REKLAMA

Obowiązek alimentacyjny. Kogo może dotyczyć i kiedy jego niedopełnienie staje się przestępstwem?

Poradnik prawny
Data emisji:
2023-06-05 07:00
Audycja:
Czas trwania:
12:58 min.
Udostępnij:

Obowiązek alimentacyjny najczęściej dotyczy rodziców względem dzieci, ale może także obejmować dzieci względem rodziców bądź dziadków względem wnuków. Rozwiń »
Jak długo rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka i w jakiej sytuacji można wystąpić o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego? O tym w najnowszym odcinku „Poradnika prawnego” Bartłomiej Pograniczny rozmawia z dr Mateuszem Szymurą – adwokatem, kierownikiem Zespołu prawa rodzinnego z Kancelarii Sobota Jachira we Wrocławiu. Z podcastu dowiemy się także, po jakim czasie przedawniają się roszczenia alimentacyjne i w którym momencie niealimentacja staje się przestępstwem
Zapraszamy do słuchania.
Na podcast zaprasza Kancelaria Prawna Sobota Jachira. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu

Rozwiń » Do Do wysłuchania podcasztu zaprasza Kancelaria prawna, sobota jakira.
Poradni prawny tokfm przy mikrofonie Bartłomiej Pograniczny. Dziś będziemy rozmawiać o obowiązku alimentacyjnym, a przez różne przepisy z tym związane przeprowadzi państwa dr Mateusz Szymura, adwokat kierownik zespołu prawa rodzinnego z kancelarii sobota, jak IRA we Wrocławiu. Dzień dobry, panie mecenasie. Dzień dobry, panie dyrektor, dzień dobry państwu. W 1 odcinku rozmawialiśmy o rozwodach i wtedy pojawiło się hasło alimenty. Mówiliśmy nie tylko o alimentach na dziecko, ale i na rzecz byłego małżonka dzisiaj trochę szerzej o obowiązku alimentacyjnym, bo panie doktorze, proszę powiedzieć, jak jesteśmy rodzinnie powiązani i wobec kogo mamy obowiązek dostarczenia środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania, czyli właśnie obowiązek alimentacyjnym.
Najczęściej, jeżeli myślimy o obowiązku alimentacyjnym, to myślimy oczywiście o obowiązku, który obciąża rodziców względem dzieci, natomiast trzeba sobie powiedzieć, że faktycznie ten obowiązek może być szerszy rzadziej. Widzimy sytuację, w której dochodzi do takiego odwrócenia tego podstawowego obowiązku alimentacyjnego, czyli że dzieci można powiedzieć suplementują finansowo rodziców, chociaż z perspektywy czasu oraz, widząc wysokość kosztów życia, oraz z dzisiejszych emerytur. Myślę, że te sytuacji będą coraz częstsze, czasami może się zdarzyć tak, że potrzeby dziecka są niezaspokojone przez rodziców i wtedy następuje taki można powiedzieć, dodatkowo obowiązek alimentacyjny dziadków, to najczęściej się spotykamy z takimi sytuacjami bardzo młodych rodziców. Wręcz na wstępie dorosłości i takich, którzy jeszcze wręcz sami potrzebują pomocy ze swoich rodziców. I często widzimy właśnie sytuacje, w której bądź niewielkie czy takie wręcz symboliczne alimenty ze strony ojca będą suplementowane ze strony rodziców ojca właśnie dziadków ojczystych dziecka, związku właśnie z sytuacją życiową i finansową tego podstawowego zobowiązanego do alimentów. Oczywiście mogą się zdarzyć sytuację, bo tutaj, jeżeli chodzi o uprawnienia i zobowiązania alimentacyjne, mamy przede wszystkim je w tzw. linii prostej, czyli dziadkowie rodzice dzieci mogą się zdarzyć wyjątkowo sytuacje, gdzie wnóg będzie zobowiązane do pomocy dziadkom, chociaż to będą już takie bardzo wyjątkowe stany faktyczne, gdzie np. mamy do czynienia z wnukiem, które odziedziczą całość majątku po rodzicach. I jaką on zastępuje zmarłych rodziców, pomagając dziadkom, czyli, czyli ten cel właśnie relacja pomocy dzieciom rodzicom, ale tu już mówimy zdecydowanie o dużo rzadszych.
Sytuacjach, czyli zwraca panu uwagę, że najpierw po wsparcie idziemy do osób, które są, jakby bliżej w kwestii pokrewieństwa, ale może dojść do sytuacji, że no ktoś nam powie, że nie ma jak pomoc, idziemy do kolejnej osoby. Ta osoba też nam mówi, że może ta pierwsza w ogóle jest bogatsza, no i uzyskanie takich środków może stać się fikcją. Tak tutaj.
Można powiedzieć, że w postępowania alimentacyjny często mamy do czynienia z takim wręcz elementem detektywistycznym, bo tutaj obowiązek alimentacyjny wynika z możliwości zobowiązanego i zazwyczaj o tych możliwościach myślimy w aspekcie bieżącego wynagrodzenia, czyli możliwościach finansowych, ale trzeba sobie pan powiedzieć, że drugim aspektem są też możliwości majątkowych. Znaczy może być sytuacje, że ktoś powiedzmy ma niewielkie dochody, nie zarabia zbyt dużo lub wręcz nie pracuje, ale jednocześnie posiada majątek, który o dziedziczu i teraz, jeżeli nie ma innej możliwości, to taki majątek należy również spieniężać właśnie w celu wypełnienia obowiązków alimentacji.
Jak długo, rodzice są zobowiązani utrzymywać dzieci?
No i tutaj właśnie dochodzimy do ciekawej bardzo ciekawej i bardzo praktycznej kwestii, to znaczy reguluje tę kwestię art 100 30.03. kodeksu rodzinnego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych, względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania, więc konkluzja jest prosta nie ma górnej granicy i świadczenia alimentacyjnego. Na pewno taką granicą nie jest uzyskanie pełnoletności osiemnasty rok życia każdą sytuację należy rozstrzygać indywidualnie naturalnie szczególnie w naszym kraju jest to, że dziecko po zakończeniu uzyskaniu pełnoletności po zakończeniu szkoły średniej rozpoczyna studia, najczęściej takim okresem, którym przyjmuje się jako taką pełną dorosłość dojrzałość. I koniec tego obowiązku alimentacyjnego jest właśnie ten koniec studiów w sytuacjach, której dziecko staje się samodzielne, idzie do pracy, uzyskuje same dochody, które powinny wystarczać na jego utrzymanie, ale mogą być też sytuacje zupełnej szczególne dotyczące chociażby niepełnosprawności choroby, różnych sytuacji losowych, które np. wystąpią w trakcie studiów, więc już nawet sam koniec studiów nie będzie wystarczającym takim papierkiem lamusowym, wyznacznikiem zakończenia tego obowiązku. Natomiast zdarzają się oczywiście sytuacje, gdzie ktoś się US samodzielnie dużo szybciej, tak więc tutaj albo nie nie podejmuje studiów, prowadzi inny tryb życia, więc tutaj zawsze jest to takie bardzo.
Indywidualny może też dochodzi do sytuacji, gdy dziecko nie chce się usamodzielnić. Czy rodzice mają wtedy jakieś możliwości uwolnienia się od obowiązku alimentacyjnego?
Tak, oprócz tego, że najczęstszymi sprawami, o których myślimy w kontekście alimentów, to są sprawy o zasądzenie czy ustalenie wysokości alimentów ich podwyższenie bądź zmniejszenie rodzic lub inne zobowiązane do alimentów może wytoczyć prawa o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego. I właśnie przedmiotem takiej sprawy jest wtedy udowodnienie, że dana osoba już niejako no nie potrzebuje czy nie powinna potrzebować alimentów, jest na tyle samodzielna lub też na tyle powinna być już samodzielna, aby się samodzielnie utrzymać.
Co jakiś czas słyszymy w mediach o takich sprawach, kiedy rodzic już starszy schorowane żąda alimentów od dzieci, ale są to czasem sytuacje, w których ten rodzic, gdy był dużo młodszy, nie opiekował się dzieckiem. Np. odszedł właśnie do kolejnej rodziny i z tym pierwszym dzieckiem nie utrzymywał kontaktów nie pomagał. Jak wtedy wygląda w sądzie rozstrzygnięcie tego typu sprawy?
Do niedawna istniała faktycznie pewna luka z regulacji można by powiedzieć, bo alimenty były uregulowane w sposób bardzo symetryczny. To jest świadczenie od rodzica na rzecz dziecka od dziecka na rzecz rodzica, natomiast właśnie to na co zwrócił pan redak dyrektor ta sytuacja została zauważona przez ustawodawcę i określono pewien katalog sytuacji. Można powiedzieć niezgodnych z zasadami współżycia społecznego, no która, jakby uniemożliwia rodzicowi nawet w trudnej sytuacji żądanie alimentów dziecka. To są sytuacje od takich naprawdę drastyczne, gdzie np. doszło do popełnienia przestępstwa przez rodzica na szkodę dziecka do sytuacji pozbawienia władzy rodzicielskiej, ale też sytuacji braku płacenia alimentów przez rodzica na rzecz dziecka właśnie w okresie małoletniości dziecka. Także ustawodawca tutaj dość szeroko zakresieił te sytuacje, które umożliwiają dziecku tak naprawdę wnioskowanie o oddalenie żądania zasądzenia alimentów na rzecz rodzica, natomiast same alimenty od dziecka na rzecz rodzica mają właśnie ten element sprawiedliwościowej, że dziecko zysku uzyskuje tę pomoc w czasie dorastania w czasie małoletniości i w czasie też tych wczesnej dorosłości. I też takim obowiązkiem moralnym jest wspieranie rodziców, więc ja powiem szczerze ze swojej praktyki, sprawy są bardzo rzadkie, bo większość jednak Polaków no poczuwa się do pomocy rodzicom bez konieczności orzeczenia sądowego.
No tak jak mamy normalne zdrowe relacje, to w ogóle nikt to nie myśli, ale przejdźmy jeszcze do tych relacji niezdrowych jest taki art. 136, które pokazuje, że są osoby, które specjalnie mogą się pozbywać majątku, żeby nie można było ściągać z nich tych alimentów.
To właśnie kwestia dotycząca ukrywania alimentów, jeżeli osoba w ciągu 3 lat przed rozpoczęciem sprawy alimentacyjnej zrzekła się praw majątkowych, dopuściła się do ich utraty, to sąd nie będzie brał pod uwagę właśnie tej wyniku i zmiany bardzo podobne regulacje dotyczą sytuacji, w której ktoś mimo posiadania zdolności umiejętności jest bezrobotnych, bo z przyczyn sobie tylko wiadomych np. nie jest iść do pracy, wtedy sąd, określając wysokość świadczenia alimentacyjnego. No nie będzie brał pod uwagę właśnie albo tych rozporządzeń majątkowych albo ustali też wysokość możliwości finansowym zgodnie z wyuczonym i wykonywanym zawodem, jeżeli ktoś jest adwokatem, jeżeli ktoś jest redaktorem w radiu, jeżeli ktoś jest kizoterapeutom, to sąd będzie brał pod uwagę właśnie np. średnie dochody albo wcześniej uzyskiwane dochody z tego typu działalności zawodowej, więc tu zdecydowanie ten element znowu ochronny względem uprawnionego alimentów.
Roszczenia oświadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem 3 lat. To chodzi o świadczenie za każdy miesiąc, czy za każdy, jak to wygląda?
Tak, to są świadczenia za każdy miesiąc, to znaczy w sytuacji, w której mamy tytuł do alimentów, bądź to wyrok sądowy bądź ugodę z odpowiednią klauzulą wykonalności. No mamy okres 3 lat, żeby egzekwować każdy z tych świadczeń miesięcznych, więc one się właśnie w takim układzie miesięcznym przedawniają te świadczenia alimentacyjne zebrane za okres 3 lat, one potrafią być dosyć wysokie, jeżeli połączymy radę, natomiast tu bym jeszcze zwrócił uwagę na 1 aspekt zaległości alimentacyjne, to z 1 strony dług, który należy spłacić, ale z drugiej strony uporczywanie alimentacja jest przestępstwem. Tutaj muszę powiedzieć, że też bardzo korzystne rozwiązanie ustawowe zostało wprowadzone, ponieważ dawniej niealimentacja to była sytuacja, w której dochodziło właśnie takiego w sposób nieokreślony, nie upor uporczywego niepłacenie alimentów, jeżeli ktoś miał alimenty np. zasądzone w wysokości 2 tysięcy złotych, ale co miesiąc płacił 200 300 zł, no to było forma obrony przed właśnie takim przestępstwem, pokazywano, że nie miał możliwości płacenia więcej. Natomiast teraz ustawodawca zmienił, że zaległość w postaci 3 kolejnych okresów, czyli, jeżeli ktoś ma 2000 zł alimentów, to, jeżeli nie zapłaci 6000 alimentów, to już popełnia przestępstwo. No i to jest takie przestępstwo, za które grozi również kara pozbawienia wolności, także jest szereg osób, która szczególnie w przypadku kolejnego skazania w tego rodzaju przestępstwie bardzo łatwą recydywę. No to faktycznie takie wyroki pozbawienia wolności faktycznie zapadają.
Czy widać jakąś poprawę w statystykach, w związku z tym.
Zdecydowanie, ponieważ osoba, której grozi wskazanie, jeżeli dobrowolnie zapłaci całość alimentów, no ma szansę na umorzenie postępowania, więc można powiedzieć, że jeszcze nie było tak skutecznego środka egzekucyjnego w zakresie niespłaconych alimentów. No oczywiście mówimy o sytuacjach, gdzie faktycznie mamy do czynienia z możliwością świadczenia alimentów i uporczywym niepłaceniem z uwagi na swoją decyzję inną grupą jest grupa osób, która ma wysokie świadczenia alimentacyjne, nie jest na nie sobie poradzić z tą wysokością alimentów. I tutaj rozwiązaniem jest sprawa o obniżenie alimentów, bo musimy pamiętać, że wysokość alimentów determinują nie tylko potrzeby osoby uprawnienia do alimentów, ale też możliwości finansowe zobowiązanego i teraz, o ile potrzeby co do zasady rosną. Taka jest ich natura, o tyle możliwości, bywa, że rosną, a bywa, że spadają tak mamy recesje, mamy zwolnienia z miejsc pracy. Także tutaj może się zdarzyć taka sytuacja, że osoba zobowiązana do alimentów będzie wnioskowała z uwagi na ciężką sytuację swoją osobistą o ich obniżenie.
Bardzo dziękuję, panie mecenasie, bardzo dziękuję. Moim gościem był dr Mateusz mura, adwokat, kierownik zespołu prawa rodzinnego z kancelarii. Sobota, jak i re we Wrocławiu rozmawialiśmy o różnych sprawach finansowych w rodzinie i w drugiej części podkastu prawnego przeniesiemy się również w sprawy finansowe, ale to już będą relacje z Bankiem. I serdecznie zapraszam do wysłuchania pierwszej części takiej bankowej już za tydzień Bartłomiej Pograniczny. To poradnik prawne TOK FM. Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORADNIK PRAWNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POSŁUCHAJ RÓWNIEŻ

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium 40% taniej. Radio TOK FM bez reklam, podcasty z audycji i podcasty tylko dla Subskrybentów.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA