REKLAMA

Ustawa o SN i szwedzka prezydencja [podsumowanie tygodnia]

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2023-01-13 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:52 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór w piątek 13stycznia no nie umiem powiedzieć czy dzisiejszy dzień potwierdził klątwę czy choćby teorię o fachowości takiego dnia ja sam miałem bardzo butny nie mówiąc już o finale, którym jest jak zawsze wspaniałe spotkanie z państwem z ciekawymi gośćmi, którzy skomentują najważniejsze wydarzenia mijającego tygodnia natomiast w polityce to właśnie nie wiem czy to co się dzisiaj stało to pech czy nie z pewnością wydarzeniem Rozwiń » tego piątku było głosowanie w sejmie nad ustawą PiS-u, która docelowo ma odblokować pieniądze z Kate o, a która zakłada m.in. przeniesienie spraw związanych z wykroczeniami sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w głosowaniu podzielili się wszyscy w obozie rządzącym część była za ustawą część przeciw niektórzy mimo obecności w sali plenarnej wyjęli karty do głosowania w ten sposób zademonstrowali swój stosunek do tego projektu podzielona wyszła z tej historii opoz. 122 posłów koalicji Obywatelskiej wstrzymało się od głosu, a przeciw ustawie były 2 posłanki tego klubu to rozłamu doszło też klub lewicy większość się wstrzymała, ale sześcioro posłów poparło o odrzucenie ustawę wstrzymało się 22 posłów PSL, a także w gronie małych kół nie było widać jednoznacznego stanowiska to niezwykła sytuacja no właśnie nie wiem czy pechowa czy może nie wiem natomiast, że po raz kolejny PiS zręcznie rozegrał tę partię nie mając większości w swoim obozie zaczął trąbić na całą Polskę, że odrzucenie ustawy przez Sejm będzie zdradą opozycji, która od miesięcy krzyczy, że pieniądze kpi są potrzebne jak tlen nic nie mówili, że o zdradę oskarżają ich koalicjanci solidarnej Polski, że w debacie o usta większość polityków Zbigniewa Ziobry mówiła o skandalicznej sytuacji, kiedy w Brukseli pisze się polskie ustawę to, ale przekaz ogólny prawda i mediów prorządowych był taki, że jak coś pójdzie źle to winna będzie opozycja paść rzeczywiście trochę pogubiła nie wiedziała co zrobić by wyjść z tego twarzą, a wiele autorytetów wskazuje, że to projekt niekonstytucyjny, że nie wolno popierać czegoś co łamie ustawę zasadniczą skoro się przez wiele już lat no mówi, że trzeba w Polsce przywrócić praworządność w ale okazuje się, że w polityce nawet oczywiste oczywistości nie są oczywiste mamy zatem ciekawą sytuację, która może mieć bardzo dalekosiężne konsekwencje o nich porozmawiam z panem prof. Sebastianem Gajewskim prawnikiem analitykiem politycznym centrum imienia Ignacego Daszyńskiego to oczywiście nie będzie jedyny temat, ale z pewnością od niego zaczniemy tak z pewnością początkiem mojej drugiej rozmowy z panem dr. Arturem Szczepaniakiem analitykiem w programie Unia europejska w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych będzie świecka prezydencja w radzie Unii Europejskiej ta zaczęła się co prawda 1stycznia ale, ponieważ unijne instytucje po przerwie świąteczno-noworocznej dość długo budzą się ze snu no to ten start Szweda się przesunął, a nawet można powiedzieć że, że tych początków startów jest kilka dzisiaj też startowali u siebie świec w dalekiej kieruje na północy kraju, gdzie gościli dużą część składu komisji europejskiej przyszłym tych oczu też będą startować tym razem w parlamencie europejskim dokładnie we wtorek rano będzie też prezentacja priorytetów świeckiej prezydencji w naszej rozmowie będzie też spotkaniu Unia NATO o europejskiej dyskusji w sprawie czołgów dla Ukrainy dużo tematów czasu coraz mniej, bo się nieco rozgadany zatem startuję Maciej Zakrocki przedstawia ono jest nam już anonsowany pierwszy gość pan prof. Sebastian Gajewski prawnik analityk polityczny centrum imienia Ignacego Daszyńskiego dobry wieczór dobry wieczór panie redaktorze dobry wieczór państwu do rzeczywiście wydaje się, że takim ciekawym dla analizy mimo wszystko jest wynik dzisiejszego głosowania w sejmie ciekawym ze względu na to, że w każdym obozie politycznym dużym małym doszło do rozłamu no i teraz pytanie co z tego wynika czy to już pokazuje jakiś czas powolnego takiego właśnie rozpadu pewnego układu politycznego, który wytworzył po ostatnich wyborach czy mamy jednak do czynienia z taką kolejną zresztą z trudną zagrywką Prawa i Sprawiedliwości, które to no zmusiło w jakim sensie opozycję do popierania ustawy o, która jest dla tego obozu rządzącego ważna, ale dla, której sama nie miała większości no wreszcie doszło do sytuacji, w której ten szantaż spowodował że, że ustawa przeszła, a część przynajmniej krytyków działań opozycji mówi jak można było popierać coś co jest niekonstytucyjne skoro przez lata trąbiła, że trzeba walczyć z przypadkami łamania konstytucji moim zdaniem to strasznie skomplikowana łamigłówka, ale pewnie pan nam pomoże ją rozwiązać rzeczywiście łamigłówka jest skomplikowana i tego powodu, że jest skomplikowana i z tego powodu jak została rozegrana mówił tutaj o rozpadzie żadnego układu ani po stronie koalicji ani po stronie o pozycji jeśli jest to rozpad to na pewno jest w tym to w tym przypadku rozpad kontrolowany, bo prawo sprawiedliwość w punkcie wyjścia mogą procedować ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym tę ustawę związaną ze środkami krajowego planu odbudowy wg 2 scenariuszy pierwszy zakładałby współdziałaniem z opozycją to znaczy przyjęcie wszystkich albo części poprawek zgłaszanych wspólnie zresztą przez partie opozycyjne i w ten w ten sposób nie musieć w cie już troszczyć o większości dla tej ustawy w sejmie no i powodzenie tej ustawy w Senacie to by w zasadzie zamykało tę sprawę no ale partia rządząca zdecydowała się wybrać drugi scenariusz to znaczy odrzucić wszystkie poprawki zgłaszane przez opozycję i postawić opozycję trochę przed faktem dokonanym no trochę po prostu zastraszyć to znaczy sformułować taki szantaż polityczny, który sprowadza się do formy do powiedzenia no jednoznacznie albo popierać ustawę w tym kształcie no albo powiemy my albo w media, że nie popieracie tej ustawy środki krajowego planu odbudowy trafią do Polski właśnie z waszego powodu by tu rzeczywiście powstał taki dylemat czym to się skończy w gruncie rzeczy skończyło się to pewnym Cichy porozumienie między z prawem sprawiedliwością, które jak wiemy widziało już, że nie będzie miało głosów parlamentarzystów solidarnej Polski, a większością opozycyjną to znaczy na wykorzystano to, że do przyjęcia ustawy wystarczy zwykła większość nie większość bezwzględna w związku z tym głosy wstrzymujące się opozycji pozwoliły z łatwością uchwalić tę ustawę mimo tego, że prawo i sprawiedliwości brakowało głosów solidarnej Polski ja sądzę, że ten układ ten scenariusz, który stworzyło Prawo i Sprawiedliwość jest też rozpisany na kolejne kroki, bo zapewne Senat, w którym jest większość opozycyjna na niej się do ustawy poprawki pewnie te same lub podobne, które parlamentarzyści opozycji zgłaszali na etapie prac sejmowych potem ustawa wróci do Sejmu i tutaj już jak sądzę Prawo i Sprawiedliwość będzie mogło liczyć na solidarną Polskę w głosowaniu za odrzuceniem poprawek Senatu, bo tu bezwzględna większość jest już potrzebny, więc w zasadzie dzięki temu, że opozycja się wstrzymała prawo sprawiedliwość rozwiązało swój problem na etapie sejmowym solidarną polską, a wszystko co wydarzy się już w Senacie nie ma żadnego znaczenia, bo zapewne o tym jestem przekonany partię Jarosława Kaczyńskiego w tym zakresie zdoła dogadać się ze Zbigniewem Ziobrą by tych kilkunastu posłów solidarnej Polski pomogło odrzucić poprawki Senatu z może rzeczywiście zarzucać opozycji jakiś brak konsekwencji, ale wydaje się, że mimo wszystko to rozwiązanie jest rozwiązaniem dobrym przynajmniej w płaszczyźnie wizerunkowej, bo z 1 strony godzi takie być może pan co sprzeczne dążenia bo, choć z 1 strony brak woli brania odpowiedzialności za rozwiązania, które są wątpliwe konstytucyjnie jedni mówią, że one są niezgodne z konstytucją inni tak jak ja mówią, że zgodne z konstytucją to one być może są tylko są zupełnie z konstytucją niespójne, a na pewno są to rozwiązania niefunkcjonalne, które co też ważne budzą wątpliwości co do zgodności z samymi kamieniami milowymi, bo jeżeli literalnie te kamienie milowe czytać to nie do końca ta ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym jest spełniona z drugiej strony brak woli wzięcia odpowiedzialności za brak środków z krajowego planu odbudowy, bo tak naprawdę to głosowanie, gdyby opozycja zagłosowała przeciw mogłoby zupełnie odwrócić tę dyskusję o środkach krajowego planu odbudowy, bo dzisiaj to temat kpi to temat niewygodny dla Prawa i Sprawiedliwości to temat, którym opozycja może zarzucać partii rządzącej, że z powodu partii rządzącej z powodu polityki wobec Unii Europejskiej z powodu i polityki w obszarze wymiaru sprawiedliwości tych pieniędzy nie ma ale gdyby zaś opozycja zagłosowała przeciwko tej ustawie to istniało ryzyko, że ta dyskusja zaczęłaby się toczyć inaczej to znaczy to Prawo i Sprawiedliwość zarzucało opozycji, że to z jej powodu te pieniądze nie trafiły do Polski i nie wiadomo, jakby to w kontekście kampanijnym w kontekście wyborczym się by skończyło, kto kogo bardziej przekona więc, ale moim zdaniem to jest jeszcze boom, który jeszcze kilka chyba poziom właśnie, które moim zdaniem komplikują ten obraz, dlatego że w czasie tej debaty sejmowej przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwości, zwracając się do polityków opozycji mówili jeśli będziecie przeciw, jeżeli zablokuje się na to przez was nie będzie tych pieniędzy, po czym za chwilę wychodził na trybunę sejmową nie wiem np. pan poseł wiceminister Kaleta solidarnej Polski mówił nie możemy poprzeć ustawy, która niszczy polską suwerenność, a na dodatek no jak możemy przykładać rękę do tego, że się pisze polskiej ustawy w Brukseli i dlaczego dlaczego przebija się bardziej ma się przebijać bardziej do opinii publicznej oskarżenie wobec opozycji, że ona nie chce poprzeć ustawy nie konstytucyjnej, a ma się nie przebić do opinii publicznej fakt, że zdaniem koalicjanta, który tworzy rząd to jest dopiero zdrada no uchwalanie na szybko ustawy, którą pisała Bruksela już pomijam to nieprawda tak ale, ale chodzi o o ten komunikat, więc zdaje się, że to jest naprawdę z strasznie skomplikowane również z punktu widzenia czegoś co nazywamy właściwą komunikacją to prawda to prawda jest to napięcie między przedstawicielami rządu, którzy przecież mają zgodnie z ustawą o radzie ministrów tam jest nawet taki przepis mówiący o tym, że wszyscy członkowie rady ministrów mają obowiązek w swoich wypowiedziach prezentować politykę rządu realizować tę politykę rządu to te napięcia te różnice między przedstawicielami rządu Prawa i Sprawiedliwości solidarnej Polski one są widoczne i rażącej zaskakujące, bo w gruncie rzeczy to się dosyć rzadko zdarza, żeby w tak fundamentalnych kwestiach członkowie rządu członkowie 1 koalicji rządzącej prezentowali różne stanowiska to jeszcze na sali sejmowej albo na posiedzeniu komisji w czasie, w którym procedowany procedowane jest projekt formalnie przecież przez rząd popierany, ale myślę, że z tymi różnicami między prawem sprawiedliwością solidarną polską to jest trochę także Prawo i Sprawiedliwość mają niejako wliczone koszty, a opinia publiczna w tym ta część, która śledzi bardzo to co się dzieje w życiu publicznym jest po prostu do tego już przyzwyczajona do tak po prostu jest to jest tak jak w jakimś wujem wujkiem, który zawsze na kolacji wigilijnej czy w trakcie świąt wielkiej nocy opowiada niesmaczne dowcipy wszyscy zwracają uwagę, a potem już nikt tego nie słucha, bo tak ma im odnoszę wrażenie, że solidarną polską i prawach i sprawiedliwością tak właśnie tak właśnie jest do budzi to zdziwienie budzi to napięcie, ale wszyscy wszyscy wiemy, że to tak po prostu funkcjonuje chyba chodzi to na plan dalszy natomiast ja odnosiłem wrażenie, ale wejdę sława ale dlaczego się też przebijać komunikat, który m.in. Donald Tusk przekazywał no rozumiem, że mówił to, powołując się na swoje doświadczenia premiera, że to jest w ogóle nie do przyjęcia, żeby premier rządu ze swoim ministrem spotykał się na negocjacje do oczywiście to wiadomo, że w obozach koalicyjnych zawsze jak w to najgorszy wróg koalicjant tak jakieś negocjacje prowadzi, ale tutaj one rzeczywiście są trochę przy otwartej kurtynie i ten premier z kimś takim petentem tego swojego ministra prawda no i i i że to jakoś mniej ma denerwować bardziej ma przebijać się właśnie komunikat, że to wstrętna opozycja próbuje blokować pieniądze kpi no to jest dla mnie jednak w działaczach opozycji tak to zainteresowanie tą taką kuchnią polityczną to znaczy, że tutaj premier Morawiecki spotyka się z ministrem Ziobrą, że prowadzone są negocjacje to są kwestie, które jeśli są przedmiotem uwagi są przedmiotem uwagi klasy politycznej dziennikarzy komentatorów oraz tej niewielkiej części opinii publicznej, która dziś zajmuje się bardzo intensywnie życiem publicznym śledzi to życie publiczne nie jest to kwestia fundamentalna są to kwestie, które gdzieś tam się pojawiają wymagają uwagi, żeby w ogóle je wyłapać natomiast kwestia środków krajowego planu odbudowy chociażby przez to, że tak bardzo długo się o nich mówi chociażby przez to, że one ten krajowy plan odbudowy jest przedmiotem sporu politycznego w Polsce dyskusji publicznej od bardzo długiego czasu angażującego to jest dyskusja angażująca opozycję i partie i partię rządzącą, że jedno wydaje się, że ten komunikat dotyczący przyczyny tego, że te miliardy z Unii Europejskiej nie trafią do Polski ma w punkcie wyjścia i czy jest czyjego powodu się wydarzyła w punkcie wyjścia ma większą siłę rażenia potencjalną siłę rażenia potencjalny większy ciężar niż te kwestie dotyczące pewnej politycznej kuchni na zapleczu zjednoczonej prawicy myślę to też jest taki mecz w ogóle komunikaty Donalda Tuska ma pewien problem w tym zapewne liczył się w momencie, w którym wraca do polskiej polityki na stanowisko przewodniczącego Platformy Obywatelskiej, że niestety jest przeszkoda prawna co do tego, żeby brał udział w takiej klasycznej debacie politycznej między liderami partii opozycyjnej, a premierem, czyli po prostu nie jest parlamentarzystą nie może sobie polemizować z Mateuszem Morawieckim z mównicy sejmowej dzisiaj ta mównica sejmowa wrażenie, że w szczególności w tej kadencji na gigantyczne znaczenie to jest to miejsce, gdzie te polemiki, które potem wszyscy oglądamy IQ i komentujemy się toczą być może też też tu jest pewien problem zrezygnowani takich bieżących komunikatów Donalda Tuska w opinii publicznej no no w takim razie jeszcze na koniec tego wątku w co zrobić prezydent, bo jeżeli teraz się okaże, że ta ustawa w zasadzie w tym kształcie, w którym on był przedstawiany do niego trafi, bo tak jak pan sugeruje poprawki senackiej nie zostaną potem zaakceptowane przez Sejm to co co może zrobić, bo właśnie powinien zawetować skoro twierdził na początku absolutnie nie może się zgodzić na zapisy, które będą podważały jego konstytucyjne uprawnienia mianowania sędziów i tam chodzi oczywiście tę kwestię na weryfikowania czy sędzia sędzią i do roszczeń i powinien ustawę zawetować wtedy co wtedy prezydent będzie winny temu, że nie ma pieniędzy, a ja myślę, że tutaj znowu są 2 scenariusze znaczy jeszcze scenariusz, wg którego może podążać prawo sprawiedliwość to scenariusz zakładający dogadanie się z Pałacem Prezydenckim samym prezydentem przed procedowaniem tej ustawy w sejmie znaczy przed tym posiedzeniem, czyli założenie takie, że prawo sprawiedliwość postępuje racjonalnie nie kierowało tej ustawy do prac sejmowych nie rozpoczynałby tych prac sejmowych nie chciałoby tych prac sejmowych tak szybko zakończyć, gdyby nie uzyskano przedni wstępnego porozumienia między partią rządzącą, a prezydentem rzeczywiście są pewne okoliczności, które mogą na to wskazywać, bo chociażby w we wtorek dzień przed posiedzeniem harmonogram obrad, czyli ta czasówka, która wskazuje co w jakiej kolejności się rozpatruje na posiedzeniu Sejmu wyjątkowo łuki ukazała się bardzo bardzo późno późnym wieczorem to z reguły jest znacznie wcześniej wiele osób komentowało właśnie w ten sposób, że nowe prawo sprawiedliwość zastanawia się czy ostatecznie procedować ten projekt ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym czy nie w oczekiwaniu na jakieś potwierdzenie ze strony prezydenta, ale może być też drugi scenariusz, w którym Prawo i Sprawiedliwość chce podobnie jak teraz opozycję to za kilka tygodni zaszantażować prezydenta i postawić przed faktem dokonanym ustawa została uchwalona mimo sprzeciwu części zjednoczonej prawicy prawicy mimo braku entuzjazmu ze strony opozycji mimo jakież było daleko idących uwag, które przybiorą postać poprawek Senatu no i albo prezydent podpisze ustawę no albo weźmie na siebie odpowiedzialność za to, że do Polski nie trafią środki krajowego planu odbudowy myślę, że ten scenariusz jest równie prawdopodobny, chociaż biorąc pod uwagę to, że to otoczenie prezydenta sam prezydent po tym, wstępnym etapie, kiedy bardzo mocno komunikowano przyczyny, dla których prezydent jest sceptyczny wobec tej ustawy prezydent uzasadnią te swoje wątpliwości dotyczące zarówno testu niezawisłości jak i tych kwestii związanych z powierzeniem spraw dyscyplinarnych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu też trzeba przypomnieć, że prezydent jest prawnikiem administrator listą w związku z tym ta materia jest mu zapewne bliska to teraz nastąpił jakiś takie wygaszenie tej tej aktywności no i nie słychać, żeby prezydent się jakoś obniża na to, że ta ustawa została w tym kształcie uchwalono, więc być może jakieś porozumienie zostało osiągnięte, ale nie zdziwił mnie nie zdziwił mnie scenariusz z szantażem można było powiedzieć, że przecież skoro się udało to na etapie Sejmu z opozycją to dlaczego ma się udać z prezydentem własnego obozu politycznego no czasu nam to sporo zajęła rzeczywiście, dlatego że ta łamigłówka wydaje się wyjątkowo skomplikowana wrócę trochę do swojej tezy po to, oczywiście, żeby żeby, żeby nieco prowokować o możliwej jakiejś dekompozycji mówił układu sił, jaki w parlamencie się pojawił po wyborach dziewiętnastego roku no bo jednakowoż te wpadki czy kłopoty ekipy rządzącej dużo już mówiliśmy dzisiaj o tym 1 głupocie związanym z nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym, ale w tym tygodniu też miało miejsce wydawać by się mogło my zdarzenie znaczące, bo skoro sam prezes partii Jarosław Kaczyński w listopadzie jeszcze ubiegłego roku ogłasza projekt ustawy dotyczącej powołania komisji weryfikacyjnej, która no miała sprawdzać wszystkie decyzje dotyczące bezpieczeństwa energetycznego Polski podejmowane po 2007 roku, kiedy się tam mówiło właśnie drakońskich jakiś karach dla osób, które mogły być nakładane przez tę komisję łącznie z niemożliwością właśnie występowania, że tak powiem życiu politycznym publicznym i raptem projekt samego prezesa przepada na posiedzeniu komisji sejmowej opozycja komentowała to właśnie jak nie idzie to nie idzie tak PiS przegrał głosowanie wniosek odrzucony rano przegrali głosowanie w sprawie wezwania na komisję komendanta Szymczaka ministra Kamińskiego brawo opozycja to m.in. wpis Piotra Borysa koalicji Obywatelskiej tonie to też nie jest sygnał, że coś no właśnie z tą kompozycją z tym układem sił świnki czuje, że coś pęka, że właśnie widać, że im bliżej końca kadencji obóz rządzący od taką zdolność sprawczą, z której słynął przez te lata Tracz i myślę, że i myślę, że nie tyle jest to dowód na to, że pojawia się jakaś dekompozycja dekompozycja postępuje ile jest to potwierdzenie tego stanu, który od dłuższego czasu po stronie zjednoczonej prawicy w parlamencie występuje to znaczy prawo i sprawiedliwości dysponuje bardzo kruchą większością w sejmie oczywiście jest to większość ona jest niewielka krucha sklecona z posłów z różnych ugrupowań różnych biografiach politycznych też chyba różnych poglądach i to nie jest niestety oczywiście z punktu widzenia Prawa i Sprawiedliwości powoduje, że takie wpadki się zdarzają takich wpadek będzie pewnie więcej tutaj przy tak komisja administracji spraw wewnętrznych ona nie jest takim dobrym polem dla Prawa i Sprawiedliwości przewodniczący jest w opozycji z lewicy wiadomo, że takie ław wpadki pewnie łatwiej się koryguje wtedy, kiedy ma się swojego przewodniej swojego przewodniczącego tutaj tak nie było głosowała przeciwko przeciwko tej ustawie Pani Poseł Anna Maria Siarkowska z solidarnej Polski wiemy, jakie są napięcia między PiS-em, a solidarną polską no została odwołana z tej komisji mają zastąpić Monika Pawłowska wcześniej z lewicy no to to ja obok przywołuje te te postać de historię trochę, żeby pokazać rzeczywiście jak trudnej sytuacji prawo sprawiedliwość, ale też z drugiej strony, żeby pokazać, że lot, mimo że mimo wszystko mimo tych wpadek ostatecznie i tak na tej sali plenarnej partia rządząca znajdzie większość 12 głosów i przepchnie co będzie chciała przepchnąć, chociaż oczywiście będzie to pewnie trwało dłużej, niżby mogło trwać, gdyby dysponowała stabilną większością zbudowaną na swoich politykach osobach, które odchodziły z różnych środowisk politycznych czy na osobach ze no zbuntowanej partii Zbigniewa Ziobry, która to jest koalicji, ale od czasu do czasu dosyć istotnie lubi zaznaczyć swoje zdanie swoje miejsce jest nie widział tutaj elementu postępującej dekompozycji tylko potwierdzenie tego stanu, który już jest, które się wiąże z tą jest z tą stabilną, ale bardzo kruchą niewielką i sklecona z z różnych z różnych osób większością w no i na koniec jeszcze sprawa ordynacji wyborczej, a dokładnie tego pomysłu dotyczącego zmian w kodeksie wyborczym, bo to z 1 strony pokazuje to, o czym pan powiedział, że dalej prawo sprawiedliwość rządzący są w stanie ważne dla siebie projekty przez Sejm przeprowadzać, choć wydaje się, że to to pokazuje, że dalej dysponuje sporym sprytem prawda, dlatego że ten akurat przykład pokazuje jak można znowu może słowo za mocny, ale zaszantażować opozycję, przedstawiając projekt jest ewidentnie korzystne korzystne dla obozu rządzącego z punktu widzenia nadchodzących wyborów, a jednocześnie trudne do zanegowania szczególnie np. dla takiej partii jak Polskie Stronnictwo Ludowe skoro mówi się o umożliwieniu czy poprawieniu dostępu do lokali wyborczych mieszkańców małych miejscowości tam, gdzie brakuje publicznego transportu i żydowską będzie służyło zwiększeniu frekwencji no no to w jakim się w PSL rzeczywiście nie może powiedzieć jesteśmy przeciw no i w efekcie wszyscy mają świadomość, że te zmiany trochę za późno przeprowadzane w kodeksie wyborczym ewidentnie skrojone na wsparcie szans czy na poprawienie szans wyborczych obozu rządzącego na koalicja właściwie, dlaczego opozycja w w tym głównie koalicja Polska no nie ma wyjścia musi musi poprzeć ten projekt nowelizacji kodeksu wyborczego jest trudne bo gdyby on dotyczył trudno strony politycznej oczywiście, bo on nie tylko dotyczy tych kontrowersyjnych rozwiązań dotyczących działalności pro frekwencyjnych w zasadzie, przeciwko którym trudno głosować, bo jak powiedzieć, że jeszcze przeciw np. dowożenie wyborców niepełnosprawnych do lokali wyborczych albo tworzeniu MO obwodowych komisji wyborczych w bardzo małych mniej bardzo małych miejscowościach, ale on też zawiera bardzo dużą liczbę zmian tak w charakterze techniczno organizacyjnych, które nawet w dużej części uwzględniają poprzednio zgłaszane postulaty poprzedniej kadencji, kiedy była procedowana duża nowelizacja kodeksu wyborczego wówczas zgłaszane przez opozycję np. ówczesną opozycję np. przewiduje likwidację tych 2 obwodowych komisji wyborczych 1 do przeprowadzenia głosowania drugi do ustalenia wyników zawiera też takie rozwiązania przyjazne dla partii politycznych, które ograniczają możliwość odrzucenia sprawozdania finansowego partii, więc ograniczają też ryzyko utraty prawa do subwencji to wszystko Logan i większość absolutna większość tych rozwiązań jest niekontrowersyjna nawet po części i przyjazna dla różnych formacji czy zgodna z postulatami wcześniej przez nie zgłaszano inni z drugiej strony ta działalność pro frekwencyjną budzi kontrowersje, ale szczerze powiedziawszy ja no tak, bo z 1 strony mówimy, że prawo sprawiedliwość chce wygrać większą frekwencją wyborczą w szczególności małych miejscowościach no to jest taki rzut na taśmę, bo zaraz się zacznie już 6 miesięcy przed wyborami, w trakcie których nie wolno zmieniać kodeksu wyborczego okej tak można powiedzieć pewnie takie motywy temu projektowi przez część jego rozwiązań towarzyszą, ale z drugiej strony jeśli tak się mówi jeśli taką część opozycji to okazuje się, że z kolei opozycja chce wygrać te wybory mniejszą frekwencją wyborczą małych miejscowościach przyznam szczerze, że brzmi to podobnie i podobnie kontrowersyjne podobnie osobliwie jak to pierwsze sformułowanie to znaczy, że chcesz wygrać większą frekwencją wyborczą wniosek jest 1 jeśli chcesz zmieniać kodeks wyborczy to jak najdalej od wyborów pewnie najlepiej na początku Cadena początku kadencji kilka lat przed wyborami na i wtedy można prowadzić swobodną dyskusję bez takich zarzutów, że ktoś chce np. przeforsować rozwiązania dla siebie korzystne albo chce zwiększyć zmniejszyć frekwencję na swoją lub czyjąś niekorzyść, bo dzisiaj ta dyskusja zabrnęła w złym złym kierunku wydaje się, że to co w Polsce, o czym wszyscy zawsze mówili i dziennikarze komentatorzy specjaliści od wyborów i prawa wyborczego to, że czas zwiększać frekwencję dzisiaj zwiększenie frekwencji nabrało barw partyjnych zwiększenie zmniejszenie to jest bardzo niedobrze dla takiej dyskusji się powinno toczyć zupełnie innych warunkach, więc to co ja czy jestem bardzo krytyczny w stosunku do tej zmiany to to, że ona jej projekt jest zgłaszany na takim etapie to niestety powoduje, że ta dyskusja przybiera taki wymiar, jaki przybiera tak być po prostu nie powinno w imię dobra zostały, więc jeszcze, bo rzuca 1 temat, bo znowuż ciekaw jestem pana opinii czy on pokazuje, że to jest rodzaj refleksji strategii wyborczej Donalda Tuska czy jakby ktoś inny chciał powiedzieć pewnego rodzaju tchórzostwa, bo Donald Tusk ogłosił nie będziemy podnosić wieku emerytalnego po wygranych wyborach sprawa jest zamknięta, a ten pomysł, żeby kiedyś właśnie ten pomysł by wydłużać przymusowo był błędem no i niektórzy już mówią to jest kolejny dowód na to, że no kiedyś ta właśnie liberalna pro reformatorską KE Platforma była gotowa podejmować niepopularne decyzje z punktu widzenia pewnej strategii czy strategicznej wizji państwa, a teraz właśnie dla celu przejęcia władzy właściwie no wszystkie te socjalne prezenty od Prawa i Sprawiedliwości będą zachowane nikomu nic nie zabierzemy wieku emerytalnego nie ruszymy no, kiedy jak przypomina argumentację z tego okresu, kiedy pomysł był podnoszony cała masa dowodów na to zresztą wystarczy spojrzeć na inne państwa europejskie łącznie z tymi takimi socjalnymi jak skandynawskie no nie da się utrzymywać bezpiecznego systemu emerytalnego z realnym wiekiem przejścia na emeryturę w przypadku kobiet w Polsce jest w granicach 50 paru lat przy długości życia 82 no, więc jak właśnie należy odbierać pewnego rodzaju kapitulacja 3 w przemyślana mądra strategia, bo cel najważniejszy przejąć władzę myślę, że to jest przede wszystkim rezultat racjonalnej oceny zrozumienia przez Donalda Tuska czegoś co myślę, że przedstawicielom jego nurtów w Polskiej polityce tych środowisk liberalnych Unii Demokratycznej potem Unii Wolności Platformy Obywatelskiej przychodziło dość z trudem nawet teraz znaczy, że czasy formacji politycznych mądrzejszych niż społeczeństwo one już minęły dzisiaj formacje polityczne muszą dawać społeczeństwu to co ono chce, czego oczekuje ani tłumaczyć im, że jednak powinniśmy zmierzać winnym i innym kierunku, bo klasa polityczna jest mądrzejsza więcej i widzi więcej myślę, że Donald Tusk i jego otoczenie nie czyta wyraźnie sondaże, które od lat mówią to samo to znaczy, że no mniej więcej 7070 kilka procent Polaków jest przeciwne podwyższeniu wieku emerytalnego mniej więcej tyle samo Polaków jest również przeciwnych to wychodzi z wielu badań zrównaniu wieku emerytalnego kobiet mężczyzn to oczywiście ma dosyć złożone tło różne przyczyny o charakterze ekonomicznym charakterze społecznym kulturowym chociażby tradycyjna rola babci, ale tak po prostu jest i to jest 1 element drugi element też wynikające z racjonalnej oceny to daje dzisiaj zauważyć prawo sprawiedliwość bardzo mocno poszukuję tematów, które mogą wzbudzić emocje wśród elektoratu tej partii i wyborców niezdecydowanych zmobilizują do głosowania oczywiście do głosowania na prawo i sprawiedliwości w ostatnich tygodniach widać wyraźnie pewnie to jest rezultat badań, które partia rządząca zamawia, że tym tematem chyba jest wiek emerytalny, bo pojawiają się konferencje prasowe bardzo liczne wypowiedzi prawa i spraw polityków Prawa i Sprawiedliwości, którzy przypominają, że Donald Tusk podwyższył wiek emerytalny no, więc to jest naturalna reakcja jest przypominanie czy deklarowanie, że jednak żadnym zakresie tych zmian nie ma, bo chyba Polacy już na pewno wyborcy Prawa i Sprawiedliwości po prostu bardzo się tego obawiają, bo w znakomitej większości po prostu sobie żadnych zmian w tym zakresie nie życzą chciał, choć pewnie ktoś może postawić pytanie czy do historii przechodzą ci politycy, którzy schlebiają opinii publicznej czy ci, którzy właśnie ze względu na pewną dalekosiężne wizje nie myślą w kategoriach najbliższych wyborów konieczne w kategoriach w 23 generacji do przodu, ale to już na inną rozmowę dzisiaj pięknie dziękuję za komentarz pan prof. Sebastian Gajewski prawnik analityk polityczny centrum imienia Ignacego Daszyńskiego był naszym gościem bardzo dziękuję rozmawia Maciej Zakrocki przedstawia na teraz z nami anonsowany wcześniej gość pan dr Melchior Szczepanik analityk w programie Unia europejska w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych dobry wieczór dobry wieczór zwykle te mówi się tak prezydencja w drugiej połowie roku ma swoje ograniczenia, bo właściwie zaczyna się zaraz są wakacje, a potem się wcześniej kończy są święta teraz ma sytuację, w której mamy prezydencję w pierwszej połowie roku i mimo zaczęła się 1stycznia to właśnie się ciągle nie może zacząć nawet jeszcze w przyszłym tygodniu we wtorek w parlamencie europejskim będzie prezentacja priorytetów świeckiej prezydencji w radzie Unii Europejskiej, mimo że znamy od dawna, bo sami Szwedzi przedstawiali swojej opinii publicznej swojemu parlamentowi taką taką informację przekazał premier ulf Kristersson jeszcze jeszcze w grudniu, więc po popatrzmy chwilę na tę priorytety można powiedzieć niewiele skromnie, bo 4, aczkolwiek na sam pierwszy priorytet już pokazuje, że właściwie nie no wiemy o tym dużo od dłuższego czasu za chwilę będzie rok, że tak wiele wojna zdeterminowała w życiu całego świata w tym Unii Europejskiej, że rzeczywiście tym pierwszym priorytetem jak mówił premier Kristen sąd będzie wojna wojna w Ukrainie to pytanie właśnie czy doświadczenia poprzedniego roku pokazują, że Unia europejska prezydencja rzecz, że w tej sprawie może odegrać ważną rolę piaru widziałbym może zacząłbym od takiej myśli może dość grunty kontrowersyjnej, że ten program prezydencji ma znaczenie trochę symbolicznego w jakim sensie priorytety wymusza życie to po pierwsze po drugie priorytety swojej określiła też Unia europejska i prezydencja i państwo członkowskim też musi się wpisać w priorytety realizowane przez Unię, więc ten program prezydencji jest jest czy zwyczaj przedstawiania przez prezydencję swojego programu jest taki ukłon w stosunku do państwa, które prezydencję sprawuje i dzięki temu ma możliwość rolę pewnego rozłożenia akcentów zaakcentowania kwestii, które są szczególnie bliskie, ale oczywiście margines tutaj pole działania jest i jest ograniczony, bo tak jak powiedziałem musi to wpisywać 1 jednak wszy szerszą strategię Unii Europejskiej musi też reagować na na wydarzenia międzynarodowe, więc ten zestaw priorytetów, która w, które zaproponowała Szwecja jest nie jest zaskakujący to są kwestie, których po prostu, które się po prostu narzucają i tak jak pan wspomniał jest to przede wszystkim wojna i kwestia wspierania przez Unię europejską Ukrainy w walce z rosyjską agresją i tutaj Szwedzie mocno podkreślają że, że będą na w związku z tym aktywnie działa się i starać się tę pomoc nie tylko utrzymywać, ale też też wzmacniać kolejna kwestia to jest kolejna kwestia, którą świecie podkreślili to jest konkurencyjności i Unia europejska w związku z wojny, ale nie tylko w związku z wojną związku też z problemami, które zaistniały wcześniej takim jak pandemia zmaga się z szeregiem wyzwań gospodarczych i Mimi świeca podkreśla jest to rząd centroprawicowy, który podkreśla, że jego ambicją jest działanie na rzecz stworzenia Unii lepszych warunków do prowadzenia działalności gospodarczej tutaj kluczowym wyzwaniem jest reakcja na to co robią stany Zjednoczone stany Zjednoczone i wdrażają taki program bardzo rozbudowanych dotacji dla przemysłu szczególnie dla rozwoju czystych technologii i dla Unii jest to z 1 strony dobra wiadomość go di pozytywny jest fakt, że stany Zjednoczone to z poważnie traktują walkę ze zmianami klimatu i inwestują swoje zielone technologie, ale jest to też zagrożenie, ponieważ rząd Stanów zjednoczonych zamierza dotować firmy, które produkują tam i dla firmy małe kamery inżynierze nazywa tę ustawę by denata, a antyinflacyjne ustawy, a rej w skrócie i na dla firm europejskich może być to zachęta do przenoszenia działalności oczywiście dla dla rządów byłoby złą wiadomością i tutaj Unia musi w jaki sposób dostosować swoją swoją reakcję to poza tym należy elementem i tu to chyba świetnie wyszło teraz na starcie tej prezydencji w ramach tej konkurencyjności poza tym, o czym pan powiedział i tu rzeczywiście będzie ciekawa i ci kawa relacja między premierem Szwecji i prezydencją no, a takimi państwami jak Niemcy czy Francja, które naciskają właśnie, aby zrobić taki odpowiednik ba American czyli by euro pijany natomiast na sam premier Kristen sąd znany jest jako wielki zwolennik takiego liberalnego podejścia do gospodarki bardzo rynkowych działań, a nie interwencyjnych, więc więcej się wydaje, że to będzie z 1 strony to priorytet tak to jest priorytet pisany przez świecką prezydencję zwiększenie konkurencyjności uniezależnienie się od Rosji Chin przy okazji, ale właśnie też znalezienie odpowiedzi na politykę amerykańską sądzi pan, że uda się właśnie pogodzić i te oczekiwania na tylko wspomniałem Francuzów Niemców, ale nie tylko, ale i właśnie z tym z tym takim myśleniem, że nie wszystko się powinno w gospodarce regulować najłatwiej takim naj i właśnie niższym czy najbardziej pożądanym przez prezydencję rozwiązaniem no to byłoby znalezienie jakiegoś porozumienia z ze Stanami Zjednoczonymi i ona mogłoby np. polegać na tym, że firmy produkujące Unii Europejskiej mogą i w jaki sposób będzie tego programu włączone i korzystać z części tych subwencji czy czy no i stworzyć takie warunki które, które trudni wyrównywał tę konkurencję między firmami produkującymi w stanach Zjednoczonych i produkującym w Europie, ale to akurat nie będzie zależało od prezydencji, bo tutaj kluczowymi aktora kluczowym aktorem jest komisja europejska, która będzie te negocjacje z administracją prezydenta bardzo prowadziła ewentualnie największe państwa członkowskie, które też mogą bezpośrednio próbować się z prezydentem Stanów zjednoczonych i porozumieć natomiast jeśli to się nieudaną to komisja europejska już zapowiedź zapowiada, że będzie modyfikować unijną po politykę konkurencji szczególnie reguły dotyczące pomocy Państwowej tak, żeby pani, żeby rządy mogły większym stopniu wspierać swoje swoje firmy to tak jak pan powiedział dla dla Szwecji nie jest pozytywne rozwiązanie raczej rząd świeci po podkreśla konieczność no właśnie tworzenia warunków sprzyjających konkurencji wspólnym rynku tutaj i istnieje zagrożenie, że to właśnie naj naj największe państwa mogłoby największym stopniu wesprzeć swoje firmy komisja europejska, żeby uniknąć tego w jakim sensie może nie uniknąć, ale przynajmniej złagodzić związany z tym problemy no proponuje stworzenie kolejnego jak jakiegoś funduszu, który miałby doprowadzić do tego, że te inwestycje to to wsparcie byłoby względnie równo podzielone między państwa członkowskie, ale do pewnie wiązałoby się z koniecznością emitowania kolejnych obligacji unijnych, żeby znaleźć pieniądze na ten fundusz i zwiększeniem wspólnego długu coś nie podoba oszczędnym państwo z Europy północnej w tym w tym także świeccy, a więc tutaj znalezienie jakiegoś kompromisu będzie będzie na pewno sporym wyzwaniem w tym kolejnym ważnym elementem w PIT w tym punkcie konkurencyjność wydaje się, że to to aż w aż trudno uwierzyć, że to jest przypadkowa koincydencja mam tutaj na myśli oczywiście to sprawę rywalizacji z Chinami uniezależnieniem się od Chin, gdzie jednym z ważnych elementów jest są tzw. metale rzadkie i Chiny, które zmonopolizowały jakimś sensie świat jeśli chodzi właśnie o o ten rodzaj metali no i mogły narzucać różnego rodzaju warunki szantażować świat w tym Unię europejską trochę tak jak Rosja przy pomocy surowców energetycznych i o to na samym początku szwedzkiej prezydencji dokładnie w czwartek tak, czyli to było to był dosłownie wczoraj świeckich koncern wydobywczy ogłosił, że to na północy w Kirunie właśnie chacie przyjechali komisarze komisji europejskiej na pierwsze wspólne spotkanie odkryto największe w Europie złoża metali ziem rzadkich koniecznych do wytwarzania baterii silników elektrycznych oraz turbin wiatrowych właśnie taki komunikat przekazano no niesłychana sprawa, że to po pierwsze jest priorytet kwestii prezydencja po drugiej się okaże, że nasze uniezależnienie od Chin może akurat wiązać się właśnie z tym odkryciem akurat w tym kraju no dziś świetna sytuacja prawdę no rzeczywiście jest to dobra dobra wiadomość zarówno dla Szwecji jak dla Unii Europejskiej i nic, żeby tak trochę ostudzić entuzjazm to ja może i podkreśla, że odkrycie tych złóż nie oznacza możliwości natychmiastowej eksploatacji musi upłynąć kilka lat żeby, żeby można było z tego skorzystać, ale no na pewno jest to dobra wiadomość w tym sensie, że Unia europejska już od kilku lat podkreśla fakt, że i ma czy podkreśla swoje ambicje redukowania różnego rodzaju rodzaju zależności od partnerów zagranicznych szczególnie państw autorytarnych, które mają tendencję do tego, żeby i przekładać zależności gospodarczej na próby wpływu politycznego na Unię europejską i tutaj chodzi przede wszystkim o oczywiście o surowce energetyczne i Rosję, ale także o Chiny właśnie te elementy czy te surowce, które mają olbrzymie znaczenie dla wdrażania Zielonej transformacji energetycznej w unii europejskiej i Unia poszukuje się z 1 strony innych dostawców tych tych pierwiastków, ale także prowadzi badania dotyczące możliwości wydobywania na terenie Unii Europejskiej, czyli i tutaj jestem pozytywny i sygnał ze Szwecji i właśnie Zielona transformacja, której w Polsce miałem to jest 0303. priorytet świecki i tutaj wiele osiągnęła prezydencja czeska ich poprzednicy Szwedów, którzy kilka ważnych aktów prawnych zamknęli pod negocjacje tych aktów prawnych zostały zamknięte podczas ostatniego półrocza to przede wszystkim chodzi o i taki unijny system handlu uprawnieniami do emisji, ale wciąż jest i ale wciąż jeszcze jest kilka aktów prawnych, które są negocjowane między między radą parlamentem i chodzi m.in. dyrektywa dotycząca odnawialnych źródeł energii tutaj kwestia ma nadzieję i zbudowania już kompromisu z delegacją parlamentu europejskiego wreszcie ostatni priorytet to jest ten to jest demokracja praworządność i tutaj myślę, że Szwed GE postanowili podkreślić ten element szczególnie z uwagi na kontekst wewnętrzny Otóż centroprawicy centroprawicowy rząd premiera ministerstwa na powstał i to jest rząd mniejszościowy powstał dzięki poparciu taki skrajnie prawicowej partii i świeckich Demokratów czy oni co prawda nie weszli do niej weszli do rządu nie wiem nie weszli w skład rady ministrów, ale mogą wpływać na na czy umowa koalicyjna daje możliwość wpływania na stanowisko rządu i to wzbudziło dostali chyba kilkadziesiąt stanowisk w administracji rządowej po prostu nie nie ministerialne, ale no powiedzmy tak tak dziś informacji na około 70 g rządu był też ustalany wspólnie przez przez 4 partie czyli, czyli 3 partie, które mają ministrów i i szwedzkich Demokratów to wzbudziło niepokój je i niektórych nurtów politycznych Unii Europejskiej szczególnie centrolewicy, która dość mocno krytykowała premiera za budowanie Sojuszu z partią, która jest jednak bardzo krytyczna wobec wobec Unii Europejskiej i mam wrażenie, że to podkreślenie praworządności o służyło także pewnego błędu jest także próba pewnego uspokojenia partnerów w unii europejskiej i takiego podkreślenia, że ten alians scen z partią krytyczną wobec Unii no nie oznacza jednak rezygnacji z takiego przywiązywania wagi do kluczowych wartości unijnych jak przy wśród, których jest praworządność na to jak premier Kristen są mówił niepokojące są raporty pokazujące jak obliczył, że poziom demokracji w niektórych krajach Unii w trakcie prezydencji Szwecja będzie kontynuować pracę rady Unii procedura art. 7 bronić prawa Unii do Unii uzależniania wypłat funduszy od zasad praworządności to jednak to powiedział teraz pytanie czy tak jak uspokoił być może lewicę europejską, że nie porzuci tych spraw związanych z wartościami toczył spokoju czy wręcz przeciwnie rządy w Budapeszcie w Warszawie może jeszcze gdzieś tego typu deklaracją akurat procedura art. 7 jest wobec tych 2 rządów czy państwo w trakcie procedowania w radzie Unii Europejskiej mamy no 1,5 minuty bardzo proszę i ja myślę, że to nie nie było wielkie zaskoczenie dla dla rządów, które pan wspomniał znaczy Polski Polski Węgier i nie sądzę, żeby akurat w tej materii wiele się działo portów w tym w pierwszym półroczu i ja myślę, że te dyskusje o tym w ramach procedury art. 7 nie spodziewam się, żeby one do doprowadziły do takich rozstrzygnięć rady z takim rozstrzygnięciem musiały być głosowanie w radzie na tematy istnieje jakiegoś zagrożenia dla praworządności w tym biednym z państw członkowskich w imieniu tej chwili państw członkowskich nie spieszą się, żeby jakość już w siebie nawzajem krytykować, więc myślę, że tutaj będzie po prostu może kolejna dyskusja na ten temat, ale jakiś konkretnych rozstrzygnięć my się nie spodziewam natomiast tym jeśli chodzi o tym mechanizm warunkowości to on zostanie uruchomiony wobec wobec węgiel i też jakiś kolejny tutaj rozstrzygnięć kolejnych kroków komisji nie myśli spodziewa dodajmy, bo to też minionego tygodnia również pieniądze z programu razu co zaskoczyło w jakim sensie nawet również węgierską opozycję zostały wstrzymane dla uniwersytetów węgierskich no bo zawsze wraca pytanie czy powinni ludzie, którzy nie odpowiadają za politykę rządu w jakimś sensie cierpieć z powodu tejże polityki, bo niektórzy uważają, że studenci również mają prawo do brania udziału w wyborach i wpływania na sytuację polityczną w swoim kraju no, więc nie zawsze ten rodzaj argumentu tutaj prawda zwycięży w tej dyskusji tak to jest dość kontrowersyjne, tym bardziej że tutaj akurat czy cierpią i studenci, którzy są grupą względnie prorok nastawioną pozytywnie wobec integracji europejskiej, ale mam wrażenie, że to zamrożenie pieniędzy nie jest jeszcze postanowione, że to jest na razie jedynie dni wniosek komisji, który Węgry mogą jeszcze odpowiedzieć, więc no to znaczy, że coś się coś zmienić w bardzo dziękuję panu dr Melchior Szczepanik analityk w programie Unia europejska w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych naszym gościem dziękuję bardzo, za komentarz dziękuję bardzo, dobra noc w dobrej nocy podziękowania dla Małgorzaty Wólczyńskiej, którą audycje wydawała także, że dobrej nocy dobrego weekendu słyszymy się w poniedziałek w magazynie europejskim zaraz po 1440 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA