REKLAMA

Państwo w państwie. Czym jest "The Alberta Sovereignty Act"?

OFF Czarek
Data emisji:
2022-12-05 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
21:42 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, jeżeli państwo wyobrażą taką sytuację, że to np. władze województwa Wielkopolskiego decydują, że na terenie Wielkopolski nie obowiązują żadne ustawy, które są szkodliwe dla mieszkańców Wielkopolski i że to, gdyby władze Wielkopolski będą uznawały które, które ustawy, które przeszły przez Sejm Senat zostały podpisane przez prezydenta taras władze Wielkopolski będą uznawały, które właściwie będą obowiązywały, które nie będą, które są szkodliwe dla Rozwiń » mieszkańców szkód np. Wielkopolski i taka sytuacja może się wydać trochę dziwna niepojęta szalona, ale adekwatna sytuacja albo no bo tam naprawdę tak ma miejsce teraz w Kanadzie w prowincji Alberta szczegóły zna pan dr Marcin Gabryś z Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry panie doktorze dzień dobry witam serdecznie i ja tak dla dla lepszego zrozumienia wrzuciłem tak takie akurat ubrałem w województwo wielkopolskie, ale oczywiście w Polsce jest na razie sytuacja hipotetyczna w Kanadzie sytuacja zupełnie nie hipotetyczna no ale nie da się tak porównywać bardzo łatwo systemów politycznych szczególnie, kiedy mamy do czynienia z krajem, który w jak jest federacją właśnie prowincji terytoriów co się dzieje w Albercie co się dzieje w Albercie coś idzie w Kanadzie z z tą z tym pomysłem władz Albert czy premier Alberty i nota to tutaj jest jednak wyraźna różnica in Kanada jest wśród federacją i jednostki składowe mają swoją osobną jurysdykcję ów federacja ma swoją osobną i dym to powoduje, że w ogóle taki pomysł z 1 może się narodzić on może mieć jakieś pewne elementy sensowności z punktu widzenia UE prawa konstytucyjnego i no Alberta już jest wyjątkowa też jak się śledzi politykę na poziomie prowincji Alberta w ostatnich kilku nastu miesiącach to to na pewno wydaje się, że nawet ciekawsze niż to co się dzieje na lądzie na poziomie federalnym dużo różnych ciekawych mniej ciekawych idei się tam przetacza i i to, o czym pan redaktor mówi, czyli ustroju ustawy, która nosi tytuł Alberta subwencji winnej Night Canada, czyli suwerenna i Alberta w ramach zjednoczonej Kanady jest jest u no takim przykładem kreatywnego podejścia do sposobów przeciwstawiania się premierowi stanowi Trudeau zamiast na poziomie, jaki takiej walki i praw argumenty polityczne przy użyciu środków politycznych, a ta rywalizacja przenosi się na poziom Konstytucyjny mieć za to ideał stoi pani premier danie zmniejsza się w nowo wybrana w październiku przewodnicząca takiej partii zjednoczonej prawicy nawet u progresji jak konserwatyzm partii, która przejęła władzę od poprzednika jego i poprzednika jest ona na niego dużo bardziej znanego polityka i pani zdaniem nie jest jest na pewno zdecydowanie bardziej radykalna w swoich pomysłach na to w jaki sposób można zapewniać 3 u przemieni w rozumieniu dobrobyt mieszkańcom Alberty i właśnie on zależy i wg niej od tego, żeby trzeba Alberta mogła działać wbrew czasami w federalnym mógł pan Avon federalnym czy wreszcie się polityką ustały ustanawiany na poziomie federalnym i ona wygrała sny kampanię wyborczą na przewodniczącą partii właśnie innym, stawiając pomysł na to, żeby wprowadzić ustawę, która da możliwość określania, a że jakieś prawo uchwalone przez władze federalne albo jakieś takie rozporządzenie wydane przez gabinet federalny może zostać uznane za takie, które nie jest niekorzystne z punktu widzenia interesów Alberty wypożyczanie tych interesów rozumianych się przez kontekst tej partii zjednoczonej partii konserwatywnej i w momencie, kiedy taka ocena zostanie dokonana ocena wstępnie ma dokonywać gabinet prowincji rząd konwencji później ma akceptować ten legislatora prowincji gabinet ma otrzymać bardzo rozbudowane uprawnienia do tego, żeby po pierwsze nie respektować praw federalnych może nakazać podmiotom regulowanym przez prowincja takim podmiotem np. policja na terenie prowincji Alberta miasta szkoły uczelnie, żeby tego prawa nie stosowały, żeby go ignorowały, ale jeszcze więcej w gabinecie o takim stwierdzeniu przez legislaturę ma też możliwość modyfikowania właściwe wszystkich praw, które na poziomie Albert ty zostały wcześniej wydane czy takie ogromne uprawnienia przekazane władzy władzy wykonawczej i no to jest zarówno na poziomie politycznym Reginald szczególnie na poziomie konstytucyjnym no bardzo kontrowersyjne działanie i paradoksalnie nawet takiego ta kontrowersja dotyczy tego, że konserwatyści, ale generalnie przeciwni oddawania takiej dużej władzy gabinetowi, jakie proponuje ta ustawa i in w czasie pandemii covid 19 te zgłaszali protesty w stosunku do tego co również w Polsce miało miejsce, czyli przekazanie przez parlament znacznych uprawnień takich sytuacji nadzwyczajnej na rzecz na rzecz władzy wykonawczej, a tutaj próbują sobie zagarnąć jeszcze więcej tak naprawdę takiej władzy, która jest bardzo słabo kontrolowana przez wszyscy wybranych przedstawicieli społeczeństwa właśnie niektórzy niektórzy obawiają się to wcale nie poza Alberto go nawet w Albercie, że znaczy odrzekł jest szereg poziomym kategorii obaw jedna z kategorii jest taka, że właśnie, że te decyzje będą zapadały w gabinecie pani premier też władze nie będą przechodziły przez parlamenty przez parlament Alberty na 3 nie patrzą na to też bardziej pragmatycznie, że to może oznaczać jej mniejsze inwestycje w Albercie także ta sytuacja, która ma na celu poprawienie także ekonomicznego statusu mieszkańców Alberty w wręcz przeciwnie zadziała czyli, czyli pogorszy jeszcze ich sytuację no tak to, odnosząc się do tej pierwszej kwestii tutaj w ogóle mamy podejrzenie złamania zasady trójpodziału władzy po bo to przecież parlamenty są panu ustanowione po to, żeby uchwalać prawo natomiast to prawo ma przechodzić na rzecz władzy wykonawczej, która dostaje bardzo szerokie uprawnienia może to prawo modyfikowania może tworzyć nowe i nie wiadomo czy później ono będzie musiał być ponownie zatwierdzony przez władzę ustawodawczą tutaj pani zmniejsz w ostatnich dniach zmienia zdanie poddana jest w ogromnej krytyce no nie mówię o tym, że tak naprawdę władza wykonawcza sobie dajesz uprawnia do tego, żeby stwierdzać o niekonstytucyjności ustaw federalnych, czyli przyjmuje też uprawnienia władzy sądowniczej jednak mamy jeszcze dalej posunięte kontrowersji natomiast jeśli chodzi o to tą drugą kwestię czy czyni, czyli zagrożenie dla biznesu i prawa nie tylko dla biznesu to mamy sytuację taką, która powoduje mu właściwie nie wiadomo te warunki działania dla biznesu stają się niewiadome są nieokreślone nie wiadomo co będzie co się stanie z ustawami regulacjami federalnymi w jaki sposób zostanie przez UE przez gabinet Ficy zmienione to rada jest pod względem takiego podziału władzy między prowincjach, a federacje niezwykle skomplikowanym organizmem tam, gdzie tak naprawdę w każdym na każdym polu działania się przecinają sfery regulowane przez prowincję sfery budowane przez naszą rację, więc tutaj mamy mamy zmianę tego środowiska działania dla biznesu zawsze jest niekorzystne, ale od miasta też Albercie podnoszą już 3 zagrożenie związane np. z tym, że no przecież niektóre z funduszy, które do miast trafiają bezpośrednio kierowane z poziomu federalnego na rozwój mieszkalnictwa i burmistrza kładka Gary pyta się czy to będzie oznaczało, że nie będzie mogła tych środków bezpośrednio od władz federalnych pobierać, bo no, bo gabinet w konwencji stwierdził, że to jest niekorzystne dla Merty no właśnie w dobrze do naszej rozmowy powróciły po informacjach Radia TOK FM oczywiście pytanie brzmi, a co na to czas Trudeau co na to rząd federalny no tutaj jest kilka opcji na stole tych opcjach porozmawiamy po informacjach Radia TOK FM pan dr Marcin Gabryś z Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego wyjaśnia, jakie szanse na no właśnie takie prawo w ramach czy państwo w państwie ma Alberta zresztą ten pomysł państwa w państwie nie jest nowej to chyba podobno ten trend zaczął Steven Harper w w momencie kiedy, jakby separatyści z Quebecu zbytnio podnieśli głowy, ale do tego wątku powrócimy po informacjach informacje o godzinę 1120 no, więc pan dr Marcin Gabryś z Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego opowiada o nowym pomyśle władz Alberty na państwo w państwie przynajmniej niektórzy tak nazywają ten pomysł, bo to władza wykonawcza Alberty mówi no to my będziemy decydować, które aktów prawnych rządu federalnego powinny w jakim zakresie obowiązywać w naszej prowincji to my uznamy, które są konstytucyjne to my uznamy, które z nich mogą być potencjalnie szkodliwe dla nas oczywiście to wszystko w ramach podziału władzy, bo w Kanadzie jest także część jak władze federalne prowincji władze prowincji dzieli się różnymi dzieli się władzą w ramach różnych kategorii, więc niektóre kategorie są kategorie, w których to prowincje oby, ale pod decydują ostatecznie w niektórych rząd federalny itd. tak dalej no i teraz, jaki wachlarz narzędzi ma rząd federalny ma premier ciast Trudeau premier Kanady no bo oczy się pewnie mógłby odpowiedzieć, ale niektórzy komentatorzy podkreślają, że zaszczyt cenie pani premier Alberty taką szybką odpowiedzią oznaczałoby też niejako przynajmniej na tym pierwszym poziomie pochylenie się i uznanie, że to jest problem ważny tak wymagający uwagi premiera Kanady, a być może pierwszą strategią rządu federalnego powinno być trochę udawanie, że to nie jest nic poważnego, że właściwie premier Kanady nie powinien sobie tym na razie jeszcze zaprzątać głowy nie nadawać ważności sprawie no i chęć taką stronę stratę nie po przyjmuje na razie na razie czas centrum da w UE pensji, czyli czekanie i zobaczenia jak to się rozwija nie zaognianie sytuacji, a wydaje się, że ma pan rację, bo to jest na pewno taka zaczepka ze strony pani premier zmienić taka, która ma punkt to ona ma pokazać, że potrafi grać na ostro i i myślę, że celem jest niezbyt duszenie takiego resetu tych stosunków Albert z obstawą takiego kręgu właśnie ta prowincja się domaga to wielu dekad czy czuje się osamotniona czuje się wykorzystywano czuje się, że konstytucja nie działa na jej, ale na jej korzyść, a to co jest jeszcze taki najbardziej obrazowo przedstawia to że, że pozostałe prowincje czerpią korzyści finansowe dobrobytu Alberty i grabią mieszkańców Alberty i dzięki tej części jego bogactwa i torze Albert musi płacić na rzecz też bogatych prowincji w szczególności zaliczkę Bek no i wzbudza niechęć mieszkańców Alberty i to nawet w ostatnim referendum pokazali bardzo dobitnie oni natomiast no oczywiście władza Federalna ma możliwości działania im jednym z współ jedną z możliwości, które daje sama konstytucja jest możliwości możliwość anulowania ustawy, która wydana przez jakąkolwiek prowincję taka broń atomowa czy tzw. zalały stek tak możliwość możliwość właśnie ustalałem zalało biją Promień sza lin tylko problem agentem, że to jest uprawnień, które od lat czterdziestych nigdy nie zostało ponownie użyte to się wiąże z ogromnymi problemami politycznymi, jeżeli chciano zwrócić go to takiego rozwiązania się taka opcja atomowa i myślę, że ona nie jest na stole, bo no, bo to wymagałoby naprawdę puszczana na starcie na ostro sprawę prowincji Alberta pewnie nie tylko za Alberta, a także innymi prowincjami, a w szczególności z GetBackiem rząd liberalny nie chce nie chce prowadzić walki otwartej, więc wydaje się, że jeżeli nie dojdzie do takiej zmiany tej ustawy, która by uraz, że działa to licz no ta tam auta ustawa pójdzie do sądów zostanie oskarżona i przejdzie tą ścieżką oceny przez sądy kanadyjskie pewnie do Sądu Najwyższego, który może stwierdzić ostatecznie jej konstytucyjności lub niekonstytucyjności natomiast natomiast co zajmie pewnie jakiś jakiś czas z natomiast jeszcze wracając do tego, o czym pan redaktor przypomniał tak naprawdę nikt taki takie sformułowanie naród w ramach Kanady jest stosowane w stosunku do ataku od czasu Stephena Harpera poprzednika Justina Trudeau to był 1 ze sposobów na to, żeby trochę separatyści Sobecki strofować oswoić właśnie oswoić tak tak utemperować takie ona znając dzisiejsze pomysły separatystów Touch Inn w sferę swobody jeszcze większą w ramach federacji no i być może, że podobnego podobnej podobny plan mają mają politycy prawicowi van Persie, bo tak naprawdę ten pomysł z tą suwerenną Alberto jest jest starszy i nie pochodzi od samej premier z Miko i po jest częścią takiej strategii, której Alberta uwolnić Alberta, którą prawica Albercie kilka lat temu ogłosiła i część z sens no właśnie tych konserwatywnych polityków uważa, że taka droga właśnie o która, która będzie zawarciem ostrzejszym niż kiedyś o tych doświadczeniach chadeckich może być zastosowana przez Alberta i inni, czyli trzeba się nie dać się przestraszyć i próbować właśnie dokonać nowego otwarcia z ciastkiem prawda dobrze na ile to jest gra taka przedwyborcza ana ile gra, która rzeczywiście może przynieść pozytywne zmiany w Albercie to jest na pewno gra przed przeciw wyborcza, bo na wiosnę 2023 musi dojść do wyborów badacze i parki danie mi premier jest czy raczej w sondażach na drugim miejscu wydaje się, że możliwy powrót do władzy nowej partii Demokratycznej, która rządziła wcześniej Alberto co, bo było ogromną zmianą po 40 latach rządów konserwatystów przyszła nowa partia demokratyczna partia Socjaldemokracja demokratyczną do władzy i tutaj pani premier Smith próbuje zaszachować ryczeli noc, czyli czy liderkę indyki, mówiąc że ona staje po stronie mieszkańców Alberty agendy PiS chce się dogadać Trudeau chce jeszcze bardziej ograniczyć te prawa, które ma Alberta w szczególności takim kontrowersyjnym kontrowersyjnymi kwestiami Hall bardziej jest jest po pierwsze, nadzór nad całym sektorem wydobycia ropy gazu ziemnego, który w obliczu regulacji dotyczących ograniczenia zmian klimatycznych staje się no i nowym kontrowersyjnego rozbudowa mówiąc mówiąc eufemistycznie, ale np. też kwestia i tego, o czym nieraz pana redaktora rozmawiałem, czyli ograniczenie dostępu do broni mieszkańcy Alberty są przeciwko tym regulacjom, które władza Federalna wydała uważają, że to jest wtrącanie się właśnie w sferę suwerenności prowincji to jeszcze jakieś dodatkowe kwestie związane m.in. z dodatkiem do emisji dwutlenku węgla który, który mieszkańcy Alberty też nie akceptują w takim takiej wersji jak to zostało rozwiązane na poziomie federalnym odrzucili regulację federalne i władza Federalna wprowadziła takie rozwiązanie przymusowe jeśli chodzi o pobieranie tego tego podatku i ostatecznie czy to przyniesie sukces ten w przy premier śpiew ten nie wie do końca to morze krytyki, które spotkało za nią za ciału to ustawę, którą wprowadziła ona została na wtorek poprzedni opublikowana no jest ogromne nie daje się, że może trochę trochę przeszarżował jeśli jeśli i dokonać poważnych modyfikacji takich które, którym no zmniejszy zagrożenie uznania niekonstytucyjności ustawy o to kto może polec, a co na to Albańczycy no to stąd dużo zależy od tego z której części Alberty są osoby które, którą byśmy zapytali albo generalnie też dzieli się wyborcza lat mieszkańcy zresztą pewnie tak całe lata mieszkańcy dużych miast i pozostałej części ci, którzy mieszkają w miastach w szczególności w Calgary Edmonton są dużo bardziej liberalni i przeciwni są takim takim no takim twardym pomysłom na walkę polityczną dotarł natomiast natomiast prowincja Albercie jest zdecydowanie bardziej konserwatywna prawicowa i popiera takie takie takie pomysły zresztą to jest tak naprawdę w ogóle pewien element cenię tradycyjnej kultury politycznej Albercie taki populizm no i często on ma wymiar prawicowy, ale akurat naprawia też czasami miały nawet lewicowy Albercie częściej inny punkt to, bo po stronie prawicy ma już ono niemal stuletnią tradycję taka partia zjednoczony farmerów Alberto został tysiące 2001. i wybrana z Alberty zakłóciła władze liberałów, która wydawała się w Kanadzie niezagrożona MII mamy szereg historii premier Alberty, który stawiali się mówiąc chcę słowie władzy Federalnej czy w latach siedemdziesiątych czy w latach osiemdziesiątych i próbowali ugrać jak najwięcej dla Alberta i broni się badaniem mieć próbuje wpisać ten pan ten projekt bardzo dziękuję panie doktorze za dzisiejszą rozmowę będziemy rozmawiać przyglądać zobaczyć jak się rozwinie to jest niezwykle ciekawe z politycznego punktu widzenia pan dr Marcin Gabryś z Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego opowiadało o nowych politycznych pomysłach pani premier prowincji Alberta w Kanadzie informacji już za kilka minut o godzinie 1140 po informacjach program kultura osobista dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Więcej niż na antenie! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA