REKLAMA

"Marsz na Rzym" - 100 lat od narodzin faszyzmu (festiwal Watch Docs)

Światopodgląd
Data emisji:
2022-12-01 15:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
16:01 min.
Udostępnij:

O tym, dlaczego włoskie społeczeństwo zgodziło się na przejęcie władzy przez Mussoliniego, mówił prof. Andrzej Leder – psychoterapeuta, filozof kultury, Instytut Filozofii i Socjologii. Rozmowa odbyła się w związku z festiwalem Watch Docs, na którym można obejrzeć film "Marsz na Rzym".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
tak na świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz bardzo serdecznie chciałabym państwa teraz zaprosić na rozmowę z prof. Andrzejem Lederem dzień dobry panie profesorze dzień dobry profesor jest filozofem psychoterapeutą związanym z Instytutem filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk autor wielu książek, ale wspomnę o tym na którą przyznam bardzo czekam, czyli autorem książki o języku ekonomii, ale mnie o książkach teraz będziemy rozmawiać, ale o faszyzmie niezauważenie Rozwiń » myślę dla większości, ale chyba dobrze w tym roku mija 100 lat tak naprawdę chyba można powiedzieć od narodzin faszyzmu czy to będzie zbyt duże uproszczenie nie wydaje mi się, że można tak powiedzieć, chociaż oczywiście ruchy charakterach, że faszystowskim czy te, które możemy podobnie klasyfikować pojawił się już drugi powiedzie nas tego wieku w momencie masowiec nie politykiem to znaczy, kiedy polityka stała się już nie tylko nad obszarem działania właśnie jakiś elit czy oligarchia również stała się oparła się na wielkich ruchach masowych to dosyć gorzka lekcja demokracji, ale muszę na inną okazję, ale w każdym razie 2007. do 29października 100 lat temu trwały tzw. marsz na ziemi wedle legendy marsz Benito Mussoliniego, który potem na 2 dekady przejął władzę we Włoszech i temu marszowi czy temu przejęciu władzy poświęcony jest film, który możecie państwo zobaczyć teraz na zaczynającym się jutro festiwalu łączy Docs to jest kwestia, która organizuje rosyjska Fundacja praw człowieka właśnie pod tym, że tytułem, czyli marsz na Rzym i już by głos profesorowi le drogi tylko powiem, że w dużej mierze to jest taka opowieść Marka Kus sens wsparł wspieranego przez innego reżysera i scenarzysta włoskiego Toniego Rakoczego, którzy analizują jedno z wielkich powiedziałabym dzieł, jakkolwiek to nie brzmi wielkich dzieł faszystowskiej propagandy może mniej znany był znany twórca niż Eisensteina czy Riefenstahl, ale w każdym razie dzieło, którego tytuł oczywiście wyleciał z głowy może to dobrze panie profesorze wesprze mnie pan czy też pan wyleciał z głowy z 4 salach na pewno, ale już wiem, a mój, czyli my tak czy nam nam nam nawet tak Umberto parady z jego Umberto Paradyż może powinnam za bardzo i kamerze to jest analiza tego jak ten film z mitologii zawał ten, że marsz, ale oddaję panu głos z prośbą o takie pierwsze wrażenie powiedział, że ten musi porusza różne wymiary też mojego przeżywania, ale z tym czy my panią ja to to przychodzi mi takie skojarzenie jest jak niesłychanie tandetnie słabych byle jakich przesłanek wyrastają takie potężnej przerażające konsekwencje, kiedy ogląda się datą rekonstrukcję przygotowywania filmu, o którym mowa to widać jak jak to jest wszystko na klej na taśmy na dyktat te i jak w gruncie rzeczy to wydarzenie nie było jakimś wydarzenie napojem można powiedzieć epokowym 15 000 ludzi maszerujących na stolicę wielomilionowego kraju to nie jest jakieś strasznie wielkie wydarzenie o niej tłem tej myśli jest to jak bardzo sparaliżowany był by było włoskie społeczeństwo czy czy włoska włoski system instytucja ról no król w szczególności jako takich symboli miejsce skupienia tych wszystkich sił, że tego rodzaju groteskowa można powiedzieć, że impreza przedsięwzięcie doprowadziło do tego, że no utworzyło się pierwsze faszystowskie państwo Europy wszystkimi tego konsekwencjami również tymi strasznymi obozy koncentracyjne przemocy na ich napady na wiele krajów dłużnik mówi o sobie Włoszek nie mówię w tym Niemiec wynosi w takie muszę przyznać, że to jest dla mnie chyba taka myśl, która mi szczególnie została po tym filmie potem interpretacji też właśnie tamtych wydarzeń tego jaką, jakimi odegra w nich rolę to jest to jak bardzo politycy przejmują władzę i próbują cały czas wmówić nam, że to jest naszej woli mają w naszym imieniu mają poparcie tłumów podczas gdy początkowo tak jak powiedział tak wynika z tego filmu prof. Leder to była grupa kilkunastu tysięcy osób, które przekazał nie do końca nawet wiedziały, że trochę w innym celu maszerowały naziemną, a potem dzięki umiejętnościom gry politycznej Benito Mussolini kilka dni później przejął władzę jest dosyć przerażające jak być banalny przerażające to jest przerażające, ale też wydaje mi się, że to było właśnie symptomatyczny dla stanu społeczeństw to o wielkiej wojnie po pierwszej wojnie światowej i próbując od razu tak trochę rozszerzyć myśl to powiedziałbym, że tego rodzaju wydarzenia są możliwe, kiedy społeczeństwa są głęboko rozczarowane i w gruncie rzeczy i chęć użył takiego określenia urażone w swojej istocie wobec dotychczasowej formy sprawowania rządów no powiedzmy demokratycznego czy świata decyzje klub Europy, bo Europie mówimy wydaje mi się, że wtedy demokracja zawiodła zawiodła w tym sensie, że nie potrafiła zapobiec rzezi, jaką była wielka wojna nieprawdopodobnej rzezi, której dzisiaj też nie doceniamy w takim sensie i oddziaływania na ówczesne społeczeństwa i ten stan takiego szoku, który w, którym się znalazły europejskie społeczeństwa po pierwszej wojnie światowej po tej czy po tych 4 lata w czasie, których przemysłowy sposób zabijano bezsensownie no tysiące ludzi miliony ludzi w pewnym momencie wydaje mi się powodował że, że w pewnym sensie jak do się czasem mówi władza leżała na ulicy to znaczy, że wystarczył no taki dość groteskowo człowiek, jakim był Mussolini i jakaś grupa ludzi są często właśnie te dawnych żołnierzy zakupów którzy, którzy po, których wściekłości taka taki gniew był nieprawdopodobnie silny proste żeby, żeby tę władzę przejąć plus lekarz koniunkturalna elity, ale właśnie, ponieważ ten film zaczyna się opowieścią z Waszyngtonu, czyli próby zdobycia Kapitolu przez zwolenników Donalda Trumpa co no dosyć powiedziałem jasne oczywisty sposób autor próbuje nam wskazać, że to zagrożenie wciąż istnieje czy nie wydało się panu nadużyciem czy odwrotnie to było bardzo punkt ma pan poczucie, że 100 lat właśnie od tamtych wydarzeń no warto tak to opowiadać jako przestrogę na czy wydało mi się to dość takim naiwnym dydaktyzm rankę znaczy zbyt prosta paralela, ale z drugiej strony wydało mi się też, że ona naprawdę mówi o czymś co my co znowu się dzieje to znaczy jeżeliby my trzymał się tej diagnozy że, że zagrożenie tego rodzaju ruchami czy ten rodzaj zjawiskami pojawia się w momencie takiego głębokiego rozczarowania demokracją to powiedziałbym, że sądzę, że dawny zachód ta dzisiejsza globalna północ znowu przeżywa trochę taki stan to znaczy duże grupy społeczeństw mają poczucie, że demokracja nie zapobiegła wyprowadzeniu pracy z obszaru globalnej północy Zachodu to znaczy, że w pewnym sensie fundament życia ogromnych grup społecznych naszego świata nagle znikł, a w każdym razie został niesłychanie Ross rozwodniony rozrzedzone rozproszony, czyli wszystko co się nazywa realizacja pracy i i to to wydarzenie wydaje mi się uruchomiło podobny proces takiego takiej głębokiej urazy tras bardzo duża grupa jak to wydarzenie, jakim była pierwsza wojna światowa i dlatego właśnie wydaje mi się, że mamy do czynienia z podobnym stanem emocji społeczeństwa czy podobnym stanem społeczeństwa takim takim poczuciem głębokiej urazy i niechęć w gruncie rzeczy do tego dotychczasowego sposobu rządzenia społeczeństwami i w tym sensie ta paralela jest jakość prawdziwa oczywiście świat jest zupełnie inny przecież jest o wiele większy ja bym powiedział ale, ale Elle ten stan ducha który, który szturm na Kapitol odzwierciedli wydaje mi się trochę podobny do tego co działo się w czasie marszu na Rzym czy w czasie próby zamachu 2004. roku nie monachijskiego, który przeprowadził Hitler z wówczas jeszcze bardzo mniejszościowe partię nazistowską nie jest jeszcze jakiś motyw, na które chciałby pan zwrócić uwagę, gdy rozmawiamy o filmie marynarzem bo, bo to nie tylko dodam, że sprowokował do myślenia, że to jest też może słabość, a może musi tak być tego filmu będzie on nie jest pan się tą diagnozą, o której pan mówił tylko bardziej opowieścią o manipulacji to znaczy i tej mitologii za co poprzez film, ale też w ogóle tej manipulacji właśnie dziś elity jakieś grupy ludzi, która w sposób bardzo sprawny przejęła władze UE korzystały z tych nastrojów wchodzimy też jest bardziej o tym jak oni to zrobili nic, dlaczego społeczeństwo na to pozwoliło o rzeczywiście tam jest ten cały wątek jakiś zakulisowych rozmów i umów, które doprowadziły do o tego, że Mussolini nie spotkał się właściwie żadnym oporem i w szczególności instytucji państwa tam jest ten moment, kiedy premier Włoch próbuje wprowadzić stan wyjątkowy i król pod wpływem prawdopodobnie jakiejś części burżuazji po prostu znosi ten stan wyjątkowy pozwala sobie na to ca co zrobił ja bym powiedział, że tutaj wchodzi jeszcze 1 diagnoza znana diagnoza Waltera Benjamina, że faszyzm zwycięża wtedy, kiedy nie uda się rewolucję jak powiedział, że nawet nie tylko rewolucja, ale w ogóle jakakolwiek próba poradzenia sobie z tym zawodem rozczarowaniem rozczarowaniem demokracją, która idzie w kierunku no nazwijmy to socjalnym czy socjalistyczny te tam jest wyraźnie ten moment, kiedy widać jak na spółdzielcze czy socjalistyczny jakieś instytucje próbują z powstrzymać wzrost cen żywności i i odpowiedział NATO takiego powiedział drobno mieszczaństwa jest jest po prostu wsparcie dla ruchów faszystowskich jak wydział znowu trochę jest w tym takiego naiwnego dydaktyzmu ale, ale z drugiej strony myślę, że jest jakaś głęboka prawda to znaczy, że w momencie, kiedy grozi taki na powiedzmy prospołeczny socjalistyczny ruch w obrębie jakiegoś kryzysu, który następuje część burżuazji zawsze woli faszyzm niż tego rodzaju rozwiązania i to jest wyraźnie w tym filmie zaakcentowane wiemy to z wielu różnych historycznych wydarzeń i w tym sensie mamy z 1 strony, więc stan społeczeństwa takiej dziś powiedziałbym wyobraźni czy wrażliwości masowej w tym takim głębokim poczuciem urazy, a z drugiej strony mamy jak jakiś fragment oligarchii, który woli zdecydowanie ten rodzaj złamanie demokracji niż jakiekolwiek socjalistyczne eksperymenty i trzeciej strony mamy ruch który, który potrafi połączyć te 2 te 2 elementy, czyli wszystkie te warunki co konieczne żeby, żeby coś takiego jak państwo faszystowskie mogło się pojawiać tak myślę, że to jest wciąż też bardzo kontrowersyjna teza więc, tym bardziej zachęcam państwa do zmierzenia się z tym piłem nie zdążyliśmy porozmawiać, ale Niemczy czy jakoś to pewien poruszyła pana ta refleksja architekturze ją, przeznaczając do mnie, że mam mieszane uczucia czasami jest dla mnie porywającego w tej architekturze Mussoliniego w Rzymie czy mi zostać na flance wartym to jest w ogóle przykre, więc nie słyszeć o lekach na zięcia narzędzia architektoniczne przyczyn jak robią Włosi to na dodatek jednak mata ten element włoskiego no nazwijmy to w smaku i dlatego wydaje się, że ta architektura Mussoliniego czasami jest do zniesienia, jeżeli chodzi o projekt stalinowską architekturę albo albo już nie mówiąc nazistowskiej to trochę jednak zęby bolą, chociaż oczywiście wszędzie ta wielka stanowi mentalność itd. no jakieś wrażenie robi, ale jeszcze chcę powiedzieć, a propos tej kontrowersji, które dzisiaj tak krótko Acta, ale usłyszymy krótko dobra wydaje mi się że, że przez to, że wasze jest bardzo pojemnym pojęciem to bardzo łatwo jest mówić o tym, że ani w dzisiejszym świecie nie ma zagrożenia faszyzmu, bo bada świat nie ma państwa faszystowskiego, bo nie ma tego rodzaju instytucji jakie, jakim stworzeniem nazistowski faszyzm czy każdy nawet hiszpańskich, ale wydaje się, że wasz jest wszystkim pewnym procesem to znaczy z pewnym stanem społeczeństwa, które uruchamia pewien proces i ten proces niekoniecznie musi doprowadzić od razu do tego co stało się hitlerowskich Niemczech i faszyzm może przyjść na różne sposoby się przejawiać ale kiedy zbliża się do przechwycenia państwa wydaje mi się, że w wielu państwach tak się dzieje Węgry, a nawet w Polsce niektóre elementy tego co dzieje się na granicy białoruskiej dla mnie mają taki charakter to moim zdaniem dzwonek alarmowy powinien zadzwonić, ponieważ tak jak mówił Marian Turski Auschwitz nie wzięło się z nieba prof. Andrzej Leder filozof psychoterapeuta z Polskiej Akademii Nauk był państwa gościem rozmawialiśmy zainspirowani filmem marsz na Rzym film, który możecie państwo obejrzeć na zaczynającym się jutro festiwalu łączy Docs potrwa festiwal do 11grudnia Radia TOK FM ma nad nim patronat bardzo panie profesorze dziękuję dziękuję bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA