REKLAMA

Dlaczego Fryderyk II Wielki był wzorem dla Hitlera?

Powrót do przeszłości
Data emisji:
2022-12-05 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:31 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
trzecia wojna Śląska później nazwana siedmioletnią Fryderyk drugi król pruski niezmordowanie bije się z Austriakami bogatą prowincję ci po wcześniejszych porażkach odzyskali już rezon i znaczne terytoria w tym stolica Śląska Wrocław teraz mają dwukrotną przewagę liczebną Fryderyk się waha się w tak niekorzystnej dla nich sytuacji wydać Austriakom walną bitwę, ale ci decydują za niego Książe Karol lotaryński przed świtem wyprowadza swoją armię z obozu w Lutyni na Rozwiń » razie jest zimno im byliście, gdy mgła opada na polu bitwy zjawia się też Fryderyk planuje zaatakować lewe skrzydło sił cesarskich zaś naprzeciw z prawej flanki centrum wprowadzić jedynie działania pozorne tymczasem Austriacy spodziewają się uderzenia właśnie naprawdę był centrum siły pruskie ruszają wyznaczony przez króla kierunku, ale Austriakom wydaje się, że to odwrót na południe zamiarach przeciwnika orientują się za późno, bo wtedy siły pruskie ruszają już do ataku, zanim Austriacy ściągnął oddziały z własnego silnego prawego skrzydła w rejonie luty Szala zwycięstwa przechyla się na stronę Fryderyka po południu Prusacy odpierają jeszcze szaleńczy atak szwadronów nas lewe skrzydło i masakrują niedobitków armii cesarskiej już po zimowym zmierzchu bitwa dobiega końca pokonany książę Karol lotaryński jest zdruzgotany nie wierzę w co mówi patrząc na resztki swojej pobitej armii jest 5grudnia 1700 pięćdziesiątego siódmego roku powrót do przeszłości w poniedziałki po dwudziestej drugiej zaprasza Karolina Lewicka jest z nami prof. Arkadiusz Stempin wyższa szkoła europejska imienia Józefa Tischnera dobry wieczór panie profesorze witam panią redaktor witam państwa będziemy rozmawiać o Fryderyku drugim wielkim ale zanim skoczymy wiek osiemnasty proponuje, więc dwudziestym, który będzie miał związki oczywiście z wiekiem osiemnastym, ponieważ Fryderyk wielki był wzorem dla Hitlera i jego przybocznych Josef Goebbels dziennikarz wielokrotnie wspomina tę postać historyczną przygotowałam kilka fragmentów 19 lipca 1924 roku monarchia pod rządami Fryca to byłaby najlepsza forma państwa, ale to tylko iluzja, skąd wziąć wielkiego Fryca taki człowiek zdarza się jedynie raz na 100 lat historii świata wielcy ludzie tworzą wielkie czas, ale wielkie czasy nie tworzą wielkich ludzi ci 11 listopada 1935 roku w domu lektura pisma testamenty Fryderyka wielkiego podbudowa pociecha i nauka można się z tego tak wiele nauczyć 4marca 1942 roku wieczorem odbywa się ufa Palast premiera filmu o Fryderyku film odnosi sensacyjny sukces wykona z pewnością wielką pracę wychowawczą w narodzie niemieckim żyjemy w czasach, kiedy ten duch jest niezbędne ja sam przyznaje temu filmowi predykcji firm narodu co w ekipie filmowej wywołuje niebywały entuzjazm 8lutego czterdziestego trzeciego roku wczesnym rankiem przybywam do Kętrzyna od razu jadę do kwatery głównej jest deszczowo i mgliście po południu euro zbiera całe kierownictwo wygłasza dwugodzinny referat o sytuacji ogólnej raz jeszcze powraca Jura do niezwykle dotkliwych porażek, które poniósł Fryderyk wielki wojnie siedmioletniej z tymi kryzysami nasz nie może się w ogóle mierzyć naszej porażki nie da się w ogóle porównać z dużymi porażkami Fryderyka wielkiego 29stycznia 1945 Führer niewzruszenie wiezie swoją gwiazdę czeka na swoją właściwą porę uskarża się z gorzką ironią, że akurat jego człowieka uzdolnionego artystycznie los przeznaczył do prowadzenia tej najcięższej wojen dla rzeszy to samo zdarzyło się przecież Fryderykowi wielkiemu jeszcze 28lutego 1945 postawa wobec ludzi wydarzeń, którą dziś reprezentuje Führer bardzo przypomina Fryderyka wielkiego Führer jest uczniem naśladuje go zarówno świadomie jak nieświadomie to również dla nas musi być wzorzec i przykład, żeby tylko ten Göring nie wyłamywał się tak bardzo z szeregu Hitler panie profesorze zaprowadził kult Fryderyka wielkiego co takim panowało w tym władcy pruskim Fryderyk wprowadził Prusy na arenę europejską z takiego biednego zacofanego marginalnego prowincjonalnego państwa uczynił jeden z 5 członków koncertu mocarstw po drugie, opuszcza geopolityki i sukcesu na niej Fryderyk był królem militarystów to musiało imponować tym wszystkim, którzy byli wychowani wyspecjalizowani w kulturze wojskowej kulturze musztry kulturze posłuszeństwa rozkazu krótko o kulturze militarnej no i być może najbardziej taka intymna przypadłość i Fryderyka i stąd atencją Hitlera Toniego no Fryderyk był pod ścianą w ostatni, jeżeli Hitler przywołuje sobie ten obraz i postać Fryderyka pod koniec wojny drugiej wojny światowej no to Fryderyk znajdują się w analogicznej sytuacji podczas wojny siedmioletniej norm się zaciska już naszej, ale uratował cud cud domu brandenburskiego uratował go cud tak to akurat temu to się na szczęście Hitlerowi nie przytrafiło nie powtórzyło na jego osobie natomiast posiadał posiadał Fryderyk także podczas swojej wielkiej porażki pod tunel z torfem w czasie wojny siedmioletniej ten Hart ducha, który wyciągnął go z opresji, kiedy był praktycznie już nad nie tyle nad przepaścią długą wpadał w tym przez wpada w tym przepaść i to musiało imponować Hitlerowi, czyli trzeciej czy rzeczy geopolityka militaryzm i Hart ducha, ale rozumiem, że Fryderyka wielkiego nie możemy uznać za protoplastę państwo nazistów no tę linię historyczną tworzoną w Polsce, zwłaszcza w PRL-u, kiedy po czterdziestym piątym roku Stalin wbił klina między polską Niemcami, przesuwając Polskę na zachód, odbierając ziemię na Wschodzie a, zabierając ziemie niemieckie na tzw. ziemiach odzyskanych na tych ziemiach polskich zachodnich był klina między Niemcami, a Polskę wykopał rów Mariański i tradycyjnie propaganda PRL-u tworzyła, a za nią oczywiście historyczny to nie kto inny właśnie ten nasz bohater dzisiejszy dyrektor mówił jak potrzebuje uzasadnić moje pretensje np. do Śląska do Śląska to będę musiał odwołać się do moich historyków no i to to samo robiła historiografia Polska w dobie PRL-u biła pianę na Fryderyka tworzyła konstruowała to konstelacje i frank nach Osten od Fryderyka przez PiS Marka przez Republikę weimarską do Hitlera oczywiście do Adenauera no tworząc, konstruując tę propagandę zostaw nazistów i wróćmy do samego Fryderyka wielkiego ale zanim on urodzony w 1700 dwunastym roku w Berlinie to może takie ważne pytanie, skąd się, jeżeli w ogóle Hohenzollernowie matecznikiem była Brandenburgia tak w telegraficznym skrócie na panie profesorze byśmy doszli do elektorat anten polskiego radia dziada Fryderyka wielkiego, który został pierwszym królem Prus, ale ten taki prawdziwy matecznik Hohenzollernów to z Chin gen na południu Niemiec Schwab dzisiejsze badanie wiele energii, ale to był taki ruch, który dosyć zgrabnie piął się po szczeblach drabiny no jeszcze feudalnej zyskiwał ziemi właśnie już okolicach Brandenburgii, jakkolwiek nie był to kocha chętnym obszar terytorialny i ziemię brandenburskie podległe Hohenzollernów były bardzo roszczeń Piotr stąd w ogóle ta polityka zaokrąglania posiadłości stąd także ten no w Polskiej historiografii i też wbijanych młotkiem do głowy polskich szkołach nie wiem jeszcze w tej chwili, ale ja byłem ofiarą właśnie tej propagandowej linii historiografii polskiej i utrata dzisiejszego Mazowsza na rzecz na rzecz Brandenburgii co później pozwoliło oczywiście takim postaciom jak właśnie Fryderyk drugi zaokrąglić terytorium bar Ende Borghi szczepić zjednoczyć ziemie dookoła Berlina połączyć z tymi Prusami wschodnimi to była taka linia wyznaczająca horyzont działania i agendy politycznej zagranicznej dla krzywdzącego siłę królestwo Brandenburgii, ale pomimo, że do Księstwo Brandenburgii przekształciło się na początku osiemnastego wieku w królestwo, czyli gdzieś tam osiągnęło większy większy status większy pułap większy większą rangę no to dopiero egzamin dojrzałości musiało dać ci za Fryderyka drugiego w latach czterdziestych, kiedy wydatek drugi zbójecka napadł na, jakby tą królową czy króla wtedy ziem niemieckich cesarzową Marię Teresę i zgarną Śląsk to jeszcze tylko tak w skrócie może pod koniec siedemnastego w Lechu wieku Hohenzollernowie kontrolowali liczne terytoria właśnie w Europie środkowej rządzili też w tym okrojonym dawnym państwie krzyżackim, bo pamiętamy jest też wątek polskiej, że na mocy hołdu pruskiego, który został złożony Zygmuntowi staremu 15002005. roku ostatni wielki mistrz zakonu stał się już władcą świeckim i stał się Albrechta von Hohenzollern, a potem Prusacy też bardzo zręcznie wykorzystywali trudną sytuację Rzeczpospolitej no i ostatecznie dawni Lenicy przestali się liczyć z wolą i Warszawy Wilna właśnie w 1700 pierwszym roku Fryderyk dziad Fryderyka wielkiego został pierwszym królem Prus i od tego czasu wszystkie ziemie Hohenzollernów były nazywane Prusami podwaliny pod nowe państwo położył ojciec Fryderyka wielkiego Fryderyk Wilhelm pierwszy zwany królem sierżantem to była wybitnie zmilitaryzowana jednostka no bo odróżniał się od syna, zwłaszcza kiedy ten syn był młody nastolatkiem albo jeszcze w takim fachu, lecz w tym wieku jak ośnieżone Alpy od pustyni, bo Fryderyk był urażony takim ulokowanym chłopczykiem wrażliwym na impulsy sztuki kultury muzyki grał wtedy na flecie poprzecznym takim absolutnym hicie początku osiemnastego wieku na ojca pani redaktor mówi to był taki Military sta skrojony skrojony kapral czy właściwie się określony sierżantem kochający golonki Nitra i musztra tak z taką tłustą prosić o wartą twarzą proszę cięcia i wybijają czemu wybijającego synowi te inklinacje do sztuk pięknych do artyzmu do do francuskiego płakał w końcu ten flet poprzeczny w ramach tego odwetu, bo uważał, że jego syn będzie niegodny kontynuował militarną ginie przekształcenia państwa pruskiego państwo karne zdyscyplinowane oparte na armii żart z epoki mówił, że w Prusach istnieją 3 stany ludności Piechota kawaleria i artyleria jeszcze, że ciekawe dane dobrze obrazująca na co pieniądze wydawał król sierżant oczywiście na armie psy i 7 000 000 talarów rocznego dochodu państwa na wojsko szły szło 6 000 000 talarów, więc właściwie większość tejże nie mamy nie mamy informacji doszło na sztukę kulturę i na pewno malutka szósta 51 letni Fryderyk pierwsze, czyli ojciec naszego bohatera Fryderyka wielkiego umiera w maju 1700 czterdziestego roku wówczas Fryderyk wielki tak go już nazywajmy do końca naszej audycji, żeby nie pomylił się z nimi Fryderykami, którzy plączą się po pruskim dworze wstępuje na tron 28 lat będzie rządził przez 46 lat pod koniec rządów będzie nazywany Starym Fritzem no im jest taka nadzieja, zważywszy na jego charakter tej informacji o tym, że on jest taki uruchomiony uwrażliwia one, że będzie liberalizacja tego wojskowego państwa okazuje się, że jednak Fryderyk wielki rzuca się natychmiast Wojaczka tak organizuje sobie wojnę o Śląsk niezwykle bogatą prowincję no taką perłę posiadłości Habsburgów cesarstwa Habsburgów szkół, aby Górskiego napada właściwie zbójecką, nawet jeżeli byśmy uwzględnili tamte realia epoki to atak na Śląsk jest atakiem gangsterskim bez wypowiedzenia wojny i wbrew regułom, że dzisiaj inkryminowany Putinowi szereg taki ruch punktów, w których niszczy konwencję genewską z początku dwudziestego wieku to w ramach tego zbiorowego układu bezpieczeństwa jak należy prowadzić wojny w osiemnastym wieku dyrektor łamie i obraca w perzynę napada na tą Marię Teresę nie tylko młodą dziedziczkę niedoświadczoną jeszcze monarchinię, pomimo że jej ojciec był w jaki sposób takim nawet patronem Fryderyka wobec ojca Fryderyka tego kula sierżanta przez nasz Karol szósty Habsburg dokładnie przyszła nawet pieniądze no to Fryderyk się w sposób taki wyjątkowo niewdzięczny zrewanżował i postanowił też wykorzystać sytuację, bo Karol Habsburg postanowił zagwarantować swojej córce koronę i właściwie przez wszystkie lata poprzedzające go śmierć zmarł w tym samym roku zresztą Karol Habsburg co Fryderyk pierwszy, czyli ojciec Fryderyka drugiego starał się zagwarantować zgodę wszystkich sąsiadów na to, żeby Maria Teresa ten tron po nim objęła taka zgoda była ze strony wszystkich sąsiadów, więc właściwie Fryderyk wielki wykorzystuje sytuację, że być może uda się jednak sukcesję podważyć tak, ale głównym takim impulsem impetem, którego nakręcało do wypowiedzenia tej wojny był był, bo bogactwo Śląska, jeżeli Fryderyk myślał o utworzeniu silnego polskiego państwa wprowadzeniu go do tego koncertu mocarstw to Śląsk jako rejon pograniczne musiał być w tych polskich rękach natomiast chodziło mi wcześniej o to, że Fryderyk złamał umowy, ponieważ napad na ten Śląsk w zimie co było wręcz niedopuszczalne i bo brzmienie toczyło się wojny nie toczyło się wojny wojen i względów dyplomatycznych i ze względu na, a technologie technikę prowadzenia szły na zimowe leży dokładnie dokładnie, ale był to element zaskoczenia, który Fryderyk wykorzystał, ponieważ nikt w Wiedniu nie przypuszczał, że w zimie nastąpi atak Fryderyka to jakiś sposób legitymizuje to co później mówiono o Fryderyku, kiedy już w tym takim uczynić niezwykle szyderczy monarchą no, kiedy określano tym tą inwektywy bandyckiego monarchy nawet na dworze w Petersburgu, gdzie przecież podobna była metodyka i archeologia i ogląd rzeczywistości Wolter napisał wtedy, że władca odrzucił pelerynę filozofa chwycił zamieć, gdy tylko dojrzał prowincji, która mu się spodobała Fryderyk działał metodą faktów dokonanych, czyli po prostu szedł zajmował jak najwięcej się dało jak największe terytoria, żeby jak rozumiem potem postawić Marii Teresy przed taką sytuacją, że moje wojska zajęły to to i to im nie zamierzają się cofnąć dokładnie i wszedł ten Śląsk trochę jak masło, bo nie dość, że zaskoczył Austriaków nieprzygotowanych do wojny właśnie w tej kampanii zimowej NATO oprócz tego zdyskontował okoliczność, że na Śląsku znacznej części, a właśnie większość mieszkańców była jednak protestanckiego wyznania nie bardzo wykazywała się taką wielką lojalnością wobec ultra katolickich Habsburgów w Wiedniu zapytał o takim bardzo wstydliwy dla Fryderyka wielkiego incydent z tej pierwszej wojny, na którą wyruszył, bo doszło w pewnym momencie do starcia obu sił pruskich austriackich pod wsią Mau Mau ją wice wówczas MOL wiec 22 000 Prusaków przeciwko 19 000 Austriaków Austriacy byli pewni siebie sam feldmarszałek stwierdził, że odeśle Fryderyka jego mózg jak powinno wtedy jeszcze uważano, że on to właśnie ta kwestia duchowości artyzmu, kiedy sytuacja zaczęła być dla Prusaków faktycznie korzystna to Fryderyk wpadł w panikę wtedy wziął sprawy swoje ręce feldmarszałek pruski Kurt von Schwerina odesłał króla pola bitwy sam przyjął z Rybitw doprowadził do zwycięstwa Fryderyk ponoć błąkał się po okolicy potem żartowano, że ukrywał się gdzieś jakiś beczce może jakimiś młynie tak i on w swoich wspomnieniach NIK przychodzi dość lekko nad tą sprawą chyba zrobiło na nim spore wrażenie potem starał się nieustannie udowodnić się swoją dyspozycję jednak w kolejnych wojnach no i pewnością tak ma mało, kto zgłębia się nad tym rysem psychologicznym podczas pierwszej bitwy na Śląsku, ale co Fryderyk potem innego napisać tych swoich w swoim manifeście czy też testamencie dla, a przyszłość ja moich czasów miał się obnażyć jako doświadczony gracz, choć to Green Horn to jest zrozumiałe, ale przyszedł wtedy z pewnością taki chrzest bojowy, który nauczył go właśnie tej czy też poziomu tę cechę opiewany później przez nazistów ten Hart ducha, który pozwolił mu przetrwać drugą taką no pętle zaciskające się na szyi pod Kunert torfem jeszcze tylko Czechom mądry mądry polityk wyciągną wnioski przykrego doświadczenia zresztą tak napisał Morawiec to była szkoła króla jego oddziałów książę ten głęboko przemyślał wszystkie błędy, które popełnił i postarał się następnie je ne poprawić się to kolejny moment zwrotny, który pan profesor powiedział, czyli kolejna bitwa, kiedy zaciska się ten sznur co wtedy Fryderyk wielki robi, jakie wnioski stamtąd wyciąga to jesteśmy w latach wojny siedmioletniej, czyli tego to jest 3 wojna siedmioletnia to jest doprecyzuje trzecia wojna Śląska, bo najpierw są 2 wojny śląskie, w których Fryderyk przyłącza Śląsk do swojego państwa Maria Teresa ponosi porażkę Mary bessa kapituluje ten atak na Śląsk krótko po objęciu tronu w Prusach to jest rok 1700 czterdziesty natomiast wojna Śląska czy też wojna się Śląska, ale wkomponowana w wojnę siedmioletnią to już są lata 1757, czyli 15 lat później to jest wojna, którą właściwie moglibyśmy porównać ta wojna siedmioletnia, która toczy się do sześćdziesiątego trzeciego roku 17566063 to jest wojna, która przeorała obraz Europy takim samym stopniu jak pierwsza wojna światowa czy druga wojna światowa generalnie możemy powiedzieć, że do naszych czasów nasi przodkowie brali się w Europie żałoby i w posilić się nawzajem nieznaną innych metod dyplomacja była z naszego naszej optyki nie tyle niedorozwinięty i nie miała takiej rangi jak w tej chwili i wartość zatwierdzonych na papierze traktatów pokojowych była niewiele dłuższa niż atrament, który ani na tych papierach tych dokumentach musiał wyschnąć jest dyplomacja oznaczała wojnę to była normalna normalny los ludzi osiemnastego wieku i w ramach tej tego drugiego konfliktu Śląskiego czy tej trzeciej wojnie Śląskiej lub tej wielkiej wojny siedmioletniej doszło do pewnego odwrócenia przymierzy nagle okazało się, że 3 monarchie Rosja Austria i Francja postanowiły poskromić tego chimerycznego trochę nieprzewidywalnego Fryderyka jeszcze świeci im pomagali Sasi i tak utrzeć i tak i utrzeć mu uno osa i nagle Fryderyk z tym swoim śląskim zdobytym w 1700 czterdziestym drugim roku tam był taki pokój, który za zaklepanie zatwierdził zdobyć śląską postanowili utrzeć nosa doszło do tego Sojuszu rosyjsko aus Harry Busko francuskiego, czyli 3 największe potęgi bez Anglik bez Wielkiej Brytanii z przyczyn żyły się przeciwko temu parł już owi, który postanowił namieszać w tym porządku europejskim nie do końca ta wojna była przesądzona, bo Fryderyk dosyć dosyć zgrabnie politycznie podrzucał łapówki na Dwór Petersburski i w jaki sposób obezwładnia ten impet i for cesarzowej Elżbiety, która cierpiała go, która najchętniej zrobiłaby Prus miazgę przetarła proszę na na pył no i Fryderyk i jej najbliższe otoczenie przekupywać do tych na bardziej chętnych do wyciągania ręki po pieniądze z Berlina należał i późniejszy Piotr trzeci, czyli małżonek następczyni Elżbiety bardzo znanej w Polsce Katarzyny drugiej wielkiej i kanclerz i kanclerz rosyjski kanclerz i oni torpedowali pomysł Katarzyny Ewy pomysł Elżbiety by przekuć afekt anty afekt pruski na wojnę, ale w końcu akurat Sojusz 3 kobiet, czyli Elżbiety, która chwyciła jednak te losy Rosji bezpośrednio uchwyciła sobie ręce Marii cesarzowej Marii Teresy, która działa zemścić się za Śląski czy do Zagania prawie dokładnie do tego aliansu kobiet przystąpiła trzecia mianowicie Madame popadł, czyli kochanka króla Ludwika, a piętnastego, która co nie jest tak historiografii dosyć rozpoznane operowała takiej goszczenia głębokiej alkowy stąd nie ma jej oficjalnym dokumentem, ale wiemy dzisiaj, że Sojusz 3 kobiet doprowadził do wydania Fryderykowi wojny, którą później nazwaliśmy siedmioletnią, która postawiła, bo pod ścianą, bo armie wszystkich tych 3 supermocarstw to zdecydowanie każde z nich przewyższało liczbowo armię pruską nie mówiąc o synergii 3 arii wobec 1 armii tylko pruskiej, a mimo to z tej opresji Fryderyk wyszedł obronną ręką no to powiemy trasa 2 incydentach, które pozwoliły mu wyjść obronną ręką, bo na wojnie w polityce warto też mieć szczęście i dwukrotnie Fryderyk wielki po prostu miał szczęście pierwszy cud wydarza się w bitwie pod Kunowicami w 1700 pięćdziesiątym dziewiątym roku Prusacy ponoszą klęskę z rąk wówczas sprzymierzonych sił austriacką rosyjskich analny po zwycięstwie takim militarnym na polu bitwy koalicjanci w obawie przed wzmocnieniem siebie nawzajem, czyli Rosja obawiała się wzmocnienia Austria Wiedeń obawia się wzmocnienia Petersburga nie zrobili nic, żeby dobić te siły pruskie co pozwoliło Fryderykowi odbudować pruską armię prowadzić wojnę dalej na drugi cud, którym wspomnieliśmy na samym początku naszej rozmowy cud domu brandenburskiego to śmierć jednej z 3 kobiet no właśnie tej cesarzowej Elżbiety, która przekazuje władzę w ręce tego dziwnego małżeństwa, jakim był Piotr późniejszy Piotr trzeci jego małżonka Katarzyna druga wielka para nastolatków importowana byśmy nazwali importowana do Petersburga, czyli do Rosji Niemiec krótko mówiąc rosyjski teatr grono firm dokładnie rosyjska caryca wpadła na pomysł, ponieważ nie miała potomka, który odziedziczył tron Romanowów wpada na pomysł by ściągnąć 2 takich Pruszcza tych nastolatków otworzyć im wrota alkowy oni zatroszczą się o resztę o potomstwo no i tą parą była właśnie Katarzyna późniejsza druga wielka i ten Piotr późniejszy trzeci, którzy nie nie bardzo chcieliśmy jednak spotykać w tej, albowiem późniejsza historiografia im eliminowała Piotrowi trzeciemu debili, a sami infantylizmu faktycznie były tam poświadczony historycznie incydent Otóż miast zabawiać Katarzyny w alkowie rozkładał sobie ołowiane żołnierzyki na parkietach na salonach grał w wojnę krótko mówiąc nie interesował się Katarzyną jako kobietą nie spełnią oczekiwań curry czy Elżbiety, ale mniejsza o walkower gorzej, że Piotr, który lubił bawić się żołnierzykami chciał kontynuować wojnę z Prusakami dobył ten wielki ratunek, który przyszedł dla Fryderyka dziękuję pani redaktor po ściągnęła, ponieważ wyszedłem od tej osobowości Piotra trzeciego Niemca z krwi kości, który za największe marzenie uważał wstąpienie do armii Fryderyka drugiego tu nagle pech, bo zostaje Delfina sukcesorem tronu carów co uniemożliwia mu wejście do do pułku regimentu Fryderyka drugiego z chwilą, kiedy umiera caryca Elżbieta Piotr zostaje formalnie sukcesorem imperium Romanowów w tym swoim zachwytem Fryderyka ogłasza koniec wojny cóż tam przelana krew na polach bitwy cóż tam wejście Rosjan do Berlina to wtedy po raz pierwszy oddziały rosyjskie kozackie doński weszły do Berlina trojga Berlin z piły, ale weszły mało tego do 900 siedemnastego roku Order za zdobycie Berlina był tym Orderem, które na późniejsze pokolenia Rosjan jak te losy rosyjsko niemieckie trochę bardziej mantrą wały, bo tym dumnie noszonym Orderem przez sukcesorów tego pokolenia, które tego Belina 1700 sześćdziesiątym roku weszło Piotr gwiżdże na to ogłasza koniec wojny, czyli nagle sytuacji nie tyle zamkniętego na krawędź topiącego się w tym morzu po pani poniżej pułapu krawędzi koło ratunkowe dyrektor składnik koło ratunkowe zostaje rzucone przez tego German fińskiego Piotra trzeciego rażą pro cud domu brandenburskiego rozkwita pewnej pełni zresztą Fryderyk zdawał sobie z tego sprawę, bo nawieść o śmierci carycy Elżbiety miał powiedzieć są 2 zdania ne, które ponoć wypowiedział pierwszy Promyk zapowiadający po ciężkiej burzy piękne dni, a drugie bardziej brutalna dla carycy umarło zwierzę zginęła trucizna tymczasem chwilę wcześniej kilka lat wcześniej po tej bitwie pod Kunowicami mówił proszę ratować rodzinę królewską nie mam żadnych rezerw mówiąc szczerze uważam wszystko za stracone nie chcę przeżyć upadku państwa żegnajcie na zawsze, czyli tak odmieniły jego losy jeszcze raz wrócę panie profesorze do nazistów, bo właśnie Adolf Hitler też liczył na ten cud domu brandenburskiego mamił otoczenie, że mimo tej beznadziejnej sytuacji w czterdziestym piątym roku pod koniec 40 czwartego roku rzesza trzecia rzesza przetrwała tak jak Prus Fryderyka wielkiego przetrwały wojnę siedmioletnią na szczęście nic takiego się nie stało no historia powtarza się, a przynajmniej nie powtarza się tych incydentalnych wydarzenia chciałoby się przenieść stosunku 1 to jedynie struktury historii się powtarzają, ale incydenty zdarzają się bardzo rzadko, a cuda w przypadku takiego człowieka, jakim był Hitler, który nie bardzo wierzący nie może się nigdy na szczęście rozumie panie profesorze że, gdyby Fryderyk wielki przegrał wojnę siedmioletnią to Prusy zostałoby wprowadzone do takiego kadłubowego państewka bez znaczenia, bo każdy oczywiście z przeciwników Fryderyka chciałby wyszarpać jakiś kawałek terytorium no oczywiście także ranga polityczna Prus byłaby żadna po takim okrojeniu upokorzeniu ja jak najbardziej wojna siedmioletnia wykład punktowała, a Fryderyka do 1 oś tych 5 zarządzających Europą monarchy tylko, dlatego że nie przegrał dokładnie tylko należało by tutaj w tym momencie trochę uzupełnić to takie okrągłe pełne zdanie, ponieważ w dalszym ciągu kontynentalną potęgą supermocarstwem była Rosja i Fryderyk po tej wojny siedmioletniej, kiedy otarł się o krawędź śmierci i porażki klęski zrozumiał, że tylko w Sojuszu z Rosją może utrzymać swoją pozycję, czyli dalsza wojna z Rosją bezsensowna mało tego tylko Sojusz z Rosją zapewni Prusom przetrwanie jako jednego z 5 członków koncertu mocarstw miało to dochodzimy płynnie do wątków Fryderyka sprawa Polska, bo udział pierwszym rozbiorze Polski 1700 siedemdziesiątym drugim roku zapewnia Fryderykowi kolejne zdobycze terytorialne i w zasadzie przez jakiś czas historycy zastanawiali się, kto jest bardziej winien temu pierwszemu zbiorowi czy caryca Katarzyna druga czy właśnie Fryderyk wielki ostatecznie stanęło, że na prawą ręką była przede wszystkim, a władczyni rosyjskiego imperium, ale przede wielki też miał w tym wszystkim swój udział aż dziwne trudno wypowiedzieć słowa jako Polakowi, bo Katarzyna, a straciła na rozbiorach musimy sobie wyobrazić, że Polska była krajem od epoki Saskiej bardzo zależnym od od Rosji Ros Polska była de facto prorektor WUM protektoratem Rosji tymczasem rozbiory wprowadzają inny podział dzielenia tortu już niema jedynej Rosji, która odpowiedzialna za to co dzielić Realu rządzi właściwie wewnątrz nasz ta usuwa ustawia sobie tam wojska wycofuje, a przekupuje przypominało to dosyć dobrze sytuację PRL-u i tej fatalnej w zależności od Moskwy pierwszych sekretarzy tymczasem rozbiory zupełnie inną koncepcją polityczną, która właśnie wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pruskim i rozbiory są właściwie takim ułożeniu wzajemnych stosunków między zaborcami Chang, ale pewnej chronologii krótko mówiąc piłkę do śmiecia wysuwa Fryderyk, ponieważ podburza to Polaków to Katarzynę okazuje się później niezbędny jako sojusznik dla Katarzyny uśmierzenia Polaków za co każe sobie zapłacić postaci polskiego terytorium, bo Fryderyk oprócz tego, że po tej wojnie siedmioletniej 1700 sześćdziesiątym trzecim roku postanawia zaprowadzić no taki PAX, czyli pokój z Rosją uważa, że tylko proszę w oparciu o most o Rosję o Sankt Petersburg są w stanie przeżyć jako piąty członek tego koncertu mocarstw no to jeszcze uważa, że na mapie Europy w tej części Europy jest miejsce albo dla Polski albo dla Prus rzeczywiście jak potem patrzymy na te antyczne przebieg dziejów polsko pruskich no to na tej mapie jest miejsce albo dla polskiej albo dla Prus albo Prusy rosną kosztem Polski albo odwrotnie Polska rośnie powiększa się kosztem Prus i Fryderyk ma po wojnie siedmioletniej tą zasadę, że Polskę należy o Cuba tu też sukcesywnie skubać jak skupię się te płatki bławatka rzeżuchy on taki właśnie sformułowanie wyartykułował swoich listach Polskę należy skupiać listek po lisku jakże ruch nie są strategie polityczne też wyłuszczył dość jasno w traktacie politycznym, który pisał jako dziewiętnastolatek co oznacza, że już miał wówczas jako młody człowiek przecież dość tęgi umysł z punktu widzenia interesów pruskich, bo pisał tak od prowincji pruskiej oddzielone są plusy polskie tylko Wisłą, jeżeli będą one kiedyś należały do Prus uzyska się nie tylko swobodne połączenie Pomorza z Prusami wschodnimi czy będzie się miało także Polskę w garści przez możliwość narzucania jej praw, a zapytam o te antypolskie fobie Fryderyka, bo co innego oczywiście myśleć o sąsiedzie jako o rezerw Błażej na terytoria dobra surowce czy też ludzi, a co innego mieć się wręcz właśnie takie fobie, bo tak król pisał król Fryderyk wielki, że Polska Szlachta jest możliwa i pyszna, że polscy chłopi bardziej przypominają bydło niższe ludzi, że cała Rzeczpospolita pod względem cywilizacyjnym znajduje się na ostatnim miejscu w Europie ne jak już się obłowił naszym kosztem to utyskiwał, że te wszystkie przyłączone ziemie są biedne zacofane wymagają ogromnych nakładów inwestycji, że trzeba tych biednych irokezów jak nas nazywał no jakoś cywilizować oswajać z cywilizacją europejską, bo ponoć nie mieliśmy z nią wcześniej do czynienia zastanawiał się to wynika z jakichś głośnie osobistych przekonań czy też z jakiegoś takiego myślenia ludzi oświecenia Europy zachodniej, którzy myśleli, że tam na Wschodzie to rzeczywiście dzikusa zwykle jest także decyduje splot tych wszystkich okoliczności czynników nie ma 1 mechanicznie przyczyny odpowiedzialnej za ogląd polskiej w w u Fryderyka on sam był filozofem uważa się za monarchę oświeconego czytającego francuskich filozofów trochę tak, żeby tak amortyzować te inwektywy nieprzyjemny w naszych uszach Polaków to trzeba powiedzieć, że Fryderyk sam uważał język niemiecki wtedy za język barbarzyński i posługiwał się francuskim i wyłącznie nie tylko pisał, ale mówił i nie nauczył się nawet tego języka niemieckiego na tyle dobrze by wypowiadać się bez błędów w 1 zdaniu, ale też ważne, bo on patrzył był zapatrzony na Francję epoki oświecenia na encyklopedię 100 na, a kulturę arystokratyczną na jak wojował także na Śląsku to spotykał się nie filozofami księcia ami i filozofii literatury i sztuki tylko ze zwykłymi archetyp ami takimi, jakimi kiedyś był jego ojciec z tą właśnie świnkę twarzą tłustego prosiaczka zarządzającego się golonką stąd właśnie jest ta jego perspektywa ten krytycyzm druga sprawa to musimy odpowiedzieć sobie też na pytanie lub też przywołać czym była Polska właśnie drugiej połowy osiemnastego wieku te czasy saskie zapusty szafki one się nam tak trochę tylko tak bardzo i ikonograficzne i pobieżnie kojarzą właśnie z tą polską peryferyjną polską z opuszczoną po mieście dosadni przecież oświecenie w Polsce, czyli to czy się lubimy co muszą przez kilka miesięcy w szkołach średnich gimnazjum wchłaniać uczniowie zasypywani wielką literaturą polskiego oświecenia no to jest tylko kolor na społeczeństwie polskim udział polskiego społeczeństwa o zjawisku, jakim było oświecenie był minimalny marginalny reszta społeczeństwa żyła tak jak szesnastym siedemnastym w osiemnastym wieku do dziewiętnastego wieku no, więc te perspektywy zlały się u Fryderyka i Europo wały właśnie tą opinią, którą przytoczyła pani redaktor jeszcze 1 bardzo cenna Władysława Konopczyńskiego w tekście z 1981 roku wydanym w powstaniu 1980 pierwszy pierwszym przez Instytut zachodni Fryderyk wielki, a Polska na przestrzeni setek kilometrów nie przedzielone żadnym pasmem gór ani żadnymi rzekami graniczyły ze sobą przez paręset lat 2 twory państwowe ona sprzecznie szych ustrojach charakterach Polska i Prusy z 1 strony społeczność, która nie była narodem, bo sztucznie od darta od całości plemiennej gwałtem sprzęgnięta fiskalną biurokratyczne Jaś dynastii z drugiej społeczność, która także nie była w znaczeniu nowoczesnym narodem, bo tylko górnej warstwa miała pełnię praw obywatelskich i się jedynie uważała za naród tu, potęgując się aż do samowoli wolność tam karność dochodząca do niewoli tu życie beztroskie wg dewizy jak kto chce jakoś to będzie tam rozkaz argumentacja tresura tu katolicyzm luteranizm kalwińską dynastią szczytu tu decentralizacja rządy sejmikowe tam centralizm i biurokracja tuli handel przeważnie w rękach obcych tam początki przemysłu i umiejętna polityka merkantylizm na no niestety dla nas ten drugi wariant nowoczesnej państwowości nowoczesnej na tamte czasy zwyciężą zwyciężył, ale podobne opinie lub też podobne zderzenie światów czy może nawet cywilizacji nastąpiło więcej niż 100 lat później więcej niż wiek później, bo podczas pierwszej wojny światowej kiedy, kiedy Niemcy stoczyli wielką batalię z Rosją tu na obszarach zaboru rosyjskiego wyparli Rosjan i wkroczyli ponownie do Warszawy gościliśmy po raz drugi okupację pruską niemiecką to Warszawa po drugim rozbiorze też padła ziemi Polski wpadł w ręce Fryderyka i podobne wrażenia podobne opinie o Polakach, jakie hodował Fryderyk mieli zarządczy cesarstwa niemieckiego w 1915 roku, kiedy wkroczyli do Warszawy właśnie to zderzenie cywilizacji, które od naszej strony opisuje Konopko Kopczyński zderzenie cywilizacyjne to nawet Żydzi byli inni niż iść ci Żydzi cesarstwie niemieckim, a co dopiero 150 lat wcześniej, kiedy obydwa społeczeństwa nie uległy temu industrialne mu przyspieszeniu, które jakiś sposób jedno ciało 1 jedno ziemie, więc to ten rozbrat cywilizacyjny uchwytny historiografii Feldmana w jaki sposób trafny to oczywiście weryfikujemy czy jako historycy dwudziestym pierwszego wieku, ale to co zaobserwował Feldman było i trafne i historycznie rzek emitowany, a co nie profesorze dzisiaj Niemcy myślą o Fryderyku wielkim, czego uczą się niemieckie dzieci w szkołach dla nich to jest mąż stanu wielki wódz król pruski czy też jakaś zapomniana postać z odległej historii Fryderyk oczywiście nie jest tak recytowane jak u nas w Polsce, gdzie jeszcze istnieje te to pokolenie, które pamięta właśnie tę linię kontynuacji od Fryderyka przez PiS Marka aż Hitler aż po Hitlera i Adenauera ale, ponieważ społeczeństwo niemieckie, czego doświadczamy w konflikcie z Ukrainą jest społeczeństwem, które przeszło rewolucję kulturową 1008. roku i nie jest zakotwiczone to jest podejściem pacyfistycznym stąd też i spojrzenie na Fryderyka jest spojrzeniem na postać historyczną, ale z pozycji startowych społeczeństwa pacyfistycznego, więc próżno byłoby dopatrywać się doszukiwać się gloryfikację Fryderyka jako Military listy bohatera relewantnego dla pokolenia Goebbelsa Hitlera czy czy Himmlera, ale pomniki stoją czy nie stoją no stoi pomnik w Berlinie, ale to jest pomnik, który przywrócono w czasach NRD w latach osiemdziesiątych, kiedy NRD próbowała odzyskać jakąkolwiek tożsamość poza tą jedyną mikro tożsamością sprowadzające się do tego, że było to niemieckie państwo robotników chłopów i w latach osiemdziesiątych, czyli krótko przed godziną wschodnich nic zaczęto odkrywać przeszłość no państwo wschodnioniemieckie odkrytą przeszłość militarną, ale jeżeli w tej chwili miałbym w roku 2002. usytuowanie społeczeństwo niemieckie wobec Fryderyka drugiego jego spuścizny historycznej jego zasług militarnych no to jest to taka pobłażliwa interwencja mieli Prusacy w tamtych czasach szczęście do 3 wielkich władców następujących po sobie, bo najpierw elektor brandenburski Fryderyk, czyli dziadek Fryderyka wielkiego potem król sierżant, czyli ojciec Fryderyka wielkiego potem Fryderyk wielki co o nich nie mówić stworzyli to państwo pruskie zarówno wewnętrznie jak zewnętrzne mówił pan profesor sporo o tym o tej o tym wystrzelenia New, a geopolitycznym także Prus na mapie Europy osiemnastego wieku po zmarłym w 1700 osiemdziesiątym szóstym roku o Fryderyku wielkim przychodzącą władz słabi przeciętni, ale zawdzięczający często swoje powodzenie ministrom, których posiadali wokół siebie to akurat jest to akurat jest przywilej monarchy no, że urodził się niestety urodził się jako rynku nasz syn króla na bilety albo stety ludzi dziedziczyć tron tak, ale może otaczać się mądrzejszy mądrzejszym od siebie zresztą podobnie wyglądała sytuacja na Wyspach brytyjskich Anglik, gdzie kolejni królowie wpadali na pomysł zmian powierzenia teki premiera no mądrzejsze Emu od siebie politykowi zawodowemu politykowi, więc to niebyła tylko umiejętność zarezerwowana dla dworu berlińskiego czytam w Poczdamie, ale to była umiejętność tych monarchii oświeconych, która zaczęła dopuszczać mieszczaństwo wykształcony mieszczaństwo do rządów, więc taka uniwersalna zaleta w natomiast chwilę przepłynęła przez te moje sieci neuronowe osoba Osowa, a kobiety, która pojawiła się jako sukcesor oka Wyderka drugiego wielkiego Maria Luiza, która na tym tronie Brandenburskiej w Poczdamie pruskim no jawiła się jako taka Amazonka ukochana przez naród co w tym właśnie naszym polskim postrzeganiu Prus jako minister silnie zmilitaryzowane go państwa no jest taką odskocznią i poniesiono też i ogra ikonograficzne wizerunkowo wizualnie była ucieleśnieniem takiej no kobiecości też należy do sukcesorów myśli politycznej Fryderyka drugiego, aby kobiety też na koniec, bo motyw Fryderyka wielkiego, bo słynął z różnych takich powiedzeń, które przetrwały do dzisiejszych czasów chyba najbardziej znane Bóg jest zawsze po stronie najsilniejszych Batalionów ne, ale może pan profesor ma swoje ulubione były tu kilka przygotowałam np. zwycięzców nikt nie będzie sądził bardzo prawdziwe prawda historia to potem potwierdziła albo teraz, gdy już poznałem się na ludziach kolebce on co pokazywałem im stosunek do osób, którego otaczały, a może jeszcze dyplomacja bez armat jest jak muzyka bez instrumentów i to to zdradza człowieka na wskroś szyderczego cynicznego jakiś sposób kompensujących ego ten brak miłości w dzieciństwie od ojca zresztą Fryderyk nie tylko wobec najbliższych był cyniczny szyderczy zimny wyrachowany, ale też wobec swojej małżonki, do której kiedy przybył po tej wojny siedmioletniej kilkuletnich zmaganiach na froncie nie podaje nawet ręki i tylko wrócił na odczepnego 2 słowa, ale przytyła aż Adam przykryła, a do tego małżeństwa został zmuszony jeszcze przez ojca prawda i to była wręcz taka kara, którą odkupił taką dezercję z dworu pruskiego Fryderyka w młodości chciał uciec spod ręki, gdy spod despotycznego ojca i ten został uwięziony w twierdzy przez własnego rodzicielka no właśnie dopiero kiedy zgodził się na to niechciane małżeństwo taką wrócił do Łask tak Wolter podejrzewał, że w ogóle Fryderyk był homoseksualistą to nie zostało nigdzie potwierdzone, jakkolwiek jego relacja do kobiet była wyjątkowo Oziębła, a do żony szczególnie Ależ pani redaktor zapytałam ją od bon Mot Fryderyka to przytoczy jako historyk 1, który odwołuje się do profesji historyków oczywiście nie jest zarzutem w stronę mojego Cechu historyków wydanych po tej wygranej wojnie o Śląsk z Marią Teresą w 1700 czterdziestym drugim roku powiedział no a teraz poproszę moich historyków by uzasadnili mi moje historyczne pretensje do Śląska i oni zrobili wyciągnął wyciągnąć te argumenty z kapelusza tak tak tak, ale dali dali radę to w ogóle niezwykle interesująca historia, bo znaleźli jakieś tam takie papiery sprzed kilku wieków w rzekome pakty zawarte z piastami śląskimi tak, bo Śląsk od połowy trzynastego wieku był niemiecki tylko ta proweniencja i rywalizacja między Niemcami między sobą przesądziła, że początkowo Śląsk należał do Korony w Wiedniu do Korony Habsburgów to ja zakończę takim cytatem z Fryderyka to była jego odpowiedź się na Polski pisma po pierwszym rozbiorze naszego kraju, kiedy obroniono praw Rzeczpospolitej do 1300 wiosek i 52 miast dodatkowo zagarniętych przez Prusy prócz tych terenów, które sobie tam najpierw zajęli to potem jeszcze więcej zagarnęli i na pismo odpowiedział tak wszystkie rozważania mogą być znakomite, jeżeli ich autor miałby dla ich poparcie 200 000 żołnierzy należałoby się nad tym zastanowić nic dodać nic ująć cynik prof. Arkadiusz Stempin wyższa szkoła europejska imienia Józefa Tischnera był moim państwa gościem dziękuję panie profesorze rozmowę ja również państwu dziękuję za wspólnie spędzony czas oczywiście zapraszam na powrót do przeszłości już za tydzień dobrej nocy powrót Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA