REKLAMA

Jak przeżyć za 692 zł miesięcznie? O biedzie Polaków

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2022-12-07 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:58 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór w środę 7grudnia to dzień na sprawy społeczne w tym cyklu z żalem zauważyłem, że najczęściej to są smutne audycje czy to specyfika mediów, którą sam staram się przecież walczyć, że najlepiej sprzedaje się tragedie czy rzeczywiście sprawy społeczne w naszym kraju generalnie przedstawiają się źle mamy poważne kłopoty demograficzne, które przekładają się na system emerytalny ciężko się żyje ludziom starszym daleki od Rozwiń » wysokich standardów są usługi medyczne i to w tak poważnej dziedzinie jak np. onkologia przecież mówimy wtedy o życiu lub śmierć materiały w mediach o społecznych zbiórkach na drogie leki terapie z 1 strony pokazują ile mamy serca chęci pomagania, ale też jak bardzo państwo nie wywiązuje się ze swoich zadań, choć oczywiście liderzy polityczni z trudem przyznają, że wiele rzeczy nie działa raczej wbrew społecznym trzecią starają się przekonać, że ich decyzje przyniosły znakomite efekty np. 2października w Stargardzie pan prezes Jarosław Kaczyński mówił w Polsce były głodne dzieci myśmy pierwszy raz nakarmili za naszych rządów 20052007 pamiętam jak po zakończeniu tych rządów tutaj na tej ziemi dosłownie kilka dni od momentu, w którym odszedłem z gabinetu premiera dziękowano mi za to, że dzieci nie chodzą już głodne bardzo często zjednoczona prawica chwali się też, że jej zwycięstwa wyborcze duże poparcie potwierdzony od lat pierwsze miejsce w sondażach to skutek uznania przez Polaków dla ich polityki społecznej oczywiście z 500 plus na czele nie da się ukryć, że starali zrobić no, tyle że zaledwie 16 dni po spotkaniu prezesa czy jego gardzie pojawił się raport po Warty łat 2021 przygotowany przez Polski komitet europejskiej sieci przeciwdziałaniu ubóstwu no i co z tego raportu wynika z 2020 roku Polaków żyjących poniżej minimum egzystencji było łącznie około 2 000 000 co oznacza wzrost o 378 000 osób pan prof. Ryszard szarfę Berg Uniwersytetu Warszawskiego przewodniczący tegoż polskiego komitetu zwrócił jednak uwagę i tego trudno nie widzieć, że w Polsce poziom ubóstwa skrajnego w ubiegłym roku był jednym z najniższych w historii wyniósł 42 proces wyjaśnił też co to znaczy ubóstwo skrajne to taka sytuacja, gdy wydatki danego gospodarstwa domowego są niższe niż minimum egzystencji, które szacuje Instytut pracy i spraw socjalnych 2001. roku wynosiło 692zł to jest kwota dla jednoosobowego gospodarstwa domowego można spróbować wyobrazić trudność w przeżyciu za 692zł miesięcznie ze wszystkimi opłatami mówił pan prof. Charlene Berg szczególnie teraz niepokój, że to wszystko może wyglądać gorzej niż wynika z różnych badań jest uzasadniony badania często odnoszą się do sytuacji wcześniejszych, a przecież w tym roku mieliśmy wybuch wojny w Ukrainie eksplozji inflacji no i teraz mnóstwo związanych z tym kłopotów czasami powstaje dylemat leki czy ogranie domu cała pomidorowa w barze mlecznym czy połowy porcji trzeba by kupić wszystko to trudne ciężkie smutne, ale to także jest życie często blisko nas za ścianą i dlatego warto o tym porozmawiać pierwszym gościem audycji będzie dzisiaj pani Joanna Sadzik prezeska stowarzyszenia wiosna organizator szlachetnej paczki w drugiej pan prof. Arkadiusz Karwacki z katedry badania jakości życia socjologii stosowanej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu będzie, więc i działaniach praktycznych pomysłach na systemowe zwalczanie biedy zapraszam Maciej Zakrocki przedstawia to jest już z nami zapowiadany pierwszy gość pani Joanna Sadzik prezeska stowarzyszenia wiosna organizator szlachetnej paczki dobry wieczór dobry wieczór ja bym może, dlatego że już teraz widzimy różne materiały też telewizyjne widzimy to mobilizacja jest zresztą nie po raz pierwszy z poprzednich lat pamiętamy różne reportaże o wzruszeniu osób, które otrzymały świąteczną paczkę, więc może dlatego chciałbym naszą rozmowę trochę zacząć od końca to znaczy od od tej pomocy dla właśnie ludzi w potrzebie ona się w związku z tą akcją kojarzy jako pomoc jednorazowa i teraz właśnie chodzi o to czy taka pomoc coś zmienia tak czy można coś zmienić bardziej trwale w życiu ludzi, którzy żyją w biedzie po prostu jest bardzo różnie z tą pomocą jednorazową, bo wolontariusze rodziny odwiedzają już od września, czyli spotykają się z rodziną przed tym weekendem cudów, bo tak mówimy na ten weekend, kiedy paczki wędrują od darczyńców na ręce wolontariusze od wolontariuszy do rodzin przed weekendem cudów wolontariusz poznaje rodzina potem odwiedzają z paczką, a potem to zależy bardzo często, a jeżeli w rodzinie jest jakiś problem, który jest rozwiązywane z jakiegoś powodu nie był do tej pory rozwiązany problem prawny problem, który wymaga pomocy lekarza rehabilitanta psychologa to wolontariusz organizuje taką pomoc, czyli ta szlachetna paczka jest wtedy takim kluczykiem do serca rodziny także rodzina nie bała się, żeby uchwała, żeby poczuła, że rzeczywiście chcemy się nią zaopiekować chcemy po prostu pomóc jej z drodze do czasem do zmiany u osób starszych szczególnie tą poza pomocą materialną ważne są odwiedziny osób starszych samotnych mówimy o tym, że w raporcie obiedzie mówimy o tym, że samotność starszej osoby ma twarz kobiety, bo to rzeczywiście zazwyczaj a gdy odwiedzamy samotne osoby po siedemdziesiątce osiemdziesiątce to są kobiety, które tak wynika ze statystyk prawda mężczyzna nagraniami w ogóle wcześniej w Polsce jest ta różnica dość wyraźna znaczna tak i trafiamy do do pani Marii do pani Władysławy czy pani Haliny to bardzo często okazuje się, że ta wizyta i to, że ktoś nie usiadł na herbacie i że ona nawet dostanie paczkę od razu wyciąga z tej paczki coś może częstować wolontariuszki wolontariuszy mówi wolontariuszki, bo 80% rzeczywiście w paczce wolontariuszami są dziewczyny kobiety i potem bardzo często te wolontariuszki zostają z tą starszą osobą odwiedzają ją raz na kilka tygodni mają czas na to, żeby porozmawiać, żeby tę herbatę wypić, żeby być takim drugim człowiekiem czasem pokazują tej starszej osobie, że mimo tego w jakim wieku może jeszcze zdobyć nowych znajomych łączymy seniorów między sobą, a jeżeli jest w danej miejscowości w danej dzielnicy jak taki klub seniora to pokazujemy, że można iść sama, jeżeli nie to to staramy się łączyć senior między sobą tak żeby, jeżeli tylko przypomną sobie do gustu, że mogli po prostu między sobą się spotykać rozmawiać i to jest zmiana, która następuje w trwała zmiana, która następuje w życiu rodzina to nie dzieje się z dnia na dzień wymaga czasem długich miesięcy pracy, bo to jest praca wolontariusza rozmów tłumaczenia, a czasem, a dogadywania się o potrzebach, których wcześniej nie było wiadomo nim ta paczka materialna pięknie opakowane pudełka przyjdą do rodziny to może też, żeby skorzystać z okazji i jakoś wesprzeć państwa akcje to jeszcze może 2 słowa już taki trochę techniczno-organizacyjne o wpadce last minutę w krokach szlachetna paczka kropkę PL na tej stronie możemy kliknąć guzik wybiera rodzinę wybieramy wtedy województwo i w danym województwie wybieramy to miejscowość albo tą dzielnicę w danym mieście, która jest najbliżej nas i czytam historię w tym momencie jeszcze czeka kilkaset rodzin ja jestem z natury optymistką liczę, że do piątku wszystkie rodziny znajdą swojego darczyńcę, dlaczego to jest istotne ja czasem porównuje do takiego Mikołaja, który odwiedza przylatuje z reniferami na saniach do dzieciaków w 1 domu i co by było, gdyby czwórka dostała prezenty, a jedno nie, więc chcemy, żeby do weekendu cudów oczywiście każda rodzina dowiedziała się tak mamy swojego darczyńcy ktoś nas wybrał zauważył to właśnie nam chce pomóc, a takie rzeczy jak żywność środki czystości oczywiście możemy kupić na pewno zdążymy przed sobotą natomiast, jeżeli wybierzemy rodziny z większymi potrzebami, gdzie pojawia się czasem pojawia się łóżko czasem pojawia się kuchenka czasem pojawia się kaloryfer olejowy np. i wiemy, że nie zdążymy do soboty do niedzieli, chociaż niedziela handlowa zrobić takiego zakupu, ale możemy to uczynić w przyszłym tygodniu to po prostu trzeba umówić się z wolontariuszem my jak wybierzemy rodziny dostajemy maila i w tym mailu jest imię nazwisko numer telefonu do wolontariusza, który doskonale zna rodzinę był tej rodziny kilka razy w jaki mają potrzebę z nim trzeba wszystko mówić powiedzieć słuchaj wolontariuszy do wtedy mogę dostarczyć to to a to to troszkę później jak możemy jak możemy to zrobić wolontariusz na pewno pomoże i wolontariusz bardzo często po kilku wizytach rodzinę, bo to on decyduje, żeby włączyć rodzinę do szlachetnej paczki traktuje rodzinę jako taką swoją rodzinę i jemu najbardziej zależy, więc będzie umiał też odpowiedzieć na wszystkie pytania, kiedy była pani w tej pierwszej części właśnie o o tej formie pomocy jak ważna jest kontakt tak ważne spotkanie jak ważne są te odwiedziny jak ważna jest herbata to od razu pomyślałem o tej części początkowej państwa raporcie obiedzie, że może właśnie warto też dla nas dla dla słuchaczy spróbować zdefiniować pojęcie, dlatego że najczęściej mamy z nim do czynienia w takiej formule, żeby nie wiedzieć zakłady naukowe także się określa, jakie parametry czy to parametry związane z właśnie z dochodem, a to na osobę, a to relacja tego dochodu do obowiązkowych płatności itd. no i wtedy właśnie się określa, że powiedzmy tu jest jakieś minimum ma tam jest bieda tam jest ubóstwo terminy się właśnie naukowo próbuje definiować, a mnie powiem czy zaskoczyło jak państwo definiują biedę, choć czuje wtedy jest pytanie czy to trochę nie jak to nazwać nie tyle nie psuje obrazu tylko trochę go zniekształca albo zabiera mu właśnie te pewne takie bardzo konkretne cechy podam może 2 przykłady z tej z tego raportu tej definicji bieda zaczyna się tam, gdzie rodzic zarabia za dużo by dziecko dostało darmowy obiad w szkole i nikogo nie obchodzi, że zapłaci za mieszkanie rachunki leki na astmę to w domu dziecka obiadu też nie zje albo bieda zaczyna się tam, gdzie dziecko nie idzie na urodziny koleżanki z klasy, bo wstydzisz się, że tylko ono nie może przynieść prezentu no jeden z mocniejszych biuro zaczyna się tam, gdzie samotna osoba oddaje do schroniska swojego ukochanego psa, bo tam go karmią pęka serce, a od ludzi słyszy, że go nie ma, bo pozbyła się przyjaciela tak no mocne wracając to to jakiś celowy zabieg, żeby właśnie nam pokazać że, że my może za bardzo statyczny podchodzimy do problemu zdecydował pan takie słowa, które są bardzo blisko bo, bo ja pisałam to są słowa mojego wstępu tak bardzo osobiście jak ja postrzegam bieda ja staram się tłumaczyć, bo takie jak powiedział pan o tym, że definiujemy tak my wiemy co jest skrajna bieda mamy określone kwotą to jest trochę mniej niż 700zł w 1 w jednoosobowym gospodarstwie około 500zł w momencie, kiedy żyjemy w większej rodzinie to jest skrajne ubóstwo to jest to jest już taka sytuacja, która zagraża nam, jeżeli mamy mniej albo tyle to zagraża tak naprawdę naszej egzystencji są też inne granice ubóstwa, ale tą siłą szlachetnej paczki myślę i siłą w ogóle takich pomocowych organizacji pozarządowych to jest to, że my, docierając do osoby, która ma tak naprawdę tyle samo zarabia tyle samo w Warszawie w Krakowie i w mniejszej miejscowości, a np. w województwie lubelskim w mniejszej miejscowości mający ogródek i żyjąc w jakiejś określonej społeczności tak naprawdę ta sama kwota może znaczyć zupełnie coś innego proszę sobie wyobrazić nauczycielkę, która żyje w Krakowie to jest autentyczna historia pani jest samodzielną mamą zarabia tyle ile nauczyciel taki początkujący poradziła sobie z wyjściem z bardzo przemoc owego związku niestety nie ma nic swojego nie ma nic swojego nie ma mieszkania musi mieszkanie wynajmować rok temu już było ciężko, ale przez ostatni rok w Krakowie ceny wynajmu mieszkań wzrosły niemalże o 100% tak naprawdę ona mieszkając swoją córeczką, zarabiając uczciwie zarabiając, a nie jest w stanie już w tym momencie wynająć mieszkania musiała przeprowadzić się do pokoju przy innej rodzinie co wiemy, że z dzieckiem w wieku wczesnoszkolnym jest po prostu trudne i takiej wystarczą na na ten pokój i z ledwością na wyżywienie i ma taki wybór albo będzie gotowała obiady albo będzie kupowała właśnie leki, które nie są refundowane dla swojej córki to autentyczna historia jeszcze rok temu dawał rada przy inflacji i przy wzroście o aż tyle ceny wynajmu mieszkania przestała dawać radę w momencie, kiedy jest również nauczycielka, która zarabia tyle SAMU mieszka w mniejszej miejscowości ma ogródek ma też obok siebie rodzinę ma zbudowaną społecznością wokół siebie i ma mieszkanie swoje mieszkanie swój kawałek domku, w którym mieszka i oczywiście płaci opłaty jak my wszyscy, ale ona nie on nie jest bogatą osobą to nie jest osoba, która może sobie pozwolić na wszystko, ale na wyżywienie i na środki czystości wystarcza i na buty dla dziecka również, a mamy te same kwoty i szło paczki jest to, że na takie sytuacje potrzyma bardzo indywidualnie pytamy ile człowiek wydaje na mieszkanie, a ile musi wydać na leki właśnie ile musi wydać na dojazd do pracy przecież wszyscy wiemy jak podrożały dojazdy do pracy, jeżeli ktoś mieszka w miejscu, które wykluczone komunikacyjnie nie ma autobusu i musi dojeżdżać do pracy codziennie 30 km i robi to samochodem i że nie jest człowiekiem bogatym to zazwyczaj ten samochód jest stary bardzo dużo pali to tak naprawdę w ciągu ostatnich 12 miesięcy te koszty dojazdu do pracy zwiększy się niebotycznie i teraz z, a może zarabiać tyle samo ile osoba, która żyje w większym mieście i pracuje w większym mieście do pracy chodzi na piechotę 2 ulice dalej czy te 2 kwoty, które zarabiają są porównywalne nie są dla pomocy społecznej w Polsce są, bo wiadomo, że im prostsze system tym tym szybciej jest w stanie obsłużyć tysiące ludzi my możemy sobie pozwolimy jednak trochę błądzimy tak trochę będziemy w tych w tych w tych statystycznych ocenach właśnie biedy i takie przekonanie właściwie się poprawiło, że tyle przecież tych transferów społecznych było to oczywiście tego nie, lekceważąc facto to pamiętamy ale, ale po pierwsze, no właśnie tak jak pani powiedziała tutaj statystyka jest może pomocna, ale nie wystarczająca, a poza tym doszedł nowy element i to jeszcze nie jest czas zbadany, bo rok 2022 trwa państwo w raporcie piszą to nie był dobry rok to to wiemy, bo oczywiście te dane inflacyjne, o których pani wspomniała w konsekwencji tego wzrost kosztów życia pod każdym względem no bardzo to wszystko może może zmienić na badania zazwyczaj są właśnie takim opóźnieniem mi i mówimy jak było w roku 2020 ma 2021 się poprawiło myśli pani rzeczywiście ten 2002. to nie jest dobry rok proszę przejść do baru mlecznego i usiąść w porze takiej wczesna obiadowej, kiedy przychodzą starsze osoby i popatrzeć co najedzą i to te nie są jakieś dziwne historie, że ktoś kto, kto do tej pory po prostu żywił się w barze mlecznym, bo tam było taniej bierze teraz połowę zupy, dlatego że ona podrożała rzeczywiście 60gr, a pierogi w Krakowie w barze mlecznym np. takim najbliżej mnie podrożały o 5zł i w tym momencie w zasadzie z tych starszych osób nie ma osoby, która bierze całą porcję, bo no po prostu taki obiad nie stać i z 1 strony my mówiliśmy po 500 plus w momencie, kiedy ono pojawiło rzeczywiście te osoby, które miały by miały dzieciaki dwójkę trójkę czwórkę one i wiązały koniec końcem, ale z trudem im rzeczywiście się poprawiło to bardzo często to to po prostu one nie potrzebowały już pomocy nie potrzebowały paczki moment, kiedy przychodziliśmy do takiej rodziny okazywało się, że mówią damy radę może paczki jeszcze w tym roku dla kogoś innego nie zrobimy ale, ale nam się poprawiło czasem, a czasem po trzynastej czternastej emeryturze słyszymy od osób starszych, że one za to one po prostu pożyczają przez cały rok te te dodatkowe emerytury pozwalają spłacić długi, ale nie poprawiło się osobom, które mają osobę od siebie zależną, czyli to to są takie sytuacje, kiedy np. w rodzinie rodzi się dziecko z niepełnosprawnością i zazwyczaj ma rezygnuje z pracy, żeby się nim zająć albo kiedy pojawia się, kiedy nasi rodzice zaczynają chorować i czy nasi teściowie i też wtedy zwykle kobiety rezygnują z pracy po to, żeby zajmować się chorym członkiem rodziny i takim osobom z pewnością nie poprawiło dlatego, że to zasiłki wzrosły nawet nią no nikt nie aż tak, że można się było z tego utrzymać podobnie osoby starsze, które nie wypracowały sobie emerytura w tym teraz osoby, które w tym momencie mają 70 plus właśnie szczególnie kobiety to bardzo często są panie, które w momencie, kiedy urodziły jedno drugie dziecko zostały w domu nie pracowały przez wiele lat w związku, z czym albo nie wypracowały sobie w ogóle swojej własnej emerytury albo wypracował sobie tą emeryturę naprawdę minimalnej wysokości i nie wiem za 1300zł czy po prostu nie da się utrzymać w Warszawie, wykupując leki i UE, udając się, chociaż raz w miesiącu do lekarza specjalisty transfery społeczne to jest 1, ale to co mogłoby poprawić sytuację osób ubogich to po prostu usługi społeczne tak czy dostęp do lekarza dostęp do rehabilitacji to jest coś się powtarza w górach w urodzin, gdzie jest ktoś chory z niepełnosprawnością, a jakąkolwiek rodzice mówią, że muszą płacić za logopeda i za rehabilitację u fizjoterapeuty i za za psychologa za za wszystkie te rzeczy, które teoretycznie moglibyśmy mieć się w ramach po prostu świadczeń, a tego wszystkiego ci rodzice nie mają muszą zbierać na to pieniądze osoby starsze z kolei nie wszystkie leki są refundowane bardzo wiele leków nie jest i no to jest przerażające jak docieramy do osoby, która ma cukrzycę np. mówi, że nie zażywa leków regularnie, dlatego że po prostu, a ma wybór czy zjeść czy wykupić leki wybiera to pierwsze, a wiemy czym się kończy nieleczona cukrzyca zresztą takich rodzin też trafiamy, gdzie ktoś jest po amputacji kończyn właśnie, dlatego że nie był w stanie wykupywać leków trafiamy do osób, które musiały się wyprowadzić swoich ze swoich mieszkań, ponieważ nie stać było na opłatę i mieszkają po prostu na działce, którą mają lepszych czasów na ogródkach działkowych, gdzie no taka historia z warszawskich ogródków działkowych, gdzie 2 siostry starsze siostry poprosiły o beczkę i zastanawialiśmy się, o co chodzi z tą paczką jak to beczkę i okazało się, że ona po prostu noszą daleka woda i dla nich ułatwieniem byłoby to, gdyby tak się zorganizowały, żeby przyniosły tej wody więcej mogą ją gdzieś przechowywać po to, była beczka potrzebna to to są takie sytuacje, gdzie trafiamy do domu, a który jest nazwany domem ma swój adres wygląda jak taki stary kiosk ruchu taki nie ocieplony kompletnie i okazuje się, że to, że jest tam przegniłe kompletnie podłoga w środku mieszka 80 kilkuletnia pani, która jeszcze nikt z pomocą trafił na trochę jak bardzo różnych osób to jest może też dobry moment, bo oczywiście wszystkich zainteresowanych do poziomu koniec naszej rozmowy odeślemy do do raportu w sensie poproszę o wskazanie jak na jej łatwiej znaleźć ci, którzy będą chcieli właśnie poznać państwa nad tą właśnie opowieść przerażającą opowieść o biedzie właśnie z uwzględnieniem tych wszystkich definicji, o których żeśmy teraz rozmawiali, ale wydaje się, że właśnie to jest jeszcze dobry moment żeby, żeby wykorzystać pani obecność na naszej antenie i powiedzieć o tym co też w raporcie się pojawia, czyli mity obiedzie, że jednak nadal właśnie, ponieważ pewnie inaczej ją rozumiemy albo nie nie myślimy o tym tak jak państwo czego, czego przykłady właśnie podałem z tych kilku definicji jest ich znacznie więcej to dlatego też łatwiej się te mity o obiedzie no przechowują czy utrzymują, że jednak sporo właśnie ludzi uważa, że jakby ktoś tam chciał toby się wziął za robotę i wcale nie byłby taki biedny atak to tylko siedzi narzeka czeka na socjal tak albo, że nawet są takie opinie pognać nierobów do pracy zabrać zasiłki to państwa raportu albo w Polsce nie ma biedy nawet ci żyjący tylko zasiłków na dzieci mają drogie telefony czy to właśnie jest skutek tego, że Carlosa nie rozumiemy biedy i myślę rzeczywiście po pierwsze nie rozumiem kobiety po drugie, chcemy się nie od biedy odgrodzić, czyli nie chcemy przyjąć do wiadomości, że każdy z nas w wyniku naprawdę kilku sekundowe sytuacji w życiu może zostać dokładnie w takiej samej sytuacja ta osoba, która do nas podchodzi przed sklepem spożywczym prosi nas zakupy nie chcemy tego dopuścić myślę, że to taki mechanizm psychologiczny obronny, a tutaj tak z zadaliśmy kilka pytań Polakom i teraz wystarczy jeszcze do roboty, żeby wyjść z biedy tak raczej tak albo zdecydowanie tak powiedziało ponad 30% osób prawnych osoby wysłała do pani ani, która wypracowała sobie emeryturę jego rosły syn uległ wypadkowi w pracy uległ wypadkowi jest w śpiączce został wypisany ze szpitala do domu ona musiała przeorganizować całe mieszkanie i tak naprawdę to jest przy nim 24 godziny na nowe ona się wzięła do roboty naprawdę na tej emeryturze do takiej bezpłatnej robotę ona się nim zajmuje non stop nie dość tego została rodziną zastępczą dla wnuczki dla siedmioletniej dziewczynki i musi się zajmować czynią i nie jest w stanie pójść jeszcze do jakiejś pracy, dlatego że ona marzy o tym, żeby przynajmniej raz w tygodniu musi móc wyjść na spacer na godzinę, żeby nigdy do niej nic nie mówił to jest marzenie, o którym powiedziała chciałaby jeszcze kiedyś móc wyjść do kawiarni lekarza to to ma ma takie marzenia ludzie są są sami sobie winni, jeżeli żyją w ubóstwie tak mówi ponad 20% z nas i teraz znowu taka sytuacja myślę, że ja mam wielki przywilej urodziłam się w rodzinie, dla której to było oczywiste, że edukacja jest ważna, a pan Maciek urodził się w rodzinie, w której było oczywiste, że wszystkie pieniądze wydaje się na alkohol został z tej rodziny wzięte do domu dziecka jako już nastoletni chłopiec z tego domu dziecka ukończył szkołę zawodową wyszedł z tego domu dziecka nie miał, gdzie jeść musiał wrócić do tego samego miejsca, ponieważ po i kilku miesiącach tam po prostu, a stwierdził, że no jego życie tam nie będzie nigdy wyglądało normalnie to ma w tym momencie 19 lat mieszka w pustostanie ma pracę, ale nie jest w stanie za to pracę wynająć mieszkania jeszcze myśli to się kiedyś zmieni i stara się utrzymać na powierzchni jest strasznie dzielnym młodym człowiekiem i naprawdę nie jest niczemu winny, że w takiej sytuacji, więc myślę, że te właśnie chciałabym chciałabym, żebyśmy patrzyli na biedę nie jak na biedę tylko na człowieka w jakimś kryzysie w jakiej sytuacji, w której się z nas, żebyśmy się zastanowili co jest tego przyczyną czy mamy jakiś wpływ, bo wciąż no właśnie jestem optymistką wierzę w to, że tak mamy wpływ nie ma nie zmienimy całego świata, ale możemy trochę poprawnie się świat trochę naprawić świat przynajmniej 1 osoby, która jest obok nas no to proszę jeszcze właśnie tych, którzy chcieliby więcej na ten temat dowiedzieć może uwrażliwić trochę i zacząć od tych problemach myśleć właśnie w kategoriach statystycznych, gdzie można znaleźć państwa raport i szlachetna paczka kropkę PL tam jest raport obiedzie mamy też osobną stronę, czyli raport obiedzie po prostu kropkę PN raport będzie kropkę PL to strona, której raport jest i tak proszę proszę czytać proszę przeczytać mnóstwo historii mnóstwo opowieści to są historie z tego roku, ale też powiem, że dla osób, które chcą też dowiedzieć jak wiele w Polsce wygląda to jest też dobre opracowanie merytoryczne z 1 strony są historie prawdziwych osób z drugiej strony te wszystkie dane statystyczne te wszystkie progi i takie informacje, które zwykle nie mamy również w tym raporcie się znajdują polecam, a pani bardzo dziękuję za nasze spotkanie dla mnie poruszające wielu wielu fragmentach no właśnie za to uwrażliwianie, bo wydaje się, że wtedy jakoś będziemy lepsi pani Joanna Sadzik prezeska stowarzyszenia wiosna, czyli organizatora szlachetnej paczki była naszym pierwszym gościem bardzo dziękuję rozmów bardzo dziękuję Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz jest już z nami anonsowany drugi gość pan prof. Arkadiusz Karwacki katedra badania jakości życia i socjologii stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu dobry wieczór dobry wieczór to jeszcze pana chciałem zapytać o to czym, o czym rozmawiałem z panią Joanną Sadzik z stowarzyszenia wiosna, bo rzeczywiście zaskoczyło mnie to jak szlachetna paczka, robiąc swój raport obiedzie w 2022 roku próbowała nam zwrócić uwagę czym naprawdę jest bieda, że właśnie, owszem, też mają świadomość tych wszystkich takich statystycznych danych, które się opracowuje pewnie jakiś dla też i powodów tworzenia polityki społecznej ale, żebyśmy właśnie inaczej na nią patrzyli wtedy będziemy o nim inaczej myśleli, bo np. bieda zaczyna się w barze mlecznym, gdy ktoś zamawia pół pomidorowej, bo porcja podrożała o 6gr albo bieda zaczyna się przy łóżku dziecka w śpiączce, cytując słowa przez całą dobę, bo gmina nie zapewnia opieki wytchnieniowej zasiłek nie starcza, żeby opłacić ją samemu bieda zaczyna się tam, gdzie rodzice piją stosują przemoc dorosły, który jako dziecko został oddany w pieczy zastępcą mieszkają dziś w pustostanie od obcych słyszy wyłącznie, że jest sam sobie winien, bo jest leniem jak naukowiec by definiował biedy tak, abyśmy nie tylko właśnie ją widzieli statystycznie ale, żebyśmy ją na jakimś sensie czuli, żeby być na nią potem właśnie uwrażliwienie główny narrator szlachetnej paczki ogromnie się podoba ogromnie się podoba, dlatego że zresztą pan redaktor wyeksponował przed chwilą to już nie jest tylko wyłącznie jakaś wymierna wartość pieniądza, której nie mamy czy lokujemy się poniżej określonej linii ubóstwa, więc wprowadzamy do statystyk tylko wyłącznie właśnie jak jeszcze pieniędzy, którą dysponujemy lub nie, ponieważ taka presja części, odnosząc już do sytuacji niezaspokojenia tych najbardziej elementarnych potrzeb, które tradycyjnie, za które uznajemy wyżywienie ubranie schronienie w taki sposób ujęcia biedy to by początek historii takiego naukowego nazwijmy to właśnie takiego tu obiektywizm ująć tego podejścia do tego problemu społecznego, jakim jest bieda tymczasem od tej może być schyłku dziewiętnastego wieku, kiedy tu naukowe publikuje podejście do o tego problemu się urodziło mu dokonał się bardzo duży zwrot, który jednocześnie pozwala nam dostrzegać więcej patrząc na sytuację osób ubogich to ten zwrot uwzględnia i pracę chociażby literatom sen, który wprowadził pojęcie relatywnej deprywacji, a więc zwrócił uwagę na ten aspekt porównania mojej sytuacji sytuacji inne taki twórczy proces, w którym często nawet nie jest istotne to czy masz buty ale jakie masz buty trzymasz jedzenie ale jakie właśnie masz jedzenie czy to znaczy, z której półki nawet, jaki produkt jest w stanie wrócić do swojego koszyka ten aspekt budowania obrazu siebie samego stosunku do tego na co mogą liczyć na co mogą pozwolić sobie inni i do tego jeszcze w tym urząd w tej ewolucji dym filmie mowa Ania pojmowania problemu ubóstwa istotne było wprowadzenie tej perspektywy subiektywnej tak jest subiektywizm żyjących znaczy ważnym pytaniem czy my jesteśmy w stanie za biurka, próbując konstruować te granice, odwołując się do tzw. koszyków dóbr usług, licząc te minimalny środki potrzebne do uspokojenia konkretnych potrzeb jesteśmy w stanie uchwycić tak naprawdę doświadczeniu człowieka, który statystycznie nawet może mieć dochód, który lokuje powyżej takiej granicy, ale jego codzienność potrzeby konkretnej jednostki wynikające z uwarunkowań zdrowotnych uwarunkowań związanych z potrzebami cyklu życia rodziny tak naprawdę nie pozwalają na to, żeby zbudować poczucie bycia osoby nie biednej dlatego też, kiedy dzisiaj myślimy o obiedzie to mamy no uwadze oczywiście coś co nazywamy tym absolutnie stycznych rdzeniem ubóstwa, jakim jest materialny niedostatek, ale nie możemy na tym poprzestać tylko ten materialny dostatek jest w jaki sposób otoczone taką nad budową w postaci czegoś co w nauce nazywamy aspektami relacyjną symbolicznymi, które są równie konstytutywną dla doświadczenia ubóstwo, a to jest poczucie niemożności poczucie bezradności poczucie bycia gorszym poczucie braku podmiotowości poczucie zniewolenia poczucie obnaża oddzielania własnej godności itd. itd. więc raport szlachetnej paczki z tymi racjami historiami tak naprawdę obrazuje nam to doświadczenie i w zakresie niedostatku materialnego, kiedy Musze środki którymi dysponuje gdzieś tam dzielić przez przez no właśnie ten asortyment, którego potrzebuje przerwy dłuższej perspektywie, ale jednocześnie także on jest nasycony tymi aspektami relacyjnymi symbolicznymi, czyli różnymi uwarunkowaniami rodzin, których czasami nawet sam ten sam pieniądz przestaje być aż tak bardzo istotne na pierwszy plan wysuwa się właśnie doświadczenia jakiejś niemocy niemożności poczucia bycia gorszym poczucia bycia zepchniętym na margines poczucie braku kontroli nad swoim życiem braku wpływu i szansę na odmianę sytuacji, kiedy nawet, jakimi środkami dysponuje, żeby przetrwać biologicznie, ale nie ma możliwości zaspokojenia wielu istotnych i z perspektywy dzisiejszych standardów życia zbędnych tak naprawdę potrzeba często wyższego rzędu tylko ja się zastanawiam, bo z 1 strony to wszystko jest strasznie przekonujące i rzeczywiście nawet proste zwrócenie uwagi w kontekście np. tych kryteriów prawda związanych z PiS z progiem ubóstwa czy wynagrodzeniem średnim czy minimalnym, że przecież właśnie to wszystko też choćby geograficznie zróżnicowane, że sytuacja osoby mieszkającej w dużym mieście oczywiście zawsze coś jeszcze może powiedzieć to niech nie mieszka tak, ale wiemy, że to nie jest takie proste i osoby mieszkającej dziś tam w małym miasteczku, czyli czy wiosce, że te pieniądze też inaczej liczy tak dalej ale, ale czy czy taka próba pokazania nam właśnie tego zjawiska ona ułatwiać utrudnia, bo na dobrą sprawę można by powiedzieć, a teraz oczywiście proście, że w takim razie państwo nie może prowadzić polityki społecznej, jeżeli miałoby się pochylić niemal na każdym przypadkiem indywidualnie, że muszą być pewne uproszczenia, nawet jeżeli właśnie, widząc potem konkretne przypadki odnajdziemy tam jakieś elementy niesprawiedliwości pan redaktor zwrócił uwagę niezwykle celnie na ogromną potrzebę modernizacyjną jeśli chodzi o funkcjonowaniu polskiego państwa i relacji do potrzeb obywateli jednocześnie to ta wątpliwość czy jesteśmy w stanie pochylać nad tymi przypadkami czy polityka społeczna jest w stanie znaleźć instrumenty na te zniuansowane doświadczenia to moja odpowiedź jest taka gra zdecydowanie państwo jest w stanie i powinno to robić poprzez wszechstronne inwestycję w usługi społeczne i to jest tak naprawdę wyzwanie dzisiejszych czasów budowanie systemu, w którym obywatele i co ważne niezależnie od swojego statusu społecznego będą mili swoich lokalności tam, gdzie funkcjonują dostęp do wysokiej jakości usług społecznych, w których w 1 miejscu w takich punktach i koordynacji, ale także jednocześnie działania po stronie podażowej jeśli chodzi o usługi będą w stanie, którą wadzić skuteczną spójną lokalną politykę właśnie budowania oferty dostarczania obywatelom usług i tutaj w zależności od tego jakie są możliwości finansowe, jaka sytuacja ekonomiczna konkretnych obywateli albo w formule bezpłatnej RoboForm częściowo płatne od formule pełni płatnej, ale także z konkretnym z taką czytelną informację, o którym każdy obywatel niezależnie statusu w 1 miejscu dostaje pełną informację na temat usług, których potrzebuje, gdzie w, jakiej formule może tych jest ich usług, z których usług szeroki i usług opiekuńczych i usług rehabilitacyjnych i usług reintegracji innych i readaptacji innych w kontekście osób opuszczających zakłady karne właśnie wszechstronnej rehabilitacji społecznej zawodowej i zdrowotne osób z niepełnosprawnościami i usług opieki wytchnieniowej usług tortu dorsz w kontekście nie wiem takiej złotej rączki, który seniorowi, który tak naprawdę, a także ograniczone środki jest to nie przyjechać i coś naprawić zrobić zakupy do Końskich tanki pielęgnacji jakiegoś kawałka działki tak dalej tak dalej i to co teraz mówię budowanie takiego systemu co ciekawe raz oczywiście wielu dzisiaj włodarzy gmin powiedział no jasne jak jak to sfinansować jak to zrobić jak znany właśnie miałem zamiar spytać te naturalnie próbuje odpowiedzieć mi od razu, że dzisiaj usługi społeczne powinny przestać być wyłączone z takiej oceny jako koszt tylko powinny być uznane jako inwestycja tak naprawdę i inwestycja na miarę tego momentu rozwoju, a także naszego kraju jako naszego społeczeństwa po tym okresie transformacji, gdzie w tym już na początku transformacji pomoc społeczną zrobiła swoje i oczywiście udawało nam się asekurować też sytuację socjalną Polaków się do formacji, ale dzisiaj już jest czas na zupełnie nowy model polityki społecznej właśnie zorientowanej na usługi, gdzie bardzo często zaniechanie, które ma miejsce dzisiaj skutkuje ogromnymi kosztami i mamy w Polsce rozwiązanie, które jest wyłączone ze sporów politycznych można powiedzieć, ponieważ mówię tutaj o ustawie o realizacji usług społecznych przez centra usług społecznych to jest ustawa, którą prezydent Duda wniósł do parlamentu, która co interesujące i pewnie mecz wyjątkowy także w naszych warunkach albo albo nieczęste zyskała poparcie wszystkich sił politycznych, ponieważ w Senacie zagłosowali za tą ustawą wszyscy senatorzy z kolei w sejmie tylko 1 osoba wstrzymała się od głosu, więc centra usług społecznych dzisiaj już w Polsce działają to jest nic z tych, które się rozwija ośrodki pomocy społecznej powoli przekształcają się już kolejne właśnie takie centra usług społecznych ustawa umożliwia i naprawdę polecałbym osobom zainteresowanym przyjrzeniu się jak te centra usług społecznych, które dzisiaj już funkcjonują w naszym kraju działają i w jaki sposób rzeczywiście poszerzają ofertę usług w jaki sposób wpływają na jakość życia mieszkańców i tych, których status społeczny jest wyższy, którzy dysponują wyższymi środkami, ale z ogromną radością przyjmują taką sytuację przykładowo, że może pojawić taki obywatel w takim centrum i od koordynatora indywidualnego planu usług, w którym normalnie chodzi o relacje nie jakoś tak przedmioty mające nie, zaznaczając jak jak dzisiaj czasami klient tego socjalu tylko jako obywatel, który przychodzi do takiej instytucji i np. sytuacji nowotworu wylewu udaru czy też zawału członka rodziny w 1 miejscu dostaje kompletną informację o swoich uprawnieniach o usługach, które są dostępne w formule darmowej przejazdu rehabilitacji opieki wytchnieniowej i ma zamiast 30 kartek, które zapisze adresami miejscami, gdzie tak naprawdę powinien się udać w takiej trudnej sytuacji rodzinnej w 1 miejscu stoi pakiet informacji, bo tam jest bank lokalnych usług, ale z drugiej strony jest też przestrzeń, gdzie usługi otrzyma też osoba o no właśnie niezwykle trudnej sytuacji, ponieważ rzecz jest tutaj też wracamy tak naprawdę do początku naszej dzisiejszej rozmowy często nawet naszych warunkach nie tyle jeśli istotne staje się czy aż tak bardzo istotnych Warta te pieniądze, które pozostały, które pozostają w naszej dyspozycji, ale usługi, które są dostępne bądź nie są dostępne i musi samodzielnie finansować gdzieś tam poszukujących na rynku, więc wszechstronnie taki właśnie rozbudowany i pół tężnie inwestycje właśnie usługi społeczne tak naprawdę pozwalają asekurować sytuację socjalną także wielu polskich obywateli, których dzisiaj właśnie warunkach inflacji w warunkach tych procesów, które suną bardzo dobrze znane tak naprawdę sprawuje powodują powodują, że żyje się nam coraz trudniej to jest jednocześnie system reakcji na te oblicza biedy, które bardzo dobrze znamy już od początku polskiej transformacji tu, że bieda Matt ma wciąż twarz dziecka i choć oczywiście transfery z programu rodzina 500 plus zmieniały sytuację socjalną rodzinom dzieci, ale wciąż jest wiele potrzeb niezaspokojonych wciąż jest tutaj potencjał do finansowania różnego rodzaju usług to to, że Polska bieda ma wciąż twarz kobiety i mówimy o tym zjawisku feminizacji ubóstwa tu też jest kwestia dostępności rodzin chociażby do usług opiekuńczych w kontekście opieki wytchnieniowej opieki nad osobami zależnymi, którą to pracy dzisiaj bardzo często wykonują kobiety i jednocześnie to praca często jak jest barierą w kontekście i aktywizacji zawodowej funkcjonowanie dziś na rynku możliwości pozyskiwania dodatkowych dochodów to także byłoby szans na przełamywanie czegoś co nazywamy obiektu za co ją biedy, kiedy byśmy różnego typu samorządach rzeczywiście dokonywali tych przekształceń i korzystając z tych dobry taktyk rozwijali właśnie systemy właśnie dostarczania usług społecznych, kiedy rzeczywiście samorządy odkryły by w usłudze inwestycję, a nie tylko wyłącznie koszt, więc w nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej wszystkie województwa wszystkie regiony, a sprawdzaliśmy to bardzo wyraźnie chociażby narodowej radzie rozwoju rady do spraw społecznych zabezpieczyły środki na usługi społeczne i właśnie na działania związane z utrzymywaniem podtrzymywanie funkcjonowania i powoływaniem nowych centrów usług społecznych i z pełnym przekonaniem mówię, że kiedy myślimy dzisiaj od odpowiedzi na problem ubóstwa na problem ubóstwa, który jak zdefiniowaliśmy go nie ma tylko wyłącznie wymiaru materialnego niedostatku, ale jest czymś więcej i powinien właściwie zniuansowane reakcje na różne typy doświadczeń jednostek czy też rodzin także w związku z różnymi sytuacjami w tych rodzinach tak dalej to nie mam najmniejszych wątpliwości, że inwestycja w tym wszechstronny system dostarczania, bo to musi społecznych jest inwestycją na miarę dzisiejszych czasów i tak naprawdę może być jednocześnie skokiem cywilizacyjnym nie kosztem tak jak mówiłem, ale niwelowanie ogromnych zaniechań, których koszty dzisiaj właśnie ponosimy ja w tym raporcie szlachetnej paczki widzę właśnie wiele tego typu zaniecha właśnie jeśli chodzi o usługi społeczne to wiem, że otwieram temat na nas na dłuższą rozmowę, ale no mamy jeszcze jakieś 4 Góra 5 minut chciałem trochę nawiązać do pana poprzedniej wypowiedzi, bo to też jest jakiś element, który gdzieś krąży prawda w tym naszym myśleniu o problemie pan mówi o różnych zjawiskach, jakie nastąpiły w szczególnie w pierwszych latach transformacji i też właśnie trochę takiej dziedziczone biedzie chodzi właśnie o to czy to wszystko, o czym jest do pokonania czy rzeczywiście tak jest może stereotypowe myślenie gdzieś są takie pod klasy już w Polsce w wielu regionach, gdzie ta kultura biedy wręcz zaczęła funkcjonować w związku właśnie z takim zaniedbaniem najczęściej się tu przywołuje oczywiście tt popegeerowskie tereny, ale czy czy czy można rzeczywiście jeszcze tam coś zrobić czy rzeczywiście można wydobywać takich ludzi, którzy właściwie nie znają innego życia do innego żyć pytanie jest niewątpliwie na bardzo długo i taką bardzo pogłębioną debatę i poproszę temat jest z wielu powodów bliski raz ze względu na zainteresowanie właśnie tym kulturowym wymiarem reprodukcji społecznej kulturowej ubóstwa, którym zajmowałem się też publikował na ten temat w 2 moc ze względu na to, że jestem dzieckiem PGR i te środowiska i funkcjonowanie są także z tej perspektywy bardzo bliskie odpowiedziała na razie się już umawiam się mówimy kiedyś na specjalną rozmowę, ale dzisiaj tylko proszę o taką końską bazował na odpowiedź odpowiedź brzmi wtedy wówczas w ten sposób, że naturalnie kulturowe wymiar ubóstwo jest wciąż dyskusyjny prowadzimy jako badacze spory także na ile rzeczywiście mówimy tutaj o odmiennym od chociażby tych niższych warstw klasy ludowej klasy pracującej klasy Robotniczej o odmiennym sposób systemie wartości norm postaw celów życiowych i na ile zmiana sytuacji chociażby materialnej sytuacji jakiś taki ekonomicznej członków tego co możemy potencjalnie nazywać kulturą biedy czy podklasy wykształconą kulturę biedy udział osobiście ogromnie lubię tego typu polityki od sami używałem podklasa, które nie wszystkim podklasa, ponieważ musimy ogromnie dbać o język także poprzez socjologii problemu spocznie polityki społecznej, ponieważ takie pojęcia wykluczony jak właśnie podklasa one mogą żyć swoim życiem i choć mają potencjał odczytywania pewnych złożonych procesów dotykających ludzi to jednocześnie mogą stawać się narzędziem stygmatyzacji w relacjach między godzinę przed między UE kształcą innymi przez nas właśnie taką terminologią pracownikami służb społecznych, a ich klientami, więc ja jestem bardzo ostrożny z używaniem tych pojęć raczej jestem na drodze poszukiwania takich pojęć, które miałyby tego odium właśnie naznaczenie stygmatów tak jak i na pewno zdecydowanie podklasa pod człowiek podklasa brzmi okropnie tak to się w ogóle źle kojarzy proponowała zdecydowanie tak, ale jeżeli mówimy o taki utrwalony w biedzie biedzie, gdzie mamy do czynienia z pewnym okrzepły mi przekazywanymi z pokolenia na pokolenie normami wartościami postawami to niewątpliwie tak takie procesy transmisyjnym maju nic tak to jest to są pewne style życia, które są w jaki sposób okrzepła i oczywiście my jako badaczy musimy zauważać ich podstawy w jaki sposób ciągle tworzą w jaki sposób także funkcjonowanie innych agent wpływu niż tylko rodzina podtrzymuje także wzorce tego typu dyspozycję postawy wśród kolejnych pokoleń dajmy na to byłych pracowników PGR czy też byłych pracowników przez przemysłu włókienniczego gdzieś tam w okolicach Łodzi czy też na Śląsku w tym momencie gdzieś tam w tych rodzinach pogórniczych więc, ale jednocześnie są przykłady także skutecznych działań reintegracja my jednak, że tu muszą być kompleksowe działania sam doświadczenia w pracy takiej ani mocy na reintegrację z przedstawicielami grup, które mogą być pozornie nazwane tymi, które już nie rokują funkcjonują oni w obszarach bez wstępu również o nich zapomnieć tymczasem wejście no już świat tych ludzi, które chociażby kapitalna książka Tomasza Rakowskiego łowcy zbieracze praktycy niemocy, która pokazywała my możemy mówić to są bezrobotni nieroby, którzy gdzieś tam tylko wyłącznie próbują koszty socjalu, a ten etnolog tak zły Invest Warszawskiego chodzi by świat zoomie mamy tam czynnie zupełnie innymi formami aktywności niż my je byśmy chcieli zobaczyć Otóż to jest jednak aktywność jest odkrywanie pewnych zasobów odwoływanie się do konkretnych wartości u rodziców lub pracy z rodzicami poprzez odwołanie do dobra dzieci, bo każdy na rodzinie nawet tej obarczony tak z problemami odwołanie do przyszłości dobra dzieci tak naprawdę jest przestrzenią spotkania z tymi, którzy chcą prowadzić działania takie integracyjne daje potencjał do tego, żeby osoby, która dziś nieufna niechętna bierna i jakby opartą o własną logikę nagle mamy partnera rozmowy do współpracy w jakimś przedsięwzięciu integracyjnym mam doświadczenia tego typu pracy, więc powiedzieć, że się nie da absolutnie nie mógł pisze no to jestem pewien, że się wkrótce znowu usłyszymy, acz bardzo dziękuję pan prof. Arkadiusz Karwacki katedra badania jakości życia socjologii stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu był naszym gościem raz jeszcze wielkie dzięki bardzo dziękuję dobry wieczór podziękowania dla Małgorzaty Raczyńskiej, która audycję wydawała jutro usłyszymy na tej samej porze, a zatem do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA