REKLAMA

Morskie Oko - przyroda i człowiek. Mówią Adam Choiński i Joanna Pociask-Karteczka

Weekend Radia TOK FM
Data emisji:
2015-01-31 19:00
Prowadzący:
Czas trwania:
39:34 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwo Ewa Podolska proszę państwa mam przed sobą Helm książka raczej należałoby powiedzieć księgę dzieło morskie oko przyroda i człowiek wydał to dzieło tatrzański park Narodowy w pod redakcją Anny moich gości tutaj obecnych studio pani Joanna Pociask karteczka dzień dobry dzień dobry państwu i pan Adam Choiński genderowe w państwo za naukowcami obydwoje państwo są hydrolog g pan reprezentuje Instytut geografii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Rozwiń » a pani również Instytut geografii, tyle że Uniwersytetu Jagiellońskiego bycie redaktorem oznacza zapanowanie nad całością, ale także w tym wypadku państwo są autorami części w Koeln tekstów do tej treści rozdziałów wreszcie powiedzieć, iż skoro podział hydrologów wiadomo, że to co jest związane z wodą zresztą Netia może być nie będzie rozdział poświęcony wodzie, gdy jest mowa o morskim oku są fantastyczne wydawnictwo, gdy takie absurdy kompendium wiedzy w ich współczesny stan wiedzy o morskim oku dedykowany jest John po powstał bez znaczenia właśnie teraz zbiegł się Zubel z jubileuszem jest w lewej zdjęcie pana Józefa Nyki czy jej jak to się stało, że książka powstała, dlaczego pan Józef Nyka z kim jest pan Józef Nyka UE wg naszej opinii i myślę, że nie tylko naszej pani Józefa Becka jest największym współczesnym jak to my nazywamy teatrologiem, a jak i nazwał ich autor rozdziału pana Józefa Nykiel przewodnikom pisarzem redaktorem i wydawcę jest absolutnie postać nietuzinkowa wydanie tej książki powstanie wiąże się z faktem, że w zeszłym roku nie tak dawno, bo w grudniu pan Józef Nyka ukończył 90 lat stąd książka dedykowana jest jemu właśnie w roku tego wielkiego jubileuszu a dlaczego książka powstała może odpowiem na to pytanie w Otóż skoro rokrocznie nad morskie oko dociera w pół 1  700  000 ludzi wpadliśmy na pomysł, że trzeba wiedzy, która do tej pory jest zgromadzona ani usystematyzowane trzeba ją zebrać i chyba będzie dobrze, aby taką monografią napisać, a więc z 1 strony dla osób, które kochają góry i dochodzą do tych gór z drugiej zaś strony tak wpadliśmy na pomysł, że to się po prostu morskim oku należy, dlaczego dlatego przyznaliśmy do Częstochowy morskie oko tak jak Częstochowa jest on stolicą duchową Polski tak morskie oko to jest sanktuarium przyrody w Polsce miejsce pielgrzymek miejscy z pielgrzymek w dosłownym tego słowa znaczeniu przecież idą tłumy w miesiącu lipiec sierpień to są takie tłumy jak na plaży Międzyzdrojach to biedne jezioro właściwie zawdzięcza, że dziś ma walczyć, ale oczywiście jeśli oni patrzą na nogi tylko to już zostawiają ślad swojej w postaci fosforanów czy azotanów i ja chcę jeszcze tylko dopowiedzieć Młynów ani na wstępie powiedziałaś, że nasza książka jest kompendium wiedzy jak ja uważam, że tezy, że jest, że są to zbyt wielkie słowa Bona to w prawdziwym Hafiz kompendium wiedzy jest książka pana Józefa Nyki, która została napisana prawie 60 lat temu książka właśnie o morskim oku, gdy p t . Dolina rybiego potoku, czyli Morskiego oka na dno fenomenalna z wielkim kunsztem pisarskim Muzy ogromnym ładunkiem merytorycznym właśnie kompendium wiedzy o morskim oku i w jego otoczeniu, ale one nie mogą być mężem w mogła zawierać stan wiedzy ówczesne tak, by były jakieś badania wtedy prowadzona jest na ten temat, ale jak tamten okres było to Caracal zebranie informacji i gdyby nie on tak niedościgniona pod względem edytorskim merytorycznym i gdyby te treści, które są zawarte w właśnie w dziele Panewniki połączyć naszą książką i dodać jeszcze do tego analizy, zwłaszcza źródeł historycznych, których jest bardzo dużo, a przedarcie się przez nich jest trudny dlatego, że to są źródła zarówno w języku niemieckim łacińskim jak i węgierskim rozproszonych w bibliotekach wiedeńskich w Budapeszcie także w polskich we Lwowie jest masa tych dokumentów no może kiedyś takie dzieło powstanie, ale wówczas będzie to dzieło wielo wiele wiele atomowej we włoszech już nie za naszego życia, ale chce też powiedzieć, że pan Józef Nyka jest autorem wielu publikacji, ale przede wszystkim przewodników np. 1 z list z pierwszych jego przewodników Tatry polskie doczeka doczekał się aż 18 wydań i ościennych gminach tych przewodnikach ja się wychowałam im i moja córka jej ani wreszcie no nie można nie wspomnieć o w wielkim dziele Opus magnum Józefa Nyki przewodnik Tatry, które w, który obejmuje swoim zasięgiem całość Tatrzańskiego masywu, czyli także Tatry słowackie no niestety w naszej książce piszemy tylko o Tatrach polskich zatem zatem myślę, że ta ocena tani zawarta w chwili wprowadzenia i jest troszeczkę przesadzam, ale tu oczywiście można zadać pytanie czy zawarliśmy z całą wiedzę Otóż był problem tego rodzaju książkę pisało 40 kilku autorów z kilkunastu środków zarówno u z różnych uczelni Polska Akademia Nauk tatrzański park Narodowy i Akademia nauk inni byli to autorzy są autorzy z całej Polski tak jak powiedziałem z różnych ośrodków i musieliśmy kontrolować, aby zachować jakieś proporcje między rozdziałami jak Boga z rolą w filmie, ale są po tych, którzy potrafiliby 100 stron napisać ile wówczas te proporcje byłyby zachwiana rola redaktorów tych, które musi, więc w Azji, po której postać chyba właśnie było takie tam stawiać książka jest trójdzielna, dlaczego może powiem kilka słów na ten temat mianowicie pierwsza część dotyczy Morskiego oka jako obiektu Hydro graficznego, czyli dotyczy samej wody zjawisk, które w tej wodzie zachodzą, więc urodzenia dalej ten dotyczy tego co mieszka w tym jeziorze, a więc organizmów żywych to jest pierwsza część druga część dotyczy przyrody otoczenia Morskiego oka, dlaczego przyrody dlatego, gdyż to co się dzieje w samym zbiorniku jest wyrazem tego co się dzieje co zachodzi w jego otoczeniu, a więc w jego zlewni, czyli są spływy powierzchniowe, czyli deszcze, które spadają na powierzchnie zawiesina, która się dostaje woda, która się czekami spływami powierzchniowymi dostaje bez tego morskie oko, by nie funkcjonowało prawdach, a więc podłoże źródła i t d. i trzecie wreszcie część to jest morskie oko i człowiek na relacje między morskim okiem i człowiekiem są tak silne, że w książka byłaby niepełna zupełnie, gdybyśmy tego człowieka nie uwzględnili, który z 1 strony jest szkodnikiem mnie nie bójmy się takiego słowa użyć, a z drugiej strony opiera piękna, więc jest to malarstwo literatura muzyka muzyka właśnie i t d . i t d. opisane są ścieżki wokół Morskiego oka opisane są również miejsca niebezpieczne, a więc tam, gdzie najczęściej wypadki się zdarzają, gdy wydawać się może już morskie oko jego najbliższe otoczenie to jest sielanka, bo zdanych, które zamieszczamy w książce wynika, że tak niestety nie jest i przy samym morskim oku wypadków jest bardzo dużo dalej pięknym rozdziałem jest mistyka miejsca, którą napisał ksiądz prof. Rogowski z Wrocławia w dalej niezwykłym rozdziałem właściwie napisanym inna książka była gotowa, ale teraz już dawno gotowa w głębinach jeziora na unikalne zdjęcia podwodne książkę mieliśmy skończoną i ich akurat wiercenia w locie były robione i via pojawiali się z przerębla człowieka człowiek Stanisław Krzeptowski Sabała mojej rozmowie doszliśmy do porozumienia, że coś musi być przecież Oscar schodzą Travel Center Club unikalne zdjęcia były widzimy tylko z góry to co się dzieje pod wodą, a to jest ujęcie poglądy naprawdę unikalne, bo rzadko zimą rzadko chyba publikowane takie zdjęcia jak tak jak innych nurkowie to znaczy nurkowie mają ograniczoną oczywiście prace i tylko z Tatrzańskiego parku nurkują właściwie głównie w celach treningowych później, aby można było wioski jak pracować oraz w celu oczyszczania jeziora z monet m. in. których zdradza tajemnice jednorazowo wydobyto 6 kg w plenerze w tym, by dokończyć to co jeszcze jest w tej części polskiego człowiek powiem państwu, że oprócz historii widzę tu pewnie powiemy 2 słowa o tym, sporze morskie oko jest także historia schroniska lub, jeżeli ktoś doszedł do Morskiego oka na to każdy pewnie do schroniska wszedłem bardzo pięknie napisana przez panią Marię Pa lińską osoby, która prowadzi teraz schronisko, bo w słynnej parze pomny mało w małżeństwie, które do schroniska prowadzi od państwa Wanda i Czesław Łapiński przez te lata jest to nazwisko właśnie nie wiem, skąd wiesz, skąd jestem miał w głowie państwa zaraz wrócimy do naszej rozmowy bez rozmawiamy o morskim mogła rozmawiamy morskim oku, jako że wyszła książka morskie oko przyroda i człowiek pięknie wydana tak jak powiedział tutaj gości 1 z redaktorów GL pan prezes Adam Choiński składające się z Czech, a Milne, a z 3 części zakończyliśmy tą działką morskie oko i człowiek w studiu obecna jest także w pani Joanna Pociask GM karteczka drugi redaktor prowadzący w tej książki Anny pan profesor jest reżyserem Poznania, a pani profesor nie chce Uniwersytetu Jagiellońskiego, ale jak już jedno 6 godzin za tych panów tak my my my body Ball mówi 40 proc osób z różnych części Polski czy to było także tatrzański park Narodowy zwrócił się do różnych naukowców czy PS Bolek i związani emocjonalnie straty Lecha już dla wizjonerskie o tym, że to wreszcie jak już im granie powiedzieli zgłosili się do Tatrzańskiego parku Narodowego nobliwe damy do nich nowe hotele nastawione na to pytanie może zacznę od tego, że pierwszy raz morskie oko ujrzałem w roku sześćdziesiątym ósmym na wycieczce szkolnej jak wielu z nas tak zdaniem profesor za polską w Koszalinie wtedy się uczyłem w liceum i to był mój pierwszy kontrakt na odbił on się na pewno ona w mojej wyobraźni, ale nigdy nie sądziłem, że w żaden uczestniczył w czymś takim jak pisanie książki później po podjęciu studiów geograficznych sny sny nową widziałem już wiele razy morskie oko i później zmierzą się z panią profesor mogę powiedzieć całe życie chyba i górami się zajmuje Hitlera 9 lat segregują w moim sercu chyba są były już, zanim się narodziła się w Czechach, gdzie państwo Boga, ale walka o czymś się natomiast przygoda naukowa, czyli tak na poważnie zaczęła się w latach dziewięćdziesiątych i była związana z pracą nad przewodnikiem czy książką o Dolinie Kościeliskiej Dolina Kościeliska śladami badaczy wędrowców i poetów były już 3 wydania tej książki natomiast czy pracując nad tą książką zawsze i ich już wtedy czułam, że takiego opracowania czy podobnego potrzebuje morskie oko, ale zaznacza, że impuls wyszedł od państwa odwaga wzdycha pani ten fach i może tutaj wypada w wypadała mu powiedzieć, że jesteśmy bardzo wdzięczni Dyrekcji Tatrzańskiego parku Narodowego, że z rolą jest, że była przychylna zielonym odniosła się tak czy innych tra wie, że volvo uderzyło ono z zaznaczeniem, że to będzie coś dobrego i zgodziła się na wydanie tej książki i wydanie w takiej postaci dawnego ŻUŻEL kosztowna będzie nie tylko, ale ta książka ta książka jest ma charakter naukowy dla, ale różni się od innych książek naukowych w tym, że jej matką bardzo bogatą barwną szatę graficzną, na które składają się nie tylko ryciny schematy modele, ale także duża liczba pięknych kolorowych fotografii z Michałem i chyba trudno znaleźć wsiami w literaturze polskiej naukowej jest taką czy podobnie wydaną książkę naukową, która byłaby tak bogato ilustrowana East tutaj znowu ukłon do autorów fotografii, bo proszek sobie wyobrazić, że ja niektórych osób w ogóle nie jest nam, że to są osoby trudno powiedzieć przypadkowe, ale poznane wręcz przez internet i które zgodziły się na opublikowanie bezinteresownie na opublikowanie ich u innych fotografii zatem gdy ta przychylność otaczała nas właściwie ze wszystkich stron i wiertło i wielki w świecie wirtualnym i rzeczywistym jedno pytanie zada pani oddać głos ile czas 2 prace nad książką na kilka lat w bagnach tak naprawdę 1,5 roku taki ci areną walk z innej pracy z jeszcze można to powiem narodził się pomysł i teraz jak go zrealizować musieliśmy znaleźć osoby najpier w jakiś schemat, który byłby na całościową jakimś domknięciem tego problemu, który zamierzamy rozwiązać i w całej Polsce wyszukuje wyszukiwali 8 osoby spośród 40 kilku osób tylko 1 na chwaliła teraz co dalej wszyscy robili to gratisowo nie mieliśmy grantu jak Algieria, a funduszy, ale to nie bez zaskakuje, bo właśnie myślałem, że z kolei tatrzański park Narodowy dzień lekko je wyciągnąć je my jesteśmy wdzięczni, że wydał w Indianie nie mieliśmy 1 złotówki na realizację tego projektu i wszystkie osoby ja to tak twierdzy, które napisały przyczyniły się do stworzenia tego dzieła zrobiły to za darmo i te wszystkie osoby muszą kochać góruje nad działaniem albo inny patrol pojawi się także dla korpusu SC rolnik załóżmy, że ja myślę, że ja myślę, że leży to hasło, które jest hasłem przewodnim parku od pewnego czasu z miłości do gór Ruczaj ma zastosowanie w stół ponad 100 % nie kierowała nami absolutnie żadna chęć zysku tylko chęć opracowania czegoś co są innego w i to co wczoraj podkreślił pan prof. Małecki, który był na spotkaniu w klubie południk 0 cieszy się z publikacji, która została wydana nie dla punktów, bo nie wiem czy pani Villas tej gali w nauce opublikujemy da punktów jest jest tak takiej taki porządek po prostu natomiast w co czuł, czego tu nie rzec książka, w której nie ma streszczenia wiejskiego, która nie ma słów kluczowych, która nie ma wielu elementów, które składają się na to, aby publikacja no jest recenzowane jest recenzowanie, aby ona miała te punkty to tt liczba tych punktów jeśli w ogóle będą jakieś punkty dla autorów, którzy dopracowali, którzy są związani z jednostkami naukowymi jest naprawdę bardzo bardzo niewielka 0 zloty z tego postawimy tutaj kropkę nad i porozmawiajmy o bohaterze o morskim oku jej zysk może, by się zastanowić ŁKS i morskie oko lekko morskie oko do tak, ale tylko morskie 2 nad morskie, dlaczego morskiej, którą wynika z legend, które funkcjonują już o dobre kilkaset lat mianowicie legendy oby mówią, że jezioro miało połączenie i tu są 2 wersje albo z Adriatykiem albo z Bałtykiem a dlaczego miało połączenie i jak to było udowadniamy na jakiej podstawie tak twierdzą ma m. in . że są fale na powierzchni jeziora na hale są również na morzu PN skoro są na jeziorze to z tego morza muszą pochodzić, a jak ktoś widzi co się dzieje przez jakiś wirus podziemny, czyli pod masywem górskim jest zbiornik wodny Ion ma połączenie z morzem i dlatego tak jest na najbardziej taki argument przekonywujący to był taki, iż wyławiane są lub też na dnie znajdują się fragmenty statków w samej części masztu, skąd właściwie chodziło się to z dużej przezroczystości lub Morskiego oka, która jest rzędu 10 do 15 m i faktycznie przyjrzymy się przy dobrej pogodzie przy dobrym oświetleniu to widzimy często pnie drzew, które zalegają tam on był utożsamiany z masztami statków po prostu in stąd też przekonanie, że ma połączenie z morzem mogą częściowo prawda jest, że ma połączenie z morzem, gdyż wypływali potok, którego woda dostaje się do Bałtyku, ale to jest połączenie oczywiście powierzchniowe niepodzielne, chociaż tutaj muszę dodać kilka słów mianowicie jezioro to jest zasilany przez wody podziemne niestety nie mamy dokładnego rozpoznania, ale zmiany Termiki wskazują na to, iż w nisze Jeziornej gdzieś na dnie są wpływy źródeł i to nam daje inną temperaturę przede mną takich jak jeszcze dodać do tego, że generalnie w nauce ówczesnej nauce 1415 wiecznej jej uznawaną, a to z kolei było związane z ligi z poglądami starożytnymi, że wody powierzchniowe jeziora mają podziemne połączenie z oceanami morzami i właściwie tą tezę utwierdza jeszcze w Europie niemiecki uczony Kill Her aktu, który w swoim dziele wręcz przedstawił schemat tego krążenia i pokazał na 1 z Chin właśnie taki podziemny kanał łączący je i dno jeziora nazwy z morzem, bo latem o postawienie tego co w 2 wersjach jest legenda prawda, że gdzieś tam utopił się statek prawda czy Donald na morzu Śródziemnym czy też na Bałtyku i potem wyłowiono go rozłożyć na bal Małgośka ZUE, która legenda o weneckim Kuras był dla laika, który to do szkatuły wyłowił Góral, który wpier w zapytał tego chłopca, który dziwnym trafem znalazł się nad morskim okiem co było w tej kapsule kupiec wyliczył te drogocenne ością okazało się, że właśnie wszystko co było w tej Szkatuła i oddał kupcowi porozmawiajmy o PIT teraz już o sens z punktu widzenia takiego, ale fizyczna biologicznego trochę bardzo głębokie morskie oko i wody pan powiedział na czystą co żyje a dlaczego pstrągi z tak nazwany Chudy Behemoth wydał zaś siedzieli ze mną, gdy zaczną w końcu w minionych pstrągów, a różne są to wody kultura aligator hippiczne, czyli wyjątkowo skąpo rzewne wody, w których my oni lubią organizmy rzecz, a Strong, który naturalnie tam się dostał musi się czymś dziewiczym szerzyli pstrąg skoro niczego nie na wodzie hotel żywi się larwami owadów samymi wadami i bardzo niewielką ilością planktonu Otóż pstrąg ten jest dno skamlał i co to znaczy, gdybyśmy przyznali pstrąga z Morskiego oka do pstrąga potokowego troć pstrąg w morskim oku, który ma 8 lat wygląda tak wagowo jak pstrąg dwuletni powiedzmy szczerze panie profesorze jest trochę zagłodzony w minionych faktów na największą większą np. głowę ma na inne parametry tutaj czas na froncie dużo tych pstrągów, więc bardzo rozumiem, że one do tez kwestia tego, że one, jakby w potoku i częściowo w stawie lada to znaczy one są nastroje w stawie zadomowił się na stałe i to jest jedyny staw gdzie, gdzie za naturalne oraz dzięki występom w F 1 w Polsce w górach w górach tak natura 1, gdzie w naturalny sposób te same sobie żyją w inne zostały po prostu zarybione sztucznie USB, że nie wolno wyławiać absolutną znany nie tylko ludzie, a do celów naukowych to zezwolenie trzeba uzyskać niestety ludzie dokarmiają i to jest zła i to jest bardzo złe mięso z, bo nie można się chlebem dokarmiać takiego pstrąga, który nigdy, choć dania był trochę a gdy zanieczyszcza pewnie wrzucania resztek jedzenia no to już inny problem niestety, ale przy tej liczbie turystów niech tylko 12 % będzie niegrzecznych tak to nazwijmy to jezioro się trochę izoluje oni wrzucają mylą go tak to jest sprawa wrzucania pokarmu wrzucania monet, ale także pozostawiania nieczystości nie rzec fekaliów w zakładzie różowej Dody jest agent nazwany po prostu ludzie się załatwia się w okolicy znalazły one do jeziora jak doniesie skutki złego wniosek musi być więcej sanitariatów wody, a wody jeziora są bardzo czuły na każdą pulę biogenów, jakie docierają także zaobserwowali państwo reaguje, gdy dynamika koniec zmian niekorzystnych to było szczególnie wyraźnie widoczne w latach dziewięćdziesiątych, kiedy prowadzono badania właśnie hydrogeologiczne wraz z goglami oczy obraz, jeżeli wada tego jest znaczna poprawa jest w tej chwili morskie oko jest wyposażony w nową oczyszczalnię ścieków i nawoływania o schronisku tak jak schronisko morskie oko w inny i generalnie nie słyszy się uszy wzmianek o jakichś większych zakwity glonów w tym rejonie, o czym, o czym mówiło się w latach osiemdziesiątych, ale pisał w obraz wygląd, gdyż zadał takie niewinne moczenie nóg morskim okiem mam ochotę, bo ta woda sięga około 1, a dziś jest takie piękne słońce tak wiszą na tych rovese pociągające nie należy tego robić oczywiście nie jest tak, ale to nie tylko mnie nie tylko to, że nam wypłukuje z organizmu ta woda w związki fosforu i azotu, ale również pobudzany ludzie spacerują tak dożynki do pół łydki do kolęd pobudzają osady asesury nie po za dusze są również, ale może powrócą na chwileczkę dowód, bo padło pytanie czy jest głębokie czy płytkie Otóż, gdybyśmy zatrzymali się przy maksymalnej głębokości, którą określiłem dwukrotnie badają staje się ono 51 , 8 to już dwudzieste trzecie miejsce w kraju, a więc takie średnie, ale jeżeli weźmiemy średnią głębokość 291 to już czwarte miejsce w kraju, a więc wyjątkowo głębokie teraz tak jak powiedziałem woda jest skrajnie ultra poligraficzne co to znaczy ona jest zbliżona swoim składem do wody destylowanej jako ciekawostkę podam dla fizyków chociażby, że taka woda nie przewodzi prądu czyli, gdybyśmy po pływali sobie wpła w oczywiście nie wolno im było wyładowanie atmosferyczne to nie powinniśmy być kojarzeni teraz co dalej jakieś ciekawostki w wodzie są wyjątkowo duże wahania poziomu wody sięgające w wielomeczu przekraczające 110 sentymentalne sięgnęła ona się biorą stąd, że z różnych stoki okalające inną jeziora są mało chłonne i przy nawalnych opadach szybko woda zasila to jezioro bardzo szybko się dostaje szybką reakcję na opak co dalej można także roztopy geometrią dopływ wód roztopowych co jeszcze o temperaturze ciekawego można powiedzieć, że nie ma gdzie była w Malezji wobec takich jak w literaturze ktoś pływał w morskim oku, czyli można mnie można, ale ten, kto nie wie co wpływa też Tadeusz dawniej było przez wielu wielu lat w bardzo, ale może czeka proces o temperaturze robiliśmy zdjęcie termiczne Wilno powierzchni jeziora żel i co się okazuje w 1 momencie zróżnicowanie temperatury na powierzchni wyniosło 6 °C jak to możliwe przecież nie słońce nagrzało tak prawda to może to wynika z tego, iż wiata rozpycha powierzchniowe cieplejsze masy wody, które zazwyczaj są przy brzegach przy kamieniach od tych kamieni nawet się nagrzewają jak od akumulatora, a więc wiatr spycha nas w 1 kierunku cieplejsze ostrych i na ich miejsce z głębin podpływają wody chłodniejsze co dalej lód może o tym, 2 słowa warto powiedzieć śmiech, ale w ZES po informacjach Radia TOK FM proszę państwa ambitny w studiu obecny sezon redaktorzy pięknej książki, które mam przed sobą morskie oko przyroda i człowiek pani prof. Jana, choć jest karteczka oraz na prof. Adam Choiński szef hydrolodzy zakończyliśmy tę drugą część pan profesorze przerwałam panu profesorowi, gdy mówiliśmy o wodzie ciąg dalszy może kilka słów ogólną diabła, który właśnie przecież jezioro jest ważna od pół roku zamrożony, że się w razie od góry i pokryte zwartą powłoką lodową, jaka grubość jest owej owej powłoki Otóż dochodzi do 1 m jest to dużo, jakkolwiek jeziora wyżej leżące choćby czarny sta w już ma troszeczkę większą grubość co wynika oczywiście z niższych temperatur, ale chyba jest zakaz wchodzenia w naród sprawuje nadzór czy park toleruje przejście przez morskie oko ścieżką w kierunku czarnego stawu inna i zimą to jest niejako szlak także nie jest dozwolone, ale tu bym przestrzegał turystów, gdyż przez blisko 10 przez 9 lat zajmowaliśmy się pomiarami grubości pokrywy lodowej, ale nie w 1 punkcie tak jak co się robi standardowo przy brzegu na wielce się raz w tygodniu i tafla tyle i tyle wynosi nie robiliśmy to na powierzchni poprzez kilka na wiercenie kilkudziesięciu otworów później robiliśmy mapy miąższości takiego lodu i co się okazuje okazuje się, iż nie ma żadnych prawidłowości, które świadczyłyby o tym, że tak grubość owej pokrywy lodowej jest taka sama jest bardzo zróżnicowana co to znaczy bardzo w 1 punkcie może mi 100 cm, a w drugim 50, dlaczego tak jest oczywiście można zadać sobie pytanie, dlaczego o tym, mówi dlatego, bo to, że pokrywa lodowa ma różną grubość nie dotyczy to tylko Morskiego oka, ale wielu jezior to jest niebezpieczne dla ludzi, którzy wchodząc w 1 miejscu widząc, że to pokrywa jest solidna i dał sobie dalej nieświadomie i można wpaść, a z czego to wynika w przypadku Morskiego oka Bono różni się od jezior niż w innych po pierwsze, wynika z kalkulacji po lodowej co to znaczy odpływa z Morskiego oka Rygi po tak ten Rybi potok wymusza poglądową cyrkulację woda w pewnej partii tej pokrywy lodowej jest odgrywana i taki Lech chwyta piany jest woda przecież pod lodem ma dodatnią temperaturę i t d. 1 roku wynosił 600700 m, czyli prawie przez całe jezioro w OSiR w Żorach był bardziej cienki lód niż na poboczach dalej inne przyczyny jeszcze zacienienie i jeziora przez okalający masywy skalne, czyli część powłoki dostaje więcej energii świetlnej część mniej co jeszcze zróżnicowana grubość pokrywy śnieżnej, która izoluje lód, aby nasłonecznienia, a więc kilka czynników stanowi o tym, iż ta powłoka może być bardzo zróżnicowane i ciekawy jest też proces narastania pokrywy lodowej jeśli analizuje się to od jesieni, czyli od września do kwietnia maja okazuje się, że maksimum grubości pokrywy przypada na kwiecień, czyli narastanie jest bardzo wolne natomiast potem w ciągu 1 , 5 miesiąca następuje jej wystąpienie wyjechać niech na pewno nie, chodźmy w kwietniu teatry z mediami może daje nam się, że jest tam daje głęboki, żeby szybko zakończyć jak głębokie morskie oko widziało w nim 51 , 8 z mężem na tej drodze takie miejsce to jest rodzaj misy przyczyny, że w brzegu są największe bezpośrednio przy brzegu dosłownie kilkadziesiąt metrów od brzegu są największe spadki na dnie sięgające kilkudziesięciu stopni i później ta partia centrala ma dość płaski charakter co jeszcze ciekawego możemy powiedzieć o samym dnie na morskim oku jest bardzo dużo konarów drzew, skąd one się wzięły one biorą się z lawin, które schodzą śladami i te drzewa w zalegającym na lodzie później jako się wytapia kolejno lub też dryfują na krach i często w takich miejscach niż, gdzie schodzą lawiny tylko gdzie nie spodziewaliśmy się wyrazem Narodowy bank one oczywiście były datowane i od średniowiecza tam sobie zalegają wtedy, kiedy te lawiny były intensywne i te badania lodowe są szczególnie cenne obecnie kim tak dużo mówi się o zmianach klimatu mówi i to jest cel, a mało mówi się o zmianach hydrologicznych, a przecież dla przeciętnego człowieka właśnie woda jest tym najważniejszym chyba środkiem dożycia i tutaj widzimy efekt hydrologicznych w postaci właśnie zmian grubości lodu zauważa się, że celem jest coraz cieńszy i że długość trwania pokrywy lodowej jest coraz krótsza chce jeszcze powiedzieć, że mało jest na temat zmian klimatu w książce, ale każdy rozdział zawiera spis literatury i można rozwinąć sobie swoje zainteresowania właśnie czytając te pozycje, do których się autorzy odnoszą, a ponadto na końcu książki znajduje się indeks nazwisk oraz urząd z naz w geograficznych co bardzo pomaga w poruszaniu się po książce bardzo praktyczne pytanie o VAT za krótko rozebrano tezy mianowicie tylko powiem tutaj dochodowa wie może, że średnio o 1 dzień w ciągu roku skraca się długo zjawisk lodowych i pokrywy lodowej czyli, jeżeli mielibyśmy tutaj przed oczami Krzywą to za 150 lat zaznacza przy utrzymaniu tego trendu za 150 lat nie będzie lodu na morskim oku, jeżeli tak dalej pójdzie, ale za to bardzo praktyczne pytanie, kiedy najlepiej przyjechać nadmorskie logo, by było słońce i to najlepiej przeczytać rozdział p t. warunki bio, a ja tu nie zastąpi panią mianowicie tylko 21 dni w ciągu roku mamy słońce, bo w ciągu dnia całego, gdy to jak widać to kiedy zaginął we wrześniu prognozuje odpowiedzi na szyję te warunki i biomet logiczne najbardziej korzystne dla człowieka to sierpień, a rzeczywiście najwięcej dni bez chmur innych przypada na styczeń i miesiące jeśli na wrzesień październik wtedy balon jest 200 dni co prawda także jak ktoś przyjedzie i będzie miał okład hit są do nich jednak nie inny powie sobie no po prostu jest tak jak zwykle FF, a chętnych jest następny raz wtedy, gdy geneza słońce tu nawet jest dokładnie pobić napisane w i ile to dni jest taki, że na początku prawdę zachmurzenie potem ona znikaj to zadłużenie pod koniec dnia i t d . wszystko to państwo znajdą i ja, ponieważ nasz program powoli się kończy mamy jeszcze w Sydney kilka minut czasu koniecznie muszę chciałbym, by bez wiz dosłownie choćby 2 zdania od tych, gdy są silnym nazwany jest sporem o morskie oko z po pomoc Chełmno może nie zawsze doceniamy to, że mamy Podlasie jest winny jest morskie oko oraz narzędzia umożliwiają one wcale tak nie było mogło w k przez lata to toczy się spór pomiędzy Węgrami i polską handel naszymi bratankami olejek różany i zanurzył tak się złożyło, ale w końcu 1902 roku dzięki m. in. hrabiemu Zamoyskiemu z Wielkopolski lub ten spór rozstrzygnięto na rzecz Polski zresztą niedawno, bo kilkanaście lat temu świętowaliśmy stulecie oddanego towarzysza z 9 września 2002 roku także z 22 lat jest on i w związku z tym, że w związku z tą rocznicą nad morskim oku wmontowano tablicę upamiętniającą to chwile zresztą Polacy entuzjastycznie wówczas odnieśli się do do Endo do tego wydarzenia jest zalewowa nowy dawano znaczki pocztówki w związku z tym i myślę, że z tym wydarzeniem z tym spore miejscy i z tym wydarzeniem o odniesienie Polaków do tego miejsca ma też wymiar patriotyczny kojarzymy Polskę właśnie z morskim okiem, jeżeli tam idziemy, jeżeli mamy pecha mieli kogoś, kto do nas przyjeżdża z zagranicy to gdzie go za zabieramy nowych zabieramy go, jeżeli jesteśmy w Tatrach zabieramy go nad morskie oko w nowo no bo gdzie często tam nie kończymy naszej wycieczki tego idziemy wyżej nad czarny staw niektórzy na rejsy do takiego pan prezes na początku powiedział całe rozdziały poświęcone wypadkom w rejonie Morskiego oka, gdzie będzie się zdarzało najwięcej wypadków i jakich powodów nie można zlekceważyć może jeszcze warto powiedzieć, że te nasze badania, o których pan resort tak dużo mówił realizujemy realizujemy dzięki przychylności Tatrzańskiego parku Narodowego, który wydaje nam pozwolenia na te badania i który gra już niejednokrotnie pomaga nam w czasie badań chociażby poprzez transport poprzez pomoc zarówno sprzętu to jednak na tle tak doniesienie pontonu, który waży, a propos ponton Motorowy kiedyś ja tego, mimo że jako dziecko byłam nad morskim okiem i to wtedy jeszcze musiał być można było konkurować teraz nie można okiełznać rządowego tu jako ciekawostkę powiem 2 Góra 1800 osiemnastego była tratwa i do siedemdziesiątego szóstego roku coś pływała, ale jeszcze coś powie w Zakopanem jestem na parkingu otwieram bagażnik i pan parkingowy mówi co tu panna Young Elton John jak to ponton przecież tutaj nie mają, gdzie pływać na morskim oku, a on na to mówi kopalnie to pan jest jak Cyrankiewicz on też wpły w na brzuchach, ale wyłącznie pontonem serwowali wódkę były tylko no właśnie zobaczyłam zobaczyłam to w tej chwili już się nie pływa po morskim oku brak danych trzeba mieć pozwolenie i powiem z park naprawdę doskonale działa ja jeszcze nie zdążyłem na pochować mojego pontonu jak już byli strażnicy rafy, a właśnie, kiedy świętowano stulecie minie sporu to wówczas wyjątkowo wyjątkowy płynie z tratwą i spektakl wręcz na tafli jeziora fenomenalnie zresztą to było wydarzenie są fotografie z tego wydarzenia byli bardzo pięknie to wyglądało, gdy ich nazwa w ubiegłym roku w poprzednim byli nad morskim okiem w 2 od tych urazów inna tak, że nie leżą razem czy są wiercenia prawie 2 × wznawia dziś, że rok państwo nadal zimno zawsze lubimy musimy zimą rządzenia są wiercenia w lodzie AOW, a jeżeli zatem to głównie z gośćmi ostatnio byłam zamek za zresztą 1 z nich tutaj 1 z nich fotografuje bardzo dużo i są 2 jego zdjęcia w książce, a ja byłem ze Szwajcarem szansa nie tylko atak no mówię po drugiej stronie Słowacja musi być tutaj Stone, gdzie jest droga nad przychylnych lot SA go w Dausze to niemożliwe, by tak nie było w taki jak już po co powiedzieli tu znajdą nasi słuchacze literackich dzieł Morskiego oka Morskiego w Polskiej literaturze przewodnika owej malarstwo w przecież jest słówko na koniec, bo myśmy na początku rozmawiali i zła, a to na pewno chcą wiedzieć w jaki sposób książkę mogą dostać coś więcej państwo wiecie na ten temat i funkcjonuje już sprzedaż internetowa tej książki należy tylko wejść na stronę Tatrzańskiego parku Narodowego www tpn pl tam odpowiednią zakładkę sobie otworzyć i jej książkę można także nabyć w sklepiku Tatrzańskiego parku Narodowego przy rondzie w Zakopanem z tego co ja wiem być może jest już innych punktach sprzedaży przez państwo morskie oko przyroda i człowiek studio obecnie byli redaktorzy tego wspaniałego dzieła z pań trwa seria na wodzie skarb karteczka Instytut geografii Uniwersytet Jagielloński oraz po brąz Adam Choiński także Instytut geografii, ale Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu bardzo państwu dziękuję dziękuję inny styl Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKEND RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA