REKLAMA

Tomasz Schuchardt czyta tekst Łukasza Orbitowskiego "Źli chrześcijanie".

Gościnnie: Mistrzowie Słowa Gazety Wyborczej
Data emisji:
2022-12-02 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
26:22 min.
Udostępnij:

Prawda o wczesnych chrześcijanach jest inna, niż znamy z "Quo Vadis". Nie byli pokorni, brutalnie niszczyli dziedzictwo antyku - w 91. odcinku "Mistrzów Słowa" Tomasz Schuchardt czyta tekst Łukasza Orbitowskiego "Źli chrześcijanie". Rozwiń »
Co tydzień w sobotę publikujemy dla klubowiczów "Wyborczej" jeden tekst czytany przez wybitne aktorki i wybitnych aktorów. Dołącz do Klubu "Wyborczej", kupując najwyższy, klubowy pakiet prenumeraty cyfrowej na Wyborcza.pl/prenumerata. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobre witam państwa mistrza słowa nazywam się już pierwszego jestem wydawczyni podcastów gazety wyborczej mistrzowie słowa podcast, w którym mistrzowie sceny czytają Mistrzów pióra co tydzień w sobotę przedstawiamy nasze teksty czytane przez wybitne aktorki i wybitnych aktorów prawda wczesnych chrześcijanach wcale nie jest taka jak znamy z Quo vadis Henryka Sienkiewicza i nie byli pokorni brutalnie niszczyli dziedzictwa antyku przed państwem Tomasz Schuchardt ich chrześcijanie i Rozwiń » Łukasz Orbitowski w marcu 400 piętnastego roku ulicą Aleksandry jechała w lektyce Hypatia matematyczka filozofka przypuszczalnie najwybitniejszy umysł tamtej epoki wracała do domu chrześcijanie zawiadywać przez Piotra lektora wywlekli ją na bruk zaciągnęli do pobliskiego kościoła tam dopełnił się los szczegóły pozostają tajemnicą najprawdopodobniej tę mądrą kobietę zabito kamieniami i skorupami naczyń, a rozszarpane ciało wciśnięte w ogień legenda mówi, że jeszcze za życia wykupiono jej oczy przyczyny tego mordu łączą w sobie nienawiść do kobiet, zwłaszcza tych, które mają odwagę zająć się nauką do pogańskiej religii filozofii, a także względy polityczne dopowiadam sobie, że Piotrowi elektorowi mogło chodzić o coś więcej, mordując doskonale wykształconą zakorzenioną pogańskie Hypatia zabijał pewien symbol dawnego świata, których chrześcijaństwo w niecałe stulecie podejść do władzy próbował zniszczyć udało się i to podwójnie Hypatia umarła śmiercią męczennicy, a jej pisma zaginęły brytyjska historyczka Catherine fikcji ciemnieją tym wieku podejmuje próbę oceny skali zniszczeń wyrządzonych przez chrześcijaństwo opisuje bandy mnichów dewastujących świątynie prześladowania Żydów homoseksualistów klęskę filozofii i nędzę jej przedstawicieli śledzi zaginione księgi i przygląda się rozbitym po sądom pisze rozwlekle, ale ostrożnie podkreśla, że nie zamierza zwracać się przeciwko całemu chrześcijaństwu, że docenia choćby mnichów kopistów, którzy ocalili cząstkę antycznej kultury moim zdaniem brzmi nazbyt zachowawczo z jej książki wyłania się obraz niszczycielskiej religii, która zmiotła z powierzchni ziemi cały barwny, choć skomplikowany i okrutny świat chrześcijaństwo przyszło z pustyni i przyniosło tylko pustynie istnieją 2 rodzaje utraty w rezultacie pierwszej opłakuje przeszłość, ale jednak nadal możemy ją sobie wyobrazić za sprawą przekazu czy fragmentów możemy wyobrażać sobie jak wyglądała świątynia Boga sera Pisa zburzona na rozkaz cesarza Teodozjusza niedługo przed śmiercią Hypatii wolno nam tęsknić za zaginioną księgą poetyki Arystotelesa poświęconą komedii, o której imieniu róży pisał Umberto Eco możemy też bawić się myślą o zawartości tej książki albo fantazjować na temat samego sera Pisa i natury jego kultu istnieje jednak strata, która nie pozostawiło śladów spalony do cna książki zagubiony na zawsze ID teatry, których tradycja przetrwała tak naprawdę nie wiemy co straciliśmy za sprawą chrześcijaństwa z przebogatej literatury Łacińskiej ocalał może 1% nikt z konsekwentnie próbuje unikać terminu pogaństwo dostrzegając słusznie jego nieadekwatności względem rozległego i bogatego systemu wierzeń Rzymian jak przy nim jednak pozostanę postawię tezę, że niewielu mieszkańców imperium wierzyło w osobowego Jowisza, choć przecież składali ofiary istniały rozliczne kulty misteryjne o ezoterycznych charakterze, żeby wymienić tylko chwałę, jaką oddawano odpisowi podczas ecstasy licznych krwawych obrzędów i inkorporowana wyznania podbitych prowincji wreszcie poważną konkurencję dla Chrystusa stanowił wywodzący się z mitologii indyjskiej i Perskiej Bóg mitra popularny w kręgach wojskowych sercem wiary Rzymian były natomiast bóstwa domowe i kult przodków ich kapliczki można było spotkać na rogach ulic tak jak dziś w Polsce natykamy się na przydrożne krzyże posągi Marii Jezusa świętych starożytni Rzymianie do chrześcijaństwa odnosili się niechętnie z różnych powodów ci, którzy zajmowali się historią jak Tacyt Swetoniusz Pliniusz młodszy piszą o nim z ledwie ukrywaną niechęcią pierwsi chrześcijanie rekrutowali się spośród niewolników pospólstwa oraz kobiet grup, które cieszyły się delikatnie rzecz ujmując umiarkowanym szacunkiem odmowa złożenia ofiary bogom stawiała ich pozycji wrogów porządku publicznego chrześcijanin, odwracając się od Jowisza kapitolińskiego mówił nie jestem jednym z was istniały też inne bardziej przyziemne przyczyny tej niechęci wzrost popularności chrześcijaństwa doprowadził do spadku popytu na zwierzęta ofiarne interes skupiony wokół pogańskich świątyń teraz szedł gorzej ubożeją handlarze z łatwością wskazali winnych nikt nie podważa prześladowań pierwszych chrześcijan próbuje natomiast dowieść, że opowieści o masowych mordach i cyrkach, w których Lwy codziennie rozczarowały wyznawców Chrystusa należy włożyć między bajki chrześcijanie, owszem, ginęli, ale wcale nie tak licznie i często na własne życzenie okrucieństwo Nerona pozostaje bezsporne za czasów tego ostatniego chrześcijanie wpłynęli na krzyżach cesarskich ogrodach, aby oświetlić jego ucztę co szokowało samych Rzymian na zwykłych przecież do okrucieństwa same prześladowania trwały jednak krótko i ograniczały się tylko do Rzymu być może Neron zrozumiał, że przeholował, a wkrótce później stracił życie określenie bestia 666 zapukali psy wg interpretacji numer logiczne odnosi się właśnie do niego chrześcijan prześladowali też inni cesarze Dioklecjan Walerian i wyjątkowo nieprzejednany w tej kwestii Dec już burzono kościoły ewangelie płonęły wyznawców torturowano mordowano zachowane źródła pozwalają jednak sądzić, że łączny czas tych prześladowań wyniósł 13 lat na 300, licząc od narodzin Chrystusa do ustanowienia chrześcijaństwa religią państwową większość opowieści o męczennikach należy, więc do legend nie faktów historycznych Orygenes chrześcijanin heretyk wytrawny polemista i człowiek, który sam się wykastrować przyznaje, że wyznawcy Chrystusa umierali za wiarę nieczęsto i niewielkiej liczbie mówimy raczej o setkach niż tysiącach sami chrześcijanie odnosili się do męczeństwa życzliwością i nadzieją męczeńska śmierć oferowała im natychmiastowe zmiecie wszystkich grzechów, czyli bilet do raju, gdzie na delikwenta czekał specjalny wieniec wyróżniający go od innych pobożnych ludzi, którzy umarli w mniej widowiskowy sposób zasadniczo w zaświatach mieli lepiej od innych, a wczesno chrześcijańska wizja raju nasuwa skojarzenia z naiwną baśnią na temat islamskiego nieba pełnego chóry mowa w niej była o 100 krotne pomnożenie domów gruntów bogactwa, a nawet członków rodzin zastanawiam się czy naprawdę mowa tutaj o niebie, bo nie wyobrażam sobie życia z setką dzieci skoro dwójka dostarcza nadmiaru radości trosk i kłopotów, a skoro już przy dzieciach hagiografia przytaczana przez NIK cee zawiera przerażające obrazy matek uszczęśliwiony męczeńską śmiercią swoich synów Legion dobroduszny piratów nikt z postrzega rzymskich sędziów namiestników i prokuratorów jako Legion dobroduszny piratów, którzy bronią się rękami nogami przed wydaniem wyroku śmierci, a zatwierdzają karę główną niemal na osobistą prośbę oskarżonego przyszły cesarz Antoniusz pił jako namiestnik Azji nie miał żadnych problemów z wydawaniem krwawych wyroków, ale chrześcijańska potrzeba śmierci za wiarę wpędziła tego wykształconego człowieka w konfuzję w gruncie rzeczy umywa od tych spraw ręce i wolał, aby chrześcijanie wykonali krwawą robotę sami bez wykorzystania powagi jego urzędu w tym celu wskazywał im skały, z których mogliby wskoczyć i sugerował, aby sami poszukali sobie Stryków chrześcijanie nie przejęli tej łagodności wręcz przeciwnie prześladowania Pogan w tym filozofów i ich dzieł pisarzy, a także aktorów cyrkowców ruszyły wkrótce po roku 300 dwunastym, kiedy cesarz Konstantyn uczynił chrześcijaństwo religią państwową stało się to zresztą podejrzanych okolicznościach legenda chce, że przed decydującą bitwą w toczącej się wojnie domowej Konstantyn ujrzał na niebie krzyż i usłyszał głos, że pod tym znakiem zwycięży udało się rzymski historyk Zosi MOS twierdzi jednak, że ten pragmatyczny i wyjątkowo okrutny człowiek nawrócił się, bo zamordował własną żonę, gdy pogańscy kapłani odmówili mu przebaczenia ochrzcił się co bywało wszystkie winy z morderstwem włącznie świeżo nawrócony Konstantyn zwrócił się przeciwko dawnym więzieniu wśród, których wyrastał zabronił stawiania wizerunków bogów i nowych świątyń zachował jednak te istniejące pół wieku później za złożenie ofiary bóstwom groziła kara śmierci wiek po Konstanty nie ta sama kara groziła każdemu, kto nie przyjął chrześcijaństwa w kolejnym stuleciu dekret cesarski odebrał prawo nauczania nie chrześcijańskiej filozofii, nazywając ją szaleńczym błędem pogaństwa filozofów postawiono przed wyborem chrzest lub wygnanie powrót ochrzczonego do starej wiary karano śmiercią piąte stulecie cesarz Teodozjusz przywitał nakazem zniszczenia wszystkich pogańskich świątyń, które jeszcze ocalały rewolucja, jaką spowodowało chrześcijaństwo opierała się jak sądzę na 2 filarach wprowadzało perspektywę życia wiecznego i to w szczęściu w zamian za spełnienie określonych warunków najpewniejsza droga do tego celu wiodła przez męczeństwo stąd rozpacz Świętego Antoniego, który prowokował urzędnika rzymskiego, aby ten posłał go na męki apotem do nieba urzędnik zignorował Świętego, a ten niepocieszony wrócił na pustynie, gdzie toczył walkę z diabłem jeszcze przez wiele lat Antoni i wielu innych nie mieli wątpliwości byli pewni istnienia nieba piekła tak jak ja jestem pewien, że w Warszawie istnieje redakcja książek, dla których pisze ten tekst z ich punktu widzenia odrzucenie doczesnych przyjemności martwią się i męczeństwo były najbardziej racjonalnym wyborem idea zmartwychwstania ciału intelektualistą pogańskim nie mieściła się w głowie cel FUS znawca i krytyk chrześcijaństwa śmiał się, że to idea godna robaków mimowolnie przepowiadając modę na opowieści o zombie jak dusza pytał zechce wrócić do bijącego ciała pisma Cell Husa również przepadły znamy je wyłącznie z cytatów jego adwersarzy Jowisz Mars Atena umiarkowanie interesowali się ludźmi, a już na pewno nie darzyli ich miłością Bóg chrześcijan przeciwnie tak pokochał człowieka, że za niego umarł posiadał też wgląd w jego duszy z punktu widzenia Pogan była to przerażająca wizja Boga szpiega albo Boga pająka określenie niczego, przed którym nie sposób się ukryć dotąd człowiek miał myśli lęki pragnienia, które należały tylko do niego koncepcja chrześcijańskiego Boga była rewolucją psychologiczną człowiek przestał należeć wyłącznie do siebie jak podkreśla Jan Chryzostom wyjątkowy potwór nawet wśród wczesną chrześcijańskich świętych, kto tylko pożądliwość spojrzał na kobietę już popełnił cudzołóstwo wgląd w Boga w każdą duszę jednak nie wystarczał, więc Chryzostom wprost zachęcał do szpiegowania i donosicielstwa chrześcijanie mieli wchodzić do cudzych domów w poszukiwaniu śladów dawnych kultów i niechrześcijańskich myśli książek obrazów posążków, a wszystko to w celu złapania zbłąkany rybki do sieci zbawienia donoszono na tych, którzy ośmielili się pójść do domu diabła, czyli teatru za samą pomoc w nawiązaniu romansu wlewano roztopiony ołów do gardła Augustyn z Hippony człowiek skądinąd doskonały wykształceniu i wielkiej wrażliwości przeszedł samego siebie, nazywając nawracanie siłą miłosierny z wrogością to, że w wyniku działań wczesnych chrześcijan przepadły wszelkie dzieła przed Sokrates, jakiego filozofa Demokryta współczesny fizyk Carlo noweli uznał za największą tragedię intelektualną wynikającą z upadku starej cywilizacji klasycznej skala zainteresowania Demokryt była szeroka, a piśmiennictwo ogromne zajmował się historią biologią medycyną astronomią, a nawet naturą luster zasłynął jednak jako twórca teorii atomów, odrzucając teorię stworzenie świata przez Boga lub bogów o chrześcijańskim nie mógł jeszcze usłyszeć kontynuatorzy jego myśli wyśmiewali składanie ofiar w celu przebłagania bóstw wiatru albo burzy kwestionował transcendencję antycypując to co dziś twierdzą sprzyjający nauce ateiści jesteśmy zbudowani z atomów uważał i to one, a nie my, ciesząc się wiecznością, a tomizmu przekreślał wszystko, o co walczyli chrześcijanie Jana Chryzostoma i Augustynek na czele nadzieje na niebo i strach przed piekłem sama idea tomizmu ocalała cudem przekazana przez innego autora niestety nigdy nie dowiemy się już co demokraty sądził o obliczaniu tam gen konta ani lustrach, gdy myślimy o niszczeniu książek w głowach pojawia się obraz hitlerowców rzucających działa Floyda i braci Manu na górujące stosy wcześni chrześcijanie również palili książki nie tylko oni ten zwyczaj przejęli od Rzymian, żeby wskazać tylko cesarza Augusta moralnego rygorystyczne i przyjaciela cenzury lubił też własnoręcznie wg bywa wrogom oczy istniały także subtelniej się sposoby walki z niechcianą literaturą przestano ją kopiować, więc wiele tekstów po prostu zostało zapomnianych pergamin był cenny, lecz za to wielokrotnego użytku dzieła filozofów komedię tragedię po prostu zacierano pumeks sem, robiąc w ten sposób miejsce choćby na komentarz do psalmów tak uczynił Augustyn z Hippony, niszcząc ostatnią kopie o państwie Cycerona nie wątpię, że miał z tego powodu satysfakcję zresztą sam głośno domagał się zniszczenia wszystkich pogańskich przesądów z kolei Zachariasz retor biskup mity Leny natknął się na człowieka w stanie wskazującym na załamanie nerwowe zgodnie z ówczesną wiedzą rozpoznał w nim opętanego sprawdził bibliotekę nieszczęśnika znalazł niestosowne księgi i kazał spalić facetowi błyskawicznie wrócił rozum niszczenie książek, a także pomników bóstw świątyni wynikało z biblijnego nakazu zawartego w księdze powtórzonego prawa, gdzie czytamy o wywracanie ołtarzy paleniu świętych gajów i rozwalanie posągów czyniono to gorliwie i radością jak często towarzyszy dewastacji relacje o zburzeniu świątyni sera Pisa i obaleniu gigantycznego posągu bóstwa nasuwają skojarzenia z opisami tłumów radośnie demolujących sklepy do religijnego fanatyzmu i frajdy demolki należy jeszcze dorzucić aspekt pragmatyczny świątynie sera Pisa jak wiele innych wypełniały bogactwa, a ściany zostały pokryte złotem srebrem chrześcijanie rozkradli wszystko z wyjątkiem podłogi płyty składające się na posadzkę były zbyt ciężkie, aby ruszyć z miejsca inne posągi zamiast roztrzaskać oszpecona w dawnym bogom wyłapywane oczy i odgrywano nosy przepadły posągi Herma kredytów powszechnie obecne na ulicach na czołach Ritą krzyże szczególną przykrość spotkała Apolla sala miny, któremu odjęto przyrodzenie zabawny dziś dla nas listek figowy był wcześniejszym zabiegiem cenzorskich dewastacją tym towarzyszą osobliwe historie jak choćby przygoda biskupa Gazy, który zbliżył się z krzyżem do pogańskiego posągu wówczas demon zamieszkujący wnętrze rzeźby miał wydostać się na zewnątrz kruszą przy okazji marmur w tym były dawne bóstwa dla chrześcijan demonami lista zniszczonych niekompletnych dzieł sztuki jest długa rozmiaru strat nie sposób oszacować większość posągów roztrzaskaną wiele spalono taki los spotkał nieszczęsnego sera Pisa wykonanego w dużej części drewna nie zostały żadne świadectwa tych zniszczeń nawet chrześcijańskie z posągu od czasu do czasu mogła ocalić dłoń albo korpus czasem kartkach książki uniknęła ognia, ale po świętych gajach nie pozostał najmniejszy ślad przepadł jak księgi demokrata nie wiemy, gdzie dokładnie się znajdowały, kto do nich przychodził jak wyglądały obrzędy przeprowadzane wśród drzew bojówki pod znakiem krzyża dzisiejsi zakonnicy w najlepszym razie mają dobrotliwie oczy ojca nabita mnisi zdarza się prowadzą kuchnie dla bezdomnych warzą piwo modlą się i żyją poza zgiełkiem tego świata w średniowieczu nie bez racji klasztory uważano za strażnicę nauki kultury, a Umberto Eco miał w jakimś sensie słuszność, tworząc postać Wilhelma Basket Will franciszkanina intelektualisty, który wierzy w rozum i kocha książki jednak w pierwszych wiekach panowania chrześcijaństwa mnich był raczej przerażającym połączeniem dewotek i wędrownego rzezimieszka Liban News pogański filozof, który dziwnym trafem nauczał zarówno Jana Chryzostoma jak i Juliana apostaty zauważył, że mnisi jedli więcej odsłoni obsługa Oberża ach, nie nadążała z donoszeniem im trunków wybawienie przyjmowali postawę pokutne nią, a nawet kładli sztuczną bladość na czerwone od pijaństwa twarze zapewne męczą ich raczej Kac niż wyrzuty sumienia osobliwą grupą byli para bal nowie Nieustraszeni młodzi krzepcy chrześcijanie żyjący w Aleksandrii ważnym centrum handlowym starożytnego świata nominalnie zajmowali się opieką nad chorymi i grzebaniem zmarłych niewykształceni pozbawieni majątku znajdowali się na dole drabiny społecznej szybko zrozumieli jednak, że w liczebności tkwi ich siła Stali się kimś w rodzaju prywatnej armii zawiadywał i nie bez trudności przez biskupów mówiąc wprost z kilkoma setkami na zwykłych do trudów facetów należało się liczyć ich działalność rozpisała się w osobliwy sposób pomiędzy niesieniem pomocy najsłabszym, a rzezią terror dobroczynności, który stosowali był skierowany m.in. w stronę Żydów, których kupiono kosztowności wyrzucano na pustynie, a ich synagogi przerabiano na kościoły przeciwko Żydom żywiołowo występował Jan Chryzostom antysemityzm wybrzmiał wyraźnie już w początkach chrześcijaństwa i towarzyszył mu przez całą jego historię wczesne chrześcijaństwo przypomina momentami ligę zawiązaną do walki z radością i Klemens aleksandryjski występował przeciwko ciastko Figo i słodkim śliwką, a także farbowaniu włosów depilacji Jan Chryzostom ten sam, który cieszył się ze zniszczenia dzieł Platona i Epikura i krzyków nie tylko występował przeciwko erotycznie c, lecz także zakazywał mówiąc dzisiejszym językiem nawet niewinnego flirtu niechęć do hazardu można jeszcze zrozumieć gorzej z teatrem, który wg chrześcijan wręcz zapraszał do wszelkiego rodzaju nieczystości aktorów na długo przed Kazikiem przyrównał do prostytutek, a mówimy o czasach, kiedy szacunek do pracownic seksualnych nikomu nie mieścił się w głowie to samo ze śmiechem wydaje się, że gryzą z tą piekielnie bał się świńskich żartów lubił natomiast pogrzeby emocją, która zamiast radości powinna towarzyszyć chrześcijanom był strach przed gniewem Bożym i przed piekłem osobną kwestią pozostaje anty państwowość chrześcijan czy też mówiąc bardziej precyzyjnie ich niechęć do spraw publicznych w czasach, gdy oczekiwano paruzji drugiego przyjścia Chrystusa godziło się raczej zajmować życiem wiecznym niż sprawami doczesnymi, a tych walący się imperium rzymskim było aż za wiele nikt cee zadłuża się tutaj słynnego historyka Edwarda Bona, który postrzega chrześcijaństwo jako jedną z głównych przyczyn upadku cesarstwa wieczność przesłoniła ówczesnym ludziom doczesności unikali służby wojskowej pieniądze zamiast na armię kierowali na świątynie klasztory zaś Augustyn z Hippony niespecjalnie przejmował się hordami barbarzyńców pustosząc tymi kolejne rzymskie prowincje być może zmieniłby zdanie, gdyby spaliły mu dom tymczasem majątki kościelne cieszyły się ulgami podatkowymi sam Gibon tworzący w drugiej połowie osiemnastego wieku szybko pożałował swoich słów z uwagi na niechęć, jaka go spotkała od współczesnych dziś nie nabieram się na przyjazną twarz kościoła i za papieskim uśmiechem widzę krzywdę kobiet i mniejszości seksualnych, a także poparcie dla Putina, który urządza krwawą jatkę Ukrainie być może największą tragedią ludzkości jest to, że większości tragedii z przeszłości po prostu nie wiemy chyba rację pamiętają nieliczni nie mówiąc o imionach setek innych bezimiennych ofiar wczesnych chrześcijan przypadły na zawsze tak jak całe plemiona Indian wyróżnienie tych przez chrześcijańskich kolonizatorów być może świat to wieczny mord, a historia jest niczym więcej jak teatr okrucieństwa chrześcijanie od samego początku lokowali się jako gorliwi uczestnicy ani widzowie w tym przedstawieniu Tomasz Schuchardt tak dla państwa przeczytał tekst Łukasza Orbitowskiego szli chrześcijanie, który ukazał się w najnowszym numerze książek magazynu do czytania polecamy się z kolejnym odcinkiem Mistrzów słowa już za tydzień zapraszamy też do słuchania naszych innych podcastów ósmej 10 Warszawy nadaje oraz zdrowia rozmowy dziękujemy, że są państwo z nami w klubie wyborczej do usłyszenia Urszula Pietrzak Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: MISTRZOWIE SŁOWA GAZETY WYBORCZEJ

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA