REKLAMA

Każde pokolenie ma własne miasto. A powinny mieć wspólne

Gościnnie: Wysokie Obcasy
Data emisji:
2022-11-25 15:50
Czas trwania:
21:06 min.
Udostępnij:

Wielomilionowe metropolie czy powiatowe mieściny - wszędzie żyją obok siebie ludzie z różnych pokoleń, ale jednym żyje się łatwiej, a drugim trudniej. Najstarsi mieszkańcy dotkliwie odczuwają brak troski o to, by dostosować wspólną przestrzeń do ich wymagań. "Miasta często nie nadążają za zmianami społecznymi" - mówi dr inż. Agnieszka Labus. Architektkę i urbanistkę zaprosiła do rozmowy Anna J. Dudek. Coraz liczniejszą część społeczeństwa stanowią seniorzy, więc coraz ważniejsze będzie zapewnienie im swobodnego dostępu do ulic, parków, urzędów, komunikacji zbiorowej. Chodzi o potrzeby, które mogą wydawać się trywialne - choćby sieć publicznych toalet, których obecnie jest za mało. "Mam nadzieję, że młode architektki i architekci będą traktowali projektowanie uniwersalne jako standard" - dodaje ekspertka. Rozwiń »
Na podcast zaprasza OTODOM, partner akcji "Zaprojektowane po ludzku" Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
na podcast zaprasza otodom partner akcji zaprojektowane po ludzku dzień dobry państwu spotykamy się w kolejnym podcaście wysokich obcasów ja nazywam się Anna Lutek dziś mam przyjemność gościć studiu dr Agnieszka Labus urbanistka architektka, a także członkini kapituły konkursu zaprojektowana po ludzku miasto bardziej wspólna dzień dobry dzień dobry witam państwa serdecznie rozmawiać będziemy właśnie o tym jak projektować co robić jak też zarządzać, żeby miasto było Rozwiń » właśnie bardziej wspólna bardziej inkluzywna i dostępna jest przyjazne wszystkim mieszkańcom, którzy mają różne potrzeby, zwłaszcza na różnych etapach życia zwycięzców konkursu poznamy w styczniu przyszłego roku, ale między czasie porozmawiamy o tym właśnie w tej przestrzeni co robić, żeby ona była jak najbardziej przyjazna, zanim przejdziemy do samej rozmowy chciałem przytoczyć kilka danych, bo tak oczywista jest jako społeczeństwo starzejemy się na koniec 2020 roku liczba osób, które miało 60 więcej lat w Polsce wynosiła 9 i osiemdziesiątych 1 000 000 i w stosunku do roku poprzedniego zwiększyła się aż 1% bardzo dużo z kolei odsetek osób starszych populacji Polski osiągnął poziom 25 i 6% GUS prognozuje, że ta liczba ludności w Polsce będzie oczywiście wciąż rosnąć w 2030 roku ma wzrosnąć do poziomu prawie 11 000 000 to jest to jest bardzo istotny kontekst, który musimy i będziemy rozmawiać druga sprawa drugie dane, które chciałam toczy to jest taki raport opracowane przez Company 2, jaka to jest taki ranking, którym mowa jest o miastach najbardziej przyjaznych rodzinom i teraz tak też okazuje Polska uplasowała się w tym zestawieniu na miejscu czwartym od końca na początku bierzemy Emu Australia 2 Islandia Japonia sam wzięto pod uwagę szereg czynników między nimi dostępność terenów rekreacyjnych szpitali placówek edukacyjnych i rozmaitych innych tras tak no właśnie, kiedy mówimy o przyjaznym miejscem przyjaznym wszystkim, czyli i rodziną dziećmi osobom samotnym i rodzinom wielopokoleniowym nuklearnym i seniorom co przede wszystkim trzeba brać pod uwagę, o czym myśleć za to jest bardzo trudne bardzo szerokie pytanie i myślę, że trochę sprowadza się do tego, że mówimy właśnie miastach dla wszystkich to gdzieś nam się ten temat troszeczkę rozmywa dlatego tak bardzo ważne w dużej mierze przy projektowaniu miast jest branie pod uwagę naszych równo różnych ról naszych chcą naszego sposobu funkcjonowania naszego morze cyklu życia różnych sytuacji życiowych, w których jako ludzie po prostu się znajdujemy im się, że to jest jakby kluczowe, żeby czasami popatrzeć na pewne rozwiązania przestrzenne czy propozycje tych rozwiązań przez pryzmat różnych soczewek w przypadku tematu, który miast zajmuje, czyli starzenia się społeczeństwa często patrzy przez tzw. soczewka nawet nie wieku, ale soczewkę właśnie starzenia się i tego co tak naprawdę na przestrzeni naszego życia się zmienia w związku z tym, że się starzejemy, bo sama kwestia starzenia czy w ogóle właśnie definicje i nie jest jednoznaczna możemy tę pomoc trwać punkt dnia wieku chronologicznego biologicznego subiektywnego także tutaj to jest też temat rzeka i w dużej mierze no są osoby, które specjalizują się w różnych innych właśnie obszarach projektowania miast jasnych rodzinną miast przyjaznych dzieciom to wszystko bardzo skomplikowane jak pod uwagę to, że mielibyśmy teraz wszystkich ziem specjalistów ekspertów zebrać i powiedzieć teraz co tutaj mamy zrobić, żeby te miasta były przyjazne nam przez dla mnie to bardzo istotne, że my przede wszystkim musimy najpierw spojrzeć na nas jak ona ludzi i współ projektował wzmocni, jakby ten element partycypacyjny oni tutaj kluczowe, żebyśmy właśnie te miasta najlepiej potrafili dla siebie dla każdego z nas tak naprawdę zaprojektować jeszcze dodam, że nie tylko dla każdego z nas, ale dla naszych dzieci wnuków i perspektywa uważam jest kluczowa, bo nie miasta często nie nadążają swoich zmianach w zagospodarowaniu terenu za po prostu naszymi potrzebami społecznymi spójrzmy na pandemię prawda jak szybko musieliśmy w wielu obszarach przy obrazy jak pandemia wiele rzeczy naszych miastach przyspieszyła zresztą pandemia sprawiła też, że ten model skody wspólnego mieszkania się zmienił wolne od mieszkania, bo okazało się, że wiele osób zaczęło, ponieważ przewartościowała swoje życie ustawiło nieco inaczej wartości z uwagi na ten lęk ten strach obawy, która dotyczyła te potworne statystyki, które też właściwe każdego dnia śledziliśmy wszyscy boją się co będzie dalej lockdown izolacja społeczna to sprawiło, że zaczęły się wewnętrzna migracja ludności i to z kolei sprawiło, że zaczęliśmy przykład mieszkać razem z rodzicami pokolenie trzydziesto dwudziesto trzydziesto czterdziestolatków wróciło często do rodzinnych Ast czasu też do rodzinnych domów i o tym za chwilę porozmawiamy, ale wobec tego powiedział pan do bardzo szeroki temat temat jest oczywiście szeroki jednak książka na ten temat powstała natomiast ja chciał być takie pytanie czy to w jaki sposób się projektuje albo projektowało do tej pory miasta przestrzeni co cała planowanie urbanistyczne czy było powiedzmy inwestorskie można tak nazwać tak myślę że, że tutaj przede wszystkim zwrócić uwagę, że do tej pory okres na chociażby nie wiem czasów le Corbusiera i nawet ze słynnego mundurach, kiedy tak naprawdę uśredniając człowieka mówić męża ma metr 80 wzrostu, że jakiś miary i tutaj ergonomii podchodzimy do projektowania założeń architektonicznych czy nawet w później w większej skali dzisiaj patrzymy na ten temat testowanie w sposób bardzo zróżnicowane różnorodnym jak doceniamy tą naszą różnorodność, jeżeli chodzi o różne właśnie potrzeby i nawet powiedziałbym, że zachodzi pewne przeobrażenia tak kiedyś mówiliśmy o projektowaniu względem nawet pewnych właśnie kategorii wiekowych definiując dzieci względem wieku definiując osoby starsze względem wieku definiują właśnie dorosłych młodzież do dzisiaj dziś bardziej patrzymy na pewne potrzeby, które te osoby te grupy mają i możemy tak naprawdę wiele z tych potrzeb widzimy, że wiele z tych potrzeb jest naprawdę wspólnych np. dostęp do toalety to kwestia wrażliwych grup społecznych, których możemy zaliczyć nie tylko osoby starsze, ale również kobiety w ciąży również rodziny z małymi dziećmi, a także każdą osobę, która z przyczyn zdrowotnych dostępu bardzo potrzebuje granic wszyscy go potrzebujemy, ale są takie grupy, które no po prostu dużo częściej potrzebują korzystać, ale i to jest tak ważny element właśnie w projektowaniu przestrzeni publicznych przestrzeni miejskich czy wspólnych, żeby zapewnić taki dostęp co wcale nie jest taką oczywistością bardzo się cieszę, że pani powiedziała właśnie, ale tak właściwie od tego chciałam zaczęta audycję mam przed sobą książkę świetną książkę niemieckiej reporterki Rebeki Anders patriarcha rzecz tytuł brzmi świat stworzony przez mężczyzna mężczyzna książka na okładce ma pisuar tak sobie myślę, że właśnie to daje tak banalne takie nawet nieeleganckie, żeby mówić o prawdę rozmową, ale okazuje się bardzo kluczowa kwestia wszystkie te grupy, które pani wymieniła wszystkich grup test, ale generalnie dla wszystkich to jest bardzo ta pierwsza podstawowa wiadomo potrzeba i inaczej z tych toalet korzystamy więc, jakby to trzeba też brać pod uwagę chciałam nawiązać do takiego takiej akcji właściwie, która powstała w Barcelonie trwa bardzo wspiera burmistrzyni Barcelony Ada kulą Otóż tam urbanistka zostały zrzeszone sama się rzeszy takim kolektywie feministycznym i zdefiniował 6 podstawowych krytycznych obszarów dla poprawy jakości życia kobiet w Barcelonie i teraz co się okazuje, że te 6 obszarów to właściwy obszar potrzebnych, żeby poprawić jakość życia kobiet to są właściwie obszary, które trzeba poprawić, żeby wszystkim żyło się lepiej to są m.in. dostępność, owszem, placów zabaw, bo każda kobieta, która ma dziś to kluczowa informacja, gdzie jest najbliższy plac zabaw, jakim jest w stanie, ale też właśnie chodzi o to LED o transport obecność samochodów w centrach miast i terenów rekreacyjnych, ale też dostępność bardzo szeroko pojętą, choć powinny o nie wysokie krawężniki obniżone krawężniki przejścia dla pieszych itd. itd. itd. czy to co one zdefiniowały to się pokrywa z tym co możemy powiedzieć tutaj to rzeczywiście jest także te w tych sferach trzeba coś poprawić trochę inaczej zacząć myśleć, żeby właśnie w i seniorom rozmaite innym grupom i osobom z niepełnosprawnościami np. ale też nie tylko żyło się lepiej tak myślę, że to pewnie to się także do zapewne obszary, które można uzupełniać o inne dodatkowe aspekty nie mam tutaj to dotyczyło tylko łącznie przestrzenie publiczne czy też aspektów w państwach transportu miła, ale tak znane przyczyny publiczną dostępnością do tych przestrzeni, ale to też obszar np. form zamieszkania czy mieszkalnictwa tutaj mówimy o miastach np. przyjazne właśnie wydarzeniu to wybrzmiewa również właśnie ten obszar mieszkalnictwa obszar również opieki społecznej medycznej i też dostępności komunikacji informacji, więc te wszystkie obszary tak naprawdę one są absolutnie kluczowe dla Toszka tak jak przed porównuje że, że będziemy projektować i patrzeć na projektowanie miast przez pryzmat wrażliwych grup społecznych czy grup szczególnych potrzebach to jest troszeczkę tak jak wspinamy się na szczyt dostosowujemy prędkość no powiedzmy do tych bardziej właśnie, którzy wymagają dostosowania prędkości, którzy być może są wolniejsze albo mają jakieś szczególne potrzeby i podobnie miasta, kiedy przez soczewkę będziemy patrzeć to miasto no właśnie przyjazny dla nas wszystkich w każdym z tych zakresów myślę, że będą pewne nakłoniła, które spowodują, że np. dla 1 klub nie będzie miał jakieś szczególnego znaczenia np. wyraźne podkreślenie posadzki względem ściany z niezwykle istotne z punktu widzenia osób, które właśnie są niedowidzący albo właśnie osób starszych, ale już np. z punktu widzenia Niewiem dzieci z rodzicami dzieci już tak nie będzie aż tak istotna cecha, więc pewnie będą takie elementy, które różnią te grupy podobnie zresztą sama kwestia placu zabaw jak też do tego troszeczkę taki stosunek no właśnie to gdzieś w dwudziestym wieku tam ślad za wasz stał się takim miejscem trochę takiego wybiegu dla dzieci dzisiaj jednak ten nurt też projektowania właśnie takich miejsc do zabawy i idzie w kierunku można powiedzieć tworzenia w ogóle miejsc do zabawy dla dla ludzi w różnym wieku i też niekoniecznie musi być kategoryzowanie właśnie względem tego, że dzieci tutaj będą miały w jaki bardzo bardzo szczególne potrzeby, bo jeżeli ta przestrzeń w sposób różnorodny zaprojektowana może się okazać, że w takiej przestrzeni zabawy każdy znajdzie coś na siebie będzie to interesująca niekoniecznie wiedzę to ogrodzony teren, na którym są 2 huśtawki nie wiem zjeżdżalnia jeszcze dodatkowo przychodzą rodzice, którzy w sektorze zostaną, obserwując całą sytuację, bo to też troszeczkę zabiera dzieciom wolność swobodę więc, gdybyśmy projektowali miasta sposób właśnie bezpieczne takie, które daje chociażby, eliminując samochody z przestrzeni pieszych no to orzec, jakby taki pierwszy element do tego na rzeczywiste miasta bezpieczne dla różnych grup w szczególności właśnie dla wrażliwych, ale też oddawać ludziom tak naprawdę więcej przestrzeni publicznej terenów zieleni, które są absolutnie kluczowe do tego, żebyśmy właśnie pozytywnie i zdrowo się zdarzali i żebyśmy używali tej setki jak zresztą prognozują prognozy takie są zwykle w Polsce też troszeczkę wam statystyki nie jest wcale ten poziom zadowalający, jeżeli chodzi o średnią długość rzuca, które związane z absolutnie 80% ze stylem życia z miejsca, w którym mieszkamy i dostęp do opieki społecznej medycznej, a tylko 20% z naszą genetyką to okazuje się że, że tutaj kluczowe jest właśnie to projektowanie tych miejsc pod tym względem, żeby tą naszą długą rzuca wydłużyć, a Polska znajduje się na 2009. miejscu 36 państw europejskich wedle Eurostatu jeżeli, chociaż nie dorzuca także mamy tutaj wiele do zrobienia i to nasze miasta one muszą być lepsze, żebyśmy mogli dłużej zdrowi rzecz po prostu 1 słowem przychodzą namyśl takie obrazki my właściwie pierwsze fotografie rynków polskich miast, które kiedyś były ocenione oraz nań po prostu drzewa zostały zabetonowane w ramach rewitalizacji tzw. oby to, że teraz rozmawiać nie będziemy po to jest potężny osobny temat, ale wspomniała pani o tym, że te potrzeby często się przeplatają np. właśnie przestrzeni takich rekreacyjnych rzeczywiście jesteśmy rozpocząć z takim systemem naczyń połączonych, a to powinno oznaczać, że właśnie projektujemy niejako wszyscy razem znaczy biorąc pod uwagę potrzeby wszystkich do tej pory miasta przez lata były projektowane głównie przez mężczyzn i dla mężczyzn tak to wydaje się bardzo istotny filtr tutaj, bo o tym czy ta książka, której wspomniałam, bo tam nie chodzi tylko o toaletę tak właśnie to jak jak są zaprojektowane właściwie większość chce dziennego użytku także miast także dużych przestrzeni faktycznie tak jest obserwuję pani, że to się w ostatnich latach zmienia czym się, że przez lata tak jest było mam nadzieję, że nie będzie w natomiast tak rzeczywiście nawet tutaj kwestia w ogóle przemieszczania się, jeżeli chodzi o przestrzenie publiczne odwiedzania różnych miejsc w mieście ona też bardzo zróżnicowana względem taki właśnie badań jądrowych różnicujących właśnie kobiety mężczyzn takie badania przeprowadzone w Wiedniu zresztą 1 właśnie realizuje taką politykę fałsz akcję, czyli miasta równych szans, które właśnie bardziej nacechowane jest na to wrażliwi nie właśnie na szczególne potrzeby, a ja myślę, że my jesteśmy aktualnie tak oceniam w takim miejscu, kiedy mamy pewną świadomość, jeżeli chodzi o pewne tematy miejskie i pewną wrażliwość też ocenę sytuacji natomiast od, jakby świadomości do wdrażania do praktyki jest jeszcze daleka droga, a też sytuacja jest spowodowana wieloma aspektami z 1 strony jest też edukacja przyszłych projektantów brzucha, a architektem architektów urbanistów urbanista jak zagra tutaj cała nadzieja uważam jest w tej edukacji spójrzmy tylko na aspekt np. projektowania uniwersalnego ja wykładam na Politechnice Śląskiej na wydziale architektury kilka lat temu u nas pojawił się właśnie ten przedmiot projektowanie uniwersalne mam takie poczucie, że to są ci młodzi projektanci projektantki to będzie już takie pokolenie, które projektowanie uniwersalne będę traktował mam nadzieję jako standard ani jako dodatek jako coś ekstra coś co generuje dodatkowe koszty i coś co jest po prostu jakąś jedną z wielu koncepcji, więc to, gdyby od edukacji tak naprawdę wszystko się zaczyna nie myślę, że te starsze pokolenia to jest kwestia tutaj właśnie pewnej wiedzy wrażliwości, więc ta świadomość jest natomiast absolutnie no tak jak pani podała przykłady chociażby placów modernizację tak naprawdę tutaj nawierzchni rynku nie możemy tutaj mówić o rewitalizacji rewitalizacja z procesu przełamią duży cudzysłów Bora dla mamy ktoś mający akcyza już nie nadużywane pojęcie często właśnie rzeczka też właśnie błędnie definiowane, więc tutaj w dużej mierze no to pokazuje, że realizacje, które nawet dzisiaj są nagradzane w niektórych konkursach często bardzo powierzchownie widziałbym elewacyjne i designerski okazują pewne rozwiązania oceniają mnie, a nie tak naprawdę w kontekście właśnie jakość życia i tutaj realnej ocenę potrzeb użytkowników użytkowniczek, którzy korzystają z tych rozwiązań, więc tu często ja ze swojego podwórka idę gdzieś oceniam i tutaj badam też właśnie tereny zabudowy mieszkaniowej przyjazna można być starzeniu okazuje się, że mam na PC, więc projekt tym portugalski, który dostał nagrodę zabudowa mieszkaniowa dla seniorów jak zaczną analizować sposób podejścia to architekturę to ona tylko oceniona elewacyjne nie łatki nawet nie spełniają standardu tego, że powinny być w takim otoczeniu chce oparcie uczestnikami każdy budynek na tym osiedlu jest dokładnie taki sam jak pieczątka jest absolutnie niedopuszczalne, kiedy mówimy o właśnie projektowanie w kontekście starzenia się pozytywnego zdarzenia, gdzie powinniśmy mieć możliwość właśnie jakiś taki jest zindywidualizowanie tych obiektów albo kolorystycznie albo kodem jakimś można było odróżnić osobę np. które mają, które chorują czy mają problemy właśnie tutaj, jeżeli chodzi o choroby otępienne dla nich to jest jakby zlanie Magma dla nich środowisko jest zupełnie odbierane niż dla nas zdrowych jak dotąd wychodzących wygodnych butach, aczkolwiek chętnie nie ukrywajmy, że nawet my zdrowi wygodnych butach mamy często problem złej fajny drinkiem z odnalezieniem przez naszych przestrzeniach i święta to jakby za absolutnie uważam, że jest kluczowe, żeby te zmiany następowały natomiast to jest pewien proces i to nie wydarzy się od razu musimy na co też mocno zapracować mocno tego chcieć klas kwestia też budowania gromadzenia kapitału społecznego to co pani podział edukacji w tym absolutnie kluczowa natomiast skoro nowa ławkach przypomina mi takie zestawienie, które myślę, że dużo mówi o naszej czy tych społeczeństw, które za sklepem gotowości właśnie do bycia otwartymi i dbania o potrzeby wszystkich pamiętam zdjęcia takich wyborców stawianych przestrzeniach niedaleko banków czy budowania takich stawiania takich łat, które mają nie są równo, a PLN spadł tak, żeby nie można rzadki zachowane w tak podczas gdy i to się udział w wielkiej Brytanii wielu wielu miejscach Europy podczas gdy Kanadyjczycy stworzyć taki projekt ławek, które można zamienić w drodze schronienia dach nad wodę, gdy padał deszcz myśląc o bezdomnych rozmawiam też o osobach, które są najbardziej wrażliwe narażone na rozmaite czynniki, które nie bierzemy zwykle pod uwagę prawda także zdrowi w sile wieku, którzy chodzą po mieście szybkie pytanie na koniec, które polskie miasto jest najbardziej przyjazna pani ocenia nie pytam ranking pyta mocą powiem szczerze, że chyba nie będę oryginalna, bo ma takie wrażenie, że wielu takich różnych obszarach akurat byśmy mieli podejść to właśnie kwestie związane właśnie z dostępnością zresztą pionierskie miasto, które rozpoczął dyskusję w tym temacie NATO myślę, że to na pewno będzie Gdynia Gdańsk pod wieloma względami rzeczywiście prowadzi szeroko zakrojoną politykę właśnie kształtowania miast przyjaznych starzeniu, ale też nie tylko starzeniu tak naprawdę no właśnie miast w ogóle przyjaznych dostępnych, więc to jest wydają się to też udaje się w, gdyż w praktyce realizować coraz więcej miast rzeczywiście zaczyna zwracać uwagę na te aspekty myślę, że też bardzo docenić też starania Anną mniejszych miasteczek, które często no nie mają łatwiej może jak w kontekście zarządzania to jakby zupełnie inaczej zarządza się mniejszym miastem a, a dużą metropolią, która no boryka się z wieloma różnymi programami także postawiłem tutaj na miasto, aczkolwiek pochodzą ze Śląska co jest Górnośląska zagłębiowskiej metropolii on też takie poczucie, że rzeczywiście sporo w zakresie np. równoważnej mobilności ruchu pieszego zaczyna się i dyskutować i realizować wdrażać właśnie jeśli chodzi o też mikro mobilność strażacy w miastach na Śląsku tu generalnie chodzi o Warszawę to też muszą o nich wspomnieć, ponieważ ona wiele projektów eksperymentalnych realizuje takich, które rzeczywiście ca gdzieś tam próbuje testować rozwiązania czy kodeks w ogóle całego założenia miksu społecznego takie miksu lokatorskiego ma nam się też projekt warszawskiej dzielnicy społecznej, która jest nie udało się wdrożyć cele, ale powiedz mecz np. kamienica wielopokoleniowa na ulicy Stalowej natomiast też też tutaj jakby Łódź, które jest miastem trudnym, jeżeli chodzi o kwestię zleca procesu rewitalizacji wraz z Wałbrzycha i Bytomiem Łódź dostała specjalne środki na rewitalizację i myślę, że duża też ciekawych projektów właśnie w ramach łódzkich zmian i przestrzeni publicznych, ale też właśnie sposób zamieszkania gdzieś tam zrealizowane także na okres skupią się na tych dużych miastach, ale myślę, że też ten potencjał on tam zresztą też ten można powiedzieć ten aspekt różnorodności mieszkańców jest dosyć mocno widoczne i też często, jakby bardzo też o tym wspomnieć teraz też napływ migrantów również, jakby powoduje nowe wyzwania i takich sprawdzeń trochę dla miast jak szybko są w stanie zareagować jak dostosować się do potrzeb nowych mieszkańców mieszkanek wyniki konkursu zaprojektowane po ludzku miasto bardziej wspólna poznamy już niedługo, bo w styczniu 2023 roku państwa mają goszczą była dr Agnieszka Labus bardzo dziękuję dziękuję bardzo, są podcasty wysokich obcasów na kolejne 4 zapraszamy w najbliższy poniedziałek na podcast zaprasza otodom partner akcji zaprojektowane po ludzku Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYSOKIE OBCASY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA