REKLAMA

"Żeby rano z teatru wymiatali setki guzików". Anton Czechow i jego "Jednoaktówki"

OFF Czarek
Data emisji:
2022-12-14 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:11 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kolejny gość w dzisiejszym programie to pani Agnieszka Lubomira Piotrowska tłumaczka literatury rosyjskiej znawczyni teatru kultury rosyjskiej kuratorka projektów teatralnych dzień dobry witam panią bardzo serdecznie tym dobry pewnie jeszcze do niedawno albo chwilę temu powiedziałbym, że kuratorka projektów teatralnych w Polsce i w Rosji no ale jak rozumiem ta sytuacja zmieniła się 24lutego tego roku i w co musiał się pani przebranżowić, a no mu musiałam tak idą w jakby z Rozwiń » musiałam zostawić to czym się zajmowała przez 22 lata i teatr rosyjski i współczesna dramaturgia proza rosyjska NATO w tym momencie jest u nas nie wzbudza zainteresowania i nie ma się czemu dziwić i też chaos w takich czasach naprawdę tam mam wrażenie, że tam teraz nic nie powstaje, że ci twórcy moi przyjaciele, z którymi utrzymywałem stały kontakt od lat porozjeżdżali się po różnych zakątkach świata od Gruzji i Armenii Uzbekistanu przez Finlandię to nawet Sri Lankę i i próbują przeżyć i przetrwać i to nie jest moment, żeby mogli coś tworzyć i bęc ja się zajmuję i tak już od lat zajmowałam się głównie właśnie klasykami i Czechowa trochę golem, a i dziś, więc skupiłam wróciłam do tego czym się zajmowałam plus ja też już wcześniej tłumaczyłam trochę dramaturgii ukraińskiej białoruskiej często jest wciąż rosyjskojęzyczna białoruska to w ogóle w większości jest rosyjskojęzyczna, więc CE teraz też tymi autorami zajmuje tłumaczy ich sen no i też dużo pracuje dla ZAIKS-u jestem członkinią sekcji dramaturgiczne jestem w zarządzie tej sekcji jest to też w komisji rewizyjnej z u tych głównych władz Sachs ZAIKS-u i tam ramy się dużo dobrego zrobić dla twórców polskich proszę to musi być jednak bardzo takie oczywiste uczucie człowiek poświęca kilkanaście kilkadziesiąt lat swojego życia próbuje budować most próbuje zapoznawać polską publiczność ze współczesną twórczością i nagle ktoś mówi no dobrze to teraz to już nie jest kultura, które chcemy rozmawiać już nie jest kultura, której ktoś chce pokazywać to już pełnienie jest kultura to sam wystawiać czy też może nie warto nawet dzisiaj tłumaczyć, bo upłynie trochę wody różnych rzekach, zanim rosyjska kultura nawet klasyczne powróci do Łask do początku wojny i rzeczywiście też no i ja byłam bardzo no absolutnie zdruzgotana tym ten co się działo w zasadzie nie byłam w stanie też nawet pracować czymkolwiek się zajmować tylko śledziłam co się dzieje w Rosji Ukrainie co moich przyjaciół ukraińskiej chcą moich przyjaciół rosyjskich bardzo wielu musiało uciekać szybko, bo zaczęli od no od razu zaprotestowali a, toteż były tragiczne sytuacje, gdzie pod osłoną nocy i jakimś autem służbowym z jednej z ambasad, kto tam mogą uciekać przez granicę bo, bo groziło więzienie, a więc no w ogóle nie było miejsca na myślenie o kulturze teraz widzę, że też szedł i teatry widzowie jednak chcą tę tej klasyki, która jest tak naprawdę dziedzictwem światowym tak jak np. właśnie Czechow Gogol zresztą Gogol był Ukraińcem Czechow też częściowo natomiast współczesna literatura oczywiście myślę, że za jakiś czas je będziemy się otwierać no i na tych ludzi, którzy uciekli z Rosji, którzy od razu zaprotestowali przeciwko wojnie i którzy będą tworzyć kulturę za granicą no ci, którzy ją poparli no to z ja bym ich nie chciała w ogóle znać, więc i na szczęście nie mam takich znajomych, którzy by poparli wojny i dobrze się czuli w tej sytuacji w tym kraju w no właśnie sprawa jest trudna, bo czasami te paliwowym taki taka próba czarnobiałego spojrzenia na kulturę sprawia, że np. tacy twórcy jak Sergiej Łoźnica nagle stają się persona non grata np. w Ukrainie mówią także, dlatego że one właściwie dzisiaj miejsce ma premiera sztuki w jego reżyserii na podstawie łaskawy Jonathana Littella w Wilnie i tata kontra Wilnie pracuje i to pracuje w teatrze stażysta bardzo ciekawa co z tego wyniknie no by wielu takich znaczących twórców również rosyjskiej kultury, którzy sprzeciwili się wolniej i wyjechali na Zachodzie pracują dostają jakieś nawet czy rezydencje czy posady etaty i w instytucjach kultury i no i tworzoną niestety Putin niszczy 2 kultury 2 narody rosyjską kulturę też zniszczą tam prawie nikt nie został to dobry i była taka naprawdę ucieczka, a milionów ludzi to i Alicji podobno dostał ostatnio czytałem w mediach niezależnych rosyjskich, że w Rosji już brakuje ponad 1 000 000 pracowników, a ci no wszyscy wyjechali, więc na ten kraj się po prostu rozsypie i trzeba będzie kiedyś budować odnowa i jestem ciekawy właśnie wrażeń po tym, spektaklu, który nosi tytuł linii, czyli Erynie ciekawy ciekawy trend także, dlatego że mówię o tym spektaklu w reżyserii Sergieja Łoźnicy, dlatego że ona tytuł jak Polski serial telewizyjny ma pani z tym związane jednocześnie maja Kleczewska także całkiem niedawno też wyreżyserowała łaskawe także ciekawa także śląskim teatrze śląskim także ciekawe gospodarstw i ja byłem na próbach generalnych do Rimini łożnicy no w interesujące muszę powiedzieć chociaż przed na razie tylko tyle bo, bo wie co innego jeszcze jest przed przed dzisiejszą premierą ale, ale bardzo bardzo ciekawie to różnica postrzega wiem, że porusza jednak temat bardzo on niepopularne także w czasach, kiedy wiele osób opiera się, aby na świat patrzeć w sposób czarno-biały, czyli albo mówimy dobrze albo nie mówimy wcale albo mówimy źle albo nie mówimy wcale taki żadnych odcieni szarości niestety tak się nie da to to jest niemożliwe w teraz patrzenie w ogóle kiedykolwiek pana ten sposób na świat na ludzi dobrze to właściwie trochę porozmawialiśmy sobie o sytuacji tłumaczy tłum Maciek literatury w rosyjskiej, że no dobrze to, że to wiadomo natomiast Czechow w czy można sytuacja nie sprawiła, że przestała pani tłumaczyć Czechowa, bo zależy to pani taki wielki projekt, że całego Czechowa o od ADO Zet piórem i umysłem sercem 1 tłumaczki tak dokładnie aż 12 lat pracy nad nad dramatami Czechowa, a 2 lata temu wyszedł to wydawnictwo oficyna i tam dużych dramatów to też było było coś zupełnie nowego na polskim rynku, bo w 1 tomie zebrany dokładnie wszystkie duże dramaty łącznie z pierwszą pierwszą wersją, ale i dramatu Iwanow, bo znamy Iwanowa tragedię, a nie znamy Iwanowa komedii oraz leszczy, czyli pierwszy wariant wujaszka wani, a także te wszystkie duże dramaty ukazały się 2 lata temu okazały się też na naszym rynku już ogromnym sukcesem, ponieważ w ciągu miesiąca sprzedał się pierwszy nakład i były jeszcze 3 dodruki i ten trzeci dodruk szyk kończy i właśnie wychodzi kolejny tom poświęcony jednak tu com Czechowa dobrze to tutaj na chwileczkę się zatrzymamy, bo zbliżają się informacje my po informacjach wracamy i tych jednak Tuska porozmawiamy pani Agnieszka Lubomira Piotrowska tłumaczka literatury rosyjskiej opowiadał swoim najnowszym literackim dziecko wracamy po informacjach wówczas jak pani Agnieszka Lubomira Piotrowska tłumaczka literatury rosyjskiej znawczyni teatru kultury rosyjskiej kuratorka projektów teatralnych opowiada o 1 aktów kach Antona Czechowa, które ukazały się nakładem wydawnictwa OFFicyna i to jest kolejny krok w takim projekcie, aby przetłumaczyć całego Czechowa, a cóż jest jednak uszkami Czechowa nie tak one nie są przetłumaczone nie są przetłumaczone tak jak pani sądzi, że powinny były być to w ogóle nie o to chodzi, że ja uważam, że powinny być jakoś inaczej przetłumaczone tłumaczenie się bardzo szybko starzeją zmienia się postrzeganie autora zmienia się nasza wiedza pogłębia na temat życia twórczości i zmienia się też tor język zmienia się w przypadku dramatów też język sceniczny, a dramaty Czechowa były tłumaczone 5060 lat temu ostatnio to samo dotyczy jednak Turek, które są i jest 11 tak naprawdę znamy 45, chociaż pozostałe też były tłumaczone 1 tylko nie była dotychczas tłumaczona i Tatiana Rypina i bardzo ciekawy tekst w ogóle jednoaktówki są zadziwiające, bo pokazują jak Czechow był nowoczesnym autorem jest jak postrzegał scen język sceniczny i ja był takim wstępem do tego co się później w dwudziestym wieku dramaturgii w tym 3 w działo i one są zupełnie inne niż duże dramaty i momentami ma się wrażenie, że to w zasadzie, jakby inny autor pisał z sam Czechow nazywał je wody willami one są wszystkie komedia ami, ale jest to jednak taki typowy dla rosyjskiej kultury i szczególnie dla Gogola tutaj i Czech trochę idzie za golem w tym śmiechu przez duży w tych małych historii kach mamy bardzo duży przekrój postaci z różnych warstw społecznych w różnych sytuacjach, które pokazują te w tę naszą codzienność naszą psychologię to nasze po gubienie przerażenie są 2 sztuki poświęcona alkoholizmowi zresztą 1 była właśnie nawet zakazana przy wielkiej drodze od razu cenzura zakazała publikowania i wystawiania tej sztuki, ponieważ one pokazuje ostatnie stadium alkoholizmu ziemianina i w związku z tym co było zakazane Czechów dobrze znał wszystkie etapy, ponieważ jego młodszy brat malarz bardzo utalentowany malarz w wieku 20 paru lat zmarły właśnie bonie wasz był alkoholikiem narkomanem i tak jak w dużych sztukach w tych małych sztukach też Czechow opisywał siebie swoich bliskich sytuacje podpatrzone w czasie to swoich pobytów również w Ukrainie, bo o tym pisze we wstępie Czechow bardzo mocno był związany z Ukrainą tam sporo czasu spędzały kupował tam domy i później w na Krymie odpoczywał i leczył się już pod koniec życia tam napisał swoje największe dzieła tam miał romanse i przyjaciół bliskich co dawne życie, ale w tylko krótkie, bo 44 lata niestety i choroba zabrała jednak Sówki to jest poziom taki klimat absurdu, czyli zupełne zerwanie z czymś na co w często, jeżeli nie zawsze zwracają uwagę na świat krytycy czy jakiś związek przyczynowo skutkowy z Get no to to jest i zawsze sytuacja wyjściowa w tych małych sztukach, że dochodzi do jakiejś absurdalnej sytuacji najprostszym życiu codziennym i ten właśnie mały człowiek, który jest przygnieciony absurdem codzienności próbuje się z tego wydobyć, a my się z tego śmiejemy później analizujemy to również, spoglądając na własne życie Czechow też on miał bardzo specyficzne poczucie humoru lubił też są nad sobą ironizował, więc one potrafiły napisać do przyjaciół, że właśnie sklecił parszywy wódką komedię mówiąc właśnie kolejnej i kolejnej jednak chce, ale jednocześnie też bronił tych jednak tu jak mówił, że w listach że, że to wcale nie jest łatwiej napisać jednak Sówka wręcz trudniej, a żeby zawrzeć na tych kilkunastu 20 paru stronach całą historię człowieka jakości ważną zmianę w jego życiu i zaprezentować charakter i jeszcze rozśmieszyć, bo Czechow uważał, że ten ktoś śmie je tam jest zdrowy i absolutnie śmiech był wg niego bardzo potrzebny w teatrze i namawiał znajomych dyrektorów teatrów, aby wystawiali jak najwięcej komedii no też trzeba pamiętać, że Czechow miał bardzo specyficzne poczucie humoru, bo tak jak mówiłam wcześniej w pierwszym tomie ukazały się w 22 warianty sztuki Iwanow z w dramacie Iwano główna postać czując, że no jest to człowiek głębokiej depresji i czując że call ucieczka przed depresją przed tym swoim mrokiem, a w kolejny ślub z młodą kobietą nie ma sensu i tuż przed ślubem popełnia samobójstwo natomiast w wariancie komediowym ten sam bohater żeni się podczas wesela przysiada sobie na krzesełku umiera na zawał i to wg Czechowa jest dla nas bardzo zabawne komediowe rozwiązanie dot w pewnym sensie tak, ale jeszcze cechy to jest zabawne, bo o kojarzymy Czechowa oczywiście ze sceną, a jednak sam Czechow chyba zmagał się ze swoimi słabościami tutaj mówiąc słabości mam na myśli właśnie pisanie na scenę pisanie Redy dramatów mówi, że ciągle ciągnie ciągnie właściwie powinienem się skoncentrować tylko na opowiadaniach, ale nie mogę nie mogę nas napięć ciągnie ciągnie i ciągle pisał o tym, że nienawidzi teatru podkreślał, że nienawidzi tego środowiska teatralnego, a fałszywego zakłamanego, a jednocześnie coś go ciągnęło i w zasadzie po każdej sztuce podkreślał i przyrzekał wszystkim, że już nigdy więcej nie napisze nic dla teatru, po czym no wracał do tego i nie mógł pożegnać się z tym teatrem i całe szczęście że, że pisał dla teatru na wszystko, chociaż z niego i nie wierzył i on był w zasadzie załamany po każdej premierze, bo o uważał, że go nie rozumieją reżyserzy i i niże źle wystawiają przede wszystkim, a wszystkie jego dramaty, które on uważał to duże dramaty, którą uważał i podpisywał, że są to komedię wystawiano jako tragedię i on nie mógł z tym pogodzić to dobrze proszę zdradzić trochę kuchni tłumaczki nad czym pani praca, bo rozważa też cent te jednak cofki, które zostały ocenzurowane co tam zbyt wielu wersji nie ma, bo nigdy nie weszły na scenę tak, ale rozumiem, że były takie, które miały wiele wersji trzeba było się zdecydować na 1 albo połączyć te wersy jeszcze zanim doszło do tłumaczenia od dawna myśleliśmy wydawcą o tym, żeby pokazać polskiemu czytelnikowi również reżyserom Tatr logo, a aktorom, że jak Czechow pracował nad swoimi dramatami, bo oczywiście każdy autor pisze poprawia zmienia, ale zwykle usuwa wyrzuca te wszystkie wcześniejsze warianty, a Czechow to wszystko zbierał archiwizować w związku, z czym i Rosjanie takim największym wydaniu trzydziesto atomowym jego dzieł wszystkich wydali właśnie sztuki z wariantami zrobili Amerykanie w kilku krajach europejskich również ukazały się warianty dramatów Czechowa w Polsce nigdy nie były tłumaczone ja tłumaczyłam w warianty do kilku dużych dramatów po prostu tak, żeby pokazać reżyserom jak można jak jak można spojrzeć na postaci, bo choćby niedawno miałam premierę, bo pomimo, że właśnie jest wojna i i tak kultura rosyjska jest przystosowana częściowo to jednak Czechów zaczął wracać na ceny i niedawno miałam premiera wiśniowego sadu w Toruniu w teatrze Horzycy i właśnie tam reżyser skorzystał z tych wariantów, ponieważ z wariantami ach, Czechow rozszerzył 2 postaci, które są dosyć marginalne, ale ważne, czyli Charlotta i Fears sługa i gdzie oni hit sporych monologach opowiadają o swojej przyszłości i to niezwykle pogłębia postaci pogłębia sam dramat i w związku z tym postanowiliśmy, że no dramaty wyszły bez wariantów, ale jednak cofki wydajemy wariantami jest to oczywiście trudne do rozwiązania i szukaliśmy wyjścia Rosjanie drukowali te warianty na końcu książki, czyli czytelnik jeśli jest zainteresowany po prostu finalnym produktem to czyta po prostu książkę z 1 środkami tom z dużymi dramatami i ewentualnie na końcu książki sobie sprawdza, że na stronie tej tej przywary się tym tym był jeszcze taki wariant tego zdania dziękuję za dzisiejszą rozmowę pani Agnieszka Lubomira Piotrowska tłumaczka literatury rosyjskiej znawczyni teatru kultury rosyjskiej kuratorka projektów teatralnych była państwa moim gościem dziękuję serdecznie dziękuję bar informacje Szanowni Państwo już za kilka minut o godzinie 1140 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Wszystkie audycje, kiedy chcesz! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj, słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA