REKLAMA

Annie Ernaux, pisarka tematów niewygodnych

Gościnnie w TOK FM: Tygodnik Polityka - Kultura na weekend
Data emisji:
2022-11-25 22:00
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
49:28 min.
Udostępnij:

Jaki jest status noblistki we Francji? I co o Annie Ernaux powinniśmy wiedzieć my? Rozwiń »
Annie Ernaux zawsze była pisarką niewygodną. – Pisała o rzeczach przemilczanych, drążyła tematy niewygodne i dlatego jej książki były lekceważone albo przemilczane: tak jak „L’Evenement” o aborcji – mówi Iwona Komór, tłumaczka i znawczyni jej twórczości, w rozmowie z Justyną Sobolewską w „Kulturze na weekend”. Teraz możemy się przekonać, jak Ernaux pisała wcześniej, przed najsłynniejszym utworem, czyli „Latami”, bo dostajemy „Bliskich” (Wydawnictwo Czarne), zbiór trzech jej wczesnych próz („Miejsce”, „Pewna kobieta” i „Druga córka” w przekładzie Agaty Kozak). To bardzo nietypowa opowieść o rodzinie. Autorka starała się znaleźć język, żeby pisać o wstydzie klasowym i awansie społecznym – i tworzyć portret socjologiczny, a nie tylko rodzinny. Jest nie tylko pisarką kobiecej traumy, ale i kobiecego pożądania. I za to była często krytykowana. Co ciekawe, we Francji jej książki często matki podsuwały córkom. Choć w swojej twórczości nie angażuje się bezpośrednio, to sama jest zaangażowana po stronie francuskiej lewicy. A miejscem, w którym czuje się na swoim miejscu, jest właśnie literatura. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kultura na weekend dzisiaj o noblistce ani Arno moim gościem jest Iwona komór tłumaczka znawczyni twórczości no dzień dobry in tym dobry witam, a nie powód jest taki, że wychodzi pierwsza po Noblu nasza stara książka Arno, ale pierwsza po Noblu dosyć szybko przygotowana książka pt. bliscy złożona z 3 Prus to jest miejsce pewna kobieta druga córka w przekładzie Agaty Kozak i to jest rzecz ciekawa, bo miejsce już było publikowane w Polsce prawda tylko nie miał żadnego odzewu Rozwiń » tak to prawda ono wyszło 1989 roku, czyli w takim momencie, gdy przypuszczam nie czytaliśmy może za wiele, bo może nie tak uważnie wydaje się, że pewnie to było za wcześnie, a po drugie, rzeczywiście wtedy nie mieliśmy czasu ani głowy do takich lektur może może też, jakby nigdy nie widziałam książki szczerze mówiąc tej, która wyszła w 80 dziewiątym na pewno jest do zdobycia bibliotekach z pewnością w Warszawie w Polsce natomiast 1 nie miała dostępu przeczytałam dopiero pierwszy raz dla klas po francusku, ale rzeczywiście świetnie, że ona teraz wreszcie wychodzi w nowym tłumaczeniu nowej wersji dużym wydawnictwie tak wydawnictwie czarne z dnia tak się zastanawiałam nad tym że, że u nas było trochę inaczej, bo nie garną opowiada historię awansu i wstydzie klasowym już jesteśmy w kolekturach wiadomo Bona Edwarda Luisa głośnych książkach i właśnie akt takich jej można powiedzieć ucznia, żebym może nie uciekł, ale następca, którzy jak wykonali ten krok dalej już Płoni w 2 w Polsce było trochę inaczej będę w PRL-u punkty za pochodzenie ten wstyd klasowe wygląda zupełnie inaczej chyba, czego innego dotyczą więc, jakby to była inna rzeczywistość tak myślę oczywiście mamy tutaj ją zupełnie inną historię tak Erne rzeczywiście jest osobą urodzoną w czasie wojny ale jakby jej imię życie czy biograf nie ma wiele wspólnego z tym jak my dorastaliśmy tak myślę, że może też oczywiście jest tym ma to i jakie znaczenie, że dopiero teraz możemy te książki jakoś przetrawić, kiedy przeszliśmy transformację lat dziewięćdziesiątych tak, kiedy rzeczywiście konsumpcja np. to jest ważne dęby obfitość rzeczy tak ten zmieniający się świat, którym ona pisze, awansując właśnie do wyższej klasy społecznej zamożniejszy tak stający nauczycielką wychodząc, a może za kogoś innej klasy społecznej też jakimś sensie ich dopiero wtedy jakby nabywa właśnie taki, jakby status osoby wchodzi burżuazja tak i to też we Francji myślę jest tym te różnice klasowe były zawsze może na pewno większe niż w Polsce lat pięćdziesiątych sześćdziesiątych itd. do do dzisiaj może teraz też staliśmy świat staliśmy się świadomi bardziej tych różnic klasowych, kiedy sami zaczęliśmy się znowu rozwarstwiać prawda ta de lata dziewięćdziesiąte spowodowały, że zaczęliśmy znowu dostrzegać jakąś klasy i różnic zamożności tak jakbym jakiś tam powiedzmy czasami sztuczne egalitaryzm lat PRL-u zaniknął tak nagle ta sytuacja się zmieniło może to czas to też nas jako otworzyło nam na twórczość Brno, która była rzeczywiście zbyt wcześnie dla nas opublikowana jeszcze wtedy w latach początkowych dziewięćdziesiątych tak, żeby właśnie te lata dziewięćdziesiąte wiele zmieni zresztą teraz wychodzi w Polsce dużo książek o tej biedzie popegeerowskiej o tym w dorastaniu w biedzie, a więc, więc oczywiście to się zmieniło powiedzmy tych 3 proza ach, bo to jest jakby śmierć ojca no portret ojca potem opowiedział matce o śmierci matki no i siostra, ale wszystkie te książki są z różnych la Prada a jakby stanowiła, że właśnie nawet czy czy to jest to był dobry pomysł, żeby opublikować je tak w takim pakiecie tak wydaje mi się nawet, że w Polsce Polska jedynym krajem, gdzie one wychodzą rzeczywiście taki potrójny jak w takiej wersji, gdzie są wszystkie 3 razem nam wiadomo mamy dużo do nadrobienia tak jeśli, choć twórczość czarno, więc może w tym sensie jest to nie jest zły pomysł rzeczywiście sporo książki łączy, ale tak jak mówiłaś to rzeczywiście są bardzo różne epoki też jej twórczości jak różne momenty wiadomo najważniejszą książką jest rzeczywiście miejscem to był rok osiemdziesiąty czwarty, kiedy opublikowała książkę, ale oni ważne jest też by powiedzieć, że jej ojciec umarł sześćdziesiąty siódmy DAG, czyli to jest duży przedział czasowy między tym, kiedy między wydarzeniem, które opisuje natomiast kiedy udało jej się to opisać jak by znaleźć właściwą formę i to jak tutaj w tej książce właśnie forma jest jest najważniejsza tak jakby odejść od takiego mówi od literatury literat kości poetycko ości liryzmu sentymentalizmu wszystkiego co jakby kojarzy z czymś co jest właśnie tą literaturą burżuazyjną to, od której w, której jej ojciec czy, a klasa, do której należą jest jakby dekoracją tak to są ci ci tacy poczciwi ludzie, którzy stanowią jakiś rodzaj kolorytu lokalnego na absolutnie nie chcę tego i tak oddać, więc szuka szuka bardzo go tej formy jest taka książka której, które jeszcze nie znamy, którą ona napisała, próbując napisać właśnie miejsce nazywasz mnie tytuł do las sam żyle, czyli jak kobieta zamarznięta zastygła desek książkę, którą napisała, próbując napisać książkę o ojcu tak jakby pośrednia to jest należą do tych 3 książek, które w, których pisała jeszcze jakby fikcję tak, kiedy chowała się za jakąś taką fikcyjną postacią zawsze kobiecą natomiast nie udawało się ciągle opisać tej sytuacji oraz Ross Ross darcia, które odczuwała w związku ze śmiercią ojca, ale też z tym, że straciła z nim jakiś rodzaj kontraktu ze względu na swój awans społeczny i właśnie, jakby miejsce napisane w tym 80 tych latach, kiedy wreszcie znalazła właściwą formę to wiemy jak wiemy to jest bardzo krótka książka tak to ma po francusku, jakie środki 50 stron po polsku troszeczkę więcej oczywiście 656 to nie jest wiele na, ale to właśnie ta kompensacja tego ją tego chciała oddać jak tutaj głównym tematem nie wiem co się ze mną zgodzisz jest tym zdrada tak, że to poczucie, że ona zdradziła tak się często jak sam pierwszy cytat, który otwiera książka Jeana Geneta spróbuje wytłumaczyć pisanie to ostatnia szansa ratunku dlatego kto zdradził i otwarcie książki od tego egzaminu na nauczycielkę i jesteś tutaj bardzo istotnego mamy w sumieniu zaczynamy od sceny śmierci ojca, który następuje zaraz potem, ale to, że ona zostaje nauczycielką jest właśnie tym momentem, kiedy ostatecznie jak zdradza swoją rodzinę tak jakby ona tak to widzi ich i przechodzi na drugą stronę staje jest właśnie oni członkiem członkinią klasy dominującej tej, która potem przekazuje wiedzy i przekazuje ją w taki sposób, że on właśnie wg niej eliminuje miano często o tym opowiada o tej swojej pracy nie pisze ciasto obraca nauczycieli, ale często o tym w wywiadach mówi, że to jest bardzo to było dla nich tak inni jak czymś co ją ciągle wewnętrznie gdzieś się męczyła i było takim elementem, kiedy już pisała książkę o ojcu, który był tym elementem refleksji także rzeczywiście przekazują wiedzę, która eliminuje i to się to też mi się przydarzyło tak muszę o tym od napisać i potem jakby zamknięcie tej książki to też pewnie jest zwracana ma związek z tym otwarciem egzaminom nauczycielskim ostatnia scena dzieje się w supermarkecie tak i NATO już jest to nauczycielką, która spotyka swoją uczennicę i toteż jakby ten moment potwierdzenia tej zdrady, ale ja już jestem po drugiej stronie tak i spotykam uczennica, której zapomniała nie pamiętam już ich i odda ona nie pamięta na zaczepia ATA, ale to jest ta, której się nie udało tak mnie się udało jest chwalona jak też nigdy tak o tym nie traktuje tego w tych czym jak to powiedzieć takich nie mówiąc o sukcesie tak to jest jakby ten sukces okupiony dla niej jakimś takim właśnie dużym kosztem rodzinnym emocjonalnym tak, że trudno go nazwać sukcesem tak, bo rzeczywiście jest także w pewnym sensie no to jest coś co się dzieje społeczeństwie francuskim i co jest jak pewną winną oddzielenie jak BT czy warstw jest w tym coś ukrytego też później czytając lata dział ma ego próbuje opisać całość tej historii, gdzie się, że jakby ona obarczenie jak jest jest konsekwencja tego tego dystansu być może porzucenia tamtej warstw czy czy właśnie tego poczucia, że one nie mają nic wspólnego, że to, jakby nie buduje społeczeństwa mnie być może ona w ogóle od początku stara się pisać nie swoich rodzica tylko o tym jest kogo oni reprezentują chociażby następne jest, chociaż ten portret matki no to jest on jest bardziej emocjonalne też trzeba powiedzieć prawda lata to jest to jest coś się tego inaczej inaczej już wpisane na tam też jest zdrada przy czym to matka, kiedy do niej przyjeżdża by jej bogatego domu, a właśnie jak na to stwarza może się czuć właśnie z zdradzą ona kimś kompletnie tutaj niepasujący elementem tak to rzeczywiście w książce o ojcu miejscu mamy rzeczywiście portret i jakby też większy socjologiczne tak tak tutaj mam nawet kilka zaznaczyłam sobie opracowania dotyczące miejsca on miał bardzo dużo pomysłów na tytuł i miejsce pojawiło się bardzo późno pierwszy tytuł, który może zaskoczy takie, które długo w zasadzie, które przy, którym długo zostawała to były elementy rodzinnej etnologii tak czy to bardzo taki technologiczne socjologiczne tytuł potem jeszcze miała kilka innych pomysłów typu klei od winy, czyli zwykłe życie albo Anną lidera czy też, żeby zwykły człowiek zwykły mężczyzna dla witraż, czyli czy dziedzictwo, czyli tak, jakby rzeczywiście takie bardziej idzie w kierunku socjologii Lecha Izą to też zdrada, ale zdradza nam rzeczywiście została jak tylko w tym cytacie drużyny natomiast książka o matce to da może nie tyle jest o zdradzie poza matką tutaj relacja była była całkiem inna matka była tą, która ją rzeczywiście za hałas do szkoły to jakby ona w jakim sensie matki i ambicję zrealizowała i ta relacja ich była taka też bardzo gwałtowna ojciec to był rok, ale często też podkreśla, że miała bardzo nietypowe wśród kibiców jeśli chodzi o relacje damsko męskie tak w małżeństwie mama była tą władczą dominującą osobą ona mówi, że rodzice byli jak ogień woda matka to właśnie pełna tak bardzo żywiołowa głośna ona jak wstawiała jakiś przedmiot tego rzucała trzaskał drzwiami potem Erne sama mówi, że swoich chcę swoje własne zachowania też czy ta po czterdziestce renowacji, że ma takie właśnie gesty ma takie za nasze jest mi, że właśnie taki duży temperament tak i matka też była to jej inicjatorką jeśli chodzi o lekturę tak tutaj też wiemy, że pewnej kobiecie jest o tym mowa w Przeminęło z wiatrem niektóre się pojawia jej bardzo wielu książkach zresztą najważniejszym jak jest takim modelem też jakimś sensie dla nadto reklam leżą one, więc by Bartek matki musi być musi być inny jest cały czas też książka, która jest książką żałobną tak, bo jednak tak jak zresztą jak miejsce mamy tutaj portret kogoś, kto odszedł za kim się tęskni, ale oczywiście wzbogacony o te od elementu socjologicznego jest jednak pewnej kobiecie widzimy też na powtarzanie niektóre elementy z miejsca są te historie rodzinne, chociaż tutaj oczywiście pewnej kobiecie koncentruje się Barcina rodziny matki, która nie była do końca tak samo, ale bardzo bardzo podobne korzenie jak w przypadku ojca, ale rzeczywiście te 2 relacje one się z matką i ojca były bardzo różne jak może może jeszcze wyjdzie druga książka mam nadzieję takiej i że psy przez pasy wtedy mami to jest w tłumaczeniu Agaty Kozak, bo to się pojawia w drugiej córce nie wydobyła się jeszcze w ciemności tak to jest ten zapis choroby matki, bo mamy o tym całkiem sporo pewnej kobiecie ale jakby dodatkowo autorka czuła, że jeszcze nie do końca wyczerpała, jakby to do historii to bardzo też mocna Warta przeczytania książka o relacji właśnie matki matki córki o chorobie, ale chyba, że i ją o tym jak po pobycie w hospicjum i tym właśnie to napisana oczywiście takim charakterystycznym beznamiętny i stylem Brno które, który jest w tym jest takim najważniejszym tym co przyciąga do każdej ze mnie piszesz w tekście krytyce politycznej po potem po tym, jak armia dostała Nobla no no o tym właśnie ciekawym o paradoksie, że to to nie jest cała by twórczość jest bazującą na jej życiu najbardziej intymnych rzeczach jednocześnie nie jest to nie jest taka no no panująca ta prywatnością i mistyka, które można by się spodziewać, że bez wszystko w życiu trzeba opisać ona zrobi tutaj bardzo ciekawe ważne pisze dochodzi do tych swoich last z długa droga, żeby wyzbyć się tego ja, ale właśnie temu te mniej Perth to też jest zdrada nam się zdradzić, żeby pisać i wystaw na wszystkich tych też książkach zebranych miejskich ten temat wpisania się pojawia taki, kiedy zaczynam pisać pyta śmierć matki zaczyna, choć muszę pisać też wszystko już powiązane, ale bardzo ciekawy jestem jej rodzaj właśnie sposobu na literaturę, kto nie jest czego możemy spodziewać pojęty mistycyzm te, bo rzeczywiście nie jest wiele takich elementów wież rzecz oczywiście nie opis pisze o wszystkim są pewne pewne elementy czy pewne wydarzenia raczej, które bardzo długo jak by jakimś sensie uważa za ważny dla siebie, ale też ważne z punktu widzenia, gdyż jak, kiedy pisze nie myśli czytelnika, bo mówi, że czytelnictwo dania niewidzialni ale jakby pisze, bo to, żeby jakieś tematy poruszyć to są zawsze rzeczy bardzo dla niej osobiście ważne tak jak potem przez struktury której, które jeszcze nie znamy ta zdarzyło się także MO o aborcji takie momenty przełomowe rzeczy właśnie śmierć rodziców wtedy ci rodzice pojawiają się w wielu książkach niem mam nadzieję, że kiedy wejdą debiutanckie, których rodzice są cały czas obecni, ale widać, żeby ciągle szuka formy, które w, której może o nich napisać, żeby uczciwie, znajdując to właściwe słowo to jest dla mnie też taki kluczowy w kluczowe określenia na czas tego używa twór we, mimo że jest tak też znaleźć właściwe słowo takie Ney on najbardziej sprawiedliwe, bo w słowie francuskim czysty nie mamy to, że sprawiedliwej właściwe czy być taką uczciwą do do końca tak mówi też o tym, że ona np. słowa są dla niej jak cię kamieniem jest taki słynny wywiad film z nią le mogą wielkie przeprowadzony przez mniejsze po i ona tam opisuje znaczona mówi o swojej twórczości o tym, że prawdziwym dla niej miejscem takim się czuje, jakby u siebie jest właśnie literatura tek czy język pisanie, czyli jak mamy różne miejsca, których ona pisze w swojej twórczości tylko właśnie miasteczka tak małe normandzkie, których pochodzi ich to mit, bo on potem była, w którym chodziła dość Donald, którym była na Uniwersytecie, ale tym miejscem, w którym się odnalazły, w którym jest sobą i o wszystkim może powiedzieć no to jest właśnie pisanie tak tak jak mówisz na tej innymi styka jest tym no jest szczególna, bo to właśnie nie jest takie obnażanie się do niej, żeby tego rodzaju eksmisja nie, chociaż ciągle się to jakoś tam zarzucali toczące się przewijało we francuskiej i krytyce szczególnie, kiedy opublikowała później powieści takie powiedzmy nie powieść, ale opowieści o swoich romansach tak czy relacjach z mężczyznami czy potem książką aborcji też postać była albo przemilczane albo uważane za zupełnie niepotrzebną co jakby po 20 latach od publikacji nagle okazuje się zupełnie nieprawdą natomiast tak to jest taka w tej jej twórczości jest bardzo wiele jeszcze powietrzne jeśli chcieć to poukładać wszystko logicznie mieć wszystkie jej etapy biografii jest bardzo wiele luk nie być może jeszcze w opisie np. wyrazu jednak zastanawiam się, jaka będzie jeszcze kolejna to wieść proza, którą zapowiada, bo mówiłam o tym ostatnio w jednym z programów, kiedy wyszła książka młody mężczyzna bardzo króciutka również, w którą też mamy nadzieję się ukaże ale, ale np. swoich dzieciach prawie nie pisze w ogóle, tak więc o macierzyństwie jako takim też doświadczeniu ważnym dla niej jest ono ważne, ale nie ma jego takiej twórczości, abyśmy mogli przypuszczać o pisarki, która jest taką uważana za feministkę prawda, a więc on tak bardzo wybiera sobie tematy i są to często oczywiście są też doświadczenia w przyszłości, ale które takiego naznaczyły, że musi o nich sam musi o nich napisać, ale są rzeczy może czasami nie zupełnie nieoczywiste tak mnie nie kieruje się w każdym razie modami i czy tym co można by się spodziewać od pisarki nie lidera i proweniencji jak w ogóle jest jej pozycja była, bo teraz wiadomo, ale jak jak wyglądała kariera substancji kariera literacka jak ją pozycjonowana właśnie mówi, że niektóre rzeczy było przeliczamy jak jak to wyglądało no wiemy, że tak dostała nagrodę Reno dozna miejscem, ale późniejsze książki myślę, że nabyła taką mam wrażenia nie śledziłam, jakby od samego początku też zaczęłam, jakby poznawać twórczość od lat, czyli tutaj bardzo późnej książki dopiero potem cofałem się czytając to co wyszło wcześniej, ale np. mogę ci powiedzieć, że nie spotkałem jeszcze Francuza czy francuskiej, którzy żeby, zanim dostała Nobla, którzy by znali nazwisko często się to zdarzało, że mówią no tak ja uwielbiam drewno co myślicie nie słyszeliśmy albo często też negatywne opinie tak, a nawet teraz jest więcej tak to też jest ciekawa była i w jakim sensie ciągle i kontrowersyjna lekceważona troszeczkę, bo zajmuje się właśnie takimi tematami okej to autobiografia to owszem to jest ciekawe jest jakiś taki przełom coś nowego natomiast późniejszej książki po opisujące właśnie relacje z mężczyznami ona ciągle próbowała ma łamać próbowała ona sobie stawia zawsze takie wyzwanie, żeby pisać to co jest niebezpieczne opisywać coś niebezpiecznego, żeby narażać się na niebezpieczeństwo na ryzyko tak, żeby być czym coś niewygodnego coś co nie piszę to intencją, żeby prowokować tak natomiast rzeczy, które ją samo jakoś tam i wydają jeszcze stabilizowane albo właśnie trudne, więc biję próbuje drążyć o nich pisać i często spotykało się z takim właśnie trochę albo wzruszeniem ramion książką aborcji, która długo długo jakoś tak nie była nie była doceniana myślę, że dopiero teraz też po tym, jak pojawił się film prawda nagle wielki powrót, ale była w środowiskach akademickich myślę bardziej albo pewny właśnie czasami to też było także matki czytałem przekazywane przez swoją córką jest, ale takiej historii w takim dużej publikacji, która wyszła w tym roku zebranych takich różnych rozproszonych tekstów jak też tekstów do niej reżyserów pisarzy dziennikarzy i tam parę osób właśnie o tym mówi tak to było coś to była pisarka, której powiedziała mi matkę, którą czyta moją matkę przykład tnie i to było rzeczywiście często też ją jej sztuki, czyli sztuki książki adaptowano na scenę powstało też kilka filmów mało mniej znanych niż te ostatnie interesują się np. też dokumentaliści tak my dokumentalnych wykorzystujące tej prozy, które opisują też Przedmieścia ona też kilka takich prostuje też miejmy nadzieję, że wyjdą podróżach podmiejską kolejką np. albo właśnie tym Przedmieściu w podparyskim, na którym mieszka w reszcie posłów kontrabas czy chodzenie do supermarketu takie zakupy w supermarkecie to też jest tutaj w miejscu mamy ten fragment prawda zamykający miejsce, gdzie ona w kasie płaci spotyka swoją uczennicy i od tej od tych właśnie podróżach do powietrza w podróżach do supermarketu zakupy w supermarkecie napisała też książkę i toteż jest w oś supermarkety osią swojej swojej miejscowości i to nie było wcale musi się też o zamówienie sklepu więc, jakby te wieje prozy są rzeczywiście bardzo różnorodne, ale jej odbiór tu taki powiedzmy mieszamy tak, chociaż oczywiście czasem teraz ma już ponad 80 lat, więc ta jej twórczość nabierała takiego coraz większego ciężaru krytycznego, jakby też prestiżu, więc myślę, że w tym momencie Nobel nie był już jakimś takim wielkim zaskoczeniem, ale ni to bardzo dobrze, gdy dostała też troszeczkę mam taki wydaje się trochę szkoda była jednak taką okej może niszową pisarką, ale teraz została wystawiona prawda nas znowu na takie, jakie strony porozumienia czasami tak co do jej twórczości też takiej takich głupich oskarżeń takiego powierzchownego odczytywania w tym sensy w tym czasie może szkoda to jest trzecie swego ulubionego pisarza jeszcze trochę się nie chce, żeby wszyscy go znali wszyscy go kochali nas właśnie nieporozumień jak to wygląda teraz po Noblu dla racji i czy to tak właśnie jest takie przy uchwalaniu nagle znowu jakieś takie te nieporozumienia dalej trwają czytam głosy pochwalę np. rej wuja następnie czytany tekst bardzo jej ostatnie jego książka się okazało rządy dnia w bardzo dobra też napisałem o nim bardzo bardzo ciekawy tekst no wydaje mi się, że oczy pogratulował je prezydent Francji, które któremu, które one bardzo krytyczna wobec Macrona jak wiadomo raczej identyfikuję jest z lewicą typu Mélenchona to też się oczywiście zarzucono w Polsce jest spotyka się małym jakąś znaną sympatię znałem zrozumieniem ale, ale był jakiś noblista pisarz, który byłby niekontrowersyjny tak jakby czy w ogóle pisarz, który nie kontrowersyjne jest wart uwagi prawdę, że tak wydaje że, a szczególnie z Francuzami mieliśmy z bardzo kontrowersyjnego Heart Attack, bo była też oczywiście mamy sporo do zarzucenia to są przecież jej modele tak zażarcie i Pawła szczególnie, którą uważa wręcz swoją, jakby taką drugą matkę nie mam zakończeniem pewnej kobiety żona mówi maja mat oszczędniej po śmierci matki umarła z Londynu była, tak więc by to są zestawienie takie do bardzo bardzo znaczący w zasadzie kto nie jest kontrowersyjny tak jakby myślę, że to, że po tuż po Noblu wyruszyła mylą Seanem dramy też na manifestację tak na ulicach Paryża co też leczący manifestacja to była nie pamięta, ale na to jak teraz jest leczący się dużo do testu wszelkiego rodzaju oczywiście teraz głównym tematem nowość w razie na tekst związana ze inflacja itd. jak i niechęć do reform, które proponuje makro więc, jakbym cały czas ruch nasiona, które mimo tego, że jest dosyć dobrze w parlamencie aktualnie, jakby są władze w jakim sensie natomiast tym Launo, choć może w swojej twórczości tak bezpośrednio się nie angażuje tak politykę, bo one pisze pisze o polityce jak dla Żaneta dałyby dziękujemy los z 60 tym ósmym dziewicą Mitterranda, jakby Ala napisze też o tym w takim sensie, że to są tak nasi dedykował oczywiście z tymi ruchami nadal się identyfikuję ale jakby ta polityczność książka nie jest taka zupełnie bezpośrednia ta na wsi truje to wszystko jakby to nie literatura zaangażowana w takim bezpośrednim sensie, ale oczywiście wiadomo, że jest, że jest osobą o poglądach lewicowych Shi i feministycznych tak tutaj jakby nie ma żadnej wątpliwości trochę inaczej niż w przypadku szkody RBK możemy odczytywać na dobrze, że mamy właśnie tą drugą stronę tak, bo jest zawsze proszę się wydawało trochę, że brakuje na tej drugiej nogi o francuskiej, jakby świeckiego światopoglądu tego co w literaturze tam się dzieje jedno była tą ważną jak by pisarką, a myśmy najbardziej jednak preferowali lekka, więc wydaje mi się dobrze teraz mamy troszeczkę więcej równowagi tak nie znaczy to te polityczne jest ciekawa w latach, bo nas właściwie ona pokazuje ona nadzieję i złudzenia jak bardzo krytycznie ogląda tym to swoje pokolenie pokolenie powojenne te to właśnie nie lewicowe wzmożenie i jest niesłychanie ironiczne aktywny na niej portret to jest wielka zaleta to właśnie takie absolutnie nie jest ona w ogóle polega etyczne wobec czegokolwiek bardzo nie nie sprzedaje żadnych poglądów tak, bo pokazuje nam jak te poglądy, ale też pokaz bardzo szczerze pisze rozczarowania tak wielkim rozczarowaniu Mitterranda tak ten co nastąpiło później oczywiście jest bardziej krytyczna wobec prezydentów typu Chirac czy za okazję te jak już lat lat dziewięćdziesiątych zachłyśnięcia się tą polityką liberalną właśnie ekonomią i potem rosnąca cena fobia traktowanie imigrantów to wszystko jakby pozycjonuje ją rzeczywiście, bo bardziej po lewej stronie ciągle ten to rozczarowanie też, jakby ona go nie ukrywającą ciast z wszystkich proza się pojawia jest ironicznie komentowane szkodowych książkę wprowadza ach, o podróżach tak jakby takich podróży powiedzmy podróżniczych na tę skalę między przed pod miejską ona często właśnie opisuje żebraków właśnie osoby podróżujący żebrzących w pociągach metrze, ale to nie jest takie właśnie pogardy, że z góry spojrzenie dodatek po to, są po prostu współpasażerowie ona opisuje, jakby to jakoś to pogarszającą się z perspektywy by sytuację tak to ciągle nacisk na ekonomii wolnego rynku który, który tłamsi i rzeczywiście zostawia wiele ofiar tak po drodze i te ofiary ona opisuje, ale nie, używając nigdy słowa ofiara nie, jakby nie wchodząc tutaj taką rolę pisarki, która pochyla się nad nad biednymi i skrzywdzonym mi, ale to jak wyciąganie wrażliwość jest ciągle włączona tak ona jakby ciągle ciągle pisze o tym zresztą też tak, że ona po prostu każde przeżycie ja też o tym częstą opowiada każde przeżycie każde doświadczenie jest dla niej spełni przeżyte dopiero wtedy, kiedy pisze tak jakby literatura jest kluczem, gdy jej przeżywania też świata i doświadczania świata, jakby bez literatury bez nawet gdy miała rygor romans tak namiętności ona też mówi, żeby przeżyć do końca musieli opisać tak dopiero wtedy mam poczucie pełni taktyki realizacji i przeżycia tego do końca jak mówiła pisanie to bardzo ciekawe jest ta ostatnia część, czyli druga córka Ruth truje taki też bardzo literacki wątek siostry, która zmarła przed urodzeniem i nagle siostra okazuje się właśnie kimś, kto jest związane z pisaniem jak, dzięki któremu to pisanie jest 100 jest w ogóle jest możliwe jest konieczne bardzo taki tajemniczy literacki związek z tą z tą drugą może być lepszą córką właśnie lepszą grzeczniej wsią to ona jakby zostaje jest by sama interpretuje swoją pozycję jako tą, która musi właśnie zdradzić odejść być tą niegrzeczną w Katarze dzięki tak pisze ach tak i jesteś ciekaw no ciekawe właśnie utwór, ponieważ on jest tym pewnym czasie napisała go trochę jak na zamówienie to znaczy to była taka, jakby sugestia też takie wydawnictwo bardzo mały, która wydaje właśnie, jakby napisz zwraca się do pisarzy Pisarek o napisanie listu, którego nigdy nie napisaliście czy do kogoś do kogo chcielibyście napisać, ale dobrze wykorzystajcie tę okazję do setek specjalna kolekcja kler Debry napis tak napisz list, którego generalnie napisałem tak by takie motto tej kolekcji ona rzeczywiście zwykle Berno nie pisze nic zupełnie na na zamówienie czy okej może jakieś takie teksty prasowe, ale to jest rzeczywiście w tym sensie wyjątkowa książka to, że ona dotyczy też pisania jak najbardziej jest też ciekawe, jaki fragment jeden z jej wywiadów znalazłam na temat drugiej córki ona, kiedy miała 78 lat rano pisała list do wymyślonej dziewczynki i to wymyślone dziewczynka miała na imię Deniss i tak potem jakby z perspektywy czasu zaczęła się zastanawiać wtedy nie wiedziała o istnieniu swojej zmarłej siostrę widziała się oni jak jako właśnie opisuje drugiej córce tylko mniej więcej 10 lat w tej takiej podsłuchanej rozmowy matki wszyscy, a z kobietą na inną kobietą na ulicy, ale potem stwierdziła, że chyba rzeczywiście może ta wymyślona dziewczynka, której pisałam listy to może było jakieś przeczucie tej ja istnienia tej siostry tak i w tej książce i drugiej córce rzeczywiście też z dnia nawet traktowała ją jako taki rodzaj kontynuacji pewnej kobiety, bo mamy też bardzo wiele o matce i od jam w relacji z matką, a my to właściwie tym, że matka ją uratowała tak i o cudach, które w, które wierzyła też słynna woda z dróg i ten mini wizerunek świętej Teresy z wizji, który wisiał w pokoju, który tutaj też ważnym tematem jest religijność to jest rzadki temat książka może rzadki ale, ale nie także nieistniejący prawda książka nowa oczywiście w latach mamy tą całą ewolucję tak społeczną i odejście koniec władzy kościoła i laicyzacji sekularyzacji społeczeństwa jak mniej jej osobiście też odejścia od ligi, ale chyba w drugiej szóstce to jest tak jak na najmniej najbardziej najwyraźniej pokazane to w jakim ona dorastała w środowisku jak bardzo mocno religia była obecna to reprezentantką Religi to osoba, która dbała właśnie o to, żeby ich chodziła do kościoła, która sama też chodziła regularnie nam się to właśnie była matka no ita to cudowne ocalenie też pan mówi nie mówi tylko o siostrze, która niestety zmarła wcześniej ale, której jej istnienie, jakby jest zawdzięczać w jakim sensie śmierci swojej nie zawdzięcza śmierci siostry, ale też jest mowa właśnie tych dotychczas nie wszystkich rytuałach ta, które wiązały z chorobą dziecka czystce wkładanie klucza pod pod głowę, kiedy jest kwotą np. tak, żeby zatrzymać zatrzymać kwotę czy właśnie matka, która odbywa pielgrzymkę do do lub na kolanach, aby uzdrowić podziękować za to, że dziecko ocalało tak natomiast Arno by dziś z perspektywy oczywiście dzięki tej surowicy, którą mi w dużych ilościach wstrzyknięto ocalała mnie nie nie umarła na tężec także mamy jednocześnie doktor śmierć siostry, a jednocześnie mniej prawie tak jest jakby u zmartwychwstanie niemalże, tak więc wszystkie religijne elementy są tutaj też przy bardzo ciekawy tak jak mówiła właśnie to, że ta jej siostra była to oni lepszą święto małą świętą, która w ostatnich słowach mówiła, że idzie do Jezusa i świętej panienki tak, że umierała z jak bez swymi w takim z takimi słowami na ustach sześcioletnia dziewczynka prawda, choć uwierzyć, że jakaś taka legenda rodzinna już już powstała rzeczywiście ta ta mała zimny stała się to to święto a jakby nos pozycjonuje tytułuje siebie jako tą demoniczną złoto nieposłuszne łączą, którą ciągle matka musiała karcić to dosyć sam jak by mnie klapsy, ale profilować twarz politykować tak to też jest takie dosyć może będzie to szokujące, że jednak Francji właśnie Klatt, ale dzięki twarze widzę po twarzy tak sprzedam nie wiem czy chyba gorszy niż w blokach z zastanawiam się na tym oczom, że ma szczęście lud, że to bardzo dobrze się stało, że zostaliśmy lata jako pierwsze zresztą ja czytam będą w styczniu w lutym, bo to wyszło jakoś na początku tego roku miał już ja układam sobie ramki ważnych książek danego roku już wiedziałam, że prawdopodobnie najważniejsza rzecz, jaką w tym roku przeczytałam te, więc myślę że, gdybyśmy dostali właśnie bliskich to nie mielibyśmy tej Arno no z, o jaką jest niezwykła znaczy co ona zrobiła teraz widzimy jak w takich takich rozmaitych znaczy wydać listy są bardzo ciekawą książką, ale rzeczywiście, że to lata to jest arcydzieło, że ona przeszła daleką drogę w samo, jakby nie bez przyczyny te lata właśnie stało się to książka najpopularniejszą też wypromowana przez Amerykanów to też ciekawe czy małe wydawnictwo z nowego Jorku ona właśnie postawiła na RNA bardzo wcześnie publikowali książki właśnie lata trafiły do na listę nominacji do Międzynarodowego Bookera ta ja właśnie dzięki temu jak też odkryła także dla mnie też pierwszą książką były lata i one też bywały na nie tak duże wrażenie, że stwierdziłem, że muszę przeczytać czy wszystko, a potem, jakby to jest wspaniała, jakby też czytaniu jej, że widać jak książki na siebie zachodzą tak jakby żeby teraz sobie możemy już w latach szukać w te elementy, które nas od odeśle do miejsca, które nas odeślą do drugiej córki zresztą, że netto mają wspólnie zresztą imię bada nawet latach tak czy do no powieści o matce, tak więc jakby możemy sobie mogli jak tworzyć rapować jak to modne słowo ma podać sobie do jej twórczość wraz z kolejnymi książkami one rzeczywiście oznacza ona też, żeby pisała w swoim życiu tych różnych ważnych wydarzeniach ze swojego życia nie pisał o nich przez okno chronologicznie tak też więc, jakby ta chronologia myślę, że w odbiorze twórczości nie jest aż tak istotna, bo tych tematy przewijają się ciągle tak mówią właśnie te rodzice tak one są przez pewien czas najważniejsze by ta relacja następuje kulminacja w miejscu, ale potem mamy temat matki właśnie relacji damsko-męskich potem wróci jeszcze w kolejnych książkach właśnie aborcja pewne też epizody z życia między rodzicami też napięcie taka bardzo i pełna przemocy scena, w której ojciec próbował zabić matkę, toteż jeszcze wróci ten proszek wspomina drugiej córce jest tam krótki fragment chce ona tą scenę przywołuje ty w tej scenie poświęciła też specjalną książkę, więc jakby tutaj jakby z 1 strony, jakby chciałabym, żeby brać idealnie poznawać, żebyśmy poznawali twórczość po kolei, ale sama taki też nie nie poznawałam myślę, że tak naprawdę może nie ma to aż tak wielkiego znaczenia więc, ale ma rację rzeczywiście lata są zupełnie wyjątkowy i wcale nie jest to dobrze zaczęliśmy wodnych, bo im więcej myślę, że więcej większa liczba Czytelników i przyciąga większą liczbę przyciąga tego typu książka, chociaż też wiadomo trudno było powiedzieć czy tak bardzo francuska książkę się przebije w ogóle w tym taką ilością przepisów nazwisk wydarzeń, których my zbyt wiele nie wiemy mimo wszystko i wydaje się, że ona jest udało się osiągnąć taką formę otwartą, że to właśnie nie jest nie jest historia do końca prywatna, owszem to jest historia francuska pokoleniowo, ale jednocześnie powodujące natychmiast myśli o tym jak byśmy powiedzieli serce w Polsce też, że chce się natychmiast oczywiście myślimy o tym, że nie ma u nas taki, że kto mógłby napisać, że mamy historię żydowską i 6100 sześćdziesiąty ósmy rok mamy opozycyjną właśnie zespołu Shalom żydowską z no mamy właśnie wynikiem Kor w stan, ale to zupełnie inaczej trochę no możemy obstawiać, kto w Polsce mógłby napisać taką książkę o powojennej Polsce i to będą mogą być różne propozycje, ale to pokazuje jak bardzo otwarte chciała, żeby się tu mieścimy czesne tak ironicznie jak ci koledzy francuska lewica jeździ na tym właśnie Europy wschodniej tej pogrążonej w kryzysie tak się chcą poczuć w tej w tej komunistycznej Polsce, ale szybko wracają do Francji, bo jednak supermarkety, a więc jest myślę tu nawet tej opowieści mieścimy potem jest przecież obalenie muru, a więc udało się coś rzeczywiście napisać bardzo ważnego jak dla bardziej europejskiego takie szczęście, bo te jak ta książka wyszła w stanach prawda czy czy Anglii, bo to też kolejne wydawnictwo wtedy ją przejęło i też wydawałoby się przecież na aż tyle oni o Francji przecież też nie wiedzą mimo wszystko to była ta książka, która znalazła jakiś taki klucz do do wielu różnych społeczeństw, jakby miała taki wielki taki rozmach, który sprawia, że chciałoby się coś takiego przecież tak jak mówisz o właśnie o swoim kraju zastanawia czy może właśnie jest pisarz pisarka, którym jeszcze nie wiemy, bo bo ona jakby ocieka jak pisała, ale za no to już już była znaną znano na na rynku literackim, a to nie był oczywiście debiut, jakby zakładał kulminacja jej wcześniejszy utworów natomiast nie wiemy też miały ogromną ochotę przeczytać co z tego jeszcze coś takiego jest, że przeczytanie książki do one trafiają do wielu Czytelników Czytelniczek o tym mowy w wywiadach pisze, że to jest jakiś taki rodzaj czy ktoś pisze tak bardzo o sobie tak tak jak tutaj wątek krytyczny tak bardzo trafia do do Czytelników także to jej ten rodzaj pisania o sobie jest taki, jakby wychodzący naprzeciw inny właśnie otwarty tak jak mówi, żeby można się w nim my odnaleźć poza tym one jakby to pisanie osoby na zawsze podkreśla, że to jest każdy z nas składa się stylu Wars ja właśnie warstwy chce obnażyć odkopać pokazać tak jakby składamy się tylu różnych osób, które brały udział w naszym życiu oraz uformowały i jakby ten socjologiczny aspekt tej twórczości, że my wszyscy jesteśmy takim sklejony tak by prawda taką, jakbym czy tak jak palimpsest, jakby coś w rodzaju właśnie takiej pokazał Kowa ne naszej epoki okazane tożsamości, która jest jakoś tam się skleja po kolei jak czy jesteśmy nawet do teorii ADAC czym jest ja i tego jak ona właśnie to drąży i ukazuje to taki sposób, że faktycznie bardzo trafia do może nie do wszystkich bądź też nie mam złudzeń, że to jest jak twórcze na każdego z nich tak jak wspominałam dla osób, które to w ogóle cenionych fascynuje jej ogród do nich trafienia ale jakby ci którzy, jakby odnajdują się w niej to są już zupełnie zupełnie przekonani posunięć i i tak chcą przeczytać wszystko miejmy nadzieję, że w Polsce szybko nastąpi to to wszystko tak sukcesywnie będzie następować, czyli będziemy czekać na kolejnej książki jest tak duża i ona teraz jeszcze dalej pisze i będzie jeszcze będą nowe książki tam być może w jej przypadku no pewnie będzie blokujące no właśnie mamy 1 czy Olga Tokarczuk jednak napisała nową książkę event miejmy nadzieję, że UE no 1 jest troszeczkę Stasia, więc mam nadzieję, że ten Nobel ją teraz nie nie wykończy wszystkie spotkania wiemy to nie wyobrażam sobie to musi też męczącej pochłaniające, ale coś miało na pewno w zanadrzu miała w tych wszystkich ona jakby też wszystkich swych dziennikach pisarskich, które też co szalenie ciekawy w opisuje ciągle coś zawsze ma wyznaczone nie potrafi nie pisać, tak więc jak są co zawsze na pewno jest przygotowany, ale tutaj, jakby zdrowie też jest no już teraz nie tak dobre jak wcześniej miejmy nadzieję, że pole żonom, które też ma w Polsce wyjść młodym mężczyźnie to był bardzo króciutkie to jednak bardziej na grubszych książek przypuszczam, że coś krótkiego się okaże, ale zobaczymy czy ma takich swoich mnie się przeciwników nie wyłącza 1 listów konserwatywnych, którzy to, że ją tak jakoś się na krytykują czy ma taką właśnie mocną krytykę taką nazwiska, żeby to jest byłym, gdyż co nie przechodzi do głowy nikt tak wygląda, jakby po prawej stronie sceny politycznej kogoś ty mniejsze ją lubi mnie się czyta, ale tak, żeby mieć jakąś konkretne nazwiska to Niejestem wstanie nie od dobrze to dobrze jeśli w takim razie czekamy na kolejne książki na razie premiera bliskich czy miejsca pewnej kobiety drugiej córki niż w przekładzie Agaty Kozak bardzo dziękuję dziękuję państwu zapraszam na kolejną kultury na weekend no i ani Arno czekamy na więcej dziękuję czy widzenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: KULTURA NA WEEKEND TYGODNIKA POLITYKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA