REKLAMA

O "Absurdach PRL" opowiadają Piotr Lipiński i Michał Matys. Powtórka z 7.09.14

Książki - Magazyn do słuchania
Data emisji:
2015-02-08 19:00
Czas trwania:
48:26 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
książki magazyn do słuchania Radia TOK FM w wersja ta dźwiękowa książek magazynu do czytania Paweł Goźliński dobry wieczór państwu w inny dzisiaj moimi gośćmi są świetni reporterzy Piotr Lipiński dobry wieczór i Michał Matys o dobry mecz, a ich wspólna książka, która nosi tytuł absurdy PRL -u i właśnie trafiła do księgarń jest to rzecz wyjątkowa moim zdaniem wydawałoby się, że sporo ostatnio ukazuje się książek typu elity Peerelu w plotki PRL-u gwiazdy PRL Rozwiń » cześć gwiazdy PRL -u bimbrownictwo PRL -u i t d . i t d . ale powiem państwu, że jeżeli chodzi o jakość tekstów jakoś reporterską książkę obydwu reporterów Lipińskiego i Matysa jest absolutnie fantastyczna też znajdą tu państwo m. in. 1 z najlepszych reportaży lat dziewięćdziesiątych jeszcze chyba im moje z lat 90 cała wieś w 90 dziesiąty dziś o euro my nie umie się mówić tak tak po ich kto zjadł mięso historia afery niestety będzie jeszcze rosnąć w ogóle bohaterem tej książki jest PRL niby absurdy PRL tak naprawdę jest brak brak jest słowo klucz do tej książki wydawałoby się, że kończycie tą książką lekką opowiastkę o tym czy ten PRL kończył a, ale tak naprawdę zabił ten PRL w waszym zdaniem brak brak też rzeczywiście coś niesamowitego ja się niedawno zastanawiałem nad tym Piotr Lipiński mówi do państwa tak jest tego w PRL -u nie brakowało przyszło mi do głowy, że 1 ze swojej, która kojarzy się z tym, że nie brakowało i to był ocet rząd zamierza w jakim się w najbliższym czasie napisać reportaż o odczuwać nie wiadomo dlaczego dlaczego akurat tego nie brakowało skoro brakowało wszystkiego co ciekawe szef Google wpisuję w Pradze, czego nie brakowało w PRL to nie opowiadają się żona żadne żadne uzupełnienia tylko czego brakowało w Paryżu po kolei, a w przemy sław Ka woda Brzozowa, które się biała namiętnie no tak, ale brakowało nie brakowało, ale mimo wszystko na niebyła tak popularna wizualnie jak jednak ocet stojący na na półkach sklepów może w obuwniczym się w każdym sklepie, bo w każdym sklepie było ostatnio w 1 z wicepremierów rozmawiałem peerelowskich o tym dlaczego tego mostu nie boją, ale było to dlaczego biją mnie też nie potrafił odpowiedzieć, dlaczego ten facet był to to ciekawe miał taką tezę, że być może, dlatego że od 100 nie da się za dużo wypić wódkę jak ktoś ma wystarczająco dużo pieniędzy to da się dowolna niemalże ile wypić natomiast OC to co właściwie tylko dobrze kusze nadawał gwiazd PRL-u grzybiarz co było bardzo popularne no tak, ale to jest 1 jedyny właściwie produkt, którego rzeczywiście powszechnie nie brakowało natomiast cała nasza książka Grossa o tym, czego brakowało brakowało właściwie wszystkiego poza tym mocno książka zaczyna się od papieru toaletowego, choć oczywiście to jest coś więcej niż tylko powyższy problem w każdy z tych rozdział, jeżeli państwo myślą np. dojedź rozdział potem, dlaczego w PRL brakowało papieru toaletowego jest o taki właśnie papierze toaletowym to oczywiście jest to lekka zmyłka dlatego, że to są oczywiście z 1 strony roiło papierze toaletowym i Ziobro papieża, a także wolności w inne w gospodarczej wolności słowa i o swoistym § 22 to zresztą 1 z moich ulubionych fragmentów w tej książce może pewien Polak mieszkający zdaje się w Niemczech z zachodnich sprawdził ile w Polsce procentowo brakuje papieru toaletowego, po czym sprawdził jak szeroki jest niemiecki papier toaletowy stwierdził, że 2 cm węższy niż ten Polski, więc zaproponował weźcie premiera Jaroszewicza owi nie napisałby Jerzego Urbana Jerzego Urbana pisał listy, żeby zwyciężyć ten centralny papier w ten sposób zaoszczędzić, by go dokładnie tyle, żeby uzupełnić braki w euro ma być oczywiście, że przejął zwrócił się do przemysłu, że właściwie tak należałoby to zrobić przemysł MON odpowiedział, że papier toaletowy jest w Polsce robione wg polskiej normy, więc Orbán się zapytał, jaki jest robiona ta Polska norma jak jest ustalana czy to ktoś bierze papier na ręką różne rzeczy wyczyniał jak to Urban co można wyobrazić, jakim taktem się posłużył, po czym dostał odpowiedź, że Polska norma jest wzorowana na normie niemieckiej i to się zamknęło go i tuszy skończył § 220 zajmujecie się od mundialu już od wielu wielu laty nie tylko zresztą oczywiście karalne, bo waszych zainteresowań są dużo szersza, ale mówimy o PRL -u co właściwie cierpi kiedy, zbierając materiał do tej książki jeszcze czegoś zaskakującego się o tym, PRL -u dowiedzieliście się, jakbym chciał powiedzieć tak z 1 strony rzeczywiście Michał Matys rzeczywiście każdy z tych rozdziałów pozornie jest poświęcony pewnym takim oczywistością jak kojarzącym się z PRL-em właśnie papier toaletowy, gdy wydarzeń jak mięsa natomiast to są jest tylko punkt wyjścia i w 2 przykład papieru toaletowego sekret bardzo dobry, dlatego że ja poczytuję sobie ze sprzedaj wielki sukces, jeżeli były rzecznik rządu Jerzy Urban mówiący o papierze toaletowym, mówi że na tak Urban, który przez lata uzasadniał wyższość gospodarki socjalistycznej kapitalizmem jak mówią tak, jeżeli my nie byliśmy w stanie w komunizmie socjalizmie zapewnić Polakom papieru toaletowego to znaczy jest to klęska całego socjalizm po i PRL -u, czyli te chodzi o cenach opieram na papierze toaletowym, ale tak naprawdę przy pomocy papieru toaletowego takiego banalnego śmiesznego zabawnego przykładu właściwy ważna jest genialnie pokazać jak funkcjonowała gospodarka PRL jest jeszcze 1, której w ważne historie rzecz, którą trzeba powiedzieć zapytał się o to jak zbieraliśmy materiał na tę rzeczywiście jest efekt naszych rat 20 letniej ponad dwudziestoletniej pracy reporterskiej natomiast, jakby punktem wyjścia co może powiedzieć jest do napisania tej książki pomysł na ten tę książkę wziął się z cyklu telewizyjnego zrobionego dla pieszego program telewizji polskiej sekcji nazywa się zagadki tamtych lat i właśnie był dokładnie tak pomyślane, żeby przy pomocy absurdalnych chwytliwych rzeczy powiedzieć coś znacznie więcej na mogę tylko powiedzieć przy okazji, że jak na ludzi, którzy w na ten czas, robiąc ten cykl nie zna się kompletnie inne telewizje nawet w doskonale nam to wyszło, bo Piotrek dostał nagrodę prezesa stowarzyszenia filmowców polskich rajdach robi film, który w życiu zrobiłem w krajach Grand Press za wynik PSL prestiżową nagrodę dziennikarską ze najlepszy reportaż telewizyjny roku także w żartobliwy powiedzieliśmy sobie, że jak na ludzi, którzy kompletnie nie mieli pojęcia telewizji i filmowaniu to chyba jednak nam wyszło to głupota mówi pretekst do napisania tej książki oczywiście włączyliśmy wszystko to te reportaże, które naszym zdaniem były najlepsze w naszym dorobku ram, a przy okazji trwania PRL-u jego absurdów przynajmniej 1 tekst był gościem Michała np. odkrywa pewne białe plamy, jeżeli chodzi o naszą pamięcią PRL -u mówi o tekście, kto pokazał tyłek Jaroszewicz owi oczywiście znowu zaczynamy od czegoś jest bardzo chwytliwe pewnej legendy miejskiej o tym jak 1 po następująca włókniarka rzekomo pokazała peerelowskie mu premierowi tyłek jako odpowiedź na jego propozycję odpowiedzi na na postulaty strajkujących kobiet, a rok Otóż po pierwsze, fantastyczna opowieść o Łodzi po Łodzi, która nie musiała się wcale nie trzeba jej było ratuszowa, żeby posłużyła za scenografię dla Wajdy do dość do ziemi obiecanej był po prostu czuł tak on po prostu przed gotowych pracując w w Peerelu fabryk żywcem przeniesiony z dziewiętnastego wieku wszyscy w Cannes w pytali się z kont w dział tak genialną smak rakieta niebyła scenografię w PRL -u tak wyglądał fabryki tekstylnej w ziemi obiecanej po prostu dziewiętnastym wieku, a przy okazji odkrywasz po prostu już pewną ciekawą strajk, o którym zapomniano znaczy to mamy w ich pamięć historyczną tylko, że takie wielkie zrywy robotnicze oraz 70 proc 70, a tutaj jest Łódź i coś co myśmy z różnych powodów wyparli rzeczywiście to jest tak, że z 1 strony odwołujemy się do tych symboli PRL -u dobrze znany właśnie papier toaletowy modelarze jeszcze raz powtórzę to z drugiej strony są też historię kompletnie nieznane do takich historii właśnie należy, kto pokazał tyłek Jaroszewicz owi też legenda miejska, ale właściwie fakt, bo rzeczywiście ten teren został pokazany może wszystkiego nie będę zdradzała, ale rzeczywiście FOT legenda miejska oczywiście potem była taka, że źle w roku osiemdziesiątym, kiedy historycy zbierali materiały jak to było z tym trunkiem to wiele szans Tkaczyk łódzkich na wyścigi mówiły nic jak pierwsza pokazała mi nie to ja, jakby to był taki na dowód na to, że któraś z nich była ważniejsza i która w była liderką taki kobiecy skok skok przez przez mur stoczni coś takiego tak natomiast rzeczywiście całe to wydarzenie jest pretekstem do powiedzenia czegoś absolutnie umknęło nam w naszej świadomości na wydarzenie, które jest bezprecedensowe, które w w jeśli chodzi o uwagę na to kto wie czy nie jest ważniejsza od strajków w 70 szóstym roku jak płoccy historycy Krzysztof Lesiak kaski taki ludzki histeryk policzył w tym strajku brało udział więcej ludzi niż w siedemdziesiątym szóstym roku w całej Polsce całość stanęła i to był taki kompletnie nieznany epilog do nawet znanego wszystkim Polakom strajku grudniowego wydarzeń grudniowych na Wybrzeżu w roku siedemdziesiątym i na fali tych strajków do władzy doszedł tych wydarzeń w dni masakry na Wybrzeżu doszedł do władzy Edward Gierek natomiast Edward Gierek nie odwołał podwyżek cen żywności, które wprowadził właśnie Gomułka nam gospodarka dołowała trzeba było coś z tym zrobić tak naprawdę dopiero wtedy te łódzkie włókniarki, które autentycznie miały za co żyć po bo Łódź w rzeczywiście była takim miastem najbiedniejszym sią do dzisiaj tej pozostało szczerze mówiąc dopiero wtedy włókniarki się zbuntowały odeszła w absolutnie w gigantycznego strajku w tym właśnie z okazywaniem tych prapremiera literackiemu i dlaczego został zapomniany na różnych to jest bardzo wiele, ale to była autentyczny robotniczy protest nie było incydentów nie było reporterów nie było dziennikarze byli nieliczni nikt nie nie opisał tego tak naprawdę wie, szukając świadków dachu w ludzi, którzy brali udziału w, odnajdując miałem wielki wielki kłopot, zwłaszcza że w zasadzie zrobiłem to w ostatnim momencie na 1 z przywódców tego w przywódcę właściwie tego strajku już nie żyje właściwie na w najpierw zrobiłem film potem potem napisem reportaż w dosłownie w ostatniej chwili mamy też to właśnie niesamowite przy historiach peerelowskich ze tez często 1 z ostatnich momentów, kiedy jeszcze można złapać bohaterów tych wydarzeń z doświadczenia wiem, że można pisać reportaże oparte tylko ona na dokumentach, ale zdecydowanie zawsze lepiej, kiedy znajdzie się żywego bohatera, który powie powie powie po prostu coś emocjonującego coś coś od siebie w kilku wypadkach w tej książce jest także ja pamiętam wcześniejsze wersje tych tekstów, gdzie ktoś był mówił jeszcze jako osoba żyjąca teraz musi się zmienić, bo ten ktoś właśnie niedawno zmarł, a jeżeli chodzi o powody tej pamięci msza to nie jest przypadek, że to był strajk w, choć przywódcami byli mężczyźni, że to był strajk kobiet to też coś mówi naszej pamięci o o PRL -u wielkie strajki robotnicze w takich zakładach typowały, zatrudniając mężczyzn są pamiętane mają swoją narrację, a teraz atesty kobiece strajki te same kobiety Solidarności trzeba przypomnieć na nowo to naprawdę żałować, zwłaszcza gra nogami rzeczywiście tak było mało tego jest zwrot zwrócę też uwagę, że ta Łódź z pracującymi kobietami nabyła dlatego taka nieważna Nobody tylko kobiety tam pracowały i w zasadzie na co one mogą zrobić władze są niegroźne natomiast rzeczywiście one były pod ścianami rzeczywiście ten wybór był taki też się bardzo autentyczne i zupełnie niesamowity na cieszę się, że udało się to fakt Piotr Lipiński Michał maty są u nas w studiu książki magazyn do słuchania Radia TOK FM rozmawiamy o absurdach PRL-u za chwilę skrót informacji Radia TOK FM, a potem wracamy do naszych rozmów książki magazyn do słuchania Radia TOK FM Paweł Goźliński w studiu Piotr Lipiński Michał Matys autorzy książki absurdy PRL -u książki, którą ja chwalę koledzy opowiadają w MON, ale wróćmy do UE w ogóle w podstawy właściwie cię zrozumieć na czym w po polegała popularność Peerelu, dlaczego ludzie wciąż chcą czytać to jest w tej chwili już tylko sięganie do mitologii jakaś autentyczna potrzeba wpływ fascynacja trochę tym ARM mój siostrzeniec kilka lat temu, kiedy mu powiedziałem widziałem nad morzem tak jak ktoś gra w 3 karty takoż oszukana gra, w której wygrywa zawsze tylko prowadzący powiedział żona była popularna na bazarze Różyckiego mamy wtedy zaczął dopytywać co to był ten bazar Różyckiego bazar Różyckiego to było takie w Warszawie centrum dyplomatyczne Zachodniego świata właściwie, bo tam można było dżinsy kupić tam można było Playboya kupić na przeróżne rzeczy można było kupić rei ja wyczułem, że on rzeczywiście kompletnie prawie niczego nie wie o tym, PRL-u tego co dla mnie oczywiste natomiast do niego jest to my tak fascynujący jak podróż podróż do jakiejś innej innej krainy oczywiście za tym kryje się pewne niebezpieczeństwo, bo za tym kryje się coś co można, by na niego nazwać wariacją PRL -u n p . czyli tym, że jak w gruncie rzeczy ludzie chętnie zwracają uwagę na takie nataką powierzchowność tego w PRL na to co było zabawne groteskowe takie bardzo Mroczkowski je przez po tym, kryła się naprawdę poważna olbrzymia tragedia to wystarczy właśnie powiedzieć o kolejnym rozdziale tej książki, które mówi o rozbraja pewien mit mit, z którym nawet wam, by było to mieliście problem, bo ludzie, którzy uczestniczyli w tej historii nie bardzo się godzina na NATO wersja mówi o opowieści o niewolnika w PRL -u o historii Ochotniczych tzw . Ochotniczych w cudzysłów duży Hufców pracy to kolejna chemii niesamowity dla mnie to było niesamowite odkrycie, bo ja rzeczywiście też pod wpływem filmów do całkiem dobrych filmów potem literatury miał przekonanie że, owszem w tej służbie Polsce, czyli tej organizacji, która zajmowała się odbudową Polski służyli ludzie, owszem, za małe pieniądze, ale jednak za pieniądze i zastali tam jednak z własnego przekonania tymczasem kiedy zacząłem badać tę historię okazało się, że cała masa młodzieży została zmuszona dosłownie jak niewolnicy do pracy to jest rzeczywiście coś co cała przez wiele lat, że urosło do rangi mitu takiego polskiego mitu no bo fajnie, że może komuniści to na organizację założyli, ale w końcu to jednak Polacy to Polska odbudowywali miasto troszeczkę nasze ławce takie narodowe w przekonaniu o tym, że Polak jest fajnym budowniczym tej Polski natomiast rzeczywistość okazała się troszkę inna pod dom z PRL -em chciałem powiedzieć jest problem, dlatego że na teren jest bardzo długi okres i mówiąc krótko przed końcowa faza PRL-u, na którą przejmie my tu siedzący znamy z młodości dzieciństwa no nie było tak do końca poważna była groteskowa przecież my sami śmialiśmy się z pewnych rzeczy, które obserwowaliśmy nawet był to oczywiście ten śmiech to był pomysł na przetrwanie na zrozumienie tego nie tego całego interesu natomiast nabył też w tym PRL, kiedy te hufce powstawały powojenny PRL, kiedy naprawdę nie było do śmiechu, bo ludzie tracili życie byli zamykani zsyłani kara śmierci za mięso proszę bardzo ta akurat były późniejsze się trochę historii, ale to był zupełnie inny PRL i jest także w PRL jest atrakcyjny, bo kojarzy nam się właśnie jak Piotrek słusznie powiedział z Darią z misiem z metą groteską natomiast taka historia jest tam też tekst obrady leżaki taka historia życia opisywana swego czasu przez gazetę wyborczą obrady Lazio, który po latach zaczął dochodzić od państwa polskiego w Zalesiu uczynienia za to, że po prostu został skazany na bodajże 9 lat więzienia nowy facet, który stracił duży kontrakt, dlatego że Gomułka wzywał antysemickie auta antysemicką kampanię wtedy wiele, o czym mało, kto pamięta wiele firm zachodnich zerwało kontrakty z PRL -em mówi nasz brat leży w 2 nie mógł sprzedać 6 małych szparagów, który zakontraktował gdzieś tam spółdzielnia ogrodnicza pszczelarski jak to się wtedy nazwało w Bydgoszczy spółdzielnia w ogóle nie musiałam się tłumaczyć on zbankrutował pozwał PRL powiedział nam w prokuraturze lepiej nie pozywać i 1 i w zrobiona z niego presja pizze kapitalista wylądował na 9 lat więzienia zniszczone życie oraz na taki stres i groteskowa i śmieszna i tragicznej i z PRL-em jest właśnie taki kłopot, że ja życzyłbym na koniec 5 KO bardzo się podobało Wojciech Morawski wybitny historyk z SGH który, który właśnie zajmuje się okresem PRL -u ekonomią on się coś takiego, że ma problem z tym PRL -em bo, żeby sprzedać ta swoim studentom one opowiada śmieszne rzeczy, ale ma wyrzuty sumienia, dlatego że zatem śmiesznymi rzeczami strażnicy pokrywa się po prostu tragedia wspomnieliśmy o aferze mięsnej od 100 rzeczywiście już nie jest do śmiechu, gdyż rzecz kończyła się wyrokami śmierci 1 z nich został wykonany 1 z nich zostało wykonane to był w latach sześćdziesiątych jedyny orzeczone i wykonany wyrok śmierci w sprawie gospodarczej to jest rzeczywiście niesamowite, bo to za to, że ludzie dokonali malwersacji na mięsie zapomną o nich oczywiście to robili rzeczywiście nie popełniali przestępstwa to niczemu nie zaprzecza natomiast kara była zupełnie niewspółmierna do tego co się wydarzyło, chociaż ja przy takiej okazji przypominam też, że to nie jest tak, że to jest to nie tylko historyczne reportaż, ponieważ są kary śmierci za przestępstwa gospodarcze wciąż się na świecie orzeka np. w Chinach się rzeka to znaczy żona są gdzieś na takim poziomie rozwoju społecznego jak my byliśmy w tych latach 613 latach Władysław Gomułka uznał, że skoro w sklepach nie ma mięsa to znaczy, że są spekulanci, ponieważ nie był w stanie zapełnić zjadł mi ta wizja to mięso ktoś nam ja to mięsem ktoś ukradł ktoś zjadł on tak on tak zmyślone, ponieważ nie był w stanie zapełnić półek NATO uznał, że trzeba, chociaż lubi postraszyć, żeby nie kradnij tego miasta, bo wierzył głęboko, że to tylko z tego wynika, że ludzie kradną to miasto ma już nam życia poświęcić 1 osobę Stanisława Wawrzeckiego orzeczono karę śmierci karę śmierci wykonano przerażający przerażające wyrok rzeczywiście przerażająca historia i nie zmieni zdanie ma groteski tak naprawdę to jest to jest tragedia, choć akurat wokół mięsa opowiadano mnóstwo dowcipów i ale to jest też tak, że mam wrażenie, że Polacy poprzez śmiech poprzez dostrzeganie groteski PRL-u bronili się troszeczkę przed rzeczywistością się na zastanawiam nad tym jak na nasz sposób myślenia o PRL -u wpłynął Sławomir Mrożek to właściwie on jak po ukształtowało przerażenie wśród inteligencji ten taki groteskowy sposób patrzenia na nas na polską rzeczywistość wydają się, że w innych krajach tzw. demoludach aż aż takiego poczucia groteski ludzie nie mieli, ale z drugiej strony też w Polsce mówiono, że to najweselszy barak w całym obozie o obozie państ w socjalistycznych no to jest troszeczkę groteskowe ale, ale trzeba pamiętać, że test po pierwsze i barak i w obozie i właśnie, a cały tekst o aferze mięsnej jest skonstruowany w ten sposób, że przenikają go dowcipy na temat niecałe 2 państwu przeczytam kura zasnął na pogadance partyjny prelegent go obudzi pyta, a co się śniło Góra mięsa na szczycie siedział pan Bóg opowiada gór co nie wiecie, że Boga nie ma dziwi się prelegenta mięso to jest tak górą drugi dowcip Gierek przejeżdża obok wielkiej kolejki po mięso wysiadają mówi pomóżcie mi to ja wam pomogę w godzinę później pod sklep podjeżdża ciężarówka wyładowują krzesła dziwaczny gość w ogóle są zrozumiałe dzisiaj w nowych handel Vistula akta tego przyrodę uzasadnienia kolekcjonują uwielbiam dowcipy peerelowskie, ale rzeczywiście nie jestem przekonany czy wszystkie z nich są zrozumiałe dla kogoś, kto nie, że w PRL nie mam pojęcia ani nawet przepraszam jest Miś Stanisława Barei kultowy film, gdzie też można, by się zastanowić się wiele scenek takich tych gangów jest kompletnie niezrozumiałych to jest to stało się w Bóbrce stał się kultowy film dla młodzieży wszyscy się śmieją 10000 × oglądają ja tylko sobie myślę, że w tym wszystkim jest jeszcze jedno niebezpieczeństwo właśnie, żebyśmy w tych wszystkich publikacjach, które widzę na rynku, żebyśmy nie spłacali właśnie PRL-u tylko i wyłącznie do tych gagów i gadżetów ja mam nadzieję, że w tej naszej książce udało się coś tam więcej, ale obawiam się, że jak w 1 recenzji nawet ktoś napisał o naszej książce, że myślał, że będzie to kolejna książka o gadżetach i o tym, PRL -u, że nie jest taki śmieszny, więc mam wrażenie, że ten sposób opowiada, ale na szczęście po przeczytaniu tej książki doszedł do wniosku, że tam się kryje co więcej zagra także szefom, że tak jak te same tylko na wierzchu dla obrazu to powiedziałem w faktach start honorowy Włoch wyśle np. prozie p t. podwójne życie władzy władzy przepraszam to jest historia tego w jaki sposób PRL sam sobie budował, mimo że ofiarami takich zamieć też rozbrajania takimi w mało tego nie potrafił, aby zbudować tak to legenda mit podatna, żeby potrafił wsadzać ludzi do więzień czy jeśli trzeba to nawet zamordować włada bytomska to jest postać dzisiaj zupełnie zapomniana przedwojenna komunistka, która działała w Łodzi i była w Łodzi w PRL-u stała się taką lokalną świętą tama była ulica było osiedle były pomniki, a na wyspie kiwała rzeczywiście za każdego rogu można powiedzieć w Łodzi dzisiaj mało, kto podniesienie pamięta rzeczywiście historie dramatyczne, dlatego że widziałby w natrafił na tę historię też zupełnie przypadkiem, pisząc reportaż zupełnie w czysto w ekonomiczne spółdzielni gorset Czarski głownia pod Łodzią gdzie, która pozbywała się swojej patronki w latach dziewięćdziesiątych po powrocie kapitalizmu uznano, że ta spółdzielnia produkująca jest to nasze nie powinna już gonić za patronki komunistów i wykłady bytomskiego, bo przecież komunistka mija 2 czy w ogóle, by nosiły biustonoszy i nie była odpowiednia do ich wyrobów to było tak groteskowej samo w sobie zabawne także był w ogóle boomie przedsiębiorczości o bazarach powstający pod Łodzią żyją w opisanej sytuacji zadzwonił do mnie w bardzo zdenerwowany przerażony zadzwonił to jeszcze było przed epoką nawet telefonów komórkowych przesłał list, ale taki bardzo emocjonalnym tonie napisany człowiek, który obruszył się, jakie mogłyby sobie robić żarty z przedwojennych komunistów i zamordowanej bestialski sposób spalonej żywcem na cmentarzu w Łodzi w 3008 . roku na przyznam się szczerze, że ja nie znałem szczegółów tej historii natomiast kiedy na zintegrowany i zacząłem ją zgłębiać dna wyszło coś absolutnie niesamowitego sama w sobie historie tajemnicza i zagadkowa do dziś nie wiadomo, kto zamordował Władek bytomską, ale nie wydaje się, żeby ta akurat policja sanacyjny maczała w tym palce to był dla takiego raczej Stalin rozprawiał się sam z polskimi komunistami podejrzewanymi o zdradę natomiast po wojnie włada bytomska już po śmierci zaczęła drugie życie np. sondaż tylko powiedzieć, że jej siostra która, jakby na nie podzielała tej legendy i próbowała po prostu powiedzieć co tam się naprawdę wydarzyło wolna została właściwie usunięta z Łodzi wyrzucona z partii Die man szef tracił nawet dowodów na krótko do więzienia i przez lata goście też siostra rodzina bała się cokolwiek powiedzieć jak było naprawdę, dlatego że się, że to była nasza legenda nasza władza bytomska nie będę wszystkiego zdradzał jeśli chodzi o taki PRL-owski pitaval to jeszcze jest 1 historia niesamowita zupełnie mianowicie o napad w studiu peerelowski napad stulecia historia, która nigdy nie mieli nie znalazła nie została rozwikłana napadł na bank w domu pod orłami w centrum Warszawy ta historia zaczyna się jak bardzo barwnie bon zaczęło się od tego, że konwojenci wieźli utarg z centralnego domu towarowego w Warszawie centralny dom towarowy w Warszawie był porównywany do największych zachodnich domów towarowych, jaki kiedykolwiek istniały to było coś takiego jak dzisiaj galerie handlowe tylko, że to była 1 jedyna w Polsce, a na galeria handlowa tam obliczano, że dziennie przychodziło około 100  000 klientów w 100  000 klientów ja po prostu nie jestem w stanie w to uwierzyć, ale no to wie wielu źródłach potwierdziłem AMD utarg był dość duży, ponieważ to siedziało przed świętami Bożego Narodzenia na dokładkę prasa napisała też w przeddzień napadu o tym, jaki gigantyczny utarg był weekend dokonał ten dom towarowy moi, kiedy wieczorem do Warszawy do banku wpadł na ulicy Jasnej podjechał samochód z utargiem wyskoczyło 2 zamaskowanych ludzi wystrzeliło zabił strażnika i zniknęło z workiem z workiem pieniędzy tych ludzi nigdy nie wykryto, chociaż Polic milicja milicja nie była policja była milicja postawiła w niemalże za punkt honoru ja w to głęboko wierzę, że rzeczywiście ona wielką skalę były poszukiwania prowadzone wówczas to jednak nie udało się nie udało się wykryć sprawców po latach pojawiła się taka teza, że być może podejrzenie, że być może byli to ludzie związani ze służbą bezpieczeństwa, że być może byli to ludzie związani z milicją w jaki sposób być może pośredni być może byli to ludzie z jakiegoś związku sportowego związanego z milicją i dlatego uniknęli uniknęli pościgu, ale to do tej pory nie wiemy, kto tego dokonał i pewnie się z tego nikt nigdy nie nigdy nie dowiemy co niesamowitego było też w tym, jakie opisywałem to historie to torze po pierwsze, centralny dom towarowy to jest dzisiejszy dom synek w Warszawie, a ja nawet nie nie wiedziałem, że on wcześniej trochę inaczej wyglądał dużo dużo ładniej niż wygląda w tej chwili ponoć ta praca w tej chwili powróci do dawnego wyglądu wzeszłym roku na pewno się rozpocząć prace na przywracaniu tego wyglądu rzeczywiście on znakomicie wygląda to jest 12 rzecz to była taka, która mnie zaskoczyła to był wieczór, kiedy dokonano napadu, ale jak i jak jak ludzie obserwujący tam okolica opowiadali w Warszawie na ulicy Jasnej było czarno ciemno nie było żadnej latarni to niesamowite, bo to ta Warszawa po prostu wyglądała kompletni kompletnie inaczej niż wygląda w tej chwili Piotr Lipiński Michał Matys autorzy książki absurdy PRL-u w książkach magazynie do słuchania Radia TOK FM książki magazyn do słuchania Radia TOK FM Paweł Goźliński w studiu zemną Piotr Lipiński Michał Matys absurdy PRL-u, a ja pytam was o 1 bardzo istotne moim zdaniem wątek w waszej książce nauczyłem takie dziwne figury ludzi, którzy próbowali w tym PRL -u coś niezwykłego sensownego zrobić ten cholerny system wytwór miał ich aktywność niszczą ich wynalazki i rzucał kłody, żeby ich przedsiębiorczość nie, ale nie nie osiągnęła poziomu sukcesu lub poczynając od od naszego pięknego samochodu to strasznie utalentowani ludzie się okazuje pracowali na tym, żeby żyć, żeby z blachy, którą trzeba było wyklarować i silnika od motopompy zrobić z samochód dla Polaków, a ja przyznam się, że nie mnie sądziłem, że w tyle w anegdotyczny groteskowych sytuacji kryje się za naszą wyśmiewano syrenką skarpeta o różne wiele anegdot w mniej znanych dotyczący tego samochodu na tej rzeczywiście moment przede wszystkim jest istotne, kiedy w Nantes ręka chodziła do produkcji dlatego, że to bardzo fajnie można zobaczyć jak wielka polityka wpływa na gospodarkę na konkretne wydarzenia na tak naprawdę nie mogliśmy mieć polskiego samochodu, bo Józef Wissarionowicz Stalin stwierdził, że nie, żebym będziecie tutaj mini tylko konstrukcje oparte na na tym co my mamy czyli, czyli wychodziło Warszawę powietrznych wersją pierwotną była ta bieda rosyjska jeszcze wcześniejszy niż w EPU po prostu Fart, który krok licencje otrzymali w Rosjanie w VAT od Amerykanów jeszcze przed wojną i zwrotka powstała dokładnie wtedy, kiedy w roku, w którym Stalin zmarł to znaczy w wtedy, gdy właśnie powstała z jak produkcja uboczna, bo bo w kłopoty gospodarcze były cały czas w trakcie całego PRL -u i w fabrykę na Żeraniu otrzymał taką w taki nakaz, że powinna mieć jakąś dodatkową rentowną produkcję uboczną ich ktoś wpadł na to, że trzeba no to maszynki dał ten znacznie maszynki do mielenia mięsa rzeczywiście produkowana maszynki do mielenia mięsa w Chinach, bo taką dodatkową boczną produkcją zaczęła być właśnie Syrena w w, do której stawiana w silnik pierwotnie przeznaczony do wyr w w motopompę strażacki i w kulturze mieliśmy odwilż to ruszymy z rodowodem przemysłowy Dwór odwilży była Syrenka z tym, że tak jak my za dużo w odwilży mieliśmy potem na przykręcenie śruby przez komórkę, który nie pozwoli na rozpasanie w zbytnie ludzie kultury tak samo w wypadku syrenki też nie pozwoli na rozwój, gdyż uważał, że lud pracujący miast wsi powinien się jednak poruszać środkami komunikacji miejskiej i zgadzamy się z tym poglądem teraz zupełnie z innych powodów przyczyn samego Łuka jeździł mercedesem z kierowcą, ale rzeczywiście rzeczywiście na zasadzie zwalczał ten samochód i to jego tak, aby nie dała, by była decydująca dna tak to, ale co ciekawe jest w samych tak jak wspomniałeś o Stalinie to 50 w latach Polacy byli już bliscy podpisania umowy na licencji od świata w i te rozmowy tez przeciął przyciął ostro nożem Stalin, mówiąc że co wy chcecie włoskich tutaj szpiegów wpuści do Polski jedno Polacy nie bardzo potrafili wytłumaczyć potem Włochom, dlaczego tuż przed podpisaniem kontraktu wycofują się z niego, ale to była Wola Wola polityczna, zwłaszcza że Fiat miał już współpracy z polską przedwojenną i było to naturalne, więc było mało, kto właściwie na trasie rejsy sprawę, że ten Fiat jest w Polsce naprawdę od oddania jest niesamowite było to pokazuje jak ta polityka rzeczywiście wpływa na życie gospodarcze na gospodarkę niszczą gospodarkę, ale wracając na chwilę się do syrenki jeszcze część uwag rzeczywiście w ten samochód był tworzony w swym entuzjazmem nawet w tym takim najlepszym dowodem jest jak ruszyła seryjna produkcja syrenki przyjechałby Jan Kiepura światowej sławy Śpiewak, który przybywszy na taśmie montażowej w nas zaczął śpiewać nas to rzeczywiście było autentyczne entuzjazm na potem wyszło co wyszło no bo jeżeli nasze okazało się, że nie ma na świat blach spawanie i pierwotnie konstruktorzy musieli użyć dykty nawet Pierre wycofali się z dykty dopiero po którymś z wypadków, bo to wtedy, gdy była oklejona jakąś German cieczy czy kimś w tym rodzaju i samochód po prostu miał wypadek, gdyby ktoś wszystko rozleciało i wyglądało no tak upiornie zimno nikt się nie odważył tego sadzić już do autentycznego samochody na jak koniecznie muszę składować historie z syrenką z, ponieważ są równo niemalże równo 20 lat Syrenka była już wtedy symbolem takim zabawnym symbolem PRL -u i 20 lat temu we wrześniu, kiedy ja brałem ślub to dostałem od moich kolegów z działu reportażu pomalowaną przez nich na różowo Syrenka dziś w jak nie wracać do PRL-u prawda to jest odpowiedź też na pytanie, dlaczego tempera jest tak zresztą motoryzacja ma szczęście, bo ten powrót do PRL-u też polega na tym, że to marki próbuje się odbudować, jakby za chwilę będziemy mieli prezentację luksusowej Warszawę pierwszego procesu powaga egzemplarz oczywiście nie ma nic wspólnego Partizana z z pierwowzorem podobnie ze stawkami unitra taka zadawanie Lisek oglądają nagle okazuje się, że coś co wyglądało kiedyś obciach ową teraz radio gra bardzo dobrze to jeszcze na portal rzeczywiście dość High Life wracając na chwilę jeszcze do syrenki na wójta Syrenka kryje mnóstwo tajemnic nabyła w dół prototyp takiego samochodu Syrena sport BOR 2 lata ważny jest zdjęcie zamieszczone również w naszej książce wojna to jest auto, które na w niemalże Ferrari NATO rzeczywiście uznany przez fachowe pisma na Zachodzie uznały, że jest to najpiękniejsze auto zza żelaznej kurtyny wodne niestety oczywiście w stwierdzono, żeby tego nie produkować bo gdzie tam mało tego zostały zniszczone wszystkim wszystkie w cała dokumentacja i w sam prototyp został dziś ukrywane w garażu w Falenicy jest osobna historia, która godna jeszcze lepszego opisania, ale wiesz ten za złotą syrenką jedzie jeszcze kolejny prototyp syreny mikrobus też wygląda dokładnie tak bardzo fani ale, żebyśmy nie wpadli w taki niesamowity zachwyt, bo trzeba pamiętać też o tym, że to co wymyśliła mądra inżynierska głowa to potem zepsuła robotnicza ręka tak to zresztą wzruszający fragment tego reportażu o tym jak robotnicy montowali te nieszczęsne lasy prawda jest taka, że z różnych względów ale, ale przemysł Polski był fatalny jeśli chodzi o jakość produkcji fatalny jeśli chodzi o jakość wykończenia to oczywiście wynikało z tego, że była gospodarka, jaka była na niej nie sprzyjała temu, żeby produkować dobra zaczyna, ale taka też była prawda o tym, PRL, ale było też coś czego, czego nie było dzisiaj to znaczy był brak rąk do pracy wybuch ładunku dokładna odwrotność tego co mamy dzisiaj co przekładało się na to, że tym robotnikom zwyczajnie się nie chciało pracować i 1 spra w dało zespawane drugi sprawnie były zespawane też rynki się nad wyżej zostały potem na drodze stoi 10 × 5000 się należy ta kwota się zmieniała się miało to swoje też dobre strony, bo np. jeśli trend się zepsuła to wystarczy kawałek drutu, żeby ją naprawić pojechać dalej na dziś raczej jest to niemożliwe nie podjąłbym się po Mondi preferowania jakichś wolnych w ich samochodu kawałki drutu syrenką Shepherd noża w ale mi mojej różowej syrence kiedyś 3 kg pomidorów zniknęły do tej pory się nie znalazły, ale tajemnicze samo wypadły nie wiadomo co się stało, by mieć rzeczywiście wypadł przez jakość oraz Ależ oczywiście jeździły nią przez jeździły mniej więcej przez tydzień, kiedy wydawało się jeszcze nie mieć tam się kończy już dowód rejestracyjny, gdyby nie chciał przedłużyć śmiesznie byłoby jak włączałem kierunkowskaz to moja żona potem go musiała zawsze wyłączaj, bo tam nie było tego automatu takiego, do którego ja byłem przyzwyczajony, więc nasze na mnie pochylał było oczami ten kierunkowskaz to Syrenka paliła dziś 40 l chyba nastał moment, aby było śmiesznie przez jakiś czas, ale to są właśnie historie, które z 1 strony groteskowe zabawne śmieszne, ale czy z drugiej strony smutne, dlatego że coś co co miało fajny pomysł co mogło być czymś fajnym zredukowano Syrenka do jakiegoś koszmaru pod forda, z którego się tylko możemy po latach śmiać, że znowu Polakom nie wyszło na komunę rzeczywiście zażegnała wszystko jest inne reportaż swój reportaż o Jacku no właśnie Rosji z Rosją jak historia antyku stawia historyk, który właściwie mam wrażenie, że stało się obsesją Piotra Lipińskiego w tym roku w ten czy w tym roku ukazała się cała książka biografia jaskółka wiosny Karlińskiego słyszymy o tak o nim reportaż obsesja troszeczkę, bo to zaczęło się od ob tego filmu, za który jak dostał nagrodę prezesa stowarzyszenia filmowców polskich to był film p t . krzyż stał z polskim Billem Gatesem właśnie zrobione dlatego cyklu zagadki tamtych lat i po tym filmie sobie uświadomiłem, że ją niesłychanie dużo materiału niesłychanie ciekawego takiego, którego on, a nie są oczywiście, by do filmu miał 25 minut tylko film Allena oczek zafascynował mnie zafascynował mnie Karpiński co ciekawe zafascynowała mnie też rodzina Karpińskiego, bo ja odkryłem dla siebie ojca, a Karpińskiego Adama Karpińskiego teściowie, którego można, by nazwać ojcem polskiego himalaizmu 3009 . roku poprowadził pierwszą zwycięską polską wyprawę Himalaje jest kompletnie zapomniany w tej tak w ogóle ta wyprawa pierwsza himalaisty 133009 . roku jest trochę zapomniana wiem, że postoje książka o dokumentalny o tej wyprawie namiocie przez swoje z ZUS swoje dramaty tam zginęło 1000 on zginął Adam Karpiński z dnia odwołał 22 uczestników zginęło 2 tylko wróciła wyprawa właśnie została zapomniana, dlatego że oni wrócili w sierpniu 3009 . roku, a wtedy Polacy milicyjnego na głowie niż ratowanie zwycięstwo natomiast co intrygujące kolejne polskie sukcesy w Himalajach pojawił się dopiero w latach siedemdziesiątych od ubiegłego wieku to było olbrzymie sukcesy ale, ale nawet ci himalaiści mam wrażenie nie pamiętali tego Karpińskiego natomiast jest taki przykład typowego polskiego fantastycznego inteligenta i ta cała rodzina to był taki przykład tej polskiej najlepsze inteligencji inteligencji, którą byśmy tracili systematycznie najpier w znamion wybijał Hitler potem w Katyniu na nią wybijał Stalin ana koniec zginęła w powstaniu warszawskim, a jak to się przebił to niestety 1 lub jego idea została odkupiona przez 1 od działaczy rządzącej partii komunistycznej, bo nie pasowało to do tak, bo Bobrze, bo w pewnym momencie okazało się, że to co wymyśla Karpiński wymyślił wymyślił komputer kat 202 to był znakomity komputer, który przez niektórych był porównywalny nawet do działających 10 lat później pecetów może jest jakaś przesada, ale na pewno był to genialny komputer, który dużą popularność zdobył na wystawach za granicą miał zagwarantowaną dość dużą sprzedaż, a przede wszystkim rzeczywiście był szybki to był bardzo szybki bardzo mały komputer wtedy, kiedy Odry słynne polskie zajmowały całe ściany to ten komputer był wielkości dużego powiedzmy dużego faceta leżącego na biurku to by była ona była niesamowita konstrukcja w pewnym momencie z różnych względów uznano, że nie będzie rozwijana Karpińskiego zwolniono z pracy Karpiński w ramach protestu hodował świnie zajął się hodowlą świń na Mazurach, że już w taki stary jest niebywała, by w ogóle Karpińskiego jest spór wśród polskich informatyków do dzisiaj czy już czy to jest tylko legenda no polskiego Billa Gatesa czy 3 czy przypadkiem nie jest to mit natomiast gdy się, że taki zarys uniwersalne geniusz, który po prostu nie trafia swój czas trudno gdybać co byłoby gdyby, ale i po prostu jemu nie umożliwiono tego, że tak, bo to nie jest, żeby coś stworzyć to nie tylko historia tego ile operacji na sekundę ten komputer mógł zrobić, jaki miał kabelki, jaki był też historia tego jak się niszczy człowieka w PRL to jest historia PRL-owskiej atmosfery historia zakładów pracy, w którym działacze partyjni jak już niskiego szczebla średniego szczebla, którzy strasznie przeciętnymi ludźmi zdobywają władzę nie pozwalają mi nie pozwalają się rozwijać komuś, kto jest wybitnie, kto wybija się ponad ponad przeciętność, a resztę mechanizmy są bywają uniwersalne akurat no to jest akurat gościnność część tej historii historia PRL ma też takie swoje punkty na takiego swoistego przejścia jedno z takich instytucji granicznych, które dawały nam furtkę do świata Zachodu do kapitalizmu to był pubu Pewex jego historię także znajdziemy znajdziemy w waszej książce nie pamiętam oczywiście instytucję, do której chodziło się raz w roku albo raz na 2 lata, żeby kupić tam za bony to w inny, który znowu były takim fantastycznym wynalazkiem w taki wyrok dolara po dobrych, ale i bony towarowe tak można było taniej kupić dżinsy apotem już było młodym niegrzecznym i w PŚ panującym tam można było sobie kupić tam papierosy w bardzo ładnych opakowaniach soków jest szefem Peweksu, dlaczego właściwie zbyt duże szanse na przetrwanie w tej chwili jak w przystępny w reportażu w innej istnieje tylko jako sklepy dla Polonusów gdzieś tam we włoszech non miał wtedy cieszył się wielką popularnością, bo to była taka wystawa takie muzeum, do którego można było pójść zobaczyć co co produkuje się w normalnych krajach, czyli można było zobaczyć zagraniczne papierosy można było te dżinsy zobaczyć bardzo rzadko można było kupić sobie właśnie teraz pod wpływem swojej itp twojego pytania, o czym sam zadawać pytanie ile razy jacy w Peweksie kupieni wyszło mi, że bardzo mało tak naprawdę trudno na palcach 1 ręki bym zdołał policzyć wota były za to wyprawy pamięć te wyprawy celebra i sam pamiętam z rodzicami udałem się do Peweksu kupić pierwsze dżinsy i ta była całość robiła je tam też telewizor np. marki senior, który nie wiem czy to istnieje w ogóle czy nie, ale u schyłku PRL -u zakupione w tym Pewex, które przez 20 lat moich rodziców stał i dopiero teraz niestety już droga w po 25 latach uczciwie ekspertów to on namiastką Zachodu tak jak opisuje w DAF w dowcipie tak Meridian przeskakuje przez ladę w Peweksie i prosiła ZIT mówiła wszystko, bo ludziom się jednak jest on kojarzył Beats innym światem z tym światem, do którego tęsknimy za naszą wizę za współczesnością właściwie siedzenia sobie teraz uświadamiamy to po co sprzedawano w tym w Peweksie to były rzeczy takie, na które byśmy dzisiaj w ogóle nie zwrócili uwagi, bo ja sam były dżinsy po kilkanaście dolarów to były telewizory naprawdę tak jest najniższej półki Słuchajcie jest 1 i przede wszystkim w polega na tym, że nie wiem czy wiecie, jaki towar był głównym towarem sprzedawanym przez jury wódka wódka Polska wódka i Polish Ham, czyli mało tego ważnego Pewex zryw stał się problemem w trakcie naszej walki o wolność, kiedy Solidarność na Wybrzeżu słynne 21 postulatów m. in. tam jej w w rozmowach naciskano na władzę, żeby nie sprzedawać, bo polskiej szynki i w ogóle polskich towarów za dolarem w Peweksie na historycy z kolei Wojciech Morawski twierdzi, że NATO było sprzeczne faktycznie z prawem, bo nawet w badmintona emitowanych przez narodowych po nim bank Polski jest wyraźnie jako żywo napisana jest środek płatniczy w Polsce, a tymczasem okazuje się, że są sklepy, w których Tylka i wyłącznie waluty obce podobno zresztą zdarza się taka historia autentyczne na zjeździe historyków opowiadano o tym jak u schyłku epoki Gierka do pewnego Peweksu w na Górnym Śląsku przyszło przyszli górnicy w jest w pióropuszu pióropuszem w tych swoich w takich strojach i zażądali masy towarów, kiedy wszyscy otrzymali poprosi rachunek i zapytali, gdzie zobaczyli, że testy jest w w dolarach zapytaliśmy poprosimy przeliczyć na złotówki na była to oczywiście prowokacja górnikom w PRL-u akurat nikt nie nie mógł podskoczyć dyrektor czuj nie jest skontaktował się z kim trzeba przeliczył ta błyskawicznie na złotówki sprzedali to za złotówki, ale tam na wszelki wypadek na wszelki wypadek to jest dobre pytanie, ale na wszelki wypadek ten Pewex natychmiast zlikwidowany, bo obawiano się, że przyjdę kolejny raz się też trzeba pamiętać o tym, że były 2 kursy dolara w Polsce był taki kurs bankowy, po którym jednak nikomu się prawie nie dawało kupić kozim któraś z nich Czarski, który była normalna to się kupowało brama potajemnie i było się wtedy przestępcom odsetki kolejne absurdy PRL-u tych absurdów znajdziecie państwo w książce Piotra Lipińskiego Michała Matysa mnóstwo Piotr Lipiński Michał ma też byli moimi gośćmi w książkach magazynie do słuchania Radia TOK FM dziękuje wam bardzo za wizytę w studio dziękuję po Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KSIĄŻKI - MAGAZYN DO SŁUCHANIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Dostęp Premium z 30% zniżką od serca. Pokochaj pakiet "Aplikacja i WWW". Słuchaj gdzie chcesz i jak chcesz.

KUP TERAZ 30% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!