REKLAMA

Przesilenie i jego szczególne znaczenie w kulturze Skandynawii

Kultura Osobista
Data emisji:
2022-11-29 11:40
Audycja:
Czas trwania:
14:02 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska w muzeum Narodowym w Warszawie wystawa, której nie można przeoczyć to słowem wstępu wybrałam się proszę państwa do muzeum w sobotę na przesilenie malarstwo północy 18801910 no jestem pod ogromnym wrażeniem malarstwa Nordyckiego malarstwa skandynawskiego pod wrażeniem jak wiele jak różne emocje to malarstwo może wzbudzać jest coś w tej wystawie niezwykle kojącego w tym czasie szarugi nie tylko dosłownej, ale też takich Rozwiń » drugim metaforycznie rzecz ujmując wyprawa do muzeum na przesilenie będzie myślę dla większości państwa ważnym przeżyciem i dzisiaj szerzej o wystawie porozmawiamy moimi państwa gośćmi są kuratorzy wystawy Agnieszka Bagińska Wojciech Głowacki gmina serdecznie dobry proszę wybaczyć ten emocjonalny wstęp, ale tak właśnie po wystawi się czułem jak się czują ci, którzy tak blisko i od jak przypuszczam dawna z tym malarstwem z tą twórczością obcowali obcują myślę, że się czują podobnie rzecz jesteśmy cały czas zachwyceni rzeczywiście ta wystawa to jest owoc może nie takich wielkich badań, jakie czasami robi się nas przy okazji dużych wystaw w muzeum, ale takiego wielkiego zachwytu i miłości do tego malarstwa, w którym chcieliśmy się podzielić rzeczywiście te emocje, o których pani mówi to jest coś co towarzysze kością wystawę ME jeszcze po jej obejrzeniu wielu dochodziło w wyraz przesilenie w tytule wystawy nawiązuje oczywiście do zjawiska naturalnego w Skandynawii świętowane ego i obchodzonego na różne sposoby, czyli przesilenia letniego Szweda to chyba Midsommar z tego co pamiętam, ale to przeszli nawiązuje również do samej sztuki i do zmiany, jaka zaszła, w jakich zmian w my rozumiemy przesilenie jako przemianę artystyczną polegającą na odejściu od realizmu ku większemu zainteresowaniu sztuką narodową nie to międzynarodową i zainteresowanie nowymi tendencjami chęć bycia nowoczesnym tak nowoczesny przełom tak nazywany przez Georga brandy SA w Danii i polegało na włączeniu tych rozmaitych inspiracji ówczesnych czyta impresjonizmu postimpresjonizmu symbolizmu do sztuki narodowej do mamy nadzieję nasza wystawa doskonale pokazuje też siedemdziesiątych Skandynawowie jeździli właściwie każdy z tych artystów na taki epizod pobytu i nauki i Paryżu jeździły też artystki, które tam właśnie zażywały takiej wolności po raz pierwszy w nie myślę, że też sporo jest w tych obrazach takiego ducha emancypacyjne ego jest się w różny sposób przejawia wystawie jest pokazany portret fińskiej malarki rzeźbiarki weny solne namalowane przez przyjaciółkę z, z którą razem wynajmowały pracownie w Paryżu Hanny Hirsch to była świecka malarka, która namalowała przełomowy obraz, pokazując swoją właśnie koleżankę artystkę w Atelier pracowni, ale takiej surowej takie za bałagan minionej, która mogłaby należeć to właśnie do młodego artysty Cygana w w Paryżu i w no w takiej eleganckiej pojedzie powiedzielibyśmy siedzi na podłodze ma rozrzucone nogi rozchylone usta i trzyma dłoń kawałek gliny co było już w takich środowiskach mieszczańskich, którego w kręgu rodziły się artystki źle widziane do wnętrz jeszcze wrócimy, bo to jesteś ważny obraz ilustrujący właśnie wnętrze pracowni, ale zatrzymajmy się na chwilę na na tym co nam się wszystkim kojarzy ze Skandynawią przede wszystkim, czyli krajobraz, który tutaj na wystawie oczywiście pełną nie są to tylko i wyłącznie widoczki każdy z tych obrazów ma gdzie swoje drugie dno myślę tu chociażby obrazach księcia Eugeniusza tak zgadza się, owszem, pejzaż jest głównym tematem tej wystawy, a nawet bardziej niż pejzaż mogliśmy powiedzieć związek człowieka z tym pejzażem z jego otoczeniem funkcjonowanie człowieka w naturze i różne spojrzenia na tę naturę oczywiście na rogu spojrzenia pełne zachwytu, kiedy uwielbienia wręcz natury akurat ten artysta, którym pani wspomniała książę Eugeniusz to jest bardzo nietypowa postać szalenie interesująca to był syn króla świeckiego Oscara drugiego urodził się jako Książe świeckiej i Norwegia mimo wszystko pragną zostać artystą co oczywiście było trudne ze względu na jego pozycję społeczną, ale udało mu się odbył studia również w Paryżu, że w innych miejscowościach sukcesem wystawiał swoje obrazy na salonach i zdobył uznanie krytyki międzynarodowej stał się też bardzo ważnym kolekcjonerem i mecenasem artystów jego obrazy nam wpisują się takie tendencje jest symbolizm europejskiego jesteśmy bardzo częściej niż na wystawie możemy pokazać 3 jego słynne prace, czyli obłok stary zamek szkic do lasu, a ponadto także wspaniały obraz Riccarda Berii świeckiego malarza, który przedstawia dwójkę modeli jednym z tych modeli jest książę Eugeniusz, który jest przedstawiony razem z znano wówczas śpiewaczką to jest obraz, który wybraliśmy jako ten co działo zapowiadające wystawy i znów świetnie podsumowuje sens wystawy czyni związek człowieka otoczenie mówi o tym jak bardzo ludzie potrzebują harmonii z naturą ze środowiskiem i jak nie mogą osiągnąć też są gdzieś tam odgrodzenie akurat na tym obrazie prawda barierką balustradą i natura gdzieś tam wydarza się trochę poza poza nimi szkic do lasu księcia Eugeniusza dowodzący zestawione z lasem Stanisława Witkiewicza, czyli ojca Witkacego no właśnie pokazywania na wystawie chociażby tego obrazu czy obrazu Olgi Boznańskiej czy Anny Bilińskiej Chełmońskiego miało na celu znalezienie dziś punktów wspólnych tak to był nasz taki dodatkowy cel właściwie impuls do przygotowania tej wystawy chodziło nam pokazanie dialog ku trochę innego niż zwykle po zazwyczaj, gdy muzeum pokazywane są duże wystawy malarstwa dziewiętnastowiecznego te pokazy polskich artystów i dobieramy takie kontekst międzynarodowy tutaj mamy sytuację odwrócono zupełnie, ponieważ jest to malarstwo europejskie nie z najbardziej znanego miejsca głównego nurtu, które ma kontekst Polski otwiera różne inne ciekawe sposoby widzenia w ogóle sztuki europejskiej tego czasu rzeczywiście są punkty wspólne tutaj pewnie i podobno była sytuacja polskich artystów i nordyckich, którzy żyli właśnie tworzyli na marginesach sztuki europejski, spoglądając parę, jeżeli inne ważne ośrodki cały czas, ale tematyka też jest podobna artystki tak samo się emancypują w tym czasie temat lasu efekt, którym pani wspomniała jest rzeczywiście bardzo charakterystyczny dla polskiego i Nordyckiego malarstwa tutaj nie tylko Witkiewicz, ale np. Wajs, który w taki symboliczny sposób pokazuje Promień światła i wdzierające się do lasu, który przypomina rękę tak samo Chełmoński też światło w lesie jak człowiek czuje się w lesie wydaje się, że to są takie tematy ważne dla dla obu tych regionów w pójdźmy krok dalej z tego nasyconego bielą lub zielenią krajobrazu wchodzimy do domu i wtapia się we wnętrza domów zarówno chłopski, jaki arystokratycznych mamy do czynienia z 1 strony z przychylnością jak dla mnie w obrazach duńskiego mistrza Wilhelma Hammer Hoya wiem, że rozmawia się wcześniej przed audycją pani twierdzi, że tam jednak jest pewien niepokój na tych obrazach, ale też jest ta presja wnętrza, czyli melancholia Edwarda Munka z zasięg pokazujemy 2 oblicza wnętrz może zacznijmy od tego, którym pani powiedziała na końcu tego wnętrza przekraczającego bardzo cieszymy, że mi ten obraz Edwarda Munka za 19001901 przyjechał do Warszawy z muzeum Munka to jest bardzo szczególne dzieło, na którym artysta przedstawił swoją siostrę, która zmagała się z chorobą psychiczną ta postać koło Sobienie taki smutku apatii właśnie melancholii przygnębienia jest przedstawiona w skontaktowałem z nią pomieszczeniu kontrastującym formalnie, która jest z kolei żywe pełne koloru Energi, która ją wyraźnie przytłacza i takie zainteresowanie powiedzmy w Shell na letnie odmiennymi Stanami psychicznymi takimi skomplikowanymi Stanami i jest pewnie tym co najbardziej kojarzymy z nordycką kulturą tego czasu myślimy o ostrych Berga, choć jeszcze poza członkiem, ale nie tylko oczywiście nordycka kultura inspirowała się tymi Stanami czy zgłębiała je, bo przecież znamy działalność Stanisława Przybyszewskiego, który się z członkiem spotkał w Berlinie w latach dziewięćdziesiątych wpływali na siebie nawzajem umieszczali się w swoich utworach jakoś w orbicie tych artystów funkcjonował też Wojciech Wajs już wspomniany jego na wystawie jego obraz melancholii zestawiamy z melancholią melancholii to jest oczywiście mężczyzna, który podobnie jak ta Laura przedstawiana przez Munka jest pogrążony w swoich myślach apatyczny jest taką figurą swoich czasów końca wieku i rzeczywiście w tej sali z członkiem umieściliśmy także Hammer Hoya, któremu staramy się tego staramy się w tym kontekście przedstawić i tak nakierować interpretację jego obrazów, które uważamy też mówią o izolacji człowieka o jakimś jego wyobcowanie pewnym niepokoju lęku, ale ten lęk bywa także wyrażany znów poprzez pejzaż jak w prawie wszystko w kulturze nordyckiej, bo pokazujemy także wspaniały nokturny e-Urzędu Jan sonat tego słynnego malarza niebieskich miast, który przekazuje w jakiś lęk niepokój taką niepewność życia wielkich miastach, bo mówimy tu o tym, jaka wspaniała jest prowincja każdy lubi przebywać w naturze, ale nie zapominajmy jednak większość twórców i odbiorców sztuki nordyckiej podobnie jak my teraz mieszkała w miastach, które starały się coraz bardziej przytłaczających no tak jeśli komuś zrobić zbyt melancholii nie to w może zajrzeć np. do wnętrza domu Carla Larssona autora bardzo nazwałabym to dzieci bulwar gdyński obrazów tak myślę, że to jest właśnie tak taka tendencja, którą mógł zapoczątkować Karl Karl Larson oczywiście takim środowiskiem intelektualnym, w którym się obracał również był przyjacielem Ellen Kay była świecka feministka pisarka, która też dużo mówiła o konieczności reform społecznych przede wszystkim reformy wychowania tego, że dzieci powinno żyć w otoczeniu piękna życia codziennego nawiązywał też podobnie Carl Larsson do dawnego lokalnego rzemiosła do tego, żeby się otaczać piękną przestrzeń, która pomaga też wychowywać dobrych obywateli kształtuje odpowiedniej postawy, więc jest tam też idea taka wyższego rzędu gdzieś pod spodem, ale są rzeczywiście malował przede wszystkim tej liczne wnętrza mamy na wystawie piękny protezę wnętrze, bo to jest ogród, ale też zaaranżowane przez artystę przy jego domu sąd ważnych kwestii przechadza się jego żona Karin również artystka co pokazujemy razem z obrazem Józefa Mehoffera, który podobnie swoją żonę w tym czasie malował i wreszcie poza prawdziwymi akwarelami tego artysty możemy, zwłaszcza młodsi widzowie starszych też zachęcamy do zajrzenia do takich pudełek starsze muszą się troszkę starszych, czyli trochę, czyli realizacji tych dzieci nie muszą wchodzić na stołki do zajrzenia do takiego fotoplastykon, gdzie pokazujemy reprodukcje kart z albumu Carla Larssona pt. dom on malował swój tam jakieś łóżko urządzili ze skargi dla siebie swoich dzieci ME ta był obiektem sztuki, więc malował różne taki właśnie przytulne pięknie urządzone pomieszczenia, do których można sobie teraz zajrzeć, żeby wiedzieć jak artysta tego czasu w Szwecji w otoczeniu natury własnym domu osoby na wystawie jeszcze wiele innych wątków, których nie mieliśmy czasu niestety porozmawiać szerzej aleja cóż mogę zrobić mogę tylko wyłącznie zaprosić państwa w imieniu siedzących tutaj w studiu kuratorów albo sami to zrobią do muzeum Narodowego na wystawę wspaniałą przesilenie malarstwo północy 18801910 bardzo bardzo mieszane zapraszamy państwa do 5marca 2023 roku jak bardzo państwu dziękuję Agnieszka Bagińska Wojciech Górecki byli gośćmi kultury osobistej dziękuję informacji Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA