REKLAMA

Polki feministki

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2023-03-22 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
45:26 min.
Udostępnij:

Na ile Polki utożsamiają się z feminizmem? Z jakimi problemami mierzą się one i ruch walczący o równouprawnienie?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór w środę 22marca kilkakrotnie zapewniałem na antenie Radia TOK FM i pierwszego Radia informacyjnego ze sprawy kobiet nie będą tu poruszane tylko w okolicy 8marca i nawet podkreślałem, że te świąteczne okoliczności odbieram czasem jako jedynie konieczność zauważenia by nie powiedzieć odfajkować Ania, że się sprawami kobiet raz na jakiś czas zajmuję na dowód, że nie rzucam słów na wiatr dzisiaj w dniu poświęconym na sprawy Rozwiń » społeczne problemy kobiet zdominują audycję, choć oczywiście nie w oderwaniu od mężczyzn choćby dlatego, że to oni często te problemy tworzą zacznę od poczucia pewnego zawodu także pamiętam czarny protest parasolki imponujące demonstracje po decyzji w sprawie przepisów aborcyjnych mówiło się wtedy, że to kobiety obalą ten rząd, bo jego konserwatywne kościelne podejście do fundamentalnych praw kobiet jest współcześnie nie do zaakceptowania tymczasem kobiety więcej są lepiej wykształcone lepiej się organizują mają bardziej progresywne poglądy uderzenia pałkami teleskopowymi podczas warszawskiej demonstracji miały tak zaboleć także mężczyzn tak służyć, że władza właściwie miała się już pakować i opuszczać swoje gabinet tak się nie stało i nie chodzi by teraz winą za to obarczać kobiety, ale można zapytać co takiego się wydarzyło, że ten wielki gniew się rozmył, mimo że przyczyny nie ustały charakterystyczne że, gdy nie tak dawno sąd uznał panią Justynę Wydrzyński winną i skazał na 8 miesięcy prac społecznych za udostępnienie tabletki kobiecie, która zaszła w ciąży w warunkach przemocy domowej poza skórzanymi bufkami na portalach społecznościowych nie było żadnego odruchu buntu żadnych marszy solidarnościowych coś się wypaliło teraz na kilka miesięcy przed wyborami, które wydane po raz trzeci przez zjednoczoną prawicę raczej utrwalą, a może i pogłębią konserwatywną ścieżkę, którą kroczy nasz kraj bardzo skoczek kawę szczególnie w kontekście różnych badań, które pokazują, że większości kobiet marszrutę wcale się nie podoba badania pani Katarzyny Pawlikowskiej 2019 roku wskazują, że w porównaniu z podobnym sprzed 6 lat Polki bardzo się zmieniłby są coraz bardziej otwarte światopoglądowo 85% uważa, że kobieta powinna być równorzędną partnerką mężczyzny, a prawie 80% deklaruje, że pożądaną cechą kobiety jest niezależność bardzo wzrosło poparcie dla takich postulatów jak pozostawienie kobiecie decyzję o przerwaniu ciąży dla związków jednopłciowych czy stanowczego rozdziału kościoła od państwa inne badania pokazują, że najmłodszym elektoracie kobiety chcą głosować na lewice, a mężczyźni na Konfederację, że 85% kobiet domaga się stanowczej walki z przemocą wobec nich dzieci tego typu działania popiera tylko 62% mężczyzn ten rozjazd poglądów płci to nie tylko statystyka to potencjalne źródło poważnych problemów dla przyszłych polskich rodzin porozmawiam o tych i innych aspektach życia kobiet w Polsce z panią prof. Magdaleną Grabowską z Instytutu filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk na mam nadzieję, że ta rozmowa zaciekawi wszystkich niezależnie od płci pana koniec to jest przecież obraz całego społeczeństwa zaprasza Maciej Zakrocki przedstawia to jest już z nami my awansowana pani prezes Magdalena Grabowska Instytut filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk dobry wieczór pani profesor dobry wieczór chciałem zacząć od takiej tezy, którą nie ukrywam, że w ogóle potraktowałem jako takich taki punkt startu do mojego myślenia tej audycji jest to fragment artykułu pani Agaty Szczerbiak Aleksandry wzięła chińskiej z tygodnika polityka z 8marca tam jest taka tak właśnie taki fragment na ulicach Cichosza, choć Polki w tym sporo nastolatek jeszcze niedawno wiodły lód na barykady i środowisko jest niejednorodne czasem skłócone czarne parasolki stoją gdzieś po kątach złożone, ale w Polsce cały czas dokonuje się kobieca przemiana to teraz właśnie takie pytanie to co się dzieje no bo nic się nie zmieniło jak przypomnimy przyczyny, dla którego w całej Polsce odbywały się potężne demonstracje, czyli zmiany w prawie aborcyjnym na przesłane dalej dalej są zmiany na dodatek niedawno bardzo głośny proces tak tej daty te pani Justyny Raczyńskiej, która została skazana za to, że ta przekazała tabletkę osobie, która zaszła w ciąży to w wyniku przemocy domowej i dziś ani nic się trzeciej trudność nie zgodzić z tą z tą tezą wcześniej czy tamtego artykułu, ale ta sytuacja nie jest taka jednoznaczna jak powiedziała to znaczy rzeczywiście na ulicach nic się dzieje, ale nie wiemy, dlaczego nic się dzieje i wydaje się, że ten obraz jest wygląda tak po pierwsza rzeczywiście ten kurs państwa jeśli chodzi o prawa kobiet i w ogóle prawa osób marginalizowanych się zaostrza i tego dowodu dowodem jest proces jest nawet żeńskiej, ale też ataki na sędzi, która uniewinniła aktywistów aktywistki, którzy demonstrowali swoje poglądy w kościele podczas protestów i jest 11, jakby 1 okoliczność tej sytuacji również drugą stronę rzeczy pani pozwoli wejście CBA do gabinetu pani Marii Kupis w Szczecinie ta aresztowania jak to mówił kard media dyrektor tak tak dokładnie dokładnie tak drugie co mamy cały czas tą pamięć wielkich protestów największy właściwie w Polsce od kilku 10 lat, czyli protestów czarnych protestów strajków kobiet 2016 roku 2020 roku z przełomu 2000202021 i tutaj rzeczywiście często słyszymy, że co się stało takie pytanie co się stało z tymi protestami tutaj należy wypowiedzieć 2 rzeczy po pierwsze, dynamika protestów społecznych jest taka, że one nie mogą trwać wiecznie to po pierwsze trzeba pamiętać i wydaje się, że badania, które mamy np. badania funduszu feministycznego, które były prowadzone w okresie pandemii pokazują, że ta energia, a ona nie zniknęła ona po prostu przeobraziło się w sprawie Wilno winnego rodzaju pracę, a tu mam na myśli przede wszystkim różne reagowanie aktywistów aktywistek społeczeństwa obywatelskiego na różnego rodzaju kryzysy związane z opieką kryzysy związane z pracą taką opiekuńczą pracą produkcyjną, które spotkały nas w ciągu ostatnich kilku lat, czyli kryzys związany z pandemią covid kryzys praw reprodukcyjnych w Polsce 2020 roku kryzys na granicy polsko-białoruskiej wreszcie kryzys uchodźczy związane z wojną Ukrainie, czyli tę całą energię, którą widzieliśmy na ulice w 2020 roku on jest tylko ona jest tak powiem skanalizowana w innych miejscach znaczona została przesunięta zasoby ruchu można powiedzieć czarny właśnie parasolek strajku kobiet musiało się rzeczy być przeniesione winne miejsce i jeżeli przyjrzymy się, jeżeli przesuniemy to spojrzenie właśnie dużych miast ulic na mniejsze miasta wsi miejscowości to widzimy, że ten aktywizm, a on nadal jest on i on nam i osoby działają są aktywne co więcej jak pokazują innego rodzinne sondaży np. europejski są też społeczne, którego wyniki ostatniej rundy zostały właśnie opublikowana to ten aktywizm rozlewa się na całe społeczeństwo oznaczymy widzimy, że polskie społeczeństwo coraz bardziej aktywne coraz bardziej zainteresowane polityką zwiększa się aktywność Polaków jeśli chodzi o uczestnictwo w oko fanów w demonstracjach protestach, ale też takiej aktywizm stale, czyli podpisanie petycji bojkot produktów, czyli te mamy mamy taką mamy do czynienia z tym właśnie takim rozlewanie się aktywizmu na inne grupy społeczne, ale co niepokojące, o czym trzeba pamiętać to, że ta sytuacja prowadzi nie w sposób nieunikniony do wypalenia to znaczy, jeżeli jest także społeczeństwo obywatelskie ten fragment społeczeństwa obywatelskiego, które tutaj mówimy, czyli organie w ruchy feministyczne jest zmobilizowany przez kilka lat można argumentować, że w Polsce trwa nawet 30 lat no to to w sposób nieuchronny prowadzi do jakiegoś rodzaju wypalenia i rzeczywiście z takim takimi procesami mamy w ruchu feministycznym do czynienia no tak, ale powiedział, że to nie jest tak, że ten, że tego ruchu nie ma ona zająć się skończył albo nie znikną, ale część osób zadawała pytanie chociażby właśnie w kontekście ostatniego 8maja 8marca przeprowadzą, dlaczego nie odbyła się Manifa no i takie docierają informacje, że to jest również sprawa różnego rodzaju napięć konfliktów w organizacjach kobiecych w nocy oczywiście też jest ludzkie naturalne tak natomiast jeśli wydaje, że ten rodzaj no nie wiem czy zawodu czy takiego trochę zaskoczenia bierze się również w fakturze temu zjawisku towarzyszy zwracająca się kampania wyborcza co więcej akurat w tym czasie różnego rodzaju sondaże pokazują, że może wcale nie dojść do zmiany władzy w jesiennych wyborach w Polsce to z kolei powinno być takim sygnałem alarmowym dla do mobilizacji no też doskonale wiemy, że niektóre zjawiska, które środowiska organizacji kobiecych podnoszą jako bardzo negatywne skutki w styczniu Wiącek Polskę są powiązane z poglądami obecnego obozu władzy no to jak nie teraz, kiedy ma oczywiście te są 2 rzeczy jeśli chodzi o demonstracje związane z z 8 marca z międzynarodowym dniem kobiet rozumiem, że chodzi tutaj o te takie najbardziej znane manifestacji, które były organizowane od roku 2001 w Warszawie i innych miastach, czyli Manifę to rzeczywiście musimy pamiętać o tym, że to jest to manifestacje które, która była organizowana corocznie przez 20 lat i im i w związku z tym musimy wziąć pod uwagę ten to, o czym mówiłem wcześniej, czyli że osoby, które grupa, która a, która organizuje to to manifestacja ma prawo się do oddechu do wypalenia to reorganizacja i dobrze jest z punktu widzenia, a organizacji, jeżeli lepiej właściwie, że jeżeli organizacja bierze przybierze taki urlop można powiedzieć 3 daję sobie czas na to, żeby się zreorganizować przyjrzeć się temu co się dzieje, że w organizacji takiego że, że np. właśnie osoby i nie czują niczyją konieczność na siłach organizowania i organizowanie demonstracji, więc z punktu widzenia dynamiki jak i zdrowia psychicznego osób jest dobrze co się dzieje jest 1 rzecz druga rzecz to, o czym powiedział, czyli konflikt w ruchu i napięcia no my wiemy z każdego ruchu społecznego, że napięcia konflikty są rzeczą nieuniknioną i z punktu widzenia każdego ruchu lepiej jest tych napięciach w konfliktach mówić i próbować je jakiś taki konstruktywny sposób rozwiązywać raczej niż ukrywać w imię wspólnego celu, jakim jest np. właśnie organizowanie demonstracji dlatego, że to właśnie to właśnie takie prasowanie ponad siły ukrywanie konfliktu itd. tak, ale ono prowadzi do wypalenia aktywisty ręcznego tego, że chcesz staje się słabszy to jest 1 rzecz, ale druga rzecz, której pan powiedział to jest sytuacja przedwyborcza i UE i sytuacja tego, jaki jest może miejsce jako, jaka powinna być się jak powinna być pozycja jak rozumiem ruchów społecznych, owszem, mistycznych kobiecych w tej kampanii wyborczej czy w w tym co w tym co się już zaczyna w Polsce działać tutaj patrząc na sondaże to jest bardzo ciekawa sytuacja też, dlatego że np. ostatni sondaż którzy, które tak szeroko omawiane w mediach m.in. państwa stacji on pokazuje taką bardzo ciekawą rzecz mianowicie, że w pustej stronie Demokratycznej z zwolenników zwolenników partii demokratycznych opozycyjnych większość stanowią kobiety podczas gdy po stronie opozycyjnej większość stanowią mężczyźni czy kobiety są można powiedzieć zainteresowane tym, żeby władza w Polsce zmieniła popierają opozycję, ale z drugiej strony jeśli chodzi o w deklarowaną frekwencję wyborczą to mobilizacja wyborców po stronie obozu rządzącego jest mniejsza niż po stronie obozu opozycyjnego i tutaj kobiety stanowią właśnie grupę zdemobilizowanych tak tutaj można argumentować oczywiście, że jest tak, dlatego że ruch kobiet czegoś nie robi, a ja bym powiedziała coś takiego, że my mamy do czynienia z ruchem feministycznym kobiety, które właśnie bardzo dużo robi i które przynajmniej od roku 2016 w takiej masowej skali pokazuje i mówi bardzo głośno o swoich postulatach i wiemy z tego, że z tekstu takiego bardzo licznego uczestnictwa kobiet i w ogóle osób w tych demonstracjach te, że poglądy te postulaty są popieramy społecznie tek i tego to, czego ja nie widzę w programach wyborczych kampanii wyborczej w dyskusjach wyborczych to tego w jaki sposób te postulaty, które były postulatami strajku kobiet czarnych protestów 2016 roku, ale też demonstracje aborcyjne w 2020 roku w jakim sposób się przykładają no program wyborczy na debatę wyborczą na rozkład polityk obecność polityczek polityków w kampanii wyborczej, a tutaj widzimy, że jest rozdźwięk trakt znaczy, że z 1 stronę ta kwestia np. prawo do aborcji ona została w jaki sposób włączona do kampanii wyborczej tej debaty politycznej to jest bardzo dobry sygnał, że Poli, że bardzo wyraźnie wszystkie w zasadzie pan rację opozycyjna opowiadają się w tej chwili za jakimś rodzajem liberalizacji prawa aborcyjnego, ale nadal wydaje mi się jest mamy do czynienia z sytuacją, kiedy tym ta kwestia jest wyżej wy luzowany kwestią dyskusji, o czym mówi się no tak tutaj oczywiście jest to, że będziemy starali się liberalizować prawo do aborcji, ale szybko się tego w szerszym kontekście szerszym kontekście tego co właściwie oznacza liberalizację prawa do aborcji, czego wyrazem były te protesty strony miałyśmy mieliśmy do czynienia z 2020 roku, czego domagają się te grupy społeczne, które wtedy protestowały, czyli osoby młode, czyli kobiety czy chodzi rzeczywiście tylko wyłącznie aborcji czy też mówimy tutaj jakieś takiej podmiotowości politycznej która, która ma po prostu więcej postulatów, która ma klubów czymś więcej może tak powiedzieć, gdzie aborcja jest tylko częścią jakieś konkretnego o jakiś konkretny statek po prostu politycznej, która nie znajduje odzwierciedlenia w programach politycznych stąd osoby słusznie mają podchodzą z rezerwą do tego czy rzeczywiście warto jest głosować na nas na na partie opozycyjne, które notabene przez przeszłości nie da nie dają nam wiary w to, że rzecz, że powinnyśmy im ufać jako wyborczy tylko tylko tylko mimo wszystko no ja przynajmniej widzę tu pewnego rodzaju sprzeczność, bo oczywiście nie ma sensu, żeby organizacje zastępowały partie polityczne niech one przede wszystkim walczą o poparcie wyborców, prezentując swoje poglądy, ale z tego rodzaju wydaje się podpowiedział jednak mogłaby być jakaś aktywność tych organizacji m.in. w kontekście mobilizowania ludzi właśnie do wzięcia udziału w wyborach, o czym pani powiedziała, bo jeżeli całej masy badań sporo ich przejrzałem przed naszą dziwną zmową wynika, że kobiety w ogóle w Polsce są bardziej mówi teraz już klucze progresywne jak się patrzy chodzi na odsetek poparcia dla tego wszystkiego co będziemy właśnie wpisywali do katalogu takich nowoczesnych praw kobiet one bardzo są za nas znacznie bardziej już mężczyźni łącznie nawet takimi dyskusjami jak jak nie wiem zaostrzanie przepisów dotyczących przemocy domowej albo konieczności oczywiście skutecznej walki ich w tych sprawach no to tam chyba nie wie 85% kobiet jest za 60 chyba 2% mężczyzn, żeby taka walka była bardzo stanowcza i jednoznaczna no co znowu wraca pytanie, ale tak chcecie, żeby zostało zrealizowane to większą szansą jest jeśli dojdzie do zmiany z obozu władzy konserwatywne grono obóz władzy nazwijmy to przynajmniej Centro z lewicą, ale trzeba pójść na wybory, a więc nie pan tak po pierwsze, powiedziałbym, że jest także w kontekście badań, które ja znam, które prowadziłam jest także dużo pracy, którą wykonują organizacje grupy społeczne społeczne grupy nieformalne, które działają na rzecz praw kobiet praw mniejszości to jest praca bardzo praktyczne, która odbywa się w społecznościach lokalnych i ona ma przede wszystkim za zadanie odpowiedzieć na takie bezpośrednie efekty życia społecznego życia codziennego tak jakieś braki deficyt, ale związane z brakiem praw czy czy sytuacja ekonomiczną itd. itd. i ta praca w dużej mierze jest pracą która, który jest pracą, którą której, który jest prosię, które polega na wręczaniu instytucji państwa w różnego rodzaju funkcjach i bardzo dobrze było widać się w kryzysie uchodźczym, które nastąpiły również podczas wojny to znaczy w momencie, kiedy w czasie wojny Ukrainie to znaczy to społeczeństwo obywatelskie, a nie państwo zorganizowało tę pomoc tak to było takie bardzo moim zdaniem emblematy dlatego jak jak wygląda sytuacja jak wyglądają relacje między polityką między państwem, a społeczeństwem obywatelskim mamy tutaj taką sytuację, kiedy z 1 strony społeczeństwo obywatelskie wyręcza państwo w jego funkcjach, a z drugiej strony państwo pozostaje głucha na postulaty społeczeństwa obywatelskiego i oczywiście można powiedzieć że, gdyby to państwo było państwem i rządzone czy tak że, gdyby to było, gdyby państwo, którego reprezentantami byliby przedstawiciele innej opcji politycznej to sytuacja byłaby inna track, ale historycznie rzecz ujmując sytuacji takiego te właśnie politycznego duopolu w Polsce nie mamy podstaw do tego żeby, żeby coś takiego, żeby od takiego liczyć tak, dlatego że niezależnie od tego jaka opcja polityczna w Polsce rządziła od 1993 roku zostały zaostrzone prawo aborcyjne żadna z tych opcji tego prawa nie zliberalizował tek, więc tutaj wydaje się, że to jest ta sytuacja, którą pan, jakby zarysowuje ona jest troszeczkę nie zgodziłem się ze sposobem jest jej po ustawieniu to znaczy wydaje się, że tutaj piłkarze tak powiem jest po stronie polityków i politycznych i raczej oczekiwałabym, że to oni one sformułuje jakąś ofertę, która byłaby odpowiedzią na to bardzo wyraźne z 1 strony zaangażowanie takich takiej doraźnej pomocy ze strony społeczeństwa obywatelskiego, a z drugiej strony jednak bardzo wyraźne wyartykułowanie jednak szczególnie w protestach w 2020 roku żądań czy oczekiwanie tych grup społecznych wobec polityków tak ja nadal tego przełożenia nie widzę, więc re trudno jest mi obrazy to sobie taką sytuację, gdzie ten dialog polega tylko wyłącznie na tym, że organizacje społeczne ruchy społeczne artykułu ją swoje swoje postulaty wychodzą na ulicy realizują w praktyce i to nadal, bo odbije nie odbije się żadnym, więc albo bardzo bardzo niewielkim echem w tej debacie publicznej, która jest organizowana jest nowe zwykle cały czas tych bardzo takich tradycyjnych starych reguł opiera, które opierają się na wymianie tak naprawdę, a istnienia elit politycznych, bo tylko z drugiej strony chyba chciał wydać taki mamy klimat, ale no tak taką mamy sytuację i teraz, jeżeli ograniczenia np. relacje niemal codziennie już bardzo wielu spotkań w Polsce politycznych spotkań z liderami to znowuż Kosiniak państwa Kosiniak Kamysz spotyka się z wyborcami Szymon Hołownia spotka się z wyborcami Mateusz Morawiecki spotyka się w wyborcami Jacek Sasin spotyka się z wyborcami Włodzimierz Czarzasty Robert Biedroń wymienia Magda jak proszę proszę ma regularnie tak jasne komu jak mówimy o liderach wymieniam samych facetów i potem będzie znowu znowu faceci nam będą mówić jak ma mam wygląd ma mają wyglądać prawa kobiet no to chciałbym np. jeszcze za za ostatni przykład podać przy czym, żeby była jasność nie uważam, że to źle, że również liderzy mężczyźni o tym mogą mówić rozmawiają natomiast też pamiętam różnego rodzaju reakcje, że mechanizm przestaną urządzać nasz świat tną wiadomo, że świat jest wspólny, ale wszyscy wiedzą, o czym mówiono wczoraj mieliśmy spotkanie Donalda Tuska w Pszczynie w województwie śląskim no i on sam i Pszczyna kojarzy się dramatem Izy z Pszczyny, kiedy szedłem w jednej z dziesiątek manifestacji po śmierci pani Izy we go widziałem i kobiety i wielu mężczyzn autentycznym smutkiem w oczach znajdziemy prawne sposoby, żeby unieważnić konsekwencji werdyktu Przyłębski mówił lider koalicji Obywatelskiej o czy to czy to zadziała czy pani zdaniem właśnie to mobilizuje ten rodzaj obietnic spotkani deklaracji, a odpowie wprost nie i znowu trochę to pytanie, które pan Adam jest bardzo wielowymiarowe, więc zacznę od tego kiedy pierwszej części, czyli od tego, że scena polityczna nadal jest zdominowana przez mężczyzn i to oczywiście nie jest pytanie ani rum ani do mnie ani ruchów społecznych dla czego tak jest tylko do tych liderów, dlaczego nadal jak nie biorą pod uwagę tego, o czym mówiliśmy wcześniej to znaczy tej wielkiej mobilizacji, która domaga się, które domaga się równości tak i dlaczego nadal wierzą w to, że uda im się zmobilizować się te grupy społeczne nie, zmieniając praktycznie niczego w swojej takiej osobowej polityce Policy polityce partyjnej tutaj oczywiście należałoby też nie ze mną rozmawiać tylko z politykami z osobami z kobietami, które są w tych partiach politycznych, bo one z pewnością też mają jakąś perspektywę i doświadczenie związane z wielkimi trudnościami, jakie z cyklu spotykają się przy, próbując przebić się po prostu na pozycję liderek i to widać bardzo dobrze moim zdaniem właśnie w tym, o czym pan powiedział, że należy jest także, że nadal ta scena polityczna jak patrzymy sobie robią sobie przegląd głównych aktorów to są to są mężczyźni tak, dlaczego trudno mi odpowiedzieć na to pytanie co się dzieje w głowach tych liderów oczywiście zgoda i na torze bardzo dobrze się dzieje, jeżeli ten temat wprowadzenia sądu głównego nurtu politycznego i mówią o nich mężczyźni politycy liderzy dlatego, że to są tematy głównego nurtu to znaczy my mamy taką tendencję do tego szły w sferze publicznej, żeby myśleć o tematach związanych np. równością kobiet prawami kobiet, że to są np. kwestie obyczajowe kwestie kulturowe kwestie tzw. społeczne, ale oczywiście wiemy już o kwestii prawa do aborcji są kwestie polityczne tak, ale to są tylko kwestie polityczne to również kwestię czy dotyczące podstawowych praw człowieka i możliwości realizowania praw w systemie, który jest podobno demokratyczne, ale są też kwestie ekonomiczne tak czyli kiedy mówimy o gospodarczych oko podkreśla w kryzysie gospodarczym to on też ma swój wymiar można powiedzieć związane z płcią tek i o tym dużo się mówi w takiej ekonomii feministycznej, a szczególnie w kontekście pandemii covid, która ukazała to bardzo dużą zależność pomiędzy tą pracę, którą wykonujemy do, czyli pracą opiekuńczą opieka nad dziećmi edukacja w momencie, kiedy szkoła była zdalna tak, kiedy i 1 funkcje opiekuńcze musieliśmy musieliśmy połączyć z pracą zawodową czy to też jest kwestia gospodarcza całej co całe nas okazało się, że to jest kwestia nas wszystkich podobnie jak kwestią na wszystkich była kwestia opieki, czyli kwestia tego, kto zajmuje się osobami chorymi od, których oczy osobami, które potrzebują opieki osobami starszymi no i okazało się na, toteż są badania, które pokazują prowadzone między przez komisję europejską, że więcej czasu na tę pracę taką nieodpłatną związaną np. opieką poświęcają kobiety cały czas tak, że to jest praca, na której w dużej mierze gospodarczo państwo polega, ponieważ nie musi za nią płacić mówiąc wprost tek, czyli innymi słowy to dotyczy to dlaczego dobrze to, żeby powiedzieć, że dobrze, jeżeli te tematy są częścią debaty politycznej w szerszym kontekście nie tylko tego, że jakiś 1 albo drugi właściwie teraz w tej chwili wszyscy liderzy opowiadają się za liberalizacją prawa do aborcji, bo to jest dobre, ale ważne jest by pokazać po pierwsze to są tematy polityczne, a po drugie, że z tym tematem już cały wachlarz innych tematów, które są niezwykle ważne po prostu dla UE połowy społeczeństwa dla całego społeczeństwa tak, jeżeli rozmawiamy o budżety gospodarstw domowych czy tych właśnie podziale obowiązków związanych z opieką edukacją itd. itd. i jest druga rzecz trzecia rzecz jak jak, bo to są już do tego przykładu, które pan przywołał, czyli spotkania Donalda Tuska w Pszczynie to oczywiście pytanie, które mi się pojawia w głowie to jest pytanie o to ma ile tak podmiotowo jestem temat prawa do aborcji traktowane to znaczy tę wypowiedź wg mnie jest symptomatyczne, bo ona jednocześnie coś obiecuje, ale tak naprawdę nic nie obiecuje to znaczy ja nadal jako wyborczymi nie wiem co, w jakich konkretnie plam ma partia Donalda Tuska jeśli chodzi o zmianę prawa do aborcji i ta obietnica taka, że znajdziemy jakiś sposób to powiedzą sobie, że jest bardzo obietnice ogólna w sytuacji, gdy gdy, gdy mamy do czynienia z sytuacją dramatyczną tak jeśli chodzi o możliwość przerywania ciąży w Polsce, a sytuacją taką, w której jak jakieś konkretne grupy osób np. kolektywny takie jak jak ten, który pracuje jest na wszystko są w stanie pokazać możliwości poradzenia sobie z tą sytuacją są też pań rządy państw niepolskich, które również oferują konkretne rozwiązania dla osób kobiet mieszkających w Polsce, które aborcji potrzebują, a lider największej partii opozycyjnej nie jest w stanie sformułować konkretnego pomysłu na to w jaki sposób te to prawo zmienić jak lekki sposób zmienić sytuację dramatyczną osób żyjących w Polsce to nie zadowala mnie dziwi mnie to, że duże, że duże że, że może być także, że to po prostu nie zadowoli wyborczej ja oczywiście nie nie chciałbym zabrzmieć jako rzecznik tego lidera może na razie przynajmniej ta ostrożność bierze się stąd, że biorąc pod uwagę kadencje sędziów Trybunału Konstytucyjnego to niezależnie co myślimy o prawomocności powołania tych sędziów itd. może jeszcze niema realnego pomysłu jak w sytuacji, gdyby doszło do zmiany władzy zmienić skład trybun, a konstytucyjnego albo unieważnia decyzje, które były przez ten Trybunał podejmował, więc może ta ostrożność z tego wzięła ale, ale to tylko na marginesie rzadko przypomina burzą się, że gościem audycji Pani Poseł Magdalena Grabowska Instytut filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk jeszcze chciała pani coś w tej sprawie bo, ponieważ klient chciał się zgodzić powiedzieć, że RM na pewno tak jest jak pan mówi, że ta ostrożność jest uzasadniona, ale jednocześnie on ja bym nie chcę tutaj zarówno jakoś tak ex cathedra, ale jednocześnie przestrzegałem przed takim właśnie o formułowanie obietnic, które Kruk nie można spełnić tak, dlatego że my w tej 30 letniej historii walki oprawo do aborcji w Polsce z takimi sytuacjami niestety już miałyśmy do czynienia z różnego rodzaju rządów lewicy i partii liberalnych w związku z tym no i wśród starszych wyborczej uruchamia może się uruchamiać taka takie myślenie tak już słyszałam, że być może na jakże to zmienimy potem te obietnice były niespełnione właśnie z wielu różnych powodów tek z różnych podawane były tutaj różnego rodzaju argumenty właśnie mówiące o tym, że jeszcze niema czy to jeszcze Niejestem czas, że są ważniejsze sprawy itd. itd. więc raczej wydaje się, że ważne jest dla mnie, żeby podkreślić, że tak to jest bardzo ważne, że ta kwestia została włączona do dyskusji i tego właśnie głównego nurtu debaty politycznej bardzo ważne jest to, że politycy nie boją się już o tym mówić np. na spotkaniach wyborczych i i ich jeszcze zachęcała bym ich po prostu do tego kolejnego kroku, żeby nie bać się też sformułować jakiegoś konkretnego pomysłu np. na sytuację, w której nie będzie nie będzie można obok będzie trudna ta ścieżka legislacyjna zmianę prawa aborcyjnego w Polsce to teraz jeszcze torów do wątku, który pań tak 2, który pani poruszyła, że rzeczywiście trzeba przecież rozszerzać tę dyskusję daleko bardziej poza obszar tylko liberalizacji prawa do aborcji chciałem się zacząć od takich przykładów mamy się strasznie podawał chyba 23 dni temu w telewizji TVN w faktach podano informację, że to pani Iwana Mora Hiszpanka poszła do sądu przy okazji rozwodu i zażądała po 25 latach małżeństwa zwrotu pieniędzy od swojego męża za pracę w domu, bo to on sprzeciwiał się, żeby ona pracowała zarobkowo i wygrała przynajmniej na tym poziomie 204 000EUR za za tą pracę, którą wykonywała przez Langa małżeństwa prostotą wyliczoną płaca minimalna pomnożona przez 12 miesięcy przez wszystkie lata właśnie małżeństwa ta sama informacja była uzupełniona danymi, które w Polsce są o to GUS wyliczył, że taka praca właśnie np. opiekunki do dziecka czy przygotowywanie posiłków w domu, czyli to coś co można by nazwać właśnie z staro dawniej typową pracą kobiety to jest około 5000zł brutto w tym roku to jest wyliczenie GUS-u no to ja się pytam no, dlaczego w Polsce nie posypią się teraz pozwy, żeby po prostu zacząć płacić kobietom właśnie za ich pracę w domu PKB 30% szacuje się, że 30% PKB w Polsce jest właśnie nieodpłatna praca kobiet tak twierdzi pani Ilona Matyka kierowniczka biura lubuskiego stowarzyszenia na rzecz kobiet baba podaje właśnie jako kapitalny przykład też pewne aktywności, która i znowu nie zrzucam tylko organizacje kobiece nie zrzuca na kobiety, ale właśnie czasami oczekiwanie, że ci politycy, których już trochę właśnie w nim niektórych mamy dosyć się opatrzyli, bo to ciągle te same twarze te same pojedynki i wracam do tego, czego zaczęliśmy naszą rozmowę na cel czy rzeczywiście to jest taki rodzaj wypalenia, że nie można znaleźć nawet innych form aktywności np. właśnie takiej poważnej inicjatywy, żeby zacząć płacić za pracę domową ja może powiem zacznę od tego, że wciąż nie był pierwszy proces, a w związane z z zadań uprawnienia jak do tego wraz z żoną, że wnętrze w stanach Zjednoczonych one się już toczyły tutaj ważny jest też kontekst tego, że my w Polsce jednak mamy troszeczkę inną historię jeśli chodzi o relacje mu i pracę zawodową kobiet to znaczy rzeczywiście należy pamiętać o tym, że my w Polsce możemy tego nie lubić okresu możemy o nim źle myśleć, ale okres po czterdziestym piątym roku doprowadził do sytuacji, kiedy większość kobiet w Polsce jest aktywna zawodowo to znaczy nie ma takiej sytuacji czy są takie sytuacje, ale nie nie są one powszechne, że osoby rzecz, że mamy ten młody taki tradycyjny ten, który znamy np. ze Stanów zjednoczonych z krajów anglosaskich saskich, gdzie mężczyzna pracuje jest w tym tym to osoby, która zarabia i dostarcza środków finansowych kobieta pracuje tylko i wyłącznie w domu to te sytuacje, które my mamy w styczniu w Polsce mamy taką sytuacje, które kobiety jednocześnie pracują zawodowo, czyli mają sporo swoistą niezależność ekonomiczną i dodatkowo pracują jeszcze w domu tak, czyli to jest sytuacja znana pod nazwą podwójnego etatu tak i stąd myślę, że te pozwy, o których panowie się raczej w Polsce nie posypią, dlatego że po prostu niezależność ekonomiczna kobiet w Polsce jest po prostu większa niż tak historycznie niższy niższy kobiece w innych krajach np. krajach Europy zachodniej się Stanów w stanach Zjednoczonych co nie zmienia faktu oczywiście, że jak prawie, że problem jest to jest to jest bardzo ciekawy problem w takim sensie, że jeżeli i to też pokazała pandemia covid to znaczy, że cała próg ten cały ten sfera produkcji tak czy całej pracy produkcyjnej zawodowej ona bardzo mocno zależy od tej pracy produkcyjnej, której pan odnosi i tutaj jako reprodukcji rozumiemy te z zarówno to reprodukcje biologiczną, czyli po prostu rodzenie dzieci społeczeństwo, żeby przetrwać po prostu musimy mieć nowe nowe nowe osoby w społeczeństwie mamy reprodukcji roczną, ale mamy też reprodukcje społeczną tak, czyli ta praca, której pan odnosi praca produkcyjna to jest praca, która wiąże się po prostu taką produkcją społeczeństwa codziennie tak, czyli doktor stacja właśnie prac domowych to jest kwestia edukacji to jest, ale to jest kwestia dbania o np. zdrowie psychiczne członków rodziny itd. itd. i rzeczywiście jest także praca w większości wykonywana jest tradycyjnie przez kobiety w sferze prywatnej, ale należy też pamiętać, że to nie jest tylko praca czy praca produkcyjna, której mówimy ona nie ma miejsca tylko w sferze prywatnej, bo to są też różnego rodzaju sektory gospodarki, w których praca się odbywa zawodu tak czy np. sektor służby zdrowia, który jak wiemy również jest bardzo mocno niedofinansowane no tutaj rzeczywiście jeśli chodzi o ruchy feministyczne to ten postulat docenienia pracy reprodukcyjne tak się nazywa on jest ważnym postulatem od lat sześćdziesiątych tylko trudno sobie i jest cały czas są różnego rodzaju kampanie prowadzone na świecie, a w związku z tym, które rozbijają się o 1 rzecz znaczy, że w systemie kapitalistycznym, a uznanie pracy produkcyjnej i opłacani płace produkt re produkcyjnych oznaczałby koniec tak naprawdę systemu kapitalistycznego, który na tej na tej odpłatności polega tak istnieje w dużej mierze dzięki temu, że pewne prace są nieuznawane za wartościowe są wykonywane za darmo itd. tak więc to pytanie, które może się wydawać się pan zadaje, które wydaje się może się wydawać pytaniem dotyczącym jakiegoś jakiejś grupy społecznej czy części społeczeństwa w gruncie rzeczy może być wydane inaczej jest pytanie systemowe tak, czyli innymi słowy, jeżeli zaczęlibyśmy rozmawiać o poważnie o kwestii prace produkcyjne na to trzeba byłoby się zastanowić nad tym w jaki sposób funkcjonuje po prostu kapitalizm system tak i odpowiadając na pana pytanie znowu, bo widzę, że pan bardzo zależy panu, żeby się, żeby dowiedzieć się co co robią organizacje feministycznej grupy feministyczne ja jestem Zwoli i jest zwolnić tylko, żeby nie dokładać już nowych zadań ruchom feministycznym było tak jak mówiłem to są ruchy bardzo przeciążone, które bardzo dużo robią zachęcam państwa do lektury raportu funduszu feministycznego, który został wydany w 2022 roku, czyli w zeszłym roku, który mówi o tym ogrom pracy, którą aktywistki aktywiści wykonują na rzecz swoich społeczności wyręczając państwo, więc tutaj już kołowym z dni argumentowała, że raczej nie mówi i znowu powiedziałbym, że wice to jako zadanie nie po stronie ruchów społecznych tylko po stronie polityków i politycznych, żeby sformułować taki program, który by odpowiadał na te potrzeby i naturę i NATO i NATO już istniejące zaangażowanie ze strony społeczeństwa obywatelskiego, kiedy musimy za 2 minutki kończyć, więc może tylko na koniec zapytam, ale najpierw jedno zdanie wyjaśnienia nie tyle chciałbym dołożyć zadań tylko może w takim razie tym jedynym jeszcze dodatkowym zadanie różnych organizacji powinno być w tym tak ważnym dla nas roku zwrócenie uwagi, że problemów jest mnóstwo, że kobiety więcej, że ciągle są gorszej sytuacji zawodowej ciągle w gorszej sytuacji finansowej po prostu nie ruszymy z miejsca, jeżeli no mówiąc wprost nie zmieni się obóz władzy, który będzie bardziej te problemy dostrzega będzie bardziej gotów je rozwiązywać no, jeżeli nie pójdziemy na wybory po nic z tego nie będzie oczywiście jej, ale tutaj tutaj pełna zgoda i nadal powtórzy to jeszcze raz co powiedziałam, żeby osoby przyszły na wybory muszą mieć jakąś ofertę w tych wyborach tak to co ja obserwuję jak patrzymy na na to co się dzieje w polityce w Polsce to nie widzę po prostu tej oferty tak czy te wszystkie kwestie, które dzisiaj rozmawialiśmy nie widzę ich programy wyborcze tak to znaczy nie widzę ich programach żadnej właściwie no może niektórych tylko partii są kwestie marginalne więc, jakby znowu nie nie i wydaje się, że ta piłka jest po stronie polityków, którzy w, których zadaniem jest zachęcenie, czyli znalezienia jakiegoś sposobu na to, żeby włączyć te kwestie do do swojej oferty po prostu, a dla osób, które nie są zainteresowane polityką tak nie było tak jak pan powiedział wcześniej kobiety ogólnie rzecz biorąc są zainteresowane w Polsce polityką i mają poglądy progresywne i ten ostatni są też, że oni również okazuje tak, czyli my mamy wszystkie fakty czy politycy mają wszystkie fakty na jej teraz po ich stronie jest z zaoferowanie czegoś co zmobilizowało to osoby do wyborców co sprawiło, że Rze, że za, że wybory czy nie przede wszystkim zaufają politykom tej aktywować pół zdania na koniec, bo chyba 3 dni temu na jakim spotkaniu wspomniany lider Donald Tusk pytany o program powiedział ludzie program można zrealizować wtedy, kiedy nie ma władzy i na dzisiaj programem jest to, że musimy przejąć władzy wtedy będziemy mogli jak mam to atak na marginesie tylko, że to jest właśnie to zamknięte koło tak bo, żeby zdobyć władzę trzeba mieć jakąś ofertę dla osób, które czekają na to na tę ofertę, która jak podają nam na stole swoje żądania swoje oczekiwania wystarczy włączyć to do swojego programu wyborczego wtedy być może ta część przynajmniej osób, które nie są zdecydowane nie poszła wybory na te wybory pójdzie bardzo dziękuję Pani Poseł Magdalena Grabowska Instytut filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk była gościem dzisiejszej audycji dziękuję dziękuję bardzo, i podziękowania dla Małgorzaty Raczyńskiej, która audycję wydawała Maciej Zakrocki do jutra o tej samej porze Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POSŁUCHAJ RÓWNIEŻ

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA