REKLAMA

W studiu Lidia Ostałowska

Książki - Magazyn do słuchania
Data emisji:
2014-11-30 19:00
Czas trwania:
46:55 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
książki magazyn do słuchania Radia TOK FM dźwiękowa wersje książek magazynu do czytania, które najnowszy nr 1 z Tomaszem Mannem na okładce jest już w kioskach, a my dzisiaj nadrabiamy niejako zaległość z poprzedniego numeru mianowicie wśród premier poprzedniego kwartału jako jedno z najważniejszych wymieniliśmy książkę pieron Górny Śląsk po polsku niemiecku jest to niezwykła reporterska antologii, którą ułożyli Dariusz kort koło szef katowickiego oddziału Rozwiń » gazety wyborczej autor m. in . ostatnio wydanego dzieła biografii prof. Zbigniewa Religi, która stała się bestsellerem w i Lidia Ostałowska fantastyczna reporterka, a tytuł książki Cygan to Cygan farby wodne i bolało jeszcze bardziej no i należą do najważniejszych reporterskich książek wydanych w ciągu ostatnich kilku kilkunastu lat w Polsce i właśnie Lidia Ostałowska cieszę się, bo udało mi się zaprosić do studia, żebyśmy o pierogach w pogadać w kilka książka opowiada o 150 latach śląskich historii jest to z sąsiedniej zebrane głosy z polskiej niemieckie żydowskie czeskie, tworząc taką polisą nie dziejów Śląska, ale zacznijmy od okładki, które dosyć niezwykła zupełnie nie Śląska, bo oczywiście no cóż książka o Śląsku spodziewalibyśmy się jakiś taki mitologicznych śląskich opowieści, w jakich Madonny kapliczki tak jak skłóca albo albo jakiś kopalnie hałdy demonów koniecznie dym niekoniecznie tak tak wspomina to wszystko mam wielki smok i wyłażą z takiego dziwnego sprzed potopu owego lasu wszystko w konwencji takie surrealizmu na 1 i Cocteau to nowość to kto to namalował Giotto namalował co to w ogóle ma znaczyć żebrze taką sobie kładkę zaś oczywiście namalował to Ludwik Hole reż, który należy to gra na śląskich prymitywistów był Górnikiem pracował w kopalni Makoszowy i fascynowało go to co odnajdywał na bryłach rozbudowanego pozyskiwanego węgla tam były odciski zwierząt i roślin na historycznych i zaczął to rysować na dole miał przerwę śniadaniową w tonach na na takich kartkach z worków po pas po cemencie ołówkiem nanosił tt wizerunki roślin i stworzeń, a potem w domu zaczął je kolorować jej on sobie wyobrażał epokę karbonu, w jaką epokę żywą zieloną on twierdził, że wtedy ziemia była jeszcze dzielona w TFI dlatego jego obrazy są fantastycznie kolorowe i ten jego węgiel, bo tak naprawdę na okładce z Węgier tylko on tylko taki węgiel niemal kosmiczne uderzają w dania gotowe też była kwestia czasu, że coś kiedyś powstało zmieniła swoją formę, a dziś nam służą też to chyba ten wybór okładki przypomina, że że, choć to nie jest znowu artysta z przedniej nie wiadomo jak pradawne to jest on malował swoje obrazki w latach 70 lat temu, więc mamy kolarza i jego obraz na okładce chyba jest to w jaki sposób też wizytówka taka ukryta tej książki mianowicie zejść poza tradycyjne wizerunki Śląska pokazać go poza stereotypami poza taką obowiązującą narracją co zaś tak jest na czasie było po znowu te dzieje Śląska próbuje się nie bez problemów opowiadać się na nowo, a my jesteśmy przyzwyczajeni do takiej wizji Śląska, jaką nam zaproponował Edward Gierek wtedy naprawdę, a może wcześniej Gustaw Morcinek, bo wszyscy byśmy z mojego pokolenia zaliczali tego Łyska z pokładu Idy, bo graliśmy na radnych 1 z jego losem, że w miłych zamiar to w ten sposób też oczywiście pochowali go podpisaliśmy z polskiego Górnik jedno i kolejnym takim MiTo twórcą wielkim śląskim jest Kazimierz Kutz i po prostu mamy w oczach te wizje na kogo oto kobieta prawdziwa Śląska matrona obmywa nogi pracującemu z 3 leżał w ich, po czym ów mąż bierze broń i wybiega na ulice walczyć o polskość Śląska tak właśnie w przepraszam pana Kazimierza być może ów krzywdzące uproszczenie jego twórczości ale, ale mity mają to do siebie, że potem sprowadzają się do woli właśnie do takich obrazków tak tak tak zresztą jest to przepiękny nikt, ale 1 z wielu mit, który naszą wyobraźnią zawładnął, ale jednak jest tylko 1 z wersji Lech Śląsk ości zależało na tym, żeby te opowieści o Śląsku różne opowieści z odmową powiązać żeber to co w Śląsku padają Ślązacy przywiązani do kultury niemieckiej do niemieckości ci przywiązani do polskości ci Ślązacy, którzy definiują się wyłącznie jako Ślązacy ci, którzy przyjechali na Śląsk z kresów te klisze śląskość i często tak i uczyli się szorstkości i oczywiście, żeby ich rozmowy są trudne on się spierają Śląsk nie zmienia zdanie niesłychanie, żeby mogli ze sobą to rozmawiać stąd ten nasz nasz Śląsk nie jest jest tam ileś mitów rząd w książce właśnie, bo ta książka nie skonstruowana w ten sposób, że to ma nam uzgodnić 1 spójną wizję Śląskiej tożsamości Śląskiej historia właśnie polifonię równoległym opowiadaniem różnych narracji różnych punktów ze oczywiście się wzajemnie oświetlają dają pewien obraz całości, ale właśnie taki obraz, w którym nie ma takiej totalnej po potrzeby zgłasza notowania całej tej historii zrobienia z tego jest wspólnej narracji wspólnej historyjki nie zatrzymał właściwie od początku, bo znowu mówiliśmy o tym, że w twórca, który na okładce cholerze opowiada ten Śląsk jako kraj pełen życia i i Sharon jak się zaczyna tą czytać jak pieron od pierwszych tekstów to okazuje się, że ma tam też zupełnie inny obraz Śląska, żebyśmy byli przyzwyczajeni oto mamy dziwny kraj na obrzeżach Niemiec właśnie zielony tryskający życiem, do którego wchodzi maszyna parowa zaczyna się wielki proces uprzemysłowienia, a jednocześnie właściwie kolonizacji tych obcych trochę nawet Niemcom ziem to też jest trochę inne spojrzenie na Śląsk oto to nie jest kraina ani niemiecka ani Polska tylko lekarzem dietetyka jakaś dziwna, że maturzysta staję staje przedmiotem kolonizacji tak zimno staje się przedmiotem kolonizacji ze względu na to co w sobie ma na nowym przy utrzymywaniu jak do Ameryki w czasie z czasów gorączki złota różni bardzo ludzie na cel taki wizjoner, że inteligenci łobuzy pracowici leniwi, żeby temu psim swędem, gdzie wzbogacić i i tworzą te tworzą przemysłu modernizują tereny te ziemie właściwie te pozostała część Polski nie przeszła takiej modernizacji, jaka dokonała się na Śląsku ten Śląsk zmieniają i patrzą na siebie dziwnie, ale tu te różne światy i śląskie od początku, bo dla dla Niemców, którzy przybyli z głębi rzeszy ludzi oświeconych w zamożnych z wizją tynki ludek Śląski to jest coś niezwykle dziwnego, że inne obyczaje zielone to raczej odżywiania się dziwny język dziś religia chce od ulicy gen taki katolicyzm patrzą w no i w tych opisach np. pojawia się takie porównanie, że te rzeczy liczbowo czy żywiołu polskiego wierzę, że na tych ziemiach i jest jakby połączenie tlenki azotu lub przy czym ten żywioł porty niemieckie to jest tlenu w ten cenny lider Ano Polacy to jest marny oazą w Kijów przeczytam państwu fragment, żeby państwo wiedzieli w jaki dziwny sposób patrzono na tę datę Ślązaków rzeczywiście jak na trochę jak dzikusów o tym jak jak karmić dzieci inaczej jest po odstawieniu dziecka od piersi złe powietrze mieszkania brud nieodpowiednie odżywianie odbiją się na jego delikatne zdrowie karmione jest ono tym samym co jedzą dorośli, więc kiszoną kapustą ziemniakami żurem słabej jakości kiełbasą i śledziami jeśli zaś jest przy tym marudne usypia się je i uspokaja za pomocą wódki powszechnego lekarstwa na wszelkie zmartwienia w LM, ale nie mamy pewności czy rzeczywiście tak było z oczywistych inżynier je we wszystkim w opisach pierwotnych kultur WOW w języku kolonizatorów to jest jest też język kolonizatorów ten skoro nic nie realizowane Śląsk przeżywa to wszystko co się chce coś jest takim kolonializm ma w wiąże to znaczy przede wszystkim gigantyczną nędzę i i problemy społeczne narodowościowe i budzenie tożsamości, ale o tym wszystkim porozmawiamy za chwilę przypomnę, że w audycji książki magazyn do słuchania rozmawiamy z Libią Ostrowską o przygotowaną przez nią i przez Darka kurtkę fantastycznym antologii tekstów o historii Śląska i Śląskiej tożsamości ach, pieron Górny Śląsk po polsku niemiecku wracamy do rozmowy za chwilę, a teraz skrót informacji Radia TOK FM ciężki magazyn do słuchania Radia TOK FM z linią stołówką rozmawiamy o antologii Pieronek Górny Śląsk po polsku i niemiecku rozmawialiśmy o tym w jaki sposób Śląsk stał się przedmiotem jest obszarem kolonizacji o tym na jak ten jak ten jak i jakie piętno odcisną UFO kolonializm no ale rozmawiamy też nic o tym co się dzieje dalej z tym z tym Śląskiem wiadomo, że taką 1 spójną narrację włości historia Śląska dla nas z punktu widzenia polskiego dziecka zaczyna się w momencie powstania śląskich mylone są opisywane zwykle w taki spójny sposób to jest słuszna narodowo wyzwoleńczą walkę narodu polskiego z żywiołem niemieckim przeciwko manipulacjom wyborczym, które doprowadziły w czasie plebiscytu do tego, że to Niemcy zwyciężyła zaprzestał, bo ich zwą zważono specjalnie trwałe 300 manipulację, a tymczasem ta, a te śląskie powstania, kiedy tak jak wy zrobiliście ukazane są w kilku punktu widzenia i z polskiego punktu i żnińskiego te zupełnie inny świat bardziej przypominające to co się dzieje w tej chwili na Ukrainie w związku z konfliktem polsko rosyjsko ukraińskim, a niższy z taką właśnie tradycyjną szkolną narracją o tak dzisiaj historycy się zastanawiają czy powstania śląskie nie były po prostu wojną domową u wielu Polaków czy tych Ślązaków, a po polskiej akcji nie może się z tym pogodzić z alem no ale ta opinia z zyskuje coraz więcej zwolenników atomu to był moment, w którym kiedy wybuchały powstania, kiedy cała Europa ustalała granice i zmieniała swoje granice i 4, kiedy Niemcy wygrali wygrali plebiscyt też nieoczekiwanie wbre w wszelkim regułom Korfanty zażądał więcej więcej terenów dla Niemców było zdumiewające, że mocarstwa nad tą przystałem i PSL stało się coś z nadmierną niezwykle trudnego dla tych śląskich rodzinach w bo tak jak powstania podzieliły sąsiadów podwórka, a czasem rodziny tak potem granica przedzieliła rodziny właściwie tańszego w wiek zapominaliśmy o tym, dramatycznym w aspekcie całej tej historii, a potem to co się dzieje jest właściwie to nie jest tak, że komuś, że wojna się kończy tylko w 2 toczy się wojna między 2 fragmentami Śląska, która objawia się w niezwykły sposób chociażby wolno na gmach na projekt architektoniczny na to kto jest lepszym gospodarzem tych ziem naj wojna oczywiście na to nakłada wojna cenowa co utrudnia w ogóle sytuację gospodarczą goście dotarli wielki światowy kryzys w jak też wie więcej na tej na tej wojnie Śląsk zyskał 3 stracił, a odpowiedź oczywista, ale w swym trzeba po prostu jasno powiedzieć, że Śląsk przez 600 lat w należał do państwa niemieckiego i był jego częścią, kiedy fragment Górnego Śląska zaczął należeć do Polski tu nie było wcale takie oczywiste, że to jest rozwiązanie trwałe, że zawsze tak będzie wspomnieniem porządnego państwa niemieckiego tkwiło ludziom w głowach, bo można mówić o kolonializmie, ale można też mówić o budowaniu jednolitego państwa wszędzie również na 2 śląskich kresach dlatego Polska wielu Ślązaków rozczarowała RR poza kryzysem poza bieda szybami tak dalej to trzeba pamiętać o akcji kolonizacyjnej, a więc ludzie, którzy walczyli w powstaniach śląskich zostali uznani za nich pewnych Polaków tak jak dziś czasem się o nich mówi prawda i zaczęto ich kolonizować ustanawiać administracje, która miała dać rządowi pewność, że tutaj właściwe decyzje będzie się podejmować nawet Sejm Śląski, który w, które powstałby jakoś Magin analizowany także nie ma co się dziwić, że 3009 . roku w Katowicach witano oddziały Wehrmachtu kwiatami i czekoladą hit, ale wciąż jeszcze w ramach tej kolonizacji Bądkowo odbywa się tak jak to proces o opisywania Śląsk i uczestniczą w nim naprawdę wybitni twórcy wśród nich pojawia się n p . Jarosław Iwaszkiewicz w 1 z takich swoisty wycieczek literackich na nas na Śląsku on rzeczywiście, gdy narzucono to Śląsk takie dziwne okulary, które zresztą wcześniej już się pojawiają, bo to ten Ślązak biedny Ślązak w niego są projektowane różne wizje człowieka, który niewiele ma wspólnego z rzeczywistością, ale oto szewców chce w nim widzieć jakiegoś idealnego euro ana robotnika, a to fantastycznego żołnierze, a to na Śląsku właśnie Waszkiewicz widżet widzi taką mam taką Heat Polska w ustawie z taką Polskę z gigantycznym potencjałem no bo rzeczywiście nowy spotyka się tutaj polskość z cywilizacją taki najbardziej dynamiczny kawałek kawałek kraju musi objawia no ale to jest jakiś taki w gruncie rzeczy problem, bo to niema nic wspólnego z z rzeczywistością śląską, bo w kontrastuje cięte i to teksty z dużą ilością tekstów opowiadają o Śląskiej biedzie problemach ekonomicznych FOT o budowanie się samo świadomości śląskich robotników i po poprzez ich właśnie raczej tożsamość klasową, a nie ani narodowościową Paul polscy pisarze i reportażem w ci spoza Śląska mieli ze Śląskiem spory problem również w polityce, dlatego że oni pochodzili w ogóle z innego okręgu na ogół kulturowego PE Iwaszkiewicz miał gdzieś za plecami swoje kresy prawda w podobnie o tym pisze Prószyński w tekście o Korfantym polscy politycy mieli problem z Korfantym, który pochodził nie właśnie z zaboru rosyjskiego, w którym były zrywy patriotyczne romantyczne lektury tylko o zniżek, bo był synem sztygara dlatego kiedy kiedy ludzie kultury przy przybywają na Śląsk to widzą to co chcą zobaczyć co są tym zaszokowani koniecznie próbują to włożyć w jakąś szufladkę Ferdynand getta w morzu to fakt PL rasowej obcości nowość, bo to jest 1 z ciekawszych w ogóle w historii, która toczy się wokół tekstów umieszczonych w waszej antologii stanowić jedyny chyba przypadek w między wojennej Polsce zaś inny akt, który zawsze potępiamy i wydaje nam się 1 z objawów totalnego barbarzyństwa mianowicie palenie książek tekst Katowice Ferdynand bagatela Trump rzeczywiście opisuje tak Katowice, a ludzi tam mieszkający jako takie taką dziwną niemal nie ludzką magmę, która jednak potem okazuje moczu w jezdni, by taki właśnie gigantyczne potencja energia energia Wang taka atak taki żywioł, a więc ten tekst, kiedy z trafił do podręcznika gimnazjalnego wzbudził gigantyczne oburzenie właśnie skończyło się to, ale nie ma pojęcia, że co dwudziesta zdaniem tak bardzo oburzyło, bo ponoć to sami sami Ślązacy byli oburzeni tym w tym tekstem w no myślę że efekt Echo, że nie zostali przedstawieni w gruncie rzeczy jak ludzie tylko istoty z innego świata ten obraz jest niezwykle przerysowany tam nie ma kobiet są one tam mężczyźni są przedstawienia chuligani z rękami w ich kieszenie, a tymczasem to to było to miasto bogatego mieszczaństwa, więc nic dziwnego, że na tak kina takie coś się wkurzyli jeszcze państwu przeczytam fragment Iwaszkiewicza to pokazuje właśnie ten tytuł to to ten dziwny stosunek do Śląska to dziwne projekcje oto ten tekst, który już w domu był prawie w całości przejść również pompowały w wojnę w powojennej propagandzie tutaj, gdzie książęta opolscy sprowadzali niemieckich kolonizatorów, o czym tu mamy go w po ustawieniu odpowiedniej całej historii Śląska jest z kolei kolonizatorzy zostali książętami przez tyle wieków żaden sposób udało się odmienić twarze mieszkańców, jeżeli już języka, gdzie wreszcie wraz z gleby czarnej taki charakter takiej możliwości stać musi wielki ten gmach ma świadectwo przyszłym pokoleniom, że wielkość urzeczywistnia się przezwycięża małość musi mieć tylko czas jest o tym w Śląsku w z ogromnym potencjałem trochę historii oczywiście się oczywiście szczegół urywa właściwie oba dni tragiczne tragiczne zwrot z drugiej wojnie światowej nie dopisuje się w cały ten rozdział o wojnie nazywa się dosyć przewrotnie wyzwolenia, gdyż wyzwalania wyzwalanie, gdyż to ciągle ktoś nazwał Bednorza wyzwala we to zaczyna się on do od dosyć niezwykłej sekwencji 2 tekstów na uczelni zaczyna się od tak o 3 września 3009 . tylko odrobinę wcześniej od zajmowania Śląska cieszyńskiego przez Polaków jest to tekst, który się porówna z następnym tekstami tych propagandowe tak samo ocenia się jak Niemcy wyzwalają się Katowice to teksty w sferze języka argumentów opisu po strzale inny jak był wiślacy tak tak chyba my jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że Hitler był podły był on robił rzeczy straszne i robią rzeczy straszne, ale nie chcę zdać sobie sprawę, że Polska była krajem sąsiadującym z przed przed wojną inżynierem widać to nawet u tego Iwaszkiewicza fascynację mocą i energią wielkością zdrowiem i rada gminy w in tekst Wańkowicza oczekiwany dzień jest montaż jest rzeczywiście jest bliźniaczym wobec czworga Bartosz SA marszu na 1 na Katowice nie wie co pan jeszcze wolne od formy tak mamy propagandy propaganda tej propagandy podam ale gdy jest soft lofty w tym rozdziale o drugiej wojnie światowej w drafcie liter wcześniejszych tekstach jest przywołana właściwie trzeci miałby być w sieci Bosch najbardziej nieobecny głos Śląski 100 jest to historia śląskich Żydów bardzo to ciekawe jest epizod związany z, że z wzrostem faszyzmu w Niemczech mianowicie na Śląsku stosunkowo późno wprowadzono pół prawodawstwo wynikające z ustaw norymberskich, czyli czyńcie czyny jak prześladowanie Żydów takie już ustawowe nastąpiło później, dlatego że Śląsk był cieszą jednak terenem objętym ustawodawstwem czy opieką ligi narodów i w pewnym momencie tak, by pękło i to się zaczynała w terminarzu po prostu minął termin i zaczną się to co działo się w całych Niemczech warto tu w gruncie rzeczy dosyć sporo z tych tekstów tekstów właśnie w relacji żydowskich głosów, jaka myśl przyświecała, kiedy wybraliście właśnie jeszcze taki wydatek taki 1 taki 1 nurt myśli przede wszystkim zetknęli się z ogromną ilością tekstów antysemickich to prawda tam 1 nawet jest i 1 już na początku dosyć pojawia się wśród głosów opowiadają Śląskiej biedzie taki tekst, który obciąża Żydów odpowiedzialnością za za wyzysk Śląskiego robotnika tak bez komentarza to robi trochę dziwne dziwne wrażenie liczę, że w piśmie katolik nieustająco przewija się wątek Żydów, których nie należy kupować ani pić w knajpach, które prowadzą i oczywiście chcieliśmy to czymś skontrować dać głos z tej tym mniejszości, które już Kijów ma w Katowicach, a że układ okazało się to bardzo trudne byłam zdziwiona, dlatego że relację przecież jest mnóstwo z różnych miejsc, a tych relacji śląskich było niezwykle mało po pomogła nam w tym pani prof. Monika Adamczyk Garbarska, która jest również tłumaczką z jakiejś im przez tłumaczyła nam wskazana i przetłumaczyła nam relację powojenne relacje Żydów bardzo przejmujące część część wzięliśmy też archiwów to pojazd tak w ogóle w tej książce orzekł, że czasami po prostu nie wystarczało gotowych, by nie kontekstów to można, by uznać za teksty reporterskie, więc my posiłkować się tekstami dokumentalnym lub sami właściwie tworzyliście pewne sekwencje tekstów, żeby jakiś fragment historii Śląska opowiedzieć jak dodać jeszcze 1 istotny głos no tak tak w okresie wojny nie było, ale zdaniem równie powolnych prac von Trier w tym, że nie było też autentycznych porządnych relacji wobec tego musieliśmy szukać, gdzie indziej i znaleźliśmy na wkład do nosa do gestapo w Poświętnem po prostu reporterskim zabieg opowiedzieć historię polskiego księdza, który prześladowany prześladowanego w czasie drugiej wojny za polskość poprzez rezonans jest na gestapo fantastyczna z tego się układa historię jak trzeba odczytywać w tym co z nich zostało wprost powiedziane w tych ostrych donosach in takim autentycznym świadectwem były listy Józefa smyczka z Wehrmachtu pisane po polsku szczerze mówiąc jest to naprawdę zaskakująca lektura, bo to czyta mamy tego mitycznego strasznego czarnego luda dziadka z Wehrmachtu po polsku przepiękne proste, ale przejmujące pełne emocji w miłości miłości dużo nazwisk z frontu fakty, które z informują, że kupiły Lech i proszek do pieczenia cukier waniliowy, bo wiele to tam wiele rzeczy jest niedopowiedziane listy były cenzurowane, ale on zdaje sobie sprawę, że teraz na Śląsku jest bieda będzie mowa sobie kogoś o piec, więc tak tak szukaliśmy szukaliśmy tych autentycznych świadectw nie nie w reportażu, a więc także list dziadków z Wehrmachtu znajdziecie państwo w kierunkach antologii Śląskiej ligi Rostowski i w serwisie korytko Lidia Ostałowska rozmawiamy w książkach magazynie do słuchania Radia TOK FM Paweł Goźliński do rozmowy wracamy po skosie informacji w radiu TOK FM o książki magazyn do słuchania Radia TOK FM Paweł Goźliński dobry wieczór po raz kolejny rozmawiamy z Libią zostało szkołą w pierogach i Górny Śląsk po polsku i po niemiecku, zanim przejdziemy do ciągu dalszego właściwie powieścią Śląskiej historii w dokumentach w reportażach, które Lidka Darek zebrali kierowana właśnie co to znaczy pieron co to właściwie za tytuł wypieranie to tak się mówiło o niegrzecznych dzieci znacznie inna, ale wiem to i tak sobie tłumaczyliśmy co też ktoś niepokorny z charakterem takich co sobie nie da się w kaszę dmuchać no jest to słowo jednoznacznie kojarzące się ze Śląskiem pięknie brzmiące w UE oczywiście, jakby tylko, że ta dopiero w kość Ślązaków, bo rozmawiamy w tej chwili już o czasach drugiej wojny została z niego, że złamana jesteśmy w momencie dosyć dramatycznym bokiem zakończy się wojna zaczyna się rozliczanie z map lub w ogóle problem z tożsamością kim oni ten problem z ze śląską tożsamością staje się kwestią życia śmierci po prostu Bóg tonie jest, kto nie powiesz to jednoznacznie jako Ślązak Ślązak i po i Polak po grób to dotąd oznacza to wywózkę albo śmierć i a z całą komplikację pokazuje wybrany przez was przez was tekst 1 z biskupów tłumaczy właściwie Ślązaków z tego, dlaczego podpisywali volkslisty matma masowo co to właściwie za za historia Ślązacy nie podpisywali volkslisty no i tam były różne kategorie, dlatego że grzech pychy koniecznie chcieli opowiedzieć się jednak wpisać w niemieckość tylko tylko, dlatego że tak im poradził biskup, a biskupowi tak poradził rząd londyński po prostu wiadomo było, że jeśli jeszcze nim Ślązacy nie pójdą na ten rodzaj ugody to trafią do obozów koncentracyjnych a jakby regionu Polska straci po Redzie został ludźmi, więc tak tak się stało my oczywiście byli tacy którzy, którzy nie mnie nie opowiedzieli się po poniemieckiej stronie zapłacili za to, ale były to wyjątki większość po podlegała TTI IT temu ukazał wisiał w listach na ich cenę zapłacili 2 pasy oraz kiedy walczyli w Wehrmachcie często z Wehrmachtu uciekali przechodzili na stronę polską fantastyczne jest to jak wielu tych dezerterów śląskich stanowiło potem po potem siłę polskiej armii na Zachodzie to właśnie tam były całe bataliony chłopskie tak samo zresztą już w armii w armii i CIT Berlin wąskich warsztat tam też ci, którym jeńcy wojenni wypuszczani z i jeńcy Wehrmachtu wypuszczani z ZUS i obozów jenieckich ze śląskimi polskimi korzeniami trafiali potem dojdą do do armii Berlinga w rosole, a potem, ale potem prowadzili w drugiej gra z Chin nie dość, że biedni musieli walczyć z tym w Wehrmachcie to potem zostali uznani za faszystów, kiedy armia czerwona weszła na Śląsk to uznawała, że wchodzi do Niemiec, więc represje po gigantyczne byśmy, żebyśmy zapomnieli 1 ważnej rzeczy mianowicie mamy dla państwa, a książki mamy dla państwa kierowany od wydawnictwa Agora i też wersji elektronicznej od sklepu internetowego Biofarm, żeby odpowiedzieć, żeby zdobyć trzeba odpowiedzieć na dosyć prosta pytanie on odpowiedź na to pytanie padło już na początku audycja nazywa się autor jak nazywa się na autora obrazu, który znalazł się na okładce piorunów antologii Górny Śląsk po polsku i po niemiecku odpowiedzi w postaci listów mailowych należy przesyłać na adres naszej strony na Facebooku czytamy w Polsce, a profil czytamy w Polsce tam prosimy przesłać odpowiedzi czekają na państwa kierowane, a my wracamy do rozmowy z liczbą słów o stałą niską po wojnie Katowice znowu stają się obszarem znowu kluczowe goście nigdy nie wychodzą z tej swojej świeżo po coś wisi w ME wstrząsająco dla mnie informacją było to, że transport rzecz, że węgiel sprzedawany był związkowi Radzieckiemu to Śląski węgiel ten za 10 % rynkowej ceny tabu po prostu straszliwy straszliwy wyzysk ten nieszczęsny Śląsk jak mówiła po tytuł 1 z tekstów, które są zamieszczone w antologii po prostu władza siadła tym górnikom na na plecy i często są to znowu jest początek historii dramat dziś swoje konsekwencje z 1 strony i trudno nam między tymi 2 obrazami się swobodnie poruszać i w całości ogarnąć z 1 strony właśnie ten Górnik, który jest rzeczywiście dociążony prześladowany nad wysiłkiem ponad miarę z drugiej strony tak Gierek, który próbuje temu, by przynajmniej dać temu Górnikowi specjalne przywileje między tymi chemię między tym wysiłkiem ponad siły i przywilejami jest rozpięty na obraz obraz Śląska mam z nim rzeczywiście do tej pory problem no tak, bo poza Śląskiem chętniej się pamięta on o tym w przywilejach o specjalnych sklepach o samochodach i na talon, które robią odbierali górnicy o tym, że pralka można się było łatwo kupić automatyczną wtedy, kiedy był to towar nie do zdobycia, ale zapomina się po pierwsze, jak wielką pracą górnicy za to płacili, a poza tym zapomina się, że Śląsk to nie tylko górnicy tyle ile Darka korki rodzice kupili pralkę automatyczną ten na talon odkupione od Górnika uda, któremu musi zapłacić jakąś gigantyczną za to suma, a potem, kiedy w 80 tych latach wszędzie był okres jest on na Śląsku był taki sam jak i wreszcie wreszcie Polski natomiast niechęć to dla Ślązaków w Ursusie utrwaliła takim jak zwykle komplikuje się obraz nawet komplikacje pojawiają się wtedy, kiedy wydaje się, że mamy rzecz prosta mamy socrealistyczny portret Wincentego Pstrowskiego 1 z legendy w cudzysłów legend epoki w czasów stalinizmu czasów tych nieszczęsnych nad robotników którzy, którzy mieli się też szlifowali normy prześcigali się od 3 ileś tam 100 % 200300400 % normy w momentach Zbigniewa Kwiatkowskiego Pstrowski nie jest bohaterem i ten beztroski, który wydawał, w które taką takim jest niby w naszej świadomości, jakim prostym pomnikiem maszyną do eldorado, bo do podkręcania norma okazuje się bardzo inteligentną postacią fantastycznym samo świadomym facetem, który myśli kategoriami ekonomicznymi jego sukces polega na tym, że po prostu zrobić wysiłek ponad normy tylko usprawnia swoją pracę, bo jest doświadczonym facetem, który pracował rasową we Francji przyjeżdża tutaj i jest zdziwiony tym, że się w bezsensowny marnotrawi energię co poprawia swoją pracę jedno 100 proc lepiej skuteczniej też jest jakby tak nagle wbiegł w śląskich aż się pojawią wbre w stereotypowi no tak pewnie też reportaż Hanny Krall o innym przewoźniku prace innych, z którym Hanna Krall rozmawia po latach in okazuje się, że teraz za to, że efektem tych tego odszkodowania i sukcesu była nie tylko poziom został dyrektorem kopalni, ale to, że pozostał człowiekiem samotnym, a życie jego brata i bratowej były znacznie weselsze, więc tak tak to nie jest tak jak jak na plakacie umów o nic nie jest tak jednoznaczne potem w oczywiście mamy cały ten mały moment, kiedy trudno właściwie mogło znaleźć teksty inne niż propagandowe również o tym jak jak na sile Katowice stawały się Stalin ogrodem, ale przychodzi odwilż i tak jak mamy teksty o nowej Hucie tak też pojawia się tekst na owe czasy obrazoburcze na temat Śląska dla mnie takim niezwykłym odkryciem także pod względem jakości reporterskie był tekst Stanisława Broszkiewicza ludzie na dnie ma on po prostu prostytutkach czy test czy e-czytniki dla ciebie też to było takie tato tato takie teksty odkrycia dla mnie naprawdę fantastyczny facet, który powinien absolutnie bale należy powinien należeć do kanonu polskiego reportażu no właśnie one teksty Stanisława Broszkiewicza ukazywały się w piśmie przemiany, które powstało dzięki odwilży i istniało bardzo krótko chyba tylko 1 , 5 roku było niezwykle odważne tezy, iż sięgało do tematu, w jakich jeszcze niedawno sięgać nie byłą wielką i opublikowała no też parę tekstów iluś autorów i właściwie i o nich i o piśmie słuch zaginął na na długie lata teraz słyszałam że, że ktoś robi czy zrobił jako wszelkim taką pracę w piśmie przemianę, ale był 1 wielkim było dla nas szczęściem żeśmy to pismo odkryli tego autora wolności po prostu miało szczęście, bo było warszawskie niestety tutaj mamy pismo katowickiej, która niestety nie mnie nie przetrwało do tej pory tak też tego biust znikł z unikania prób przez Gomułkę wyciskanie śruby po pomoc Chińczyków to zresztą charakterystyczne że dziennikarze warszawscy mają zawsze więcej szczęścia n p . nie jest winny antologię tekst Stanisława Nogaja, który pracował w piśmie w katowickim Polonia i które w naszej książce opowiada o wizycie Hitlera w Bytomiu, czyli boiskach w 4 i ten autor napisał książkę reporterską za kratami i murami za drutami murami płotami murami i kratami drutami i kratami trzeciej rzeszy i jest to 1 z pierwszych książek w kategorii literatury Ogrodowej, która ukazała się w Katowicach przed wybuchem wojny on dotarł do ludzi więzionych przez trzecią rzeszę m. in . do powstańców śląskich no i znowu powinna to być lektura znana szanowana uznana, ale tę książkę wydano w Katowicach napisał ją dziennikarz z Katowic i niewiele niewiele o niej wiem renomą mam nadzieję, że żal, że będziemy teraz coraz częściej sięgać do takich świadect w dziennikarzy innych regionów niż w Warszawie również mam nadzieje, ale w tej znowu też komu by nie tylko sięgać właśnie popu po dziennikarze śląskich przywołuje się ich życie jest w ogóle cała noc cała plejada nazwisk autorów, którzy pisali o Śląsku, bo w tej książce znajdziemy dąbrowskiej Iwaszkiewicza Morcinka oczywiście Pruszyńskiego Wańkowicza Krall Kapuścińskiego, ale inni też są spostrzeżenia wtedy niemieckie na nas na Śląsku, które są dosyć gorzka oczywiście jak przyjeżdżają Niemcy do dołu do dna na Śląsku peerelowski no i widzą tam jest jednak ów upadek, ale wzruszeniem mnie nie Wojciech był po pokazywać również tego punktu widzenia firmy, by na niemal w jeszcze takiej nostalgii za schematem Marek z Czyżewskim trochę złość w latach do umów to jest chyba też pokoleniowa sprawa dla Niemców urodzonych na Śląsku, którzy z tego Śląska musieli wyjechać mówił, że ten wał, bo ich nie boimy się użyć tego tego słowa i którzy nie mogą sobie z tym problemem poradzić i takim pisarzem było aż bije jak, w którego esej fragment eseju zamyka książkę i, który próbuje dyskutować z ludźmi tzw. rewanż starymi ludźmi, którzy marzą o powrocie na te ziemie i i który pisze, że zostali dosłownie wypełni wypędzeni z krainy dzieciństwa, ale przecież nie są już dziećmi są Niemcy różnie próbowali sobie radzić z tą utratą tak jak Polacy próbują sobie radzić ze swoimi gratami, a wśród autorów tej książki są też postaci którymi nas straszono w szkolnym przez całe lata n p . dla kubka Czaja tak tak, że ten słynny demoniczny demoniczny duet rowerzystów z RFN, a jeżeli chodzi huk Renata okazuje się, że jego historia to nie jest historia straszliwego wampira, który chce pożreć polskie dzieci, ale o historii sposób wzruszająca mocna pełna dramatycznych zwrotów to zupełnie ktoś inny niż nam się wydawało właśnie Herbert Hubka był on miał niewłaściwe pochodzenie etniczne, bo miał matkę Żydówkę był prześladowany w trzeciej rzeszy po wojnie był prawicowym politykiem po jak słyszałam od lewicowo nastawionych Niemców bardzo rozważnym politykiem te były niezwykle przywiązany do Raciborza, z którego pochodził i po osiemdziesiątym dziewiątym roku wsparł Racibórz, bo umożliwił założenie tam wodociągowych jest niedawno jednak niedawno właśnie cała książka piorun składa się z takich nie oczywistości sceny odwracania naszych przyzwyczajeń na temat Śląska noc w przemianę obrazuje przemianę wyobrażeń może łatwiej nam będzie też Śląsk rozumieć po przeczytaniu tej książki na pewno to moim zdaniem się grono ważnością wyszli wygrywanie głupot w dyskusjach o Śląskiej autonomii w ogóle śląskość będzie trudniejsze, bo Bobo nie można się będzie już moim zdaniem test będzie się przyznać do do ignorancji, a wszystko to dzięki Dariuszowi kort kolegiów Stołowski, którą gościłem w studiu bardzo szybko dziękuję za wizytę nie dziękuję książki magazyn do słuchania w radiu TOK FM za tydzień ciąg dalszy rozmów o Śląsku, dlatego że moim gościem będzie Szczepan Twardoch będziemy rozmawiali jego nowej powieści Drach, która w, jaki sposób na pewnym poziomie również taką śląską sagą tą książkę ne uznaliśmy za książkę kwartałów w magazynie książki można kupić już nowy numer, a teraz państwu dziękujemy i zapraszam do wysłuchania informacji w radiu TOK FM Paweł Goźliński wciąż w magazynie do słuchania i suszymy się za tydzień Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KSIĄŻKI - MAGAZYN DO SŁUCHANIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA