REKLAMA

Przełom nordycki w NATO. Rosja musi inaczej spojrzeć na Bałtyk

Gościnnie: Nowa Europa Wschodnia
Data emisji:
2022-11-23 15:00
Czas trwania:
25:01 min.
Udostępnij:

Finlandia i Szwecja wchodzą do NATO. W rezultacie Bałtyk staje się "wewnętrznym morzem Sojuszu". Rosjanie muszą teraz zweryfikować swoje spojrzenie na Bałtyk, ale także na Finlandię i Szwecję uzyskujące formalne gwarancje bezpieczeństwa. Justyna Gotkowska z Ośrodka Studiów Wschodnich podkreśla, że oznacza to istotny wzrost bezpieczeństwa w naszym regionie. Do sfinalizowania rozszerzenia NATO brakuje już tylko akceptacji Turcji.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
od kilku miesięcy już wiemy, że Szwecja Finlandia mają być Sojuszu Północnoatlantyckim to jest rzecz, która jest skutkiem prowadzonej przez Rosję wojny z Ukrainą te aplikacje zostały już złożone właściwie czekamy na finalizację tego procesu, ale pytanie pozostaje jedno co daje Finlandii Szwecji, dlaczego teraz postanowiły te kraje zgłosić swoje członkostwo do Sojuszu Północnoatlantyckiego one czują się zagrożone bezpośrednio przez Rosję członka Sojuszu Rozwiń » Północnoatlantyckim daje tym kraju przede wszystkim ostateczne gwarancje bezpieczeństwa ze strony przede wszystkim Stanów zjednoczonych, ale też innych dużych sojuszników europejskich takich jak Niemcy Francja, które państwa wcześniej de facto nie miały oba państwa definiowały się jako państwa bez Zająca stojące poza sojuszem Północnoatlantyckim ona wprawdzie rozwijały kooperację wojskową polityczną bardzo ścisłą z NATO ze Stanami Zjednoczonymi z innymi państwami Sojuszu, ale normalnie nie były objęte gwarancjami art. 5 w związku z tym, gdyby doszło do ataku rosyjskiego na finalnie czy nasze racje, a przy okazji również na jakieś państwo Sojuszu na wschodniej flance no to Szwed GE Finowie musieliby sobie radzić sami w takiej sytuacji w tej chwili nie różni owa państwa zostaną formalnie zaakceptowane przyjęte do Sojuszu po ratyfikacji protokołu akcesyjnych przez Węgry i przez Turcję na to jeszcze czekamy oba państwa zostaną pierwsze formalnie objęte gwarancjami wynikającymi z art.5a będą częścią Sojuszu będą objęte planowaniem obronnym, które w tej chwili Sojusz rozwija właśnie w szczególności tutaj na wschodniej flance, ale również na północnej północno wschodniej części Europy również w południowo-wschodniej Europie i Rosja będzie musiała się liczyć z tym, że jeśli, a dokonanie korekt prowokacji wojskowych wobec Finlandii czy wobec kwestii pan za tymi państwami będzie stało całe NATO będą stały stany Zjednoczone to zmienia zasadniczo sytuację w regionie morza Bałtyckiego morze bałtyckie staje się takim, a morzem, a wewnątrz Sojuszu Północnoatlantyckiego Rosja będzie miała o wiele mniejsze pole manewru do dokonywania jakichś prowokacji wojskowych do testowania NATO, bo do takich prowokacji przepraszam dochodziło prawda coś pojawiało się na Bałtyku co się pojawiało na wodach terytorialnych nawet Szwed sesji nieznane obiekty, które no przypominały np. łodzie podwodne, ale no podejrzana była w tym wypadku Rosja prawda dokładnie w ostatnich latach dochodziło do takiej sytuacji i oba państwa obawiały się, że rozważały takie scenariusza, w których Rosja mogłaby zaatakować najpierw część ze strategiczną ważną Szwecji czy przykładowo ze swego Irlandia mogłaby rozmieścić tam swoje systemy rakietowe obrony przeciwlotniczej i tym samym efektywnie zamknąć przestrzeń morską przestrzeń powietrzną dla działań wojskowych państw NATO tutaj właśnie na południu pośrodku Bałtyku i mogłaby próbować w takim scenariuszu jakiś prowokacji wojskowych ataków na państwa Bałtyckiej NATO miałoby w takiej sytuacji, a dosyć spory problem jak zareagować jak pójść za trzecią, a nie realizować swoje zobowiązania sojusznicza wobec Litwy Łotwy Estonii i dla Szwed jeśli ma to też był problem, ponieważ oba państwa są urząd od dobrych kilku lat nierozerwalnie związane z z NATO Unią europejską są częścią Zachodu są tak przez Rosję traktowane do tej pory nie gwarancjami sojuszniczymi planowaniem obronnym nie było objęte i to się teraz zmieni i bardzo dobrze dobrze, ale w takim razie to się zmieni im w ten sposób, że też będzie się zmieniała rola strategiczna morza Bałtyckiego, bo mamy państwa bałtyckie mamy Finlandię i świeckie będziemy mieli na to no Polska i teraz to morze bałtyckie staje się akwenem dość newralgicznym dla zarówno na taki Rosji, a wiadomo, że tak jak mówiliśmy tam często dochodzi do różnego rodzaju chociażby ostatni niewyjaśniony do końca incydent i wybuchy z gazociągami Nord Stream 1 w 2 ja nie wiem czy to będzie region newralgiczne ja myślę, że to będzie region z perspektywy na to wiele bezpieczniejsza z tego względu, że kwestia Finlandia, mimo że my jak wydłuży się nam ta granica natowską rosyjska od 1300 km czyli, która ma granica Finlandii z Rosją to jednak oba państwa wniosą do Sojuszu swoje zdolności dosyć poważna zakresie sił powietrznych w zakresie marynarki wojennej będą współdziałać z siłami natowskim, który do tej pory stacjonowały w państwach bałtyckich czy w Polsce ta współpraca wojskowa koordynacja będzie o wiele większa, więc tutaj tak jak powiedziałem wcześniej Rosja będzie miała mniejsze pole manewru do prowadzenia tego typu prowokacji wojskowych niż wcześniej co jednak nie musi oznaczać, że jak i prowokacji nie będzie wszystko zależy oczywiście od tego jak potoczy się dalej wojna na Ukrainie, jaka będzie Rosja, gdzie będzie Rosja politycznie gospodarczo wojskowo po zakończeniu tej wojna czy dojdzie do zmian politycznych w Rosji czy Rosja będzie chciała odbudować swoją swoje zdolności wojskowe czy reżim Putina zostanie i czy będzie czekał na kolejne okienko możliwości, aby podważyć zobowiązania sojusznicze prowadzić dalsze działania przeciwko Ukrainie także to bezpieczeństwo w regionie morza Bałtyckiego moim zdaniem jest nierozerwalnie w tej chwili związane z tym jak potoczy się wojna na Ukrainę nie czy Rosja ją definitywnie przegra czy też dojdzie do jakiegoś zgniłego pokoju, który będzie jedynie oznaczał karną to ze strategiczną, której Rosja Kreml na nowo powrócił do agresywnych działań wobec Ukrainy oraz wobec Zachodu pan nie tylko buduje się wewnętrznie wojskowo uzna, że zachód jest słaby i warto ponownie zaatakować, żeby uzyskać swoje strategiczne cele, które znamy i która kramy formę można też tak rozumieć to akcesję do NATO Finlandii Szwecji jako też taką może nie próbę, ale no dzieje się strategicznie coś takiego, że zarówno Szwecja Finlandia kraje bałtyckie Polska i Rumunia stają się takimi bardzo mocnymi przeciwnikami, jeżeli chodzi o Rosję to jest otwarte 3, jeżeli chodzi o warstwę słowną czy reakcje bym powiedział nieformalny Sojusz państw niż to co się dzieje na Zachodzie tutaj to wstępowanie do NATO też pokazuje jak Europa dzieli się pod względem bezpieczeństwa, jeżeli chodzi o NATO, jeżeli chodzi o stosunek do Rosji i zdecydowane działania czy niema pani takiego wrażenia nie wiem czy powiedziałam że, że Europa na to siedzieli i na pewno państwa wschodniej flanki i wraz z Finlandią częściowo Szwecja Norwegią coraz bardziej będą się postrzegać jako państwa na tej pierwszej linii obrony to już widać w nastawieniu państwa nie tylko Polski, ale i państw bałtyckich Rumunii uczuć, ale Wyszehradu Fina niż w Szwecji Norwegii do wydatków obronnych, a wszystkie państwa będą wydawać 2% więcej na obronność inwestują swoje zdolności wojskowe, ale też takiego reagowania kryzysowego na różnego typu zagrożenia hybrydowe zresztą tutaj, że również Finlandia zdecydowała niedawno o budowie bariery na swojej granicy z Rosją ona będzie wynosiła 1300 km, ale będzie zbudowana wokół tych wszystkich firm rosyjskich przejść granicznych czy również Finowie zdają sobie sprawę, że Rosja będzie podejmowała wszelkiego typu działania wojskowej nie tylko przeciwko nim, ale te 2 państwa, jeżeli do nich wrócimy moim zdaniem nie będą określały jako państwa wschodniej flanki i one będą chciały w ramach NATO raczej stworzyć taki klub Nordycki, a razem z Norwegią Danią i będą postrzegały właśnie jako Trocha przynależące do innego grona państw rada morza Bałtyckiego tak coś w tym stylu raczej taka współpraca nordycka obronna, która będzie realizowana częściowo w ramach NATO częściowo dwustronnie wielostronny pomiędzy tymi państwami i myślę, że wezwanie dla nas i VAT w ramach NATO będzie następujące jak w większym stopniu, a wzmocnić współpracę są północną stroną, a tutaj Polski państw bałtyckich północną stroną morza Bałtyckiego, czyli ze Szwecją Finlandią przede wszystkim również z Danią, a ja tutaj wykorzystać obecność amerykańską, żeby tak skoordynować zintegrować wszystkie aktywności wojskowej, które mają miejsce po tej i potem po północnej stronie stronie Bałtyku czy Szwecji Finlandii wtedy, kiedy państwa staną się członkami NATO na pewno może planowanie obronne Sojuszu wspólne ćwiczenia szkolenia, ale myślę, że warto rozwijać wzmacniać również dwustronną wielostronną współpracę Polski państwa gotyckiej właśnie ze Szwedami Finami, ale nie zmienia faktu, że wstąpienie Szwecji Finlandii do NATO wzmocni grono pań, które są o wiele bardziej sceptyczne wobec Rosji ostrożniejsza zdecydowane nawet retorycznie prawda zdecydowane tak wspierać Ukrainę i ograniczać rosyjskie wpływy wzmacnia swoją obronność myślę, że również pod tym względem to członkostwo Szwecję Finlandię NATO będzie dla nas korzystne, choć zdajemy sobie sprawę z tego, że państwa te przynajmniej do tej pory nie prowadziły takiej samej polityki jak Polska czy państwa bałtyckie były tam tak głośne dwudziesty czwarte z lutego zmieniło wiele ich polityce, ale to jest też pytanie jak te państwa odnajdą się politycznie częścią wojskowo w Sojuszu Północnoatlantyckim, jaką strategię funkcjonowania NATO biorą czy rzeczywiście zbierania Polski państw bałtyckich w każdej sytuacji większości postulatów związanych z wzmacnianiem obrony odstraszania wobec Rosji czy jednak takie bardziej równoważący stanowiska pomiędzy właśnie tutaj wschodnią flanką, a państwami Europy zachodniej i ja myślę, że to dopiero czas pokaże jak państwa będą chciały się politycznie odnaleźć Sojusz, jaką rolę będą pani to ciekawa jest wszystkim to też społeczeństwo dawno Finlandia i Szwecji, bo mogą też był taki proces bardzo ciekawe, że to Finlandia zainicjowała wstępowanie do NATO te wszystkie formalno-prawne kroki to tutaj też to zaczęła Szwecja poszła za nią natomiast też była to tutaj bardzo ciekawa sprawa z partiami politycznymi, które właściwie wszystkie opowiedziały się w Finlandii za tym by do NATO wstępować to zaczęło być taką wspólną racją stanu do tej pory tego nie było pytanie jest czy społeczeństwo idzie za swoimi politykami też tak rozumie sytuacji Finlandii Szwecji w nowych czasach po 2004. do tego jak ten proces w obu państwach bardzo ciekawy i Finlandii zaczął się już trochę wcześniej on zaczął się już w grudniu zeszłego roku, kiedy przypomnimy Rosja przedłożyła 2 projekty traktatów międzynarodowych do zawarcia z NATO sojuszem Północnoatlantyckim ze Stanami Zjednoczonymi, które miały ograniczać obecność wojskową natowską amerykańską tutaj na wschodniej flance, które miały zagwarantować Rosji żadnego rozszerzenia NATO na wschód nie będzie i to zaalarmowało Finów, a ponieważ fińskiej polityce doktrynie bezpieczeństwa do tej pory to furtka do NATO zawsze była otwarta, żeby była takim straszakiem na Rosję, że jeżeli tutaj Rosja będzie zachowywać agresywnie w swoim sąsiedztwie to Finlandia wstąpi do NATO już w grudniu w szczególności prezydent premier Finlandii zaczęli rozważać czy straszyć Rosję o ewentualnym członkostwem Finlandii NATO, ale ten proces dopiero mógł zostać rozpoczęte po 24lutego, kiedy Rosja, ale zaatakowała na Ukrainę wtedy to to fińskiego społeczeństwa dotarło, jakim państwa jest Rosja, kto tak państwa, który jest w stanie prowadzić Bór bardzo brutalną wojnę przeciwko swojemu sąsiadowi w stanie poświęcić wiele zaryzykować wiele, żeby osiągnąć swoje cele strategiczne z perspektywy Zachodu mało zrozumiałe, czyli odtworzyć strefę wpływów i Finlandii po prostu przestraszyła się, że taką strefę wpływów Rosja będzie chciała również rozciągnąć wszerz na swojego Północnego sąsiada, czyli na mnie morze wykorzystano właśnie sytuację może to też politycy z jakich powodów czysto bym powiedział właśnie politycznych stwierdzili skoro jest wojna na Ukrainie Rosja tam atakuje to może wykorzystajmy ten moment wystąpił do NATO, bo no może wtedy nasze społeczeństwo zrozumie, że musimy tam być może to taka trochę przewrotna wypowiedział filozofia, ale może to tym rządziło to było dopiero drugi element strategii fińskiej czy ja myślę, że Finowie przede wszystkim zrozumieli, że i oni otwarcie o tym mówią, że ich strategia bezpieczeństwa okazała się nieadekwatna strategia bezpieczeństwa polegająca na bez Zająca owym statusie na współpracę z NATO współpracy ze Stanami Zjednoczonymi i współpracy ze Szwecją i utrzymywaniu poprawnych polityczno gospodarczych relacji z Rosją przy takiej do dosyć silnie rozwiniętej obronie własnej i że ta strategia w tej sytuacji Finlandii okazała się niewystarczająca myślę, że to przekonanie, że ta konstatacja spowodowała, że chińskie elity polityczne idąc za zmianą jest gwałtowną nastawieniu fińskiego społeczeństwa do członkostwa NATO przekonały się są do konieczności akcesji, czyli poszły może za słowem głosem ludu w ten sposób poszły częściowo zgłosi głosem ludu i za głos zarówno premier jaki, jakie chińskiego prezydenta za nimi stoi Sanna Marin odegrali w tym procesie naprawdę bardzo sprawną rolę takich koordynatorów całego procesu zmiany nastawienia fińskich partii politycznych do członkostwa NATO przypomnimy sobie jeszcze w zeszłym roku tylko 2 partie fińskie popierały akcesję Finlandii do Sojuszu była mała partia świadka muzycznej mniejszości i opozycyjna obecnie konserwatywno liberalna partia koalicji narodowej wszystkie pozostałe partie były przeciwne członkostwu w NATO i to się zmieniło w ciągu ponad miesiąca, a czy w kwietniu marcu kwietniu tam do połowy maja przebiegał ten proces zmiany stanowisk poszczególnych państw, który doprowadził ostatecznie w połowie maja do przekraczającego poparcia w fińskim parlamencie dla takiej właśnie decyzji z 200 posłów za członkostwem NATO opowiedziało się 188 dziś 8 było przeciw 3 wstrzymało się do głosu co pokazuje jak sprawnie jak efektywnie ten proces był prowadzone przez panią premier i przez prezydenta Finlandii i to jest naprawdę ewenement ten proces dosyć sprawnie przebiegający w Finlandii wymógł na kwestii pozytywną decyzję co do akcesji do NATO z tego względu, że Szwedzi za rządów socjaldemokratów no jednak tutaj nawet po rozpoczęciu wojna wahaliśmy czy taką decyzję podjąć, bo nie chcieli drażnić Rosji czy nie chcieli angażować się coś, czego nie widzą w swojej polityce mówi Sojusz Północnoatlantycki świecy to sytuacja przedstawia się trochę inaczej na świat ją na początku września obecnego roku rządził mniejszościowy rząd socjaldemokratów i Szwed i cała opozycja centroprawicowa nazwijmy ją była już od kilku lat za członkostwem NATO czy problemem, a na drodze do członkostwa była największa partia świecka, jaką chcą socjaldemokraci w tej partii, a zbyło ugrupowania, które były tak ideologicznie anty na to, skąd te amerykańskie opowiadające się przeciwko broni nuklearnej, a ponieważ Sojusz jest sojuszem jądrowym i ma ten element odstraszania nuklearnego część członków socjaldemokratów wyborców opowiadała się po prostu przeciwko o wstąpieniu do NATO, ale ta decyzja w Finlandii spowodowała, że Szwedzi musieli się poważnie zastanowić nad, a swoją strategię bezpieczeństwa i funkcjonowaniem w regionie w przyszłości, ponieważ zakładając, że Finlandia złoży wniosek do NATO Szwecja byłaby jedynym państwem w regionie, które pozostawałoby poza sojuszem są spowodowałoby, że no doświadcza byłaby sama osoba ceniona w dużej mierze z polityką, którą prowadziła do tej pory, która to polityka stawiała właśnie na ścisłą współpracę z Finlandią, a współpraca z NATO ze Stanami Zjednoczonymi i ta polityka na dłuższą bezpieczeństwa z racji no po prostu się na dłuższą metę nie broniła sprawiała, że Szwecja byłaby cale możliwych rosyjskich prowokacji, a osłabiała pozycję partii w regionie pozycję wobec organizacji międzynarodowych czy też wobec NATO to był argument, które zaważyły na tym, że Szwedzi podjęli taką unijną decyzję o tak Szwedzi nie mieli po prostu jest jeszcze powiedzmy na koniec co do 1 sprawie, bo wydaje się, że Moskwa przynajmniej tak to wyglądało ze strony komunikatów Kremla czytając je spokojnie przyjęła wiadomość o wstępowanie do NATO Szwecji Finlandii wydawałoby się, że się pogodziła, ale co ciekawe członkowie NATO się nie do końca pogodzili wszyscy, czyli Węgrzy Turcy i tutaj jeszcze tak króciutka, bo tego nie nie przewidzimy, kiedy co się wydarzy, ale jak pani myśli to jest kwestia takiego trochę bycia zakładnikiem politycznej sytuacji w tych 2 krajach mówi w Szwecji Finlandii dopiero się zgodzą, kiedy z 1 strony czy swędzi wypełnią warunki dotyczące kurdyjskich uchodźców w swoim kraju, bo to są takie warunki tureckie czy czy co musi się stać, żeby ratyfikacja została tam przyjęta w swe mówi o Węgrzech i o Turcji myślę, że te państwa by 2 różne przypadki, jeżeli chodzi o Węgra będzie odsuwają w czasie ratyfikację protokołu akcesyjnych ślad w Finlandii, więc w parlamencie prawdopodobnie grają, a swoją czy jest jeden z elementów przetargowych do dyskusji z Węgier w unii w ramach Unii Europejskiej nad uzyskaniem pieniędzy unijnych z krajowego planu odbudowy i tutaj ja bym schroniła się do tego, że pani Węgry do końca tego roku najprawdopodobniej ratyfikują protokoły z węgla z mniejszym problemem myślę, że Turcja jest problemem większym, a w lipcu br. po szczycie NATO-wskim w Madrycie zostało podpisane takie trójstronne porozumienie Świecko fińską tureckie, gdzie Szwecja Finlandia zobowiązała się wdrożyć wziąć pod uwagę tureckie zastrzeżenia dotyczące polityki obu państw w zakresie zwalczania terroryzmu chodzi przede wszystkim o funkcjonowanie i wsparcie i Szwecji Finlandii dla organizacji kurdyjskich w szczególności syryjskich Kurdów w tych państwach większym stopniu dotyczy to Szwecji, gdzie diaspora kurdyjska jest większa, gdzie Szwedzi Kurdyjskiego pochodzenia mają swoją reprezentację czy Kurdowie mają swoją pracę rezygnację świeckim parlamencie i reprezentacji oddziaływała na polityka świeckich socjaldemokratów mniejszościowy socjaldemokratyczny rząd był zależny od poparcia ze strony osób Kurdyjskiego pochodzenia i musiał się zobowiązał się, a w ostatnim roku do wspierania organizacji syryjskich Kurdów na podstawie tego memorandum z Turcją Schwedt podjęła pewne działania, które zmierzały do tego, żeby to wsparcie i ukrócić i zaprzestać teraz mamy po wyborach w Szwecji nowy centroprawicowy rząd mieliśmy wizytę nowego polskiego premiera Turcji mieliśmy takie dosyć zaostrzoną retorykę dotyczącą organizacji kurdyjskiej zwalczania terroryzmu, jeżeli chodzi o politykę wewnętrzną to Szwecja jest pana dobrej drodze do wypełnienia w tureckiej postulatów myślę, że w przypadku Turcji te wszystkie problemy czy zastrzeżenia z 1 strony one dotyczą oczywiście polityki szwedzkiej ciuchcią fińskiej, ale Turcja gra również o inne kwestie NATO dotyczące jej relacji ze Stanami Zjednoczonymi czy relacji z innymi sojusznikami postrzegania tureckiej polityki na bliskim Wschodzie czy wsparcie dla syryjskich Kurdów ze strony całego NATO to jest pytanie o wystarczającym naciski ze strony całego NATO w szczególności Stanów zjednoczonych na Turcję, aby ta mieście w tym roku, ale przynajmniej na początku przyszłego ratyfikowała owa protokołu akcesji, jeżeli to się nie stanie na początku przyszłego roku niewykluczone, że będziemy musieli czekać to czasu po wyborach parlamentarnych prezydenckich w Turcji, ponieważ te będą miały miejsca w przyszłym roku i utrudniają jak ta sytuacja wewnątrz polityczna w Turcji, a wpływa oczywiście trochę hamująco na zakończeniu procesu przyjmowania Szwecji Finlandii do NATO, ale tego co czytam myślę, że większość komentatorów jest jednak dobrej myśli i ma nadzieję, że ten proces zakończy się na przełomie roku wtedy będziemy mogli mówić o tym, że nastąpił Nordycki przełom w Sojuszu Północnoatlantyckim, bo to z pewnością istotne Novum w rozwoju tej organizacji bardzo dziękuję za rozmowę Justyna Gotkowska zastępca dyrektora ośrodka studiów wschodnich koordynatorka programu bezpieczeństwa Regionalnego bardzo pani dziękuję za rozmowę dziękuję również podczas zrealizowany przez chwilę podać czy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: NOWA EUROPA WSCHODNIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA