REKLAMA

Armia, gospodarka czy idea? Różne szkoły stosunków międzynarodowych [część 2]

Wieczorem
Data emisji:
2022-12-07 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
50:19 min.
Udostępnij:

Druga część z serii audycji o innych niż geopolityka szkołach stosunków międzynarodowych. Która lepiej analizuje rosyjską wojnę w Ukrainie? A która Mundial w Katarze? Realizm czy feministyczna szkoła - to narzędzie analityczne czy normatywne? Z których teorii korzystają zachodni analityce, a z których despoci na Kremlu?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz dziś wieczorem chciałabym państwa zaprosić na drugą część rozmowy z dr. hab. Łukaszem Fyderkiem od razu przedstawiamy dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór prof. Federer jest dla porządku przypomnę jest związany z Instytutem bliskiego dalekiego Wschodu na Uniwersytecie Jagiellońskim to jest druga część rozmowy państwo znajdziecie oczywiście pierwszą część w systemie podcast nowym, ale wydaje się, że możecie spokojnie zacząć od Rozwiń » dzisiejszej audycji, jeżeli przegapiliśmy tę poprzednią, a potem sobie do słuchacz, a będziemy rozmawiać o różnych szkołach stosunków międzynarodowych, a to, dlatego że dużo o tym dyskutujemy czy rozmawiamy szczególnie w obliczu, ale nie tylko w obliczu rosyjskiej agresji tegorocznej na Ukrainę no jak to bywa trochę nam czasem brakuje wiedzy, a lubimy się pomocnik albo gorzej, bo lubimy instynktownie niejako pewne tezy przedstawiać, a do tego jeszcze o czym rozmawialiśmy w ostatnich latach w Polsce została szczególnie w mediach społecznościowych całkiem rozpowszechniona tzw. geopolityka, czyli w pewnym sensie 1 ze szkół czy jedna z perspektyw na stosunki międzynarodowe wzrosły mówię od siebie tymczasem świat nie jest ani szachownicą tylko szachownicą nie jest tylko grą strategiczną jak właśnie mówią o tym entuzjaści tzw. geopolityki czy w ogóle zwolennicy tych szkół realistycznych nory realistycznych, bo państwa nie są tylko pionkami niektóre są bardziej stabilnej są mniej one się między sobą różnią niektóre są demokracjami są desperacja mi poza tym w polityce międzynarodowej kierują się nie tylko wyłącznie logiką siły czy handlu, ale czasami są popychane przez zwierzenia religie idee czasem mają dalekosiężne strategie np. na rzecz stabilności pokoju co więcej różnie sobie ten świat opowiadają i nie są jedynymi podmiotami gry, bo np. jest FIFA albo jest ISIS albo jest Elon Musk albo jest UNHCR albo Greta Thunberg, czyli aktorzy podmioty, które też mają wpływ na rezultat czy efekt tego różnych Inter akcji międzynarodowych jest Majdan jest pierwsza Solidarność i w ten sposób ten obraz robi się dużo ciekawszy, ale też bardzo skomplikowany i po to, właśnie te szkoły różne i teorię stosunków międzynarodowych by zrozumieć lepiej to coś się dzieje no bo też mówiliśmy o tym państwo słuchać, że de facto te narracje są swego rodzaju propagandą, bo jeżeli ktoś mówi, że wszyscy są wszystkim wilkiem każdy szykuje na wojnę jest o tym przekonany to sam się będzie szykował na wojnę, a to spowoduje jakąś konkretną potencjalnie reakcję i pierwszej części tej naszej rozmowy opisaliśmy trochę prof. Łukasz Fyderek opisał te 2 powiedziałbym główne niejedyny, ale te 2 takie wydział najbardziej powszechne szkoły, które 1 jest trochę starsza wywodzi się bardziej dziewiętnastego wieku druga wydaje się charakterystyczna dla dwudziestego wieku, czyli szkoły właśnie realistyczną realistyczną, z którą jakąś możemy jakoś możemy wiązać go o politykę szkoły liberalną czy Polski liberalną jak zwał pani prezes jak 2 minuty jak pan tak publicystycznie jeszcze raz podsumował różnice czy te 2 szkoły, jaka jest różnica między nimi realistyczną Libery to 2 minuty możemy to zrobić, korzystając z metafor dla realistów z stosunki międzynarodowe to najbardziej wspominam grę w bilard na państwa to są chwile, które się zdarzają to oddziaływanie między nimi zależą od tego jaki jest pęd danej danej kuli tyle tylko że, budując bilarda mamy większe mniejsze te kule bilardowe co powoduje, że efekty efekty tych zdarzeń można można łatwo zmierzyć, czyli zderzenie, czyli konflikt jest częścią immanentną stosunków międzynarodowych a by realistycznie nastawiony badacz, mierząc potencjał, czyli wielkość pęd danej bieli czyli, czyli danego państwa może przy pomocy prostych kalkulacji na poziomie powiedzmy najpierw mechaniki i w swej co jest nie to nowsze kij obliczyć efekt i co się wydarzy tak, ponieważ jest takie stosunkowo proste to daje to też możliwość przywódcom tych państw dopasowywać swoje strategie unikać zderzeń albo dołączać się tworzyć koalicję w ten sposób toczy się polityka międzynarodowa w natomiast czym dla liberałów i szkoły liberalnej to nie do końca wygląda w ten sposób dla nich, jeżeli mielibyśmy sięgnąć do jakiej metafory i gier to polityka międzynarodowa to raczej turniej piłkarski, ale nie takich rodzaju mistrzostw świata, ale raczej takich rozgrywek ligowych to w rodzaju ligi mistrzów, czyli po pierwsze to jest jednak gra, ale to jest wiele gier, w których aktorzy no uczą się uczą się wzajemnie drużyny rywalizują ze sobą najpierw wewnątrz państwa to jest najważniejszych ligach narodowych i dopiero jak większość wysiłku jest zło z rozkładać na ten na tę rywalizację wewnątrz państwa tak, czyli gra sobie dajmy na to Cracovia Legia i one jak sami dobrze pójdzie to potem będą mogły rywalizować nie wiem z Atletico Madryt czy PiS z FC Barcelony przykład w tej przenośni to będzie czy we włoszech wygra dżemy zieloni socjaldemokraci tak jak i czy jakby ponieważ no gros wysiłku jest położony na tę arenę między pewną wewnątrz państwową no ale jakiś jakaś część tego wysiłku idzie także na arenę międzynarodową, ale to co się dzieje na arenie międzynarodowej, czyli te drużyny, które grają w tej lidze Mistrzów one się nauczyły grać one zebrały swoje know how z wykreowały się w tych rozgrywkach wewnętrznych prawna ta i wie stąd, chcąc zastanowić się co będzie działo się na arenie międzynarodowej musimy śledzić politykę wewnętrzną, a w szczególności to co toczy się głównie polityka wewnętrzna czyni zagadnienia związane ze sferą materialną z redystrybucją dóbr jest z rywalizacją w każdym razie na tym na tej arenie wewnętrznej czyli, czyli to jest to jest perspektywa nie 4 metafor, czego jeszcze tutaj dodatkowy plus tej tego porównania tej przenośni, czyli prawo międzynarodowe obowiązują pewne reguły w tych mecz oczywiście letnich, ale widzę, aby taką, że nie dostrzega ta przenośnia to porównanie fakturze są sojusze np. drzwi każdy każdemu oczywiście tak to to jest to jest to jest mniej istotne z punktu widzenia z punktu widzenia liberalnego, bo też liberałowie dostrzegają, że państwa oczywiście tworzą sojusze bezpieczeństwo dla nich istotne należy większość tych interakcji dotyczy raczej wygranej w rywalizacji materialnym, czyli poprawienia swojej pozycji konkurencyjnej mnie na przód łańcuch łańcuch dostaw w generowaniu wartości dodanej dla swoich obywateli stąd no liberałowie mniejszą uwagę przy nim przyjemni przywiązują do do bezpieczeństwa tak i innymi słowy jeszcze może w ten sposób można na rzecz przedstawić, że dla ne realistycznie nastawionych badaczy oni będą chętnie włączali aspekty związane z twardym bezpieczeństwem, czyli we będą sięgali do tak ustaleń specjalistów od bezpieczeństwa będą starali się zmierzyć się znaleźć dane techniczne określić efektywność potencjalnych armii potencjalnym konflikcie chce natomiast liberałowie będą z 1 strony patrzy na politykę wewnętrzną będą zwracać uwagę co kształtuje w tych graczy właśnie kim jest Giorgia Meloni i dlaczego co ją ukształtowało, dlaczego tak nie inaczej zachowuje policja wewnętrznych i pochodną tego polityka międzynarodowa, a z drugiej strony będą zwracali uwagę szczególnie na to co nie, o czym piszą ekonomiści i będą sięgali w szczególności do metod, które się rozpowszechniły w na gruncie ekonomii najpierw czy nie w szczególności do na teorii związanych z racjonalnym wyborem, ponieważ jest ale kto jest w praktyce to znaczy rozumiem, że badacze badaczami, że nie mają znaczenie o tyle ile są też doradcami polityków piszą analizy, które kształtują są tym tymi public Intellectual list ale kto w rzeczywistości jest stosowanie w praktyce jak bardzo fałszywe albo uproszczony obraz, jeżeli bym powiedziała, że na Zachodzie tzw. Zachodzie w stanach Zjednoczonych czy Europie jednak praktycy tej polityki czy to będą politycy czy jacyś doradcy raczej uważają, że bardziej adekwatna do opisu świata będzie teoria liberalna natomiast taki Rosja np. jako imperium będzie postrzegała świat dokładnie ze szkoły realistycznej i też w związku z tym może dojść między nimi jak to było do pewnego nieporozumienia, bo inaczej rozumieją świat in na to pytanie nie jest łatwo odpowiedzieć ponieważ, żeby dać pełną odpowiedź należałoby przeprowadzić takie solidne badania nad decydentami to się nigdy nikomu nie udało najlepsze co możemy robić natomiast dostęp do do wywiadów, ale nie możemy sobie takich decydentów usadzić nie możemy zrobić grupy kontrolnej nie możemy podpiąć pod np. funkcjonalny rezonans magnetyczny, żeby wejść w głowę i stwierdzić co tak naprawdę myślą byłoby to wspaniałe, gdyby się dało, ale nie możemy tego zrobić w związku z tym jesteśmy zdani na domysły i stawianie hipotez, więc na to pytanie, kto co myśli no, więc realiści odpowiedzą, że państwa myślę przede wszystkim bezpieczeństwo liberałowie odpowiedzą przywódcy myślą przede wszystkim polityce wewnętrznej i tam odpowiedzieć bardziej zniuansowane bowiem w niektórych przypadkach polityka wewnętrzna wymaga pompowania balonika dumy narodowej i z tego punktu widzenia my, jakby zachowanie Putina można tłumaczyć w kategoriach liberalnych on zajmuje się przede wszystkim przeżyciem na swojej arenie wewnętrznej w no i to w kontekście rosyjskim wymaga nie wymaga, jakby odsuwania uwagi od problemów gospodarczych a jakby podkreślania wagi tej nowo odzyskanej godności rosyjskiej, a zatem te w no tak będą myśleć nie jest tak, żeby słowo, że praktycy tej teorii liberalnej np. w Polsce wypowiedzieli wasz szkoła realistyczna czy polityka realistyczna jest bardzo nie w naszym interesie naszą siłą jest prawo międzynarodowe, za którym się próbujemy chronić ona jest mniej realne albo istnieje oraz różnego rodzaju organizacje międzynarodowe sojusze, jakby logika my dla nas nie każdy jest wilkiem tylko my właśnie musimy wzmacniać NATO czy Unię europejską, a w dodatku instytucje międzynarodowe prawo międzynarodowe trybunały po to jest właśnie taki świat, który na, którą jesteśmy bezpieczniejszy no tak, ale to, o czym pani redaktor teraz wspomina to jest jakby przejście to, o którym rozmawiali w zeszłym tygodniu przejście z perspektywy opisowej do perspektywy normatywnej, czyli przejście od pytania jak myślą decydenci nam na kwestie jak powinni myśleć o ewidencji albo co jest w naszym interesie jak chcielibyśmy, żeby świat myślał i ta muzyka i poczucie, że poza panem i naprawdę takimi badaczami z uniwersytetu to cała reszta zabierających głos dyskusji tobie podejmujących decyzję czy takich think tanków, które publikują swoje raporty albo przekazujemy władzom de facto jest jednocześnie analityczne jak i normatywna tak ta różnica się cieszę, że bardzo łatwo za zaciera w szczególności, gdy mówimy o takich no wysokim poziomie abstrakcji, bo stosunki zalane są to dyscyplina społeczna, która operuje na wysokim poziomie abstrakcji mało danych eksperymentalnych stąd tym ułatwi to różnicę zatrzeć w takim powszechnym odbiory, ale uważam, że warto warto jednak przynajmniej mamy możliwość dłuższego porozmawiania, żeby część społeczeństwa tej poinformowane opinii publicznej zdawała sobie sprawę z tego rozróżnienia które, które w mojej ocenie jest ważne tak my możemy zbudować sobie pewien model, w którym będziemy zupełnie realistycznych pobudek, bo to jest możliwe na gruncie realizmu to co pani powiedziała to jak najbardziej może nawet na gruncie realizmu realizm uznaje czynniki ideowe jako no taki element właśnie soft Power zresztą koncepcja soft Power Józefa ja, czyli liberalnego zasadniczo badacza stosunków międzynarodowych została tak szeroko przyjęta, ponieważ on koncepcję wywodzący się właśnie tradycji liberalnej, a nawet konstruktywistów czynnej rodzącej się wtedy wprowadzany jest na nadawaniu nadał nadał taką tak taką postać strawny dla dla realistów tak jest to ciągle siła miękka siła no właśnie z tej punkt tego punktu widzenia liberałowie realiści zgodą z tym co pani powiedziała, że w takim sensie normatywnym, że no tak dem, jakby popieranie norm jest w interesie również średni my też ładu opartego na norma jest w interesie państw średnich i państw małych, bo to gwarantuje in zarówno bezpieczeństwo z 1 strony jak i potencjał rozwoju i do do dobrobytu budowania jak spojrzymy na i styl polskiej polityki zagranicznej płacić 80 dziewiątym roku to można powiedzieć, że tutaj to jest może trochę takie takie dziwne nie mnie niepoprawne politycznie, ale i no wszystkie ekipy realizowały ten styl to znaczy realizowały z tym próbowały budować koalicję czy to jako koalicję krajów wyszehradzkich czy jako koalicję np. Trójmorza, żeby wspólnie z innymi aktorami gdzieś porozumiewać się nie znajdować przestrzeń i działać w oparciu o jakieś normy równoważący dążenia państw większych czy czy wręcz mocarstw ale kto jest także Ural listów to będzie wspólnota bardziej taktyczna interesów, czyli my możemy zawrzeć Sojusz z Węgrami np. w tej logice natomiast perspektywy liberalnej to to jest jednak bardziej blok taki ideowy to znaczy, że ten Sojusz jestem jeszcze ściślejszej też oparty na pewnych normach na wartościach no to ta ta ta taka mocna mocne postawienie na wartości ono niekoniecznie będzie cechować szkołę liberalną jako szkoły myślenia szukamy za rok będzie cechować liberałów jako odłam polityczny i mamy też ten problem, że akurat istnieje jest jak to samo pojęcie 4 to samo słowo określa 2 różne rzeczy, czyli liberalizm jako szkoła na analityczne w tym międzynarodowych nie zawsze jest liberalny w sensie takim światopoglądowym liberalnego punktu widzenia można w jako bez stanowiska badawczego członkami narodowych można uzasadniać można poznawać chociażby czynniki i ku kierujący polityką Putina, czyli polityką rządzą się w kategoriach FF w otoczeniu autorytarnym ale, ale nie będzie to liberalne w sensie normatywnym w sensie takim, że w liberalnie nastawiona część opinii publicznej poparłaby tego rodzaju ustalenia i w tym sensie my przebiega tutaj tutaj granica, ale w tej rozmowie ważne jest jeszcze ten trzeci ten trzeci nie obecnie do tej pory wprowadzenie Gach gracz, czyli konstruktywizm prawda, bo jeżeli mówimy o ideach to jest właśnie stanowisko w naukach społecznych i także członkami narodowych, które będzie kładło nacisk na na idee tak ze stanowiska, które rozwinęło po drugiej wojnie świat po zakończeniu zimnej wojny, kiedy okazało się, że zarówno realizmem i jak i liberalizm nie były w stanie przewidzieć tego na ziemskim koniec zimnej wojny i w na rozwinął się też na kanwie no, jakby w sięgania do do ustaleń płynących z filozofii czy SS socjologicznych w szczególności antropologii, a zatem konstruktywizm to stanowisko które, jeżeli powiedzieliśmy sobie, że nie liberalizm wyobraża sobie politykę z radą, jaką serii rozgrywek piłkarskich realizm wyobraża sobie politykę międzynarodową jako na grę bilard, a to konstruktywizm ci, stając oko mówią, dlaczego właściwie sobie w ogóle wyobrażać przemocy takich kategorii, skąd te kategorie się biorą, skąd te metafory biorą zastanówmy się co jest podstawą naszego myślenia na jakich ideach opieramy jak konstruujemy znaczenia my jako badacze zarówno jak my jako społeczeństwo jako decydenci w polityce zagranicznej to jest najmłodsza z tych najmu czy tych paradygmatów rynkach międzynarodowych i w pewnym sensie nie najbardziej najbardziej ciekawy najmniejsze mówi, a w jako taki kontekst można w tej podać tam konieczne, jakby tego docenienia tego nurtu jedną z jedną z refleksji po wycofaniu się Amerykanów z Afganistanu Amerykanie wycofał się z Afganistanu zaczęli zastanawiać czy my przegraliśmy de facto w Afganistanie dlatego, żebyśmy nie dość i inżynierów czy nie mieli wystarczającej przewagi technologicznej mnie czy mnie mieliśmy wystarczających ludzi od tych teorii gier czy właśnie teorii racjonalnego wyboru no nie, ale nie rozumieliśmy motywacji nie rozumieliśmy i tożsamości ludzi, z którymi czułam się zmierzyć tak i właśnie motywacje równoległe co ich wpływu tak czułam nie rozumieliśmy co ich motywuje do walki tak rozumieliśmy nie rozumieliśmy nie rozumieli kontekstu lokalnego nie rozumieliśmy tożsamości idei i tożsamości tożsamości i idee sfera właśnie taka trudna do ujęcia niematerialna są tym co zajmuje konstruktywizm TUW i tym, o czym, o czym piszą wychodząc z założenia, że ne, cytując Izajasza Berlina idee mają konsekwencje i to ideę rozumiem, że może być czy fundamentalizm religijny w przypadku organizacji IT, która nowy zbudowała PRoto państwo jak najbardziej to my bardziej może być to teraz to możemy tutaj przedstawić na wielu przykładach np. na, cytując apokryficzne pytanie Stalina ile papież ma dywizji rana, a czyli, jaka jest podstawa politycznego wpływu Watykanu w polityce międzynarodowej, jeżeli nie ma żadnych to, o czym mówimy na, ale z drugiej strony ma pewien pewne pewne znaczenie dla wspólnoty chrześcijańskiej wspólnoty katolickiej, a zatem i czy właśnie inni liderzy religijni w świecie muzułmańskim czy coś bardziej bazowego, czyli dnia, czyli tożsamości prawda to co im to co kim się czujemy jak dajmy na to Chińczycy jako członkowie komunistycznej partii jako członkowie w irańskich i korpusu Gwardii rewolucyjnej Kama, a w albo jako kim kim jest tak naprawdę Putin i ta elita rosyjska tak czy oni są Rosjanami dają interesy Rosji przez najważniejsze tożsamość czy też może raczej się przede wszystkim KGB listami KGB ukształtowało tych ludzi i myślenie o sprawach międzynarodowych zastosowaniu przymusu, ale też w interesie własnej korporacji jest jako ważniejszy od interesu Narodowego przeważa zatem tak stawiane pytania, a to są pytania, w którym w, którym celuje podejście konstrukcji listy liczne inni na nie znam stosunkowo mało jeszcze wydaje mi się nić wszy naszym kraju takie popularne to znaczy, że gdybyśmy, gdyby chciał pan analizować sytuację w grudniu 2021 roku co czy zrozumieć czy rosyjskie rosyjską taktykę czy strategie wobec Ukrainy albo dzisiaj chciałby pan zrozumieć sytuację to w zasadzie czy to się czubek zastanawia, po którą szkołę sięgać po pozostała ta teoria stosunków międzynarodowych, a tak no w inny w praktyce sięgnęli by sięgano w analizach po to, co mówili ludzie od twardego bezpieczeństwa, czyli o mamić analizujący źródła z o CIT płynące mówiący ile czołgów ma rozmieszczone Rosja z 1 jak twarde źródło informacja drugi to właśnie próby zrozumienia wniknięcia w sposób myślenia elit na Kremlu i tego jak działa rosyjski system władzy, a ta wiedza to jest jakby trudno dostępna ją należy poszukiwać wśród ludzi, którzy poświęcili bardzo dużo czasu na badanie tego konkretnego przypadku który, którzy na są są znawcami Rosji i ich jakby prace badawcze oczywiście dotykają wielu problemów głównie rolą polityki wewnętrznej, ale wnioski z tej analizy można przekuwać na wnioski dotyczące polityki zagranicznej naj tym będzie ją będą dużym stopniu zajmować się zajmować konstruktywnie też nastawieni badacze rynku między radę, a liberałowie w sensie polityki międzynarodowej to jaki uważają odcinek na liberałowie będą zwracali uwagę przede wszystkim na na instytucje w tym przypadku działające w ramach państwa autorytarnego act, czyli dnia, czyli na dynamikę dynamikę władzy i na interakcję i na interakcję materialne w tym przypadku w przypadku systemu rosyjskiego na nas to co podtrzymuje władze Rosji, czyli państwo naftowe tak, czyli czy państwo rentierskie to jest nawiasem mówiąc spory nieobecny w dyskusji ten ten ten punkt widzenia liberalny w dyskusji, która często porównuje Rosję do Chin i perspektywę agresji rosyjskiej na Ukrainę do agresji potencjalnej agresji na Tajwan nie dostrzegają, że z perspektywy głos ma on nie niedużego niemającym komunałów wybrzmiewa dlatego pozwolę je tutaj zrobić dygresję go przedstawić, bo z perspektywy ekonomii politycznej, czyli tego działu wiedzy, który bardzo bliski właśnie liberalnemu poglądowi na rynki międzynarodowe Rosja jeśli nie to 2 bardzo różne państwa, owszem, autorytarne, ale bardzo bardzo różne Rosja jest państwem naftowym państwem bardzo scentralizowany Chiny w tej perspektywie jako państwo między realną gospodarkę są znacznie bardziej zdecentralizowany no i władza Shi pinga jest obudowana bardzo mocnymi instytucjami w szczególności komunistyczną partią Chin podczas gdy władza w państwie Putina podobnie jak w innych państwach angielski jest bardzo mocno spersonalizowana doszło w Rosji do erozji instytucji ograniczających swobodę decyzyjną władz to, żeby jeszcze tak dom ktoś wątek to ma wpływ nie tylko na perspektywę wybuchu czy na prawdopodobieństwo wybuchu wojny tak, ale ma wpływ także na perspektywy ewentualnego przebiegu ewentualnej wojny Tajwan, która będzie miała zupełnie inną dynamikę, jeżeli wybuchnie niż rosyjska inwazja na Ukrainę chociażby z tego przy tej przyczyny twierdzili, że gminy liberałowie w stosunkach międzynarodowych, że nam Rosji rosyjskie państwo nie potrzebuje ludzi, żeby się utrzymać tak będzie też dla sektora ropy gazu są bardzo mało pracochłonna natomiast chińskie państwo, żeby się utrzymać potrzebuje masy ludzi, którzy pracują generują realne produkty realnych fabrykach i bez bez tych ludzi też, gdy już jest wysłanie na front ne materialna podstawa tego państwa zostanie wciągnięta czy zburzone, a na ile tutaj przy analizę rosyjskiej agresji wobec Ukrainy my jednak przydarzy taka szkoła powiedziałbym chyba marksistowska należałoby nazwać czy jednak właśnie jakaś taka szkoła, która rozumie peryferia rozumie centrum no może najpierw wprowadził, a potem, gdy wykładnia wprowadzić modę współczujemy i zastanowić czy ona w ogóle ma zastosowanie czy w ogóle ma zastosowanie do wojen tak globalizm, czyli te perspektywy Global istotne, które wprowadził oparły się na myśli no inspirowanej Karolem Marksem także Johnem Watsonem, czyli myślicielem zasadniczo liberalnym, a potem jeszcze Antoni Antoni g w tym z perspektywy Global istotne jej mamy świat, który składa się z centrum i peryferii centrum centrum no i jakby ponieważ jest to nam metodyka czy też paradygmat zakorzeniony w antologii taki materia mistyczna jej to no to tam, gdzie jest wytwórczość tam jest centrum tam, gdzie wytwarza się pan liberalnego kapitalizmu obecnie tak tak taka jest taka struktura globalnego kapitalizmu jesteśmy w tym co UR Team 1 przedstawicieli tej też na najbardziej znanych przedstawicieli tej szkoły myślenia nazywam nazywa sytuację, które mamy gospodarkę świat taki taki system kapitalistyczny na tym etapie rozwoju jest gospodarka świadczyli UE mamy już właściwie jeden z 1 światową gospodarkę 1 podział pracy tak, w których wykrystalizował wiemy, gdzie są za, w których geograficznie miejscach kuli ziemskiej generowane najwyższa wartość, które państwa, które społeczności dają siłę roboczą, gdzie jest prowadzona gospodarka nie jest nie są pozyskiwane surowce czyli, czyli jak podział plan pracy stał się globalny w odróżnieniu od jeszcze tego co działo się stoczy nawet 50 lat temu, kiedy podział pracy występu w ramach państwa był zamknięty w ramach państwa, czyli wcześniej gospodarka byłaby były były były gospodarki państwo tak gospodarka i każde państwo miało swój względnie kompletnej pełny system gospodarczy i tylko w ograniczonym zakresie handlowało jest innymi państwami teraz ten podział pracy jest globalny natomiast kontrola polityczna nie jest globalne tak kultura polityczna ciągle jest w rękach państwa terytorialnych tak, a więc mamy taką hybrydową formę, w której doszło do rozłączenia kontroli gospodarczej i kontroli politycznej kontroli gospodarcza jest w rękach dużym stopniu ponadnarodowych międzynarodowych korporacji w pojawiła się perspektywa łatwego przepływu kapitału zjawisko rajów podatkowych, chociaż my no no ale kontrakt terytorialny jest ciągle w rękach państw, które już mają coraz mniejszą siłę przetargową wobec tego globalnego kapitalizmu tak tymi centrami, żebyśmy zamknęli to dla naszych słuchaczy tymi centrami są oczywiście te centra na świecie są 3 globalne jest Europa w ciemność Europa zachodnia na stany Zjednoczone też mógł znowu bardziej precyzyjnie wschodnie zachodnie Wybrzeże na kontynentu północnoamerykańskiego i Azja wschodnia, czyli z domu bardziej precyzyjnie Japonia Korea Południowa Tajwan i zachodnie Wybrzeże wschodnie Wybrzeże Chin i teraz jak tak na to, bo to wydaje się to być niem tak poproszę pana ocenę przekonująca wizja świata tak to jest to jest bardzo na czyste, jeżeli chodzi o takie wizje wysoko poziomowi, które o, której daje dają obraz pełny to koncepcje urbanistyczne są znakomite pod tym pod tym względem i jakby mogą rywalizować tylko one z tymi koncepcjami realizmu strukturalnego i wszerz w swoim w swojej takiej kompleksowości należy oczywiście pojawia się pytanie gdzie, gdzie są rozłożone akcenty to nie jest tak, że mamy 1 dlatego mamy wiele tych paradygmatów spółkami zrobić, bo też jak pojazd stawia pytanie jak nas interesuje wtedy dobieramy narzędzia, a na wtorek globalizmu są dobre właśnie do przedstawienia tego aspektu aspektu materialnego, ale nie potrafi odpowiedzieć na inne na inne pytania że, gdyby tylko dodam, że w dacie, jeżeli dobrze znam te tory globalizmu to przykład kiedyś zastanawiamy w Polsce, dlaczego np. nie wiem tam mamy takie ani inny kodeks pracy albo dlaczego utknęliśmy tych pułapkach jakiegoś tam w rozwoju, dlaczego nie będziemy, dlaczego tak trudno nam dogonić tzw. mienie tych państw bogatszych Europy zachodniej tak tutaj byśmy szukali albo jak powiedzą niektórzy, dlaczego dyskutujemy zwiększą werwą prawie do aborcji niż np. o wysokości podatków tak może z wyjątkiem tego ostatniego tej ostatniej kwestii, bo tu myślę, że Rze, że akurat tory globalizmu pewnie by nie miały tak wiele do zgody kuratora mówi, że na peryferiach pół PFR ma się mniejszy wpływ właśnie na system gospodarczy, bo to nie my budujemy Facebook i regulujemy mamy znacznie mniejszy wpływ jako społeczeństwo na to wszystko, więc zajmują się kwestiami kulturowymi, na którym mamy większą władzę tak nowym na pewno te rozwiązania technologiczne płyną z centrum rozwoju bardzo duże prądów intelektualnych mód intelektualnych też płynie z centrów peryferiach przykuł pół peryferia, bo w świetle tych od mamy też na IT mierniki, które mają pokazać czy państwo ma pozycję peryferyjną czy pół peryferyjnych, ale w w większości z tych mierników mielibyśmy raczej pozycje peryferyjne niż niż peryferyjną w tym momencie tak, aczkolwiek na niektóre z tych pytań, które postawiła pani redaktor no lepiej będzie poszukiwać odpowiedzi w ogóle poza obszarem stosunków międzynarodowych nauk o stosunkach międzynarodowych, a bardziej w obszarze politologii porównawczej, w której mamy nieco inne paradygmaty nieco naczyń pochodzące z podobnych takich makro założeń, ale ale, ale w, ale na niektóre z tych pytań lepiej tam byłoby poszukiwać odpowiedzi w dobrze to przejdźmy do w maju w bardzo ciekawi mnie przyglądam się tej dyskusji już wielu lat, czyli feministyczna polityka zagraniczna zastanowią się ile właśnie to jest metoda analityczna, a na ile to jest jak polityczna pewien postulat polityczny i patrzy do tej, gdy na nią tak myślałam w ogóle w ostatnich latach o tej teorii jako pozostającej w rywalizacji czy sprzeczności właśnie z geopolityką, bo bywa, jeżeli weźmiemy kolego polityczną czy pewną powiedział wrażliwość geopolityczną, czyli właśnie rozumiemy patrzymy na świat widzimy, że Niemcy chcą nam coś zrobić nam co zrobić czy generalnie każdy z każdym walczy atrakcji sojusze mogą być tylko taktyczne i trzeba być gotowym na tak no, toteż tak, że dany premier czy dany minister spraw zagranicznych będzie konstruował politykę zagraniczną natomiast feministyczna teoria stosunków międzynarodowych mówi w dłuższym okresie strategicznie opłaca się świat równoważyć, czyli jak likwidować ja takie rozumiem różnego rodzaju nierównowagi ekonomiczne dotyczące niebem przemocy, kto ma większą siłę w danym państwie nad innym albo między państwami nowo w dłuższym okresie dzięki temu likwiduje się różnego rodzaju impulsu czy przyczyny wojny buduje się dużo bardziej stabilny świat nie tylko dla mnie jako mojego państwa, ale w ogóle cały cały ten świadczyli i nadal wydaje się, że są bardziej pewne filozofię czy pewne idee czy bym powiedział pewne polityki międzynarodowe, a nie szkoły tak no ja też jestem tego zdania, że to jest raczej propozycja normatywne niż nie szkoła ne analityczne po pierwsze, sam sama filozofia feministyczna też dość mocno ewoluuje i ne i mamy no zależy, o którym mieliśmy mówimy prawdę czy mówimy ciągle feminizmie różnicy, który będzie i takie stanowiska są podkreślane w niektórzy raczej krytyczni analitycy rynku nie zrobić wskazują że, gdyby politykę większe było zaangażowanie kobiet z uwagi na większe większą empatię, którą mają kobiety to netto światy doświadczenie efektem to jest przykład zawsze z tymi kwestiami negocjacji pokojowych czy np. bardzo, ale kobiety, które rozumie kwestię edukacji bardziej, bo nie uczestniczą ich dzieci i opiekuńcze czy systemu ochrony zdrowia i zbudują przez to lepszy pokój o tak no tylko, że to się też to też nie jest nie kontrowersyjny, bo opiera się na takim na tym się nimi w nim nimi różnicy czy w tej tym tym etapie rozwoju myśli feministycznej, który podkreślał różnice te aktywne są na korzyść pomiędzy kobietami mężczyznami, ale przecież mamy też inne nurty feminizmu, które syn następcy w przeciwnym że, że ta różnica jest kulturowo konstruowanej nie należy na nic nie należy jej nadal kulturowo to kobiety z tymi dziećmi do tej szkoły i do tego systemu ochrony zdrowia no tak, ale czy to jest dobre tak czy to wymaga czy to nie wymaga zmiany na zazwyczaj minister powiedział że, że wymaga prawda natomiast, w czym jeżeli patrzymy z perspektywy takim taki taki, jakby systemowej właśnie to te nie zna bardzo dobrze może zostać wkomponowany w w paradygmat konstruktywistów sny, ponieważ no ta rozmowa o feminizmie koncentruje się na tożsamości i na tym kim jesteśmy przede wszystkim jako polityk jako polityczka tak kobietą Polką Rosjanką czy bank bank dziką i jak będziemy tę politykę prowadzi właśnie w Azji tutaj Bangladesz przed głową, ale możemy mówić o Pakistanie to to przykład Bangladesz Pakistan dużych krajów muzułmańskich, których na, których czele przez dużą część historii stały kobiety daje mamy tutaj sporo ciekawych prac analizujących analizujących ich dziedzictwo w Azji wschodniej współcześnie w Tajwanie do niedawna w Korei Południowej mieliśmy też polityczki na stanowisko głów państwa czy urzędów i również bardzo czekamy prace powstają nawet teraz w analizujący analizujące to dziedzictwo, ale tu nie ma prostych odpowiedź wojska wiedzą ma jednoznacznych odpowiedzi i i my konstruktywnie i powiedzą no właśnie to zależy tak, jeżeli ten obniżenie stopnia, że ta tożsamość kobieca jest pierwszoplanowa, a co, jeżeli nie tak znajdą się pojawiają też tak kontrargumenty, że jeżeli patrzymy na imperializm chociażby rosyjski natomiast witał pod rządami kobiet przede wszystkim w wieku 18 jedno szczególnie jedno szczególnie 1 tak, ale ale, ale ja myślałem, że feminizm w tym sensie tak rozumiałam nawet powiem szczerze teorię stosunkach między RFN mistyczne, że feminizm jest dobrym narzędziem do analizowania i dostrzegania tego układu władzy to znaczy hierarchii tak i krytyki patriarchatu targa krytyki patriarchatu w tym sensie i w tym sensie w feminizm jest narzędziem rzeczywiście, który podkreśla tą uwagę no wolnościową także uwagę no liberalną liberalnych orientacji i podważających znaczenie patriarchatu tylko, jeżeli jesteśmy tutaj w kategoriach opisowych to inne no istnieje jeszcze stosunkowo mało materiałów ma mało prac, które by przekonywująco potrafiły pokazać też wytłumaczyć w kategoriach ściśle właśnie feministycznych też takich konsekwentnie feministycznych zjawiska zachodzące na świecie natomiast istnieje sporo postulatów normatywnych z tą krytyką związanych, które a, które są obecne w dyskursie no właśnie pytanie jak każda znaczy, gdy dyskursie Zachodu tak, bo tutaj też warto podkreślić to, że te nasze dyskursu na tym zlokalizowanym planecie są bardzo się od siebie potrafią różnić no to w ostatniej części przypomnę państwu prof. Łukasz Fyderek z państwa gościem spójrzmy na mundial mistrzostwa świata w piłce nożnej albo jak należałoby dziś mistrzostwa świata w męskiej piłce nożnej i właśnie z tej perspektywy też stosunków międzynarodowych, bo wydaje się, że to jest jego pierwsza rzecz, że podmiotem jest duża organizacja międzynarodowa FIFA, ale nie tylko nalot to jakby to wydarzenie pokazuje, że to też potężny gracz ma wpływ na również relacje międzynarodowe, a to jest taka rzecz, która mnie uderza druga to konstruktywizm w tym sensie, że próbują uczestnicy tej gry międzynarodowej przekonać nas, że w ogóle nie chodzi o stosunki międzynarodowe nie chodzi no tak również tylko chodzi wyłącznie sport, a to zależy którzy bo by niektórzy tak mówią no np. właśnie działacze FIFA, ale ma, ale inni tak tak nie twierdzę też fascynujący przykład, który odwołać, którym mundiali fascynującym przykładem są globalne igrzyska prawdę o zasięgu globalnym, czyli znowu taka możemy odwołać do do tego co mówił kolarskim, ale mówi o podziale pracy, ale mamy też tą warstwę ludyczną, czyli mamy już w jakim sensie globalny podział nie tylko pracy, ale zabawić widowisk tak już nie nie tylko chleb jest wytwarzany w prawda odwołać chleba igrzysk w podziale światowym, ale także igrzyska są wytwarzane w produkowane w na skalę światową i teraz no to zjawi i a zatem zapewne tylko oczywiście mamy zjawisko grają drużyny czy w męskie my w ten futbol, choć znowu pytanie czy tylko męskiej czy to jest futbol to jest Carbo bo, bo rzeczywiście to jest przyjmowane w większości krajów jest naturalne, że jest to męska gra nie wymaga tłumaczenia na psie w stanach Zjednoczonych to jest dopracować doprecyzowane, że to jest męski Soccer prawda, że to jest gra męska, bo w stanach Zjednoczonych głównie kobiety zajmują się 4 jest dyscyplina bardzo popularna wśród kobiet dziewcząt OOM, ale co widzą co widzą w tym ludzie na bliskim Wschodzie np. na udział młodzi nie mają tego jako zjawiska, gdy politycy zwanego nikt tak twierdzi też komunikacji katarskiej tak nie jest wręcz przeciwnie jest to podkreślają, że to jest zwycięstwo Arabów po raz pierwszy Arabowie w tym przypadku katar na ziemi gości tak dużej tak duży mundial co widzą jeszcze Arabowie widzą my przykłady demonstracji Solidarności z Palestyną, o czym mówią media arabskie mówią o o tym, że graczy Maroka, którzy w, którym się wiedzie bardzo dobrze w tym turnieju, a demonstrują Solidarność z Palestyną pokazali nawet po wczorajszym wygranym meczu palestyńską flagę, a marokańskim zrobią to już od kilku tygodni co jest i oczywiście interesujący o, tyle że Maroko oficjalnie na poziomie oficjalnym nawiązało niedawno stosunki dyplomatyczne z Izraelem, a także o tym mówi bliski wschód, o czym mówimy w Europie o prawach człowieka o łamaniu praw człowieka nam przy budowie stadionów praw pracowniczych o łamaniu praw kobiet czy niedopuszczeniu w do noszenia opasek manifestujących Solidarność z osobami LGBT proszę co widzą Chińczycy Chińczycy widzą przede wszystkim na stadionach ludzi bez maseczek oni nie są zainteresowani flagą Palestyny ani nie są zainteresowani w brak im opasek LGBT plus oni widzą, że tysiące ludzi siedzi na stadionie bez maseczek co jest zupełnie czymś osobliwym we współczesnych Chinach, gdzie jak wiemy panuje bardzo ścisła polityka 0 covid czy zatem jedno wydarzenie tak wiele różnych znaczeń tak wiele różnych wrażliwości ani przez można było powiedzenie, że to jest także część społeczeństw zachodnich próbuje w jakim sensie normatywnie wykorzystać to wydarzenie do pewnego no walki normatywnej, czyli jednak walki przy okazji o jakich standardy praw człowieka standardy praw pracy, że one powinny mieć charakter globalny, czyli w tym sensie nowe złośliwi powiedzą, że to jest próba narzucenia swoich kulturowych wartości no nie wiemy czy Universal liści będą mówić, że to jest próba szukania jakiegoś globalnego jakiś globalnych norm praw człowieka dla rozumiem Kataru powiedzielibyśmy, że to jest w jakiś moment do podniesienia swojego statusu statusu takiego no, jeżeli mówimy arabskiego to jednak jakiś etnicznego w takim kontekście, że mamy Orła regionalnym konkretną regionu zapewnienia bezpieczeństwa tak aby, a z perspektywy Hill to w zasadzie byłoby, o czym my za projektem Chińczyków czy prawda z perspektywy Chińczyków to się nagle stało mundialem ludzi bez maseczek prawda bo, bo i jakimś tam uczynni wyzwalającym czy im jak wzmacniającym protesty przeciwko polityce 0 covid, a perspektywy rządu chińskiego miasta się kłopotem z perspektywy biznesu chińskich mundial stał się biznesmenów chińskich okazją do zamanifestowania swojej obecności globalnej co widać na reklamach jak pojawiających się przy okazji meczów należy razem dla Chin pewnego rodzaju kłopotem, bo niska reprezentacja nie gra w tym mundialu nie zakwalifikowała się co jest co jest nieco wstydliwe dla państwa, które chce dogonić przegonić i resztę się świata z zatem w wy znaczy, że Dariusz Biel, która chce utrzymać swoją władzę swoje pieniądze tak FIFA, która ma swój ma swój oczywiście centralny można, choć jest to dziedzictwo europejskiego imperializmu, bo siedziba jest w Europie normy są dużym stopniu europejskie normy w rozumieniu zarówno zasad gry wymyślonej przez wymyślonych przez Brytyjczyków jak i normy związane z zawieraniem umów w tym całym wielkim biznesem sponsorami sponsoringowe dla Kataru właśnie chociażby na tej kanwie też pokazanie się niekiedy łamie normy, czyli przykład tego niedotrzymania dealu związanego z dystrybucją piwa na stadionach przypomnijmy, że katar na dzień przed rozpoczęciem mundialu cofną swoją zgodę na dystrybucję na właśnie piwa Budva zaraz na na trybunach co zaowocowało z w noc prawdopodobnie zawód zaowocuje potrzebą zapłacenia kar umownych nawet Kataru jest też zamanifestowanie, czego na swoim muzułmańską gości jak to się bardzo spodobało w świecie muzułmańskim wszystkim pobożnym muzułmanom i mamy bardzo ciekawe zjawisko, bo mamy kulturę gry w piłkę nożną w rozwiniętych w Europie wyeksportowano na cały świat na pewne elementy tej kultury w toku tego eksportu właśnie są eliminowane to znaczy ciągle są 2 bramki ciągle jednak piłka, ale jest, ale już znikło perspektywa tego, że kibicowaniu pić towarzyszy picie napojów alkoholowych znikło w kontekście katarskim ale, ale przykład tego jak na, gdy pewne zjawiska pewne normy europejskiej się rozprzestrzeniają cały świat one tracą one są a jakby stają się globalna jednocześnie też coś tracą na i wydaje mi się, że możemy taką spróbować refleksje tutaj podjąć, że podobnie może być innymi normami, które z Europy wypływają należy należałoby z nich jak zachować istotę co jest najważniejsze w naszej promocji praw człowieka, a co może jest charakterystyczny może jest może drugoplanowe czy najważniejszą naszą normą jest to, żeby państwa nie wywoływały wojen naprawdę od spełnienia z punktu ich funkcja dziękuję za dobę to jest najważniejsze tak brak agresji narodowej brak normalizacji też wiemy, że Chiny czy Rosja wykorzystywały tego rodzaju spektakl, żeby no Ros ja powiedzmy wywołać wojnę no, żeby wywołać oczywiście to jest to jest to jest przykład w, w którym bardzo dobrze się dzieje że, że przynajmniej to co dało to co udało się Zachodowi wymusić to to, że w erze w Katarze mecz Rosji nie Rosja nie jest obecna, bo to byłby bardzo duże zagrożenie tak, a więc, więc taki, jaki rdzeniowy element norm, które wywodzą się z Europy jest podważany na Ukrainie dzień dzień niestety no to brak agresji międzynarodowej czy też brak mówiąc jeszcze bardziej precyzyjnie zgody na terytorialne na zabór terytorium na drodze wojny rada i drugim takim poziomie pewnie normy praw człowieka i normy demokratyczne, chociaż tutaj i pojawia się pojawia się duży duży tak dużo dużo taka odpowiedź ze strony właśnie trzeciego świata świata bliskowschodniego, jeżeli chcecie wspierać prawa człowieka, dlaczego nie pozwalać, dlaczego pozwalacie na pogwałcenie praw człowieka wśród Palestyńczyków akt no i kwestia kwestia jeszcze nie zrozumiała bardzo mocno w świecie bliskowschodnim kwestia praw osób LGBT które, które są wyznał uznawane za pewien nowy wymysł Europejczyków, bo wtedy, kiedy jeszcze 2010 roku na katar dostawał te mistrzostwa też no jak jakiś kąt w jakim kontekście on on otrzymał też odrębna historia no to jeszcze nie było oficjalną polityką FIFA potem się stało na Arabowie NATO mówią czy Chińczycy zmieniać reguły gry nie było w ogóle dla was istotne wcześniej teraz nagle jest, a my mamy do tego dopasować nie myślę sobie, że to jest też taki sojusznik bym powiedziała taki model tej szkoły realistycznej, a nie konstruktywizmu rocznej, bo on bardzo wzmacnia tę logikę rywalizacji i logikę państw narodowych tak czy gdzieś te uczucia się aktywizują no z 1 strony tak, ale z drugiej strony dla takich klasycznych demokratycznych realistów to jest mało istotne w ogóle mundial jest nieistotny, bo to tam nie ma siły tam tam to jest jakaś tez jakaż to jakiś odwrócenie uwagi, ale jeżeli jest istotne przez pryzmat tej miękkiej siły, bo podaje Katarowi jego rywalizacja pewne na pewne im pewne dodatkowe punkty powiedzielibyśmy prestiżu w tym obszarze liberalne natomiast właśnie dla konstrukcji mistrz szewski znaczenia, które są konstruowane tutaj to, o czym przed chwilą rozmawialiśmy normy przekształcanie norm kształcenie dyskurs, który wokół tego mundialu się toczy to są to są to są przedmioty to jest przedmiot analizy to jest to jest to jest istotne wydarzenie właśnie z tego punktu widzenia bardzo panie profesorze moglibyśmy długo, ale kończy musimy bardzo dziękuję za dzisiejszą rozmowę prof. Łukasz Fyderek z Instytutu bliskiego dalekiego Wschodu na Uniwersytecie Jagiellońskim był państwa goście jeszcze bardzo oraz dziękuję za spotkania dziękuję zaproszenie będzie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZOREM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA