miejscowości widać bezpośrednio to są ludzie są najbiedniejsi, bo dużo inwalidów ludzie najstarsi, którzy naprawdę nie starcza na na życie za udział w proteście otrzymują 100200 lej, czyli jakieś 25 do 50zł to zdaniem poważnym za dzień to jest dosyć doby dobry zarobek sam widziałam panie, które sprawdzały obecność spadały obecność na placu to co służyło późniejszym rozliczeniem z tymi ludźmi, więc duża część tych ludzi tam złożony jest po prostu jest po prostu opłacanych pana do całej tej historii wygląda ona polega na tym, że ich marszu, który organizuje pod jednym z głównych winnych tzw. kradzieży 1 000 000 000 wyprowadzenia jest 1 000 000 000USD w mołdawskiej systemu bankowego, czyli można powiedzieć, że ludzie, którzy doprowadzili Mołdawian do tej w już do stanu, jaki monitora znajdują tego rozpaczliwego stanu wykorzystują ten stan dla własnej pot był dla odbudowy własnej pozycji politycznej no, działając też obecnie ręka rękę w Rosją na to jak wszyscy dziękuję bardzo, dr Piotr Oleksy z uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu Instytut Europy Środkowej był z nami 1357 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA