REKLAMA

Polskie miasta znów w TOP 10 najbardziej zanieczyszczonych metropolii świata

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-11-29 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
21:58 min.
Udostępnij:

Warszawa, Kraków, Wrocław znowu podskoczyły w rankingu AQI (Air Quality Index). Jak kryzys energetyczny wpłynął na pogorszenie stanu powietrza w Polsce? Czy w stolicy uda się zlikwidować kopciuchy zgodnie z wcześniejszymi założeniami i jak zwiększyć tempo wymiany starych pieców? Czy straż miejska będzie kontrolować każdy dom, w którym nie wymieniono kotła? Jakie są dostępne antysmogowe rozwiązania? Jakub Chełmiński z "Gazety Stołecznej" rozmawia z Piotrem Siergiejem z Polskiego Alarmu Smogowego. Rozwiń »
Więcej podcastów na Wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
podcast powstał w ramach projektu ekologicznego 1 planeta jedno życie jest ósma 10 podcast gazety wyborczej możemy o tym dlaczego polskie miasta znów wróciły na listę najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie o tym czy będzie tak przez całą zimę i może też ostatnia taka zima smogowe w Polsce ósma 10 podcast gazety wyborczej w dzień dobry w podcaście ósma 10 moim gościem jest dzisiaj Piotr Siergiej z polskiego alarmu smogowego dzień dobry witam słuchaczy, a się Jakub Rozwiń » Chełmiński dziennikarze gazety wyborczej lokalnej redakcji, czyli gazety stołecznej Piotrze stało się Kraków Warszawa znów w dziesiątce miast najgorszym powietrzem na świecie obok Karaczi czy modeli powiedz co się stało, że wróciliśmy na tę niechlubną listę no dobrze na początek może troszeczkę zdejmie zasłonę tajemnicy tych rankingów, bo trochę się obawiam że, że wchodzimy w takie rejony, w których zacznie mówić o zanieczyszczeniu powietrza nie do końca zgodnie ze stanem rzeczywistym, więc tak rzeczywiście było także w ostatnich dniach Warszawa Kraków Wrocław kilka innych dużych miejscowości w Polsce było wysoko w rankingu kiła czy Air Quality Index z tym, że teraz uwaga kilka zastrzeżeń kilka uwag do tego rankingu po pierwsze, ranking obejmuje tylko największe miejscowości aglomeracje metropolie, czyli w takim rankingu nie będzie np. rekordowego miasta jeśli chodzi o zanieczyszczenie powietrza w Polsce, czyli nowej Rudy nie będzie takich rekordzistów jak Nowy Targ Sucha Beskidzka Pszczyna itd. tak dalej mógł bardzo długo wymieniać to po pierwsze po drugie lista tych miejscowości, które znajdują się na liście Air Quality Index również dobierana jest dosyć arbitralnie w związku z tym patrząc na ten ranking i na zanieczyszczenie powietrza nie bagatelizują rzeczywiście poziomu zanieczyszczenia przyglądajmy się temu rankingowi bardziej raczej jako takiemu wskaźnikowi ogólnej sytuacji takiemu termometr owi temu co się w Polsce dzieje w ten ranking bardzo dobrze egzamin zdaje jeśli o to chodzi o nowe termometr wypowiedzieć słowo zaświecił na czerwono i to też wskazywały inne portale przecież Airly czy tego typu, że w ostatni przedostatni weekend mieliśmy po 400500% normy nawet przekroczone zanieczyszczeń no tak to prawda zaczyna się dziać źle w Polsce i nie było to dla nikogo tajemnicą, że to się wydarzy można powiedzieć ja wiedziałem, że tak będzie, ale no niestety mówiliśmy o tym, że to się będzie działo w mroźne noce bezwietrzne noce to się dopiero zaczęło końcówka listopada zaraz grudzień styczeń luty myślę, że takich zdarzeń będziemy mieli naprawdę bardzo bardzo dużo będą bardzo powszechne już mamy doniesienia od naszych aktywistów z takich regionów południowych, ale również łódzkie czy Dolny Śląsk, że wieczorami powietrze po prostu ma brązowy kolor to jest coś przerażające co się zaczyna dziać powiedz jak to oceniasz, bo tak było od paru lat o tym mówimy co zimę, ale teraz nakłada się kryzys energetyczny to słynne zalecenie prezesa Kaczyńskiego, żeby palić czym się da oprócz opon to tak trochę jest, że Polacy z powodu tego, że oszczędzają, że będzie droższy palą czym się da czy to po prostu normalne praktyki jak co roku oczy w tym roku smok na pewno będzie podbite tymi niestety tymi regulacjami procesowymi obecnej ekipy rządzącej i ministerstwa klimatu środowiska co się stało dosyć ironiczną nazwą tego ministerstwa niestety, dlatego że niestety zezwolono na zawieszenie norm jakości węgla zezwolono na sprzedaż węgla brunatnego do gospodarstw domowych co na pewno na pewno przełoży się na pogorszenie jakości powietrza wszy w tej nadchodzącej zimy no właśnie macie jakieś doniesienia, że ten węgiel brunatny faktycznie trafi do gospodarstw domowych nie pamiętam jeszcze lekcji geografii rządu bardzo trudne w transporcie bardzo mało kaloryczny nadawał się tylko w elektrociepłowniach spalenia no już mamy doniesienia tak mamy takie doniesienia z Dolnego Śląska, gdzie wiemy o tym, że ten węgiel brunatny zaczyna być spalany z tym, że szanse mieli brunatny kupiony powiedzmy jeszcze miesiąc temu nie nadaje się do spalania, dlatego że jego wilgotność wynosi 50 kilka procent dla słuchaczy, jeżeli coś ma godność 50 kilka procent to znaczy, że w 1 tonie węgla brunatnego mamy pół tony wody, więc siłą rzeczy taki materiał nie będzie się palił piec bądź po prostu nie zajmie ogniem to niemożliwe dlatego wiemy o tym, że ten węgiel brunatny jest mieszany z innymi Węgrami np. węglem kamiennym różne resorty zrobić jakieś takie dziwne miks trochę węgla brunatnego trochę kamiennego jakoś tam się pali głównie dymi, dlatego że węgiel brunatny musi wyschnąć musi odparować wodę co w połączeniu z tym dymem Węglowym daje jakieś koszmarne po prostu chmury dymu i rzeczywiście tak mówię o tych wiszących brązowym powietrzu to właśnie miałem na myśli czy okolice kopalni węgla brunatnego właśnie czy w Łódzkiem czy też na Dolnym Śląsku właśnie, ale też trochę się na ten kryzys energetyczny nie przygotowaliśmy w niedawno kilka dni temu uruchomiliśmy w Warszawie licznik kopciuchów wciąż działa w stolicy 5852 działają piece pozaklasowe, choć już 1stycznia nie powinien działać żaden uda się w niewiele ponad 30 dni usunąć 5800 pieców nie uda się oczywiście, że się nie uda, tym bardziej że nikt w listopadzie w grudniu nie przeprowadza remontu kotłowni ta liczba zostanie na 1stycznia pewnie dopiero wczesną wiosną czy późniejszą wiosną zacznie się obniżać pocieszające jest trochę w tym to, że mieszkańcy Warszawy złożyli mniej więcej 1600 wniosków o wymianę tych kopciuchów to znaczy, że te pieniądze będą im przyznane i prawdopodobnie nadchodzącej wiosny 3 lata dodatkowe 1600 obciął w Warszawie zniknie ja myślę że, ponieważ na złożenie wniosku o dopłatę w Warszawie, która przypomnę wynosi kilkanaście tysięcy złotych do wymiany kopciucha na złożenie tego wniosku zostało jeszcze 39 dni na 30 kilka dni tak to ujmijmy to myślę, że dużo tych wniosków zostanie złożony z takim rzutem na taśmie może po Bożym Narodzeniu nawet tak jakoś tak jest, że lubimy tak na ostatni moment składać wnioski rzeczywiście jeśli chodzi o dofinansowanie warszawskiej akurat to liczyć się data złożenia wniosku, czyli możemy teraz złożyć wniosek o te pieniądze, a potem korzystać z nich np. następnym roku co uważam jest dosyć dobre, bo tych pieniędzy po nowym roku najprawdopodobniej nie będzie, więc warto się ponieść dzielić zostaną im się co zawiodło, bo o tym, że trzeba będzie zmienić ten Kopciuch 1stycznia 2023 roku wiemy od 5 lat były dotacje, bo stolica ma pieniądze, żeby dopłacać mieszkańca mimo wszystko no po 101600 z żoną skoczek zostaje 4004200 nie złożonych wniosków na piece co się stało co zawiodło i nie wymaga się komuś doradzić jak to robić w przyszłości lepiej co powinno już zrobiony wydaje mi się, że patrząc na to tak wieloletnie, bo tak jak wspomniałeś o uchwale antysmogowej i o obowiązku wymiany kopciuchów wiemy od 11listopada 2017 roku już ponad 5 lat, więc wydawałoby się, że poradzimy sobie, kiedy ta uchwała została przyjęta i wówczas szacowaliśmy liczbę kopciuchów w Warszawie na 18 000 na to wyszło nam, że 18 005 lat to spokojnie te 3000 z kawałkiem rocznie wymienimy i Warszawa naprawdę będzie się śmiała zanieczyszczenia powietrza tak się nie wydarzyło sporo tych kotłów ubyło, bo jak mówi było 18 zostało 6000 i dlaczego wydaje mi się, że tutaj swego czasu przez 5 lat miasto zaniedbało taką kampanię marketingową czy kampanie namawiające do tych dopłat polegającą na odwiedzinach poszczególnych domów, czyli tych właścicieli kotów było kilka kampanii promocyjnych promujących te dopłaty, które jeszcze 3 lata temu wynosiły 100% kosztów, czyli można WHO na całość inwestycji dostać pieniądze i wtedy złożono wydaje się też około 500600 wniosków zaledwie, czyli wydawałoby się, że warszawiacy są tak zamożni nie potrzebują 20 kilku tysięcy złotych na wymianę, ale wydaje się, że problemem było to, że oni po prostu o tym nie wiedzieli teraz już wiedzą, bo jest tak kampanię od domu do domu od drzwi drzwi jako doradcy i strażnicy miejscy już chodzą po domach po drugiej jednak trzeba trochę trochę powiedział naszej mentalności lubimy robić rzeczy na ostatnią chwilę lekceważymy dla mnie takim przykładem jest województwo śląskie, w którym zakaz kopciuchów obowiązuje od 1stycznia tego roku, czyli już 11 miesięcy i co się okazało tempo wymiany kopciuchów przyspieszyło dopiero w momencie, kiedy pojawił się zakaz ich użytkowania, czyli dopóty dopóki mieszkańcy Śląska jeszcze niźli czas, że na razie mogą go użytkować, ale już niebawem muszą go wymienić to lekceważyli problem nagle po 1stycznia, kiedy dowiedzieli się, że mają zakazane źródła ciepła w domu nagle ruszyli po dopłaty zaczęli wymieniać dużo intensywniej swoje kotły podejrzewam, że będzie coś takiego miało miejsce również na Mazowszu, bo schemat jest prawdopodobnie ten sam będzie dużo dodatkowych wniosków o wymianę kotłów złożonych w grudniu w mieście Warszawie, a po 1stycznia rozpoczną się dużo bardziej masowe wymiany likwidacja tylko po prostu straż miejska też będzie chodzić po domach i zaczął sypać mandaty no właśnie tak sobie też pomyślałem, że jak najlepiej chyba działa ten kij nie marchewka, ale też tak z rozmów z samorządami można wywnioskować, że nie będą tak intensywnie karać jeszcze teraz wiadomo jest kryzys energetyczny środek zimy będzie 3× droższy wiele osób boi się też przechodzić na gaz to chyba było przynajmniej w ostatnim roku różne od wybuchu wojny Ukrainie takim hamulcem przechodzenia na gaz ze stałych środków no pieców kopciuchów uważa, że powinny straży miejskiej od 1stycznia pukać tam, gdzie kopci i stawiać mandaty w oczy wydaje się, że straż miejska powinna wykazać rozwagą taką zwykłą ludzką mądrością po prostu w sytuacji, w której widzą kogoś widzą osobę, która ma kopciucha jest to jakaś starsza osoba może emeryt emerytka, która widać, że nie mogła sobie z tym poradzić wtedy powinni takiej osobie pomóc uzyskać dotację powinni tę sprawę skierować do takiej chmurki w mieście, która zajmuje się właśnie takimi osobami po prostu ich wesprzeć w całym procesie czy wymiany kotła czy przekonania ich czy warto czy uzyskania dofinansowania krótko mówiąc powinni ich wspierać drugą grupą będą ci ludzie, którzy mają problemy z wymianą, bo np. złożyli wniosek o podłączenie do sieci gazowej kazania powiedziała tak podłączymy wasale za 3 lat, czyli to są ludzie, którzy wykazali się chęcią i rozumieją co się dzieje tylko mają problemy nazwijmy to instytucjonalne, czyli tutaj rolą miasta będzie sprawienie, żeby ten gaz był szybko czy jak najszybciej prawda wtedy też oczywiście takich osób nie należy karać, bo przecież to nie jest wina, że do tej pory nie wymienił kotła no i to trzecią grupą jest grupa nazwijmy ją grupa nie, bo nie nie będę wymieniał, bo nie będę wymieniał niezależnie od argumentacji pieniędzy itd. to jest grupa, którą tutaj już należy zdyscyplinować dyscypliny nie będzie polegało niestety na mandatach, bo zdarza się tak słyszałem takie opowieści samorządowców, że ludzie z tej grupy nie, bo nie to wcale nie są ludzie najubożsi to mogą być ludzie, którzy no paradoksalnie mają dosyć dużo pieniędzy, ale ich typ mentalności opiera się zmian takie też słyszałem takie malownicze określenie tej grupy jako osoby, które na widok strażnika rzucają w nich kapcie co chyba oddaje tych mentalność, którym mówi wciąż jeszcze tylko wydać jeszcze 1 rzecz o postęp technologiczny w tej dziedzinie nie jest także wolny rynek i rozwój technologii pomógłby nam walczyć ze smogiem, bo myślę sobie samochodach, gdzie Unia europejska dokręca śrubę producentom samochody muszą coraz mniej emitować w odpowiedzi jak bardzo szybki rozwój samochodów elektrycznych, czyli tych bezemisyjnych w mieście TUW dziś nie kopce Ania z domowych źródeł ogrzewania, jakby tego postępu nie ma mamy zamiast tego chodniki antysmogowe dziś holenderski artysta stawia wieże antysmogowe, a ostatnio w Warszawie pojawił się mural antysmogowy w ogóle działa jest dziś rozwiązanie, jeżeli mówimy o takich działaniach, które właśnie wymieniłeś to tak trochę się zaśmiałem, bo oni są metody poprawy jakości powietrza oczywiście beton antysmogowy czy farba antysmogowa ma pewne naukowo dowiedzione właściwości, o których można by powiedzieć, że są antysmogowe, chociaż moim zdaniem to słowo jest tutaj nadużyciem, ale rzeczywiście czy baton czy farby mają pewien procent redukcji np. tlenków azotu rzeczywiście to wykazano, iż tak się dzieje natomiast dla mnie zasadniczym pytaniem jest to jak dużo tych tlenków azotu te różne rozwiązania redukują, kiedy mówi modelka azotu to mówimy głównie o zanieczyszczeniu powietrza, które płynie z silników samochodowych, bo tlenek azotu to jest Night główną oznaka zanieczyszczenia powietrza od samochodów i tutaj te właściwości betonu czy farby są no delikatnie mówiąc niewielkie i tak wszyscy bardzo optymistycznym minimalny to znaczy raczej się nie opłaca wkładać pieniędzy tego typu rozwiązania są dużo prostsze tańsze metody poprawy jakości powietrza w sensie efektywności tak można oczywiście wylać betonem nie wiem całe skrzyżowanie to będzie beton anty smogowy za nie tym paręset tysięcy złotych za 1 000 000, ale za tą samą kwotę można zredukować jakość powietrza po prostu np. wymieniając kilkadziesiąt kilkaset kotłów na węgiel czy na drewno i efekt będzie po prostu kilka rzędów wielkości lepszy 7 mimo tych rozwiązań antysmogowych w cudzysłowie nazwijmy to pamiętajmy też mówimy o tlenki azotu ani np. była zawieszonych, czyli o tym takim zimowym polskim mogło, którym teraz mówimy te wszystkie antysmogowe wynalazki nie redukują tego co nam wisi w powietrzu w listopadzie czy w grudniu tak one nas chronią przed emitują samochody i tak jak mówisz w określonym zakresie na tę technologię jest jakaś nadzieja, że pomogą mówiło się chyba w uchwale antysmogowej spisany na kominki tego typu można montować filtry to się dzieje są takie dostępne filtry na rynku filtra antysmogowego też Eko elektrofiltry nie przyjęły się to znaczy rzeczywiście uchwale antysmogowej jest napisane, że można użytkować np. jakiś stary zły kominek, który dużo emituje, ale jeżeli się nałoży na komin elektrofiltry, który zmniejsza emisję, czyli powiedzmy coś rodzaju filtra DPF tak coś takiego co nam redukuje emisję to ten kominek może działać natomiast widać, że przemysł sektor prywatny nie zaczął wytwarzać takich elektrofiltrów nie ma ich w Polsce, ale już, odnosząc się do technologii jest zupełnie inny rodzaj technologii, który moim zdaniem przełoży się w sposób fundamentalny na poprawę jakości powietrza, ale również przełoży się na to, że będzie mniej płacić za ogrzewanie to jest bomba ciepła po prostu nie jest to jakaś supernowoczesna technologia, bo pompa ciepła jest po prostu takim mechanizmem, który przypomina nieco lodówkę lodówki mamy w domach od bardzo dawna sam schemat działania pompy ciepła jest prawie takim samym schematem jak lodówka tylko działa w odwrotnym kierunku to znaczy grzeje w domu chłodzi na zewnątrz odwrotnie niż nasza lodówka poparcie jest w miarę zaawansowanym technologicznie rozwiązaniem, które obniża nam znacząco koszty ogrzewania jest czymś na co można wymienić właśnie takiego kopciucha czy inne źródło ciepła dymiące i popularność tych pomp ciepła mi daje bardzo dużą nadzieję, dlatego że w tym roku już wiemy, że w Polsce zainstaluje się około 200 000 pomp ciepła co jest skokiem z poprzedniego roku bodajże z kilkudziesięciu tysięcy, a już słyszałem zapowiedzi producentów i instalatorów, że w przyszłym roku tych pomp ciepła być może uda się zainstalować nawet do 500 000, czyli widać takiej wykładni czy wzrost instalacji pomp ciepła, które są stosunkowo niedrogi jeśli chodzi o ogrzewaniu naszego domu dużo tańsze niż kotły na węgiel czy drewno ma przynajmniej przy tych cenach węgla, jakie w tej chwili mamy dużo bardziej ekologiczne oczywiście no po prostu bezobsługowe tak, bo dla kogoś, kto nie wymusi np. upaść 20m przestrzennych drzewa albo wrzucić do piwnicy 4 tony węgla i potem wynieść tony popiołu z tej piwnicy jeszcze rozpalać kotle no to jest zupełnie inny świat taki bezobsługowy podejście, które w tym przypadku funduje nam technologia jest nie do przecenienia takim może się dodajmy niem się ze mną zgodzisz, że to jest urządzenie, które sprawdza się nie tylko w domach jednorodzinnych, choć przede wszystkim tam, ale widziałem też zresztą członka jednego z waszych alarmów w Rybniku, że on też zainstalowane pompy ciepła w mieszkaniu w bloku po prostu w kilku piętrowym bloku po prostu miał niższe rachunki dzięki temu to prawda taka pompa ciepła powietrze-powietrze, czyli coś w rodzaju takiego klimatyzatora całkiem go tak, bo podobnie wygląda ona rzeczywiście jest w stanie ogrzać nasze domy zimą, a chłodzić latem, jeżeli mamy zbyt ciepłe mieszkanie, więc tak te pompy ciepła są na tyle skalowalny rozwiązaniem technologicznym, że można taką pompą ciepła tylko odpowiednio wielką zasilać hotel np. albo wielki budynek to niema problemu to nie jest małe urządzenie może być wielkości pokoju może być wielkości zasilania na cały dom jednorodzinny może być zasilać np. cały blok prawda to nie jest takie urządzenie, które ma określoną wielkość, bo nie wyobrażamy sobie kominka, który brał udział hotele natomiast pompa ciepła oczywiście jest w stanie to zrobić dodaje jeszcze, że w ramach dotacji przynajmniej przez stołeczny ratusz wypłacanych można właśnie kopciuchy zamienić na pompę ciepła w przypadku pompy ciepła w Warszawie to są już niewiarygodnie wysokie pieniądze z dotacji ja nie jestem pracownikiem Urzędu Miasta, ale dla tych, którzy mają kopciucha się zastanawiają w Warszawie co zrobić, skąd wziąć pieniądze to zachęcałbym, żeby lecieli po pieniądze na pompy ciepła Urzędu Miasta Warszawy, bo to są kwoty rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych naprawdę potężne sumy, których wydaje się, że warto skorzystać, bo te pieniądze mogą się skończyć już po nowym roku, więc pytań nasz wybór nasz wybór jestem warszawiakiem czy jeśli mamy kocioł na węgiel drewno i chcemy to zmienić to to nie jest dobry moment na skorzystanie z tych dotacji, bo jak powiedziałem po nowym roku zaczęło obowiązywać zakazy po nowym roku może nie być dopłat już kolesie skończą i co wtedy nakaz wymian żadnych pieniędzy tak jak powiedziałem to wystarczy w tym roku jeszcze złożyć wniosek, mimo że montaż może być w przyszłym nawet w połowie, bo na pobycie patrzy teraz czeka jest takie zainteresowanie tempo parę miesięcy nawet producenci mają terminy, ale jak się rozłoży teraz wniosek to już ta straży miejskiej będzie pokazać jak przyjdzie po 1stycznia no tak miejsce w kolejnej zaklepane tak to też pokazuje, że w przypadku wizyty straży miejskiej czekamy na powiedzmy na pompy ciepła czy na kocioł gazowy czy co pan chcemy mamy już złożone zapotrzebowanie na powiedzmy na pompy ciepła co więcej możemy złożyć nie tylko wniosek do Urzędu Miasta Warszawy, ale tak zupełnie obok możemy złożyć wniosek do Narodowego funduszu ochrony środowiska na dopłatę z tym, że dopłaty działają w ten sposób, że nie można wziąć 2 dopłat na 1 rzecz, ale może tak rozpisać te dopłaty jak się dobrze wymyśli obmyślił, że te kwoty, które otrzymamy będą naprawdę pokaźne, bo jeśli chodzi o program dotacyjny warszawski to mówiliśmy natomiast program Narodowego funduszu ochrony środowiska, czyli program czyste powietrze jak na razie cieszyć się jakimś tam powodzeniem już po nowym roku słyszymy zapowiedzi ze strony funduszu, że kwoty dopłat w programie czyste powietrze będą zwiększone więc warto by się zastanowić nad tym i znaleźć sobie doradcy może jako doradcę w gminie czy dzielnicy, które nam pomoże mądrze rozpisać te dopłaty tak, żebyśmy skorzystali jak największym stopniu tych pieniędzy tym optymistycznym akcentem myślę, że możemy skończyć leczyliśmy pesymistycznie, ale zostawmy naszych słuchaczy pełnych nadziei, że może też ostatnia taka ciężka zima albo przedostatnie miejsce, lecz ostatnio tak następna może będzie lepsza dziękuję bardzo, moimi państwa gościem był Piotr Siergiej z polskiego alarmu smogowego dziękuję również do usłyszenia Jakub Chełmiński gazety wyborczej podcast powstał w ramach projektu ekologicznego 1 planeta jedno życie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA