REKLAMA

Anna Janko, autorka książki ''Mała Zagłada'' była gościem Agnieszki Lichnerowicz

Światopodgląd
Data emisji:
2015-01-22 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
21:47 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
podgląd itp mówi Agnieszka Lichnerowicz zapraszam państwa teraz na rozmowę z Anną Janko pisarką poetką krytyką literacką krytykiem literackim felietonistką ERM wcześniej dwukrotnie była nominowana do nagród wynika literackiej nagrody Nike i jest pani laureatką wielu nagród i wyróżnień, ale pretekstem do naszej rozmowy jest książka, która ukazała się właśnie nakładem wydawnictwa literackiego książka pani autorstwa DM mała zagłada ram nawet gdy to jest jak grochy Rozwiń » przyznam bałam się tej rozmowy, bo to jest termin właśnie rynek to pani napisała próba zmierzenia się z traumą, która razem Rój już drugie pokolenie, bo pani z drugim pokoleniem FIZ pani rodzinie traumą która, której korzenie należy szukać w drugiej wojnie światowej, a dokładnie na Zamojszczyźnie pani rodzina męża pani mama pochodzi ze wsi Sochy i go słowem stąd powinniśmy powiedzieć słuchaczom, którzy może te historie znają mniej albo w ogóle o tym nie słyszeli, czyli Sochy jest takim AM przykładem niemym symbolem UE 1 z wielu wsi spacyfikowanych przez Niemców w czasie drugiej wojny światowej w szachy to Polski symbol pacyfikacji lenno, które jeszcze w takim dyskursie powojennym często powraca nazwa wsi Sochy powracała w tym dyskursie wymieniana 1 tchem obok francuskiego oraz wzdłuż obok czeskich, czyli nic, jaką przykłady totalnego zniszczenia jakiejś miejscowości, ponieważ w Polsce tych miejscowości zniszczonych tak doszczętnie w sposób apokaliptyczny było wiele, więc myśmy jakoś sami zapomnieli pamiętać z czasem o tym, że, jakby mówienie o historii, ale i im myślenie o przyszłości polega na tym, że nam nie wolno zapominać o rzeczach tak ważnych dla tego musiałam tę książkę napisać nie tylko ze względów osobistych, o których pani wspomniała to znaczy nie tylko, dlatego że moja mama patrzyła na w zabijanie macki ojca rodziny sąsiadów na palenie wsi całej bombardowani przez samoloty, że wyszła z tego okaleczona w życie dorosłe, a wtedy tego dnia w cieniu zagłady miała 9 lat, a więc, jakbym była w stanie wszystko zobaczyć natomiast nie była w stanie tego zrozumieć jak resztę życia spędziła na tym my, aby dać sobie radę z takim ekstremalnym doświadczeniem oczywiście jako jej dziecko żyłam w cieniu tej tragedii i rosła z nią i o tej książce myślałam właśnie całe życie żyją trzeba napisać, ale pani mówiła, że pani bała rozmowy na ten temat, a ja się przyznał, że ja się bałam pisania tej książki dlatego odkładam ją też tak długo się, że pani intelekt słabo działa w rejonach, w których króluje namiętność brakuje słów, by opisać okrucieństwo oprawcy brakuje słów, by opisać mękę ofiary i ja zupełnie się pod tym podpisuje itd to jest taki rozmawiamy w ciągu dnia ludzie gdzieś biegną pracują albo niemym odpoczywają są na zakupach dlatego mam takie poczucie, że właśnie po to, próba zrozumienia osobistej traumy pani mamę czy pani to to jest dno to jest ta książka i że nie ma sensu teraz, żebyśmy o tym, rozmawiałem, bo znów oddała do pani tutaj opisała to pani w tej książce los chciał porozmawiać o takim bardziej może społecznym wymiarze o pani też pisze o tym, że to trauma jest w jaki sposób dziedziczona pani używa tych przenośnych Kos my w genach i tylko jednostki, a nam, ale również społeczeństwa społeczeństwo sobie nie zdaje czas sprawy, że 60 lat po wojnie jeszcze ciągle cierpi na niego psychicznie i psychospołeczne w wyniku właśnie od tych zbrodni, których było świadkiem ofiarą czy w Polsce to pani wciąż widzi Ależ oczywiście wszyscy zdajemy z tego sprawę zna, ale nie dopuszczamy tego świadomość, ponieważ zdajemy sobie sprawę na takim głębokim poziomie czyli jakby nie werbalnie czujemy na tym polega to druk o pokoleniowe Anna odczuwanie traumy i 3 treść przekazu przekazywanie następnym pokoleniom nawet inny nie chciał o tym, mówić, ponieważ ja, pisząc nie miał takiego celu, żeby opisywać swoją trauma dziedziczną, a tak, by wynikło w trakcie, by się okazało jak zaczęłam myśleć o swoim dzieciństwie to odnajdywali w niej te wszystkie od odnajdywania w nim te wszystkie cechy, które później znalazłam w literaturze później właśnie to jest bardzo ciekawe natomiast na to, że jesteśmy społeczeństwem okaleczonym to jednak niższa od tej literaturze przedmiotu wciąż się pojawia sam fakt, że jakby za tę literaturę żydowski Holokaust owej nie tylko, że jakby z pewnych latach od żył, a umocnił się, ale zajął całą naszą świadomość wypierając z pamięcią 3 nad polskie ofiary wojenne tak rzeczywiście mają takie poczucie, że żal, że została wyparta wypadliśmy tę pamięć 3 polskiej SA KR, a ja mam na to przykład swojej własnej rodzinie Baltony, a nie sztuka, jakby mówić o tym co się dzieje w ogólności, ale dostrzec to we własnym domu jak ja mam tak jak pisze w książce pochodzenie polsko-węgierskiej odległe korzenie węgierskie w naszej rodzinie istnieją moja córka pomnik ma właśnie takie pochodzenie, ale po swoim ojcu, a także odległe korzenie żydowskie ICO zajęło, by to jeszcze narzucić siłą w toku dojrzewania intelektualnego emocjonalnego zajęła się Holokaustem to wydawało wydało jej się potrzeby mniejszy bardziej atrakcyjne w jakimś w tym paradoksalnym stają się oczywiście ona napisała pracę licencjacką o języku Holokaustu, a tę kulturę doskonale zna i dopiero kiedy wysłała mi maszynopis swojej książki nagle zrozumiał, że musi mieć coś w duszy w sercu miejsce na Sochę miejsca na Polski wątek tragiczny swojej rodzinie i teraz to jest dla niej bardzo ważną książką ja bym chciała, żeby z tym naszym nasi społeczne historyczne dyskusje, które ciągle trwa obchodzimy rozmaite rocznice oraz rocznicy powstania Warszawskiego, a zaraz będziemy mieli rocznicę inne wyzwolenia Auschwitz, która jest oczywiście już w tej chwili zapętlenia politycznym, bo żyjemy w bardzo jak były politycznie mniej chaotycznym czasie bardzo groźny rywal poniósł, więc od mowy o takim zapętlenia politycznym trudno jednak o Holokauście Auschwitz używanej do gry politycznej i to jest roczny oczywiście, że chodzi mi MO torze przede wszystkim upamiętniamy ofiary, ale nie da się odłączyć Holokaustu od polityki tylko, że ta polityka powinna być inna powinna być jednoczącą, a nie kłócą on sam gości zaproszenie skupiająca gości zaproszonych od polityki zależy i zależało w przyszłości od polityków, czyli od ich albo krótkowzroczności, a zarazem, jakby bezgranicznego marzeń prawda szalonych zależał los żydowskiej populacji oni zginęli właśnie z powodów politycznych, a do, których podczepione ma szansę oczywiście innych argumentów kompletnie inny od leczonych na dzisiaj młodzież mówił, by w nie wiadomo ilu ludzi zginęło we wsi Sochy w czerwcu 40 wracać już jako, ale to, dlatego że mówi pani właśnie o tym, że, że ma pani takie poczucie, że trzeba, że musimy my Polacy też przywrócić pamięć o polskich tragedia, że może ogrom Holokaustu jako przyćmił tu strasznie brzmi palec do Uniwersytetu chciałabym powiedzieć, a szczególnie chyba musi to być bolesne innym dla pani, że dla wielu innych, że poprzez to, że rozliczenia polsko-żydowskie czy próba zrozumienia polskiego antysemityzmu, ale też polskiego w głąb ofiary pomagania Żydom wszystkie te dysputy, które mamy chłopi trochę mają taką gębę tych antysemitów w czasie drugiej wojny światowej trochę jak polscy intelektualiści się rozliczają tak łatwiej po trochu mąki nie wiem czy z magazynu historii wyciągamy dokładnie to co jest potrzebne nam do gry w nie jest nie ma żadnej sprawiedliwości z jakby za takim nie ma rzetelności w omówieniu one się wszystkiego co łączy się działo podczas gdy świat 2 wojny światowej myślę, że z inną lepszą książką najważniejszą, która powinna być lekturą szkolną jest książka Timothy ego Snydera Skrwawione ziemie, bo im ten człowiek Amerykanin amerykański profesor z jej tak zdaje się one potrafią bez strony nie miałby stanąć zawisnąć nad tą Europą środkowo-wschodnią i powiedzieć prawdę i zachować proporcje, ale dla mnie ta książka podczas pisania mojej była niezwykle ważna jest, że opracowanie oczywiście przede wszystkim relacje świadków, bo na nich oparłam tę książkę, ale jeśli chodzi o te ogólne omówienia historyczna to właśnie Snyder Anna Janko jest państwo moim gościem rozmawiamy o książce mała zagłada, którą wydało wydawnictwo literackie informacja po informacje zwracam się w dziś Agnieszka Lichnerowicz zapraszał na dalszy ciąg rozmowy z Anną Janko autorką małej zagłady, która wyszła właśnie nakładem wydawnictwa literackiego tak jak mówiłyśmy to jest bardzo różnych poziomach, ale próba przywrócenia pamięci, a dla mnie również pretekst do rozmyślań dyskusji próba przywrócenia pamięci o LM eksterminacja szum polskich wsi off był w ogóle był przyszłam wysiedlenia 200  000 ludzi we wsi Sochy zginęło 204 bank może więcej ludzi AM i wyszedł wykonuje strona może ten wątek publicystycznym czy polityczne mam wrażenie, że w jest pani też takie rozgoryczenie, że ze względu na to, że na Zachodzie Europy czy Stanach Zjednoczonych nie rozumieją co to się tak naprawdę działo w w czasie drugiej wojny światowej, jakie nie wiem emocje nienawiści między religijne między etniczna polityka do tego zostały wywołane przez tę drugą wojnę światową, że właśnie zdarzają się powiedzieć polskie obozy śmierci, że panie to tak strasznie boli łomot istne celowa manipulacja, która jak wy stopniowo przez długi czas jest przygotowywana w języku, a wbre w temu co ona co tak sądzimy na co dzień jest w kształtuje myślenie człowieka, więc jeżeli tak się będzie powtarzać 100 × to znaczny lub celowo pierwszą akcję wszystko jest polityką i Anny pasek na powierzchni wydaje mi się wydaje nam się takim echem naturalnym naturalną emocją złą albo dobrą, a nas gdzieś tam się przygotowuje pod sporym już od formy ambicje ignorancja, a także instynkt ludzi którzy, którzy silnym potrzebują władzy i mają swoje to na co konkretnie w te polskie obozy śmierci jak pani co widzi pani szuka źródeł intencje w intencji my schodzimy na pole minowe inni działałem i Boni czuje się kompetentna nie jestem politykiem nie jestem dokumentalistka Anna ani historyk jestem pisarką napisał książkę Dean tzw. artystyczną wybrałam pewną formę i miasto w Chojnowskim podwójna w jakim sensie forma to znaczy rozmowa z matką ara oraz jest rozmowa z polską, która jest matką, a czasem macochą moich bohaterów, ale i to jest dla mnie najistotniejsze w w jakim w rozmowie o tej książce, a w rozmowach tych, które były jej tych, które są i będą mam nadzieję, że mnie natomiast, że nie ze mną może pani rozmawiać na temat tego jak wyglądają mechanizmy, które doprowadzają do przekłamań w języku niestety polskie obozy koncentracyjne przechodzą z języka angielskiego również do niemieckiego i to powinna być dla pań odpowiedziało jesteś taki był kilkakrotnie w tej w pamięć każdy taki właśnie fragment, kiedy rozważa pani z mamą i mówi naziści, a pani mama i poprawie panią na Niemcy, a pani zauważa jeszcze z małej litery jak pisali po wojnie pani zauważy, że nie ma znaczenia, bo i tak program komputerowy poprawi to na dużą w tym też taki bardzo dużo jakichś korekt w sumie to tak się zastanawiałam jak każdy ma swojego wnuka byli tacy, dla których nieszczęść się inne życia i inni jak we traumą byli Sowieci byli tacy, dla których rannych w tym zagrożeniem zbrodniczym byli Niemcy, ale w mojej książce jest bardzo ważne to ja to chciałabym podkreślić, że się bardzo staram oto boja tak czuję, żeby pamiętam nie było sprawiedliwe, żeby ludzie tam przedstawiani co Polacy Żydzi Niemcy Ukraińcy, żeby zawsze powiedzieć o nich to co jest jednak głęboką prawdę o człowieku żądni byli źli obżarstwo i że każdy z nich osobno muszą podejmować decyzję ostateczną i że w większości oni wszyscy wyszli do wojska, bo się bierze mężczyzn do wojska i koniec ślicznie pyta przeważnie dość tego w ogóle tytaniczna różni praca z państwem, żeby każdy miał twarz imię nazwisko do Lwowa abstrakcja zwalnia nas odpowiedzialna od odpowiedzialności, a wtedy kiedy, kiedy jej w Jaworznie mówi imiona są ważne liczby się liczą to jest taki szlak Ward, który przez tę książkę mnie się przewija bardzo ważne jest też dla mnie w tej książce uświadomieniem sobie same oczywiście moim czytelnikom, że stało się coś bardzo niedobre, a mianowicie właśnie ze względów na pewne gry polityczne ofiary, czyli Mel, czyli Polacy Polacy i Polacy Żydzi zostali jest też konfrontowanie to jest bardzo bym zresztą nieraz wiecznie tak to jest po pierwsze, konkurencja po drugie, zaczynamy ważyć swoje krzywdy tak ilościowo właśnie to powoduje antagonizmy to jest najmniej Night Live prostszą trywialna rzecz w kłócić ofiary odwrócić uwagę od prawdziwych sprawców to strasznie mocny antysemityzm zastępuje niemieckim coś takiego się stało, że to jest normalne takie weto w antysemityzm to się zrodził i rozlały się wszędzie prawda przez ileś miast rad to trwało i Boba miało uzasadnienie umocnienie nerwy są bardzo trudne bo jak by pamiętać o 1 o długim próbować tak jak pani pisze i mówi równoważyć łatwiej jest winny mieć jakiś jednoznaczne stanowisko to takie, które albo zupełnie wypierać się antysemityzm albo z kolei albo podać inną skrajność albo drugą z Rosji z biało czarny obraz świata jest najwygodniejszy dla człowieka, a takiego świata nie ma tak zastanawiam się, bo parzy Petasz zwraca pani uwagę na to, że wojna nie umiera nigdy tylko zmienia mundury wojna jest naszą wspólną sprawą widziałam nawet, że to zmieniło w taką goryczą pani wyznaczy taki w sumie, bo zakaz lub staż jako postać ostrą nie wiadomo co zrobić zastanawiał się, bo tak dużo pani na ten temat myślała napisem pisała pani rozmawiała z własną matką Anne przy przywołuje pan jednocześnie i ludobójstwo w Ruandzie wojny błogosławi AM jako młody człowiek przyznam, że miałam taki opór i mówiłam zastanawia się, dlaczego my ciągle musimy właśnie oglądać kolejne filmy o Holokauście czytać są kolejne książki o zagładzie czy można spożyć już w przyszłość Krzysiek był pozytywnie wejść, ale ostatnio, kiedy wojna już się zawitała bliżej raz na Ukrainie jest, żeby zacząć zastanawiać czy jak bardzo chce ma bowiem to znaczy, że była chroniona przed taką pamięcią, a on jak sobie poradzić w takim razie ja wiem jak pani myślę, że idzie w Syrii tam przecież giną dziesiątki tysięcy dzieci chętnych wobec tego się zachować, bo w marcu odpowiedziało tak znamienne zdanie i na pewno pamiętają pani ze szkoły akurat to zdanie, że przeszłość to jest dziś tylko cokolwiek dalej dlatego tak ważne jest pamiętanie historyczną pamięć historyczna mojej książce pisze o dzieciach i ni stąd tytuł mała zagłada taki oksymoron liczne taki ironiczny i sarkastyczny Niemcom no bo ta małość dotyczy też, że w fakturze mówi o wsi i że 1 wsi i to jest mu, jakby taki wiodący wątek w książce i mówi o dzieciach jako najbardziej niewinnych ofiarach, ponieważ dzieci bez względu na narodowość, że idą przez ileś lat w pierwszych swego życia z legitymacją niewinności, a my, jakby inną dajemy im opresyjny świat i one giną jest to co się są dla najprostszego oczu człowieka jest od razu wielką niesprawiedliwością i tajemniczym z UAM, który w sesji w człowieku plan się co czas dzieje, a może tamto dzieje ja nie wiem jak się bawić na jaw mojej książce moje wracam do pewnego wątku ułożył tak tzw. psychoz historii na temat miną czarnej pedagogiki, ale to jest tylko 1, jakby 1 z przyczyn prawdopodobnych tego, że my wciąż aromat zup jemy własne dzieci w różnych miejscach świata i w różnym czasie i potem się dziwimy, że te dzieci, kiedy dorastają idą idą zabijać, bo one się muszą sprawdzić jak jakąś swoją traumą pamiętny film biała wstążka Hanekego on pokazywał w zasadzie tylko atmosferę tamtego wychowania w Austrii południowych Niemczech ale, ale konkret ne -li informacji i fakty są w tej chwili kompletowane przez naukowców zachodnich Anna Janko mała zagłada też tytuł książki, którą Anna Janko napisała to tylko tak trochę się o miejscu w porozmawialiśmy na temat tego co jest w tej książce to jest to w gali wystrzelą w takie przytłaczające jak nie mam dopowiedzenia po lekturze, a ta książka napisana bardzo prostymi jak napisane jest językiem kolokwialnym, którego używamy w 4 ścianach domu mając w nosie poprawność polityczną ja myślę, że dlatego każdy, kto potem książkę sięgnie po będzie ją czytał jako coś co jednak dobrze znają albo czego się spodziewa bardzo dziękuje wydawnictwo literackie wydało małą zagładę bardzo pani dziękuję dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA