REKLAMA

Niemi świadkowie historii. Dwie funkcje Auschwitz-Birkenau

Gościnnie: Nowa Europa Wschodnia
Data emisji:
2022-11-23 10:00
Czas trwania:
24:08 min.
Udostępnij:

Niemcy usprawnili proces Zagłady. Tory doprowadzono w blisko komór gazowych. Historycy z Muzeum Auschwitz-Birkenau mówią o dwóch rolach obozu - fabryki śmierci i obozu pracy. Obie funkcje przeplatały się, a przejście selekcji często oznaczało jedynie odroczenie wyroku.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jesteśmy we wnętrzu baraku drewnianego tzw. sektora po 2, a w oparciu o piłkę a gdzie przebywali więźniowie na tzw. kwarantanny czy po przewiezieniu do nakazu wszyscy ci, którzy zostali uznani za zdolnych do pracy żyć jak i czy Polacy, którzy selekcji im więźniowie żydowscy, który selekcji nie nie przechodzili trafiali właśnie tutaj po to, przejmie w teorii, żeby podczas pobytów w tym sektorze obozu można było rozpoznać wszystkich więźniów, którzy zostali zainfekowani Rozwiń » już chorobami zakaźnymi na to, żeby nie rozproszenia się w obozie z Piotrem Stankiewiczem kierownikiem zespołu badań państwowego muzeum Auschwitz-Birkenau jesteśmy wewnątrz drewnianego baraku na terenie obozu Birkenau, czyli teoretycznie ma być to dość obóz kwarantanny natomiast w praktyce służą one o złamanie ducha przywiezionych tutaj większą wdrożeniu ich do pewnej dyscypliny obozowej, czyli można przypuszczać tutaj właśnie ten szczególnie ten sektor otrzymywał funkcyjnych w wybitnie złych ich nazwiska są bardzo często pamiętany przez Press byłych więźniów, którzy to za pomocą bicia uciążliwych ćwiczeń którzy, które były koordynowane przybył generalnie terroru zmuszali ich dobra radnego posłuszeństwa chodziło właściwie o to, żeby więźniowie w ten sposób poinstruowani, żeby później już wykonywali wszystkie rozkazy czy esesmanów czy, że katów jednocześnie, żeby nauczyli się jako życie w obozie koncentracyjnym pewnych procedur pewnej rutyny, czyli np. stawania na apelu itd. tak dalej także po dość krótkim okresie pobytów w tym sektorze więźniowie byli przenoszeni do innych części kilka miał, gdzie zazwyczaj później mieszkali i skąd wyprowadzono ich do pracy barak, w którym rozmawiamy dzień może 100m od słynnej bramy do obozu i otwartej przestrzeni rampy, na którą przyjeżdżały pociągi pełne deportowanych ludzi większości Żydów Wilka albo wielkim obozem i właściwie od początku jego planowania miano zamiar tutaj budować od osobną bocznicę kolejową, którą to ze starej rampy żydowskiej miała kierować wagony wprost do wnętrza obozu natomiast do jesieni 1000 czterdziestego trzeciego roku żadnych prac w tej mierze nie podejmowano względu na trudności materiałowe ostatecznie rampa została ukończona w maju 1000 czterdziestego czwartego roku tak się złożyło, że to było dokładnie czas, kiedy to Niemcy rozpoczęli tzw. akcję węgierską, czyli deportację ponad 400 000 Żydów z Węgier do Auschwitz to niewątpliwie usprawniło bardzo procesy zarówno selekcji jak później kierowania wybranych do komór gazowych ze względu na znacznie mniejsze odległości tutaj wprost rampy można było trafić do braku mieszkalnego czy to w obozie kobiecym czy czy męskim to są odległości rzędu 100200m więcej albo też do któregoś z krematoriów komór gazowych, które od rampy również dzieli bardzo krótki dystans zdecydowaną większość ludzi przywiezionych i poddanych selekcji na rampie Birkenau stanowili Żydzi przywiezieni tutaj w 1 celu zamiarem zamordowania ich Żydzi byli masowo mordowani od końca 1000 czterdziestego pierwszego roku największą skalę w roku 1000 czterdziestym drugim zgodnie z generalnym założeniem planem nazistów, które były realizowane w skali całej Europy, czyli masowego wyniszczenia wymordowania wszystkich tych osób, które z pochodzenia były Żydami lub za takich uznano rytm transportów Żydów do Auschwitz zależał w dużej mierze od postępów armii niemieckiej od sytuacji na frontach, ale też od stosunku rządu kolaborant takich, które dużej mierze był odpowiedzialny za ułatwienie najpierw wyszukania identyfikację i za zgromadzenie Żydów danym kraju w obozach przejściowych, skąd dopiero były przekazywane do Auschwitz żyli w Polsce w dużej mierze w ogromie swojej większości zginęli w innych obozach zagłady nie tutaj, bo w obozach tzw. akcji Reinhardt i Lubelszczyźnie w Auschwitz natomiast winyli Żydzi, którzy zostali przez Niemców schwytani później, tudzież niektóre rządy pewnych powodów stawiały opór wobec takiej deportacji, jeżeli chodzi np. do urząd francuski marszałka Pétaina tutaj początkowo zgodzono się na deportację jedynie tych Żydów, którzy stosunkowo niedawno wyemigrowali do Francji nie posiadali francuskiego obywatelstwa natomiast Francuzi przez jakiś czas starali się chronić przed deportacją tych Żydów, którzy we Francji zamieszkiwali od dziesięcioleci, zwłaszcza rodziny czy samych weteranów spieszy wojnie światowej Węgry były krajem, który stosunkowo najdłużej chyba opierał się deportacją Żydów tam doszło dopiero wiosną 1944 roku do przewrotu doszło właśnie wymuszonej zmiany rządu przez Niemców w wyniku, której nowe władze węgierskie postanowiły bez żadnych zastrzeżeń właściwie wspierać Niemców przy przy masowych aresztowaniach przy gromadzeniu Żydów, a w punktach deportacyjnych i wywożeniu ich do da się właściwie w tym okresie, o czym był jedynym takim miejscem w całej okupowanej Europie wyposażonym w komory gazowe krematoria stąd tutaj przewożono właściwie wszystkich niemalże Żydów z Węgier po to, żeby dokonać tutaj selekcji zamordować wszystkich tych, którzy się zdaniem lekarzy SS do pracy nie chorowali i pozostały wykorzystać jako robotników przymusowych więźniów cytował z czego po obozach czy też w ogóle innych obozach niemieckich, które znajdowały się na terenie trzecia rzesza, jeżeli np. rząd słowacki początkową bez zastrzeżeń właściwie podporządkowywał się tym żądaniom niemieckim, a nawet jeszcze dopłacał Niemcom za każdego, że deportowane do do Polski to w później ów rząd chyba o, zważywszy na pierwsze porażki Niemiec na froncie i na wieści, które rozpoczynały w na temat czym jest Auschwitz stosował zupełnie inną strategię i opierał się żądaniom niemieckim przez przez mniej więcej o prawie 2 lata obóz zagłady Birkenau działał praktycznie bez przerwy okresy, w których Bill kanał była niewykorzystana jak to Niemcy planowali czy też krematoria właściwy niektóre na jakiś czas wygłaszano w nich piece, bo te transporty przez gdzieś tam dni tygodni nadchodziły to jednak pewnym czasie znamiona deportacje innych krajów także te okresy przerwy tutaj funkcjonowaniu Birkenau jako ośrodka zagłady były stosunkowo stosunkowo krótki, więc najpierw, jeżeli przywożono Żydów Zagłębia Dąbrowskiego to potem pani trafili tutaj Żydzi z Francji Belgii Holandii potem wnieś Niemiec potem przykład jest trzecim roku z Grecji itd. itd. także właściwie do późnej jesieni 1000 czterdziestego czwartego roku niemieccy naziści zdołali zagwarantować te w miarę stały dopływ kolejnych transportów Żydów które, które ginęły w dużej mierze właśnie w komorach gazowych największą wszakże natężenie tej tej akcji to wiosna 1934 roku, czyli właśnie deportacja Żydów węgierskich wtedy to przywożą tutaj jednocześnie po kilka pociągów wielkich transportów dziennie, które tam liczyły prawdopodobnie ponad 20 000 osób z czego to znacząca część z nich była zabijano od razu i w tym momencie istniejący tutaj krematoria niebyły wstanie podołać temu zadaniu nie były w stanie spalić tak wielu zwłok także poproszono dodatkowo jeszcze do pomysłu spalania zamordowanych Żydów na wielki stos który maj czerwiec początek lipca 1000 czterdziesty czwartego roku był to okres szczytowej aktywności obozu Auschwitz w sensie i liczby przewożonych transportów i mordowanych tutaj Żydów trudno sobie to uzmysłowić, ale masowe morderstwa stały się swego rodzaju rutyną procedury związane z przeprowadzaniem Żydów do miejsc zagłady i ich oszukiwaniem wreszcie zapewnieniem sobie pytanie brzmiało bezpieczeństwa dla esesmanów podczas samych selekcji i mordów komór komórka w komorach gazowych zostały opracowane już 800 czterdziestym drugim roku w pierwszej połowie po kilku miesiącach tutaj widać ewidentnie, że esesmani uczyli się na błędach, bo nie było pewnie jakiegoś podręcznika służbowego jak zabijać ludzi jak zabijać się wtedy jeszcze tylko Żydów, ale również innych więźniów w komorach gazowych dlatego w okresie, kiedy jeszcze zabijano transporty Starym krematorium to pierwsze komorze gazowej w Auschwitz esesmani doszli do wniosku, że np. będzie dobrym pomysłem, żeby przybywający tutaj Żydów zacząć oszukiwać stąd właśnie pomysł lepszym rozwiązaniem niż siłowych wpychanie ludzie tych ludzi biciem do komór gazowych jest 8 występ wystąpienia jakiegoś oficera SS, który będzie w sposób spokojny rzeczowy tłumaczył w ciągu minuty 2 przewidziano także dobrze, że tutaj oto niedługo po dezynfekcji po kąpieli wszyscy pójdziecie do pracy tutaj niech zgłoszą ci, którzy są talerzami pisarzami o cieszy się bardzo, że to jest w 2 i wielu stolarzy mamy bardzo potrzebujemy stolarza itd. itd. jest takie krótkie przemówienie miało na celu uspokojenie grzybów dzięki czemu wchodzili oni właściwie bez oporu do rozbierania później do komory gazowej wszystkie te pomysły, które się pojawiły w głowach oficerów SS odpowiedzialny za selekcję zostały później przeniesiono zarówno na starą nam po pomiędzy Auschwitz-Birkenau jak tutaj rampę w obozie Birkenau w ośrodku i właściwie główną różnicą było to, że odbywało się tutaj wszystko Wielkanoc na znacznie większą skalę znaczy, jeżeli ta komora gazowa, która znajdowała się w Auschwitz mogła pomieścić kilkuset więźniów tutaj szacuje się oko około 700 to komory gazowe w swoją piękną jednocześnie kilka tysięcy natomiast czynnik zabójczy, czyli substancję poseł, którą uśmiercono 50 był wszędzie ten sam to znaczy był to gaz Cyklon bez równo w pierwszej tej małej komorze gazowej 8 jak we wszystkich innych komorach gazowych piłkę na miłość jest pewnie ostatnim uczuciem, jakie może kojarzyć się z obozem koncentracyjnym Agnieszka Sieradzka historyczka sztuki kuratorka zbiorów artystycznych muzeum Auschwitz-Birkenau opowiada taką niezwykłą, choć tragiczną historię zbiorach muzeum zachował się portret Malickim dba on wykonany w Auschwitz przez jedną z więźniarek obozu kobiecego Zofia Stępień Bator Mala na tym portrecie ma pięknie ułożone loki błękitną apaszkę pod szyją na Stal liczne spojrzenie, a historia jej miłości, czyli miłości młodej żydowskiej dziewczyny i polskiego więźnia Jacka Galińskiego jest bardzo szeroko opisywana znana Edek Galiński ma lat mediował poznali się na przełomie 1943 i czterdziestego czwartego roku i Mala wyznała kocham jestem kochana 1 ze swoich współwięźnia Arek oboje uciekli z Auschwitz 24czerwca 1944 roku Mala przybrana była cywilne kombinezon roboczy, a Edek w mundur SS Mańki w ten sposób, legitymując się skradzionymi dokumentami zbiegli z obozu niestety niecały miesiąc później ma została zatrzymana przez niemiecki patrol graniczny, a Edek miłości dołączył do niej nie oboje zostali przywiezieni z powrotem w Auschwitz i osadzeni w celach w podziemiach bloku jedenastego, gdzie wkrótce wydano na nich wyrok śmierci przez powieszenie zginęli w tym samym dniu Edek na odcinku męskim Mala na odcinku kobiecym w publicznych egzekucjach oboje postanowili nie dopuścić do wykonania wyroku przez esesmanów on sam zacisnął pętlę naszej, a ona podczas sobie żyły i dlatego też i była to jedna z najbardziej zapamiętanych chyba przez więźniów egzekucji i jedna z najbardziej znanych Mala była młodą 20 sześcioletnią kobietą Żydówką urodzoną w Polsce, kiedy miała 10 lat jej rodzina wyemigrowała z Polski do Belgii i dzięki temu, a także dzięki swoim zdolnościom włada kilkoma językami mówiła po flamandzku francusku niemiecku po polsku po rosyjsku podobno również po angielsku i w wielonarodowym tłumie więźniów obozu była to bardzo przydatna umiejętność i Mala wkrótce została tłumaczką i gońcem między więźniarkami nadzorczyni nami SS nie dlatego miała liczne przywileje z powodu tej funkcji musi kontaktować się z nadzoru cieniami obozu miała osobny pokój mogła nosić schludne ubranie nosić długie włosy i na tle więźniarek brudnych pasiakach z ogromnymi głowami na pewno się wyróżniała, ale nie wzbudza ona zawiści jak mówią powojenne relacje przeciwnie była bardzo lubiana, bo często pomagała innym więźniarką, wykorzystując swoją funkcję potrafiła załatwić przekłamane do czy lepszy blok dla tych najsłabszych i schorowanych więźniarek też jak mówią obozowe koleżanki i ma do tego brudnego szarego okropnego świata pełnego błota wprowadzała też trochę piękna dobra dlatego też być może ta historia tak szeroko później niosła się po obozie, kiedy została w taki właśnie brutalny sposób pozbawiona życia portret Malickim dbał wraz z 2 cyklami włosów mali i setka przekazał do zbiorów obozowy przyjaciele apka, z którym pierwotnie Beck miał uciekać Wiesław Kielar autor słynnej powieści Amundi Wiesław Kielar otrzymał i od przyjaciela krótko przed jego egzekucja i ten opór presji złożonych w taki małą kosteczkę oraz 2 cykle włosów ukryte w nim zostały później przekazane przez Wiesława Kilara do muzeum i na dzisiaj jest to niezwykle cenna pamiątka po tych dwojgu ludziach 500 kie WICZ zwraca uwagę na często pojawiający się błąd w rozumieniu funkcjonowania obozów Auschwitz Birkenau mówi się o tym, że obóz Birkenau był obozem zagłady natomiast obóz Auschwitz był jedynie obozem pracy takie twierdzenia można znaleźć różnego rodzaju publikatorach nie jest prawdą, ponieważ los więźniów jednak skierowany do obozu do tych baraków był taki sam w tym sensie, że np. jeżeli było takie zapotrzebowanie to przenoszono, więc zbiórkę do Auschwitz i odwrotnie wszyscy więźniowie otrzymywali takie same pasiaki oczy otrzymywali numery z tych samych serii numerowi tatuowanie na jej ramieniu itd. itd. również jeśli chodzi o zagęszczenie największe poszczególnych pomieszczeniach czy Auschwitz Birkenau było ich żony, jeżeli na 1 piętrze bloku w obozie macierzystym obozie Auschwitz mieściło się tak z 500600 więźniów więcej tutaj do podobnej powierzchni zazwyczaj 400, chociaż i więcej to jest naszym dokument, którym mowa jest o tym, że niemal 1000 kobiet 8 więźniarek myśli 800 pewien czas w takim jednym z Iraku co powodowało wręcz niewyobrażalne powodowało, że niektóre z nich nie mogą nawet spaść na pryczach musiały kłaść na betonowej posadzce główną różnicę stanowiło to, że jeśli krematorium komory gazowe została działań zostało zakończone w Auschwitz w 2 przełom 1000 czterdziestego drugiego i tam się później 400 trzeciego roku to tutaj te komory gazowe były czynne, a same właściwie końca niemalże istnienie obozu Auschwitz-Birkenau to nie tylko 2 wielkie obozy w Oświęcimiu Brzezince co podkreśla Jacek zachęt pro historyk pracownik centrum badań państwowego muzeum Auschwitz-Birkenau w całym kompleksie obozowym Auschwitz w w całym okresie funkcjonowania obozu zostało utworzonych blisko 50 pod obozów rozmieszczonych w różnych miejscach w najbliższej okolicy obozu macierzystego, ale szczególnie począwszy od drugiej połowy 1000 czterdziestego trzeciego i zwłaszcza tysiące 3004. roku takie podobne zakładano przy fabrykach kopalniach hutach rozmieszczonych na terenie Małopolski zachodniej jak i Górnego Śląska tych po obozach w 1943 tysiące 3004. roku większość faktycznie stanowili Żydzi i byli kierowani do wykonywania tych różnych ciężkich prac czy to w kopalniach czy to czy to w hutach 3 różnego rodzaju zakładach przemysłowych i 8 były tak wyjątkowe miejsca np. podobóz Bobrek, gdzie więźniowie wykonywali różnego rodzaju precyzyjne elementy dla firmy z winę właśnie z tego powodu, że tam zatrudniano fachowców od mechaniki precyzyjnej tokarzy prezesów to tam akurat warunki pracy były wyjątkowo dobre w kopalniach z kolei te warunki były koszmarne i wielu z tych więźniów pochodzenia żydowskiego nieprzyzwyczajonych do tak ciężkiej pracy fizycznych tak trudnych warunkach pod ziemią traciła żyć nawet niektórzy nie wytrzymali psychicznie popełniali samobójstwa trzecia rzesza potrzebowała nie tylko rąk do najprostszych i najcięższych prac fizycznych potrzebni byli też fachowcy stąd niejednokrotnie zachowana dokumentacja określająca zawody poszczególnych więźniów, kiedy poszukiwany zawód pozwalał przeżyć lekcję już w samym obozie, a w wielu listach transportowych Żydów deportowanych do Auschwitz umieszczane były już zawody nieraz w czasie selekcji esesmani zadawali pytania, bo zawód, ale też już później po skierowaniu do do obozu podczas rejestracji wypełniano szczególnie 1 taki dokument FX personal Boga, gdzie wyszczególniono dużo informacji o danej osobie to właśnie czasie rejestracji te osoby rejestrowane podawały swój zawód i później w oparciu o te dokumenty często kierowano dane osoby do do pracy w poszczególnych miejscach, aczkolwiek nie było to regułą i nieraz zdarzało się, że do prac bardzo ciężkich kierowane osoby niekoniecznie mającą wyznanie chociażby z pracami budowlanymi czy tego typu historycy Piotr Sadkiewicz Jacek Hydro przedstawili 2 funkcje, które pełnił Auschwitz-Birkenau obóz śmierci i obóz pracy ta druga funkcja często znajduje się w cieniu niewyobrażalnej tragedii Holokaustu co więcej historia całego archipelagu podobozów w dużej mierze pozostaje nieopowiedziana przede wszystkim krzywdą dla ludzi, którzy tam pracowali cierpień i bardzo często umierali Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: NOWA EUROPA WSCHODNIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA