REKLAMA

Newsy naukowe tygodnia / Opowieść o lwowskiej szkole matematycznej. Bo trzeba ją znać! Gościem programu był Mariusz Urbanek

Homo Science
Data emisji:
2015-02-28 21:00
Audycja:
Czas trwania:
47:37 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu ciasno audycje Homo science Aleksandra Stanisławska serwisu Crazy nauka PL Piotr Stanisławski Gazeta PL i zaczynamy od informacji, które właściwie ostrzeżeniem i trzeba traktować poważnie nie jest to nic wesołego, ale sprawa jest naprawdę poważna mianowicie Odra pewnie państwo słyszeli stał się też o tym, wspominali pisaliśmy na Crazy nauka o tym, że w stanach Zjednoczonych jest epidemia Odry to nie jest gigantyczne epidemia w tej chwili chorych Rozwiń » jest tam około 120 osób zatruło się to wszystko w Disneylandzie tak troszeczkę szef groteskową makabrycznie natomiast pewnie mniej osób słyszało o tym, że epidemia Odry jest również w Niemczech i to jeśli chodzi o liczbę zachorowań znacznie znacznie większa, bo w tej chwili chorych jest tam ma około 600 osób trochę inne są źródła tego o zakażenia a gdy trochę inny rozwój inna dynamika, ale tak naprawdę to co jest wspólne dla obu tych miejsc w obu tych sytuacji to jest to, że w programie szczepień, a gestorzy promu, że coraz więcej osób decyduje się na szczęście wciąż bardzo niewiele nam nie szczepienie swoich dzieci zaczęło się to wszystko od nieszczęsnego o oszustwa z dziewięćdziesiątego ósmego roku, gdzie pewien przepraszam użyję tego słowa łajdak z, a dla własnego interesu finansowego o napisał artykuł naukowy, który niestety przemknął się do poważnego pisma i w później przez całe lata tak naprawdę tropią tego rozmaite oszustwa ten artykuł sugerował, że szczepionki i między nimi właśnie przeciwko Odrze mogą wywołać przyczynić się do powstawania autyzmu co zresztą nieprawdą coś, czego co już dowiedziono teraz epidemia Odry w Niemczech błysnął w Malec jest pierwsza ofiara tej epidemii test półtoraroczne dziecko nie znamy tu szczegółów nie wiemy czy to dziecko było szczepione no raczej nie, dlaczego było jeszcze pan tego też nie wiemy w każdym razie to co chcemy powiedzieć jest to, że jeżeli ktoś z państwa albo znają państwo koszt takiego, kto z jakich światopoglądowych lub innych względów nie zdrowotnych czysto i nie jest medycznych zdecydował się nie szczepienia swojego dziecka to jest to dobry moment, żeby zrewidować ten pogląd, dlatego że naprawdę ta epidemia jest kilkaset kilometrów od nas a, a nawet psy w Berlinie tych zachorowań już sporo jest dobry moment się zresetować i jednak zaszczepić swoje dzieci naprawdę sprawa jest poważna, bo Odra jest chorobą, która sama w sobie nie jest śmiertelnie niebezpieczna, ale daje śmiertelnie niebezpieczne powikłania m. in . ze strony układu nerwowego także tyle gwoli ostrzeżenia niektóre nam wydawać, by się mogło, że tę chorobę, przeciwko którym jesteśmy szczepieni są to choroby, które można równie dobrze się chorować i również, że będzie to równie dobre jak ze szczepień, ponieważ dzięki temu nabierzemy odporności i całe życie będziemy zabezpieczeni Otóż to co piątek przed chwilą powiedział dowodzi tego, że no i przechowanie i może być śmiertelnie niebezpieczne albo przynajmniej grozić bardzo poważnymi powikłaniami i na pewno nie można porównywać się tego 3 ze szczepieniem, które minimalizuje wszelkie skutki i oszczędne niepożądane w tej chwili bardzo Kopacz około 2 osób na 1000 chorych prawdopodobnie umrze tak, że to nie jest taka mała liczba, a jak teraz od innej strony pojawiła się w mediach może nie tak bardzo nowa informacja, bo zeszłego roku, a nie mniej ekscytująca Otóż okazało się, że posąg buddyjskiej pochodzący z Chin sprzed około 1000 lat nie jest tak naprawdę posągiem tylko Mumio owiniętą masę papierową pomalowano na złocisto brązowy kolor i to mumię, która powstała w bardzo specyficzny sposób jak się okazało RM było były to była to praktyka szeroko stosowana i chińskiej szkole medytacji potem się przeniosła do Japonii, gdzie była stosowana aż do dziewiętnastego wieku, kiedy ta jest zakazana a dlaczego zakazano Otóż polegało to na dobrowolnej auto, by uniknąć fiksacji Otóż chętnych do stania się Bud dom oświeconym przez 6 lat i głodził się żywił rozmaitymi roślinami, które sprawiały, że jego ciało się po zajmowało się odwadnia się w sposób naturalny, a w końcu się odwadniają pijący trujące napary z takiego nieszczęśnika znaleźli część znika form to z własnej woli wpadł do własnej woli takiego nieszczęśnika na skraju wycieńczenia wkładano do takiego wąskiego grobu, w którym siedziało medytując tkwiły w pozycji kwiatu Lotosu i w tej pozycji umierał AIM właśnie ten posąg, o których mówię to jest cel woda w kwiecie Lotosu i i zawiera on szczątki mnicha okazało się, że badaczy tak naprawdę wykazały to badania prowadzone w Holandii przez muzeum, które w tej chwili już niema tej mumii u siebie na wystawie mumia w tej chwili przyjechała do Budapesztu w tym niemniej elewów były wykonane badania metodą tomografii komputerowej i okazało się, że właśnie taka mumia jest wewnątrz posągu odkryto jeszcze zamiast organów wewnętrznych pobrano próbki w SZ z wnętrza tego posągu okazało się, że zamiast organów wewnętrznych znajdują się skrawki papieru zapisanej chińskim pismem to wszystko bardzo tajemniczej i bardzo ciekawa kompozycja ma fabryczne i nie, ale jedno jest ciekawa historia, bo trzeba uważać i jeżeli patrzymy na posąg Buddy, że być może to nie jest tylko posąg na tak dzisiaj nietypowo, bo nie będzie ani 1 informacji kosmicznej w ogóle nie wybieram się ostatnio tak zdarzyło teraz jeszcze informacji właściwie medyczna, a która w na tym etapie pozostaje ciekawostką, ale być może nie miała ważne konsekwencje w przyszłości mianowicie okazuje się, że oksytocyna to jest taki hormon, który jest odpowiedzialny za bardzo szeroką sferę emocjonalną w naszym mózgu tez hormon, który buduje można powiedzieć wspomaga budowanie związków między matką jej dzieckiem ten hormon, który nie jest odpowiada również za więzi społeczne w jakim stopniu ten hormon jeszcze jedno dziwne działanie na razie zbadano je na szczurach co oczywiście nie znaczy, że Łódź będzie działał tak samo, ale jest duża szansa mianowicie podany w bardzo bardzo bardzo dużych dawkach znosi działanie alkoholu na mózg te bardzo duże dawki są naprawdę ogromne, bo są mniej więcej 150000 × większe niż te fizjologiczne, ale szczury poddane takiemu działaniu właściwie zupełnie nie widać było poniżej 1 były pijane oznaczył nim alkohol nie łączył się w mózgu z tymi strukturami, z którymi się, bo zwykle łączy, które Dead man powodują właśnie efekt upicia się co więcej to nie jest tylko o wiadomość z cyklu będziemy mogli haracz ile chcemy, by było również wywołuje oksytocyna wyraźnie efekty takie, że znosi uzależnienie od alkoholu to znaczy raczej myślą naukowcy o tym, że będzie można wykorzystywać właśnie w terapii uzależnienia jest co w sumie dobra wiadomość w tym wszystkim jest taka, że trudno się podaje oksytocynę to znaczy po spożywana przez mnie nie przenika barierę krew-mózg w związku z tym nie można nie połknąć tabletki oksytocyna i pić całą noc natomiast musi być po prostu podawana bezpośrednio do mózgu w zastrzykach albo jeszcze jest 1 sposób wziewnie przez nos do mózgu zastrzelono zabrzmiało to zaraz miały ropnie, ale podejrzewam, że na co oczywiście, że takie zastrzyki Natolina czy ktoś biega leków strzykawek czaszkę co trochę inne sposoby dlatego jest to dobra wiadomość, że być może ograniczy jeśli w oczy wszystko potwierdzi głupie używanie oksytocyny i ryzykowne także to w ramach ciekawostek teraz już za moment zaprosił na spotkanie z naszym gościem panem Dariuszem Urbaniakiem autorem książki genialni Lwowska szkoła matematyczna opowieści będą świetne, a my chcieliśmy jeszcze polecić wywiad z panem Dariuszem Urbaniakiem, który można przeczytać w zaprzyjaźnionym serwisie Foch PL znajdą państwo już teraz w oku ten artykuł, ale prosimy również słuchać naszej rozmowy ponownie dobry wieczór i wracała audycji Homo science i nasz gość studiuje z nami pan Mariusz Urbanek autor niedawno wydanej książki genialni Lwowska szkoła matematyczna dobry wieczór witam państwa w tym słuchać w wieczór proszę pana Lwowska szkoła matematyczna cóż to oznaczać czym była Lwowska szkoła matematyczna czym się odróżniało od innych szkół matematycznych, jeżeli były inne w tym czasie zdobył aż tajemnica Lwowskiej szkoły matematycznej jest ukryta w tych 3 słowach po pierwsze, szkoła, czyli grupa ludzi grupa uczonych pracujących nad tym samym tematem matematyczne, czyli matematyka i Lwowska, czyli pracujące we Lwowie w szczególnym miejscu w szczególnym klimacie i szczególnym czasie też po to, nowa Polska, która zrodziła się po roku osiemnastym wtedy, kiedy i we Lwowie były kładzione podwalin włoskiej szkoły matematycznej to było to było miejsce wyjątkowe, bo w nowej Polsce mówi miasto musiało znaleźć sobie miejsce przestało być stolicą Galicji w ramach Austro-Węgier i miastem większym ważniejszym od Krakowa z, a w nowej Polsce stało się po prostu 1 z kilkunastu miast wojewódzkich, czyli bardzo mocno stracił na prestiżu także ta w ten czynnik pewnej ambicji i takiej chęci pokazania, że to my jesteśmy w 2 my jesteśmy 1 ze stolicy Polski co najmniej intelektualnych i artystycznych też w tym wszystkim grało odgrywał pewną rolę, a przede wszystkim to ta szkoła różniła się metodą pracy, bo w tym samym czasie działania w Warszawie szkoła matematyczna równie mająca wybitne efekty, ale pracująca nieco inaczej niż lwowiacy stąd też legenda towarzysząca szkole warszawskiej naj nie jest tak spektakularne jak jak lwowiaków, bo mówiąc o szkole wyobrażam sobie też grupa uczonych każdy z nich w tej swojej wierze z kości Słoniowej w swoim gabinecie pracuje w jakimś zagadnieniem potem spotykają się wymieniają uwagami wymieniają w tym, czego doszli do nas we Lwowie, a ci uczeni pracowali razem nie pracowali w gabinetach nie w bibliotekach nie na uczelni opracowali mówiąc elegancko w kawiarni, ale czasem opłaca się przynosiła już mówiąc jednak jak elegancko, bo aż do knajpy ciel z o parach papierosów wśród dźwięku kieliszków z rozmaitymi trunkami przy dźwiękach grającej muzyki no i wykuwali podówczas podwaliny matematyki początków dwudziestego wieku jak matematyk może pracować w knajpie średnia z 2 gr, a to dostał się za przyczyną 1 z 2 ojców-założycieli Lwowskiej szkoły matematycznej, czyli Stefana Stefana Banacha, który po prostu tego potrzebował to był taki, że taki typ być może, dlatego że one nie wyszedł z rodziny profesorskiej nie wyszedł z rodziny inteligenckiej no to trochę historii jest o Janku muzykanci człowiek będący nieślubnym dzieckiem niepiśmiennych gier niepiśmiennych góralki żołnierza CK armii, który by była akurat na przepustce i w tym czasie dziecko zostało poczęte właściwie nie miał prawa zrobić takiej kariery, jaką zrobił, bo no nie było ani pieniędzy ani środowiska nie tylko w przygotowania takiego rodzinna mentalnego, które w tangu pokierował szczęśliwie trafił na wychowanie do porządnej krakowskiej mieszczki, która dała mu wykształcenie gimnazjalne, a później jego losy potoczyły się także nos kończył tam gdzie, gdzie skończył, czyli na absolutnym szczycie w szczycie naukowych i nauki maty matematyki i on się bardzo dobrze czuł on nie spełnia takich kryteriów profesor profesorskich nawet dzisiejszych, ale jest praw kryteriów profesorskich drugiej Rzeczpospolitej, kiedy to jeszcze profesor to był prezent akcentuje profesor czyli, jeżeli się pojawiał publicznie to powinien to być pełny garnitur czy -li ne koszula kapelusz marynarka kamizelka Banach pojawią się na ulicach Lwowa w koszuli z krótkim rękawem, wywołując absolutną sensacją był profesor nie powinien był tak weź się pojawiać preferował jakiś plebejski sport to nie, chociaż sam w tenisa grał, ale nie chodził na mecze tenisa tylko wolał chodzić na mecze piłkarskie Pogoni Lwów nie chodził na koncerty do opery tylko wolał chodzić na westerny czy wtedy się mówiło na filmy kowbojskie do do kina noir w konsekwencji też tego typu osobowości było to rząd wolał potrzebował do pracy możliwość odbijania myśli takiego bezpośredniego kontaktu z innymi ludźmi i kawiarnia takie warunki zapewnia on był zdaje się mocno nazwiemy to imprezowy dzieci takie sformułowanie funkcjonuje, ale był też chyba najbardziej genialnym spośród tych genialnych, których pan opisuje w swojej książce no tak niektórzy wręcz piszą, że był alkoholikiem myślę, że duże jednak teza daleko posunięta słów z kasy, bo nie wierzę, żeby mógł dojść tak daleko w w swoim dorobku naukowym, ale na pewno nie stron nie stronią od kieliszka na pewno lubił imprezy na pewno na balach organizowanych przez studentów na Uniwersytecie w polskich tańców wszystkie studentki cały wspominałem później z rozrzewnieniem i z dużą z dużą sympatią do do profesora dla prof. Banacha, ale torze był rzeczywiście wśród wielu uczonych o wybitnych umysłach, którzy złożyli na Lwowską szkołę był diamentem był był ewidentnie diamentem samo środkiem takim natomiast zasługą innych tutaj szczególnie Hugon Steinhaus, za który sam będąc uczonym ogromnym dorobku i jest wybitnym umyśle zrobił wszystko, żeby ten diament oszlifować lub po prostu diamentu zrobić brylant przejechał się zaczęło, ale dołożyli się do tego inni matematycy i to dla mnie było szczególnie fantastyczne jest fantastyczne w tej w tej szkole taki wymóg spisek uczonych którzy, widząc młodego człowieka i widząc, że to jest on umysł taki geniusz taki, że ich na pewno przerośnie i próbowali go utrącić schować je wykorzystać nie nastąpiła takiej nazwy zmowa uczonych po to, żeby dać talentowi Banacha rozbłysnąć w taki sposób, żeby jaśniej na cały świat walczą aż zmowa znacznie może głosem normalną ścieżką po bożemu no to właśnie ze względu na na Banacha było ciężko dystans była potrzebna zmowa Banach jak mówiłem skończył gimnazjum poszedł na studiach, ale nie miał pieniędzy zwyczajnie nie miał pieniędzy i kaszy właścicielka zakładu prawniczego w Krakowie sprawdź jak na wychowanie i nie była w stanie finansować studiów co dalej w skończył studia na 2 latach Politechniki Lwowskiej i tak naprawdę to powinno się skończyć naukowa naukowa kariera Stefana Banacha wtedy poznał go Hugo Steinhaus, gdy okoliczności tego Poznań jeśli mogę powiedzieć co to to też były bardzo ciekawy mamy środek wojny pierwszej wojny światowej za rok 1916 Banach mieszka w Krakowie Hugo Steinhaus ukrywa się przed wojskiem wtedy trochę w tym, że Cracovia idzie Plantami nagle łowi dobiegające z 1 z ławek słowa Całka, ale Vega czy miara Rebecca jak różnie to wtedy było nazwać, bo dla niego strasznym zaskoczeniem, bo to był tam miara Rebecca była absolutnie świeży akcent wymyślona kilka lat wcześniej, więc wiedzieli o tym, absolutnie tylko ci, którzy się naprawdę zajmowali wysoką wysoką matematyków i nagle na tych Planta w środku wojny Stańko usłyszy takie słowa podchodzili Żnin zaintrygowany tym, kto o tym, rozmawiać poznaje w ten sposób Banacha zaczynają rozmawiać o in-house orientuje się z kim ma do czynienia no i postanawia coś z tym zrobić to hotel w tym te rozmowy to wzajemne poznawanie się to rozmowy o matematyce trwają od roku do końca wojny później Steinhaus trafia do Lwowa czy obejmuje katedrę ciągnie za sobą Banach no i to właśnie zaczyna się ta zmowa pociągnie za sobą bank, który ma zostać tylko 2 lata studiów sztampę chce, żeby został asystentem załatwia to swoimi kontaktami że Banach, gdy dostaje pracę asystenta na Politechnice Lwowskiej, ale z taką jest tak kim warunkiem, że w ciągu pół roku skończy studia i w ciągu roku przygotuje rozprawę doktorską wyobrażano sobie na Politechnice Lwowskiej to warunek absolutnie nie do spełnienia nie ma takiej możliwości rok minął Banach obydwie rzeczy zrobił ale, żeby zrobił doktorat czy, żeby to formalne dokładnie dopełnić formalności doktorskich, czyli rozprawa doktorska, czyli publiczna obrona pracy doktorskiej potrzebny był ten spisek spisek niech pan nie kwapił do robienia tego on był dla niego on tworzenie matematyki realizowało się w tym, że siedzi wymyśla tryska genialnymi pomysłami obmyśla i zapisuje rozmaite twierdzenia i na koniec i tu się staje matematyka w tym w ten jest w ten sposób natomiast tną wymogi formalne doktorskie są takie to czas zapisać w pierwszy etap spisku polega na tym, że 1 z profesorów wysyłał asystenta zapachem, który po prostu spisywał to co Banach mówił, bo jest z tych lub Banach te notatki zaakceptował w ten sposób powstała podstawa jego rozprawa doktorska jak jak głoszą anegdoty i zapisy wspomnień tych ludzi, którzy go znali w tamtym czasie trochę za czyny te trochę zaocznych jest 1 etat, ale mamy rozprawę, ale ona jeszcze musi być obroniona w rejonach mi się niespecjalnie chciał stawać przed jakimiś egzaminatorami, więc zaproszona odpowiedziano komu, kiedy dziekan wydziału matematycznego powiedział państwo nie przyjechali jacyś ludzie z z Warszawy, którzy chcieliby z panem porozmawiać o problemie matematycznym, który mają na to się zgodził, bo to jest rozmowa o matematyce i było wyzwanie intelektualne rozmowa o tym, o czym warto rozmawiać może na to spotkanie odbył rozmowę i potem się dowiedział, że właśnie odbyła się publiczna obrona jego jego praca pracy doktorskiej spisek był potrzebny jeszcze i po to, albo no to było złamanie wszelkich przepisów ustawy o szkolnictwie istniejący przy wymogów stawianych przez ministerstwo to się wtedy nazywało oświecenia i wyznań religijnych pytałem dzisiaj uczonych czy dzisiaj byłaby możliwa przy plus taka taki sposób zrobienia doktoratu podzielić oczywiście nie, ale to nie było możliwe także w drugiej Rzeczpospolitej przepisy na to nie pozwalały, więc trzeba było iluś ludzi dobrej woli i wyobrażam sobie z pewnym rys szaleństwa, żeby po pierwsze, chcieć tego, żeby wymyślić to profesor procedurę po kolejne, żeby przekonać ministerstwo, że tak, że tak trzeba, że mamy do czynienia z takim umysłem żal nie napinamy umysłu do przepisów tylko nagina przepisy do do tego umysł nacinamy łamiemy przepisy po to, żeby panach widać dać taką szansę to było dla mnie nadzwyczajnej to jest dla mnie nadzwyczajny w tej szkole, bo to nie jest nic nie jest codzienne, ale Banachowicz ostatecznie udało się pokonać pełną ścieżkę kariery naukowej w 2 Banach nigdy nie skończył żadnych studiów to jest właśnie ten zrobił doktorat nie skończył miesiąc po doktorat habilitację profesurę, gdy rozbłysną sól te prace zaczęły być tłumaczone na język francuski, który wtedy był obowiązującym językiem światowej matematyki i ich już nikt od niego tych studiów nie nie wymagał także nową to to właśnie nazywam to mu tą zmową i tym spiskiem czy też dobrą wolą ludzi, którzy chcieli zrobić coś dla człowieka co do tego nieświadomy, że ich przerośnie, a to co właściwie zawdzięczamy przede wszystkim Banachowicz i tego, iż jego główne dokonania na czym polega on Banach jest twórcą tego co nazywa się analizą funkcjonalną brzmi to ty jak wiele pojęć matematycznych oczywiście bardzo bardzo skomplikowanie, a mówiąc najprościej zasadzał się to polegało to na tym, że na początku dwudziestego wieku w rozmaitych miejscach i w Polsce, bo to IC w Warszawie w Krakowie we Lwowie, ale też różne w różnych miejscach Europy pojawiały się on nowe twierdzenia nowe tezy nowe nowe dowody choćby ta miara lewe faktury rozwijał się niezależnie od siebie Banach stworzył ramy dla Dudy tego wszystkiego analiza funkcjonalna połączyła wszystkie te nowe zjawiska wszystkie te nowe pomysły z pewną całość pewną wspólną jakość, która mu przez następnych następnych kilkadziesiąt lat pozwalała się matematycy w rozwijać ich na Lwów pozostał po stolicą analizy analizy funkcjonalnej właśnie, ale właśnie ten Lwów, bo tak znamy, więc możliwe, że w tym samym czasie 1 miejscu zebrała się grupa tak totalnie ich niezwykłych ludzi bo, bo to się tylko Banach, ale też i uran, który później brał udział 6 w projekcie Manhattan i cała grupa osób, które wszyscy działali właściwie niestandardowo wszyscy szli pod prąd co tam się takiego udziału w tym bowiem było w błąd historia historią, ale przecież to tak ma być sprowadza do każdego pojedynczego człowieka czy da się powiedzieć, dlaczego to się tak działo znaczy jedno z przyczyn było to, o czym mówiłam, czyli te względy ambicjonalne chęć pokazania, że Lwów jest nie wypadł sroce spod ogona jest jest miejscem szczególnym, gdy ta matematyka się rozwijała gdzieś od końca dziewiętnastego wieku teksty na wszystkich nas istnieje nie przywołam, ale tam był silny ośrodek matematyczne były tradycje matematyczne tam pracował choćby Wacław Sierpiński i gol to się trochę rozpadło wskutek tego, że wybuchła Polska po osiemnastym roku część matematyków lwowski wyjechała do Warszawy w momencie, kiedy przestał istnieć Uniwersytet rosyjski narodził byłby powstał w Warszawie Uniwersytet polskie i pojechali robić matematykę do do Warszawy kilku ich tam pozostało no i ściągnięto właśnie Steinhaus zaboru brakowało tylko gościem Steinhaus pociągnął za sobą Banacha i wystarczyło na tych tych 2 ludzi za stało się zalążkiem potem w sposób naturalny jak magnes zaczęli przyciągać kolejne kolejne osoby było wiadomo jak się chce studiować matematykę to Lwów jest świetnym miejscem do do tego pojawiło się kolejne pokolenie, czyli ulemów, którym pan mówił, czyli Stanisław Stanisław Mazur już Sauber tych tez 20 parę nazwisk, który funkcjonował właściwie każdy z każdej z nich jest Warta osobnej osobnej opowieści no, a razem dali to coś w języku ekonomii tak nazwać efektem synergii także w nagle przestały obowiązywać proste reguły matematyczne, że 1 + 1 równa się 2 we Lwowie 1 plus jedno było 3 klasy 4 ten Homo science audycja Homo science nasz gość Mariusz Urbanek autor książki genialni Lwowska szkoła matematyczna Chamber książka ukazała się niedawno nakładem wydawnictwa Iskry i po opowieści, które testujemy podczas naszej audycji dla opowiada nam one Urbanek to są perełki i niewielkie skróty te historie, które można przeczytać w książce książka fascynująca i w tym aż pęknie anegdotami, a ich interesujące jest również jej okładka na okładce widzimy grupę mężczyzn dość elegancko ubranych w widać, że to jest takim, gdzie są realia przedwojennej Polski tak możemy się tego domyślać, ale i oni są zgromadzeni wokół stolika domyślam się, że w kawiarni i ten stolik jest zapisany różnymi symbolami wokół walają się kartki z gry jeszcze większą liczbą symboli stoliki kawiarniane czy to jest taka przenośnia, którą tutaj zastosowano 3 po prostu rzeczywiście było także ani faktycznie zapisywali swoje notatki na stolikach kawiarnianych to nie jest przenośnia to są to to jest absolutna czy zna realia Lwowska szkoła matematyczna to oprócz genialnych ludzi, którzy na niej na nią złożyli też jeszcze opowieść o bardzo szczególnym miejscu, czyli kawiarni szkockiej we Lwowie, od której działa się nazwa przedmiotu równie ważnego w tej opowieści, czyli księgi szkockiej, o czym za chwilę kawiarni szkocka była tym miejscem, gdzie matematycy się spotykali to tam głównie pracowali od kiedy kawiarnie zamykano n p . Banach, który potrzebował tego miejsca szedł na dworzec kolei Lwowskiej, bo tam, ale tak jak tak jak dzisiaj piwiarnia pracowała w 24 godziny na dobę, więc mógł spokojnie przy kuflu piwa kontynuować, ale zajmował się tym czym jego zdaniem wyłącznie w życiu warto się, by zajmować, czyli matce matematyką w kawiarni szkockiej spotykali się te sesje matematyków trwały wiele godzin najdłuższa jak wynika ze wspomnień Stanisława Lema trwała 1717 godzin jak twierdzi ludzie patrząc zboku na naszych matematyków mogli mieć wrażenie, że mają do czynienia z jakąś grupą szaleńców, którzy od wody siedzą przez godzinę wyłącznie milczą patrząc na siebie pałają z tymi oczami nagle któryś wybucha szaleńczym śmiechem i coś zaczyna pisać w Chinach zaczyna notować na marmurowym blacie maleńkiego stolika w tej kawiarni szkockiej istotne, jeżeli jest marmurowy i maleńki mały wobec czego nic poza firankami kawy nie mogło tam stać ani leżeć, bo był potrzebny jako tablice matematyczne, bo na tym marmurowy stoliku ołówkiem ci matematycy zapisywali wyniki swoich rozmów swoich przemyśleń swoich rozważań co na początku spowodowało, że prawdopodobnie sporej części dorobku Lwowskiej szkoły matematycznej nie znamy nigdy nie poznamy również zginęła pod ścierkami pań sprzątających kawiarnię szkocką po zamknięciu lokalu naukowe prawo gazowe Polski matematyk z nich zginął pod ścierkami, bo wy no myślę, że wszyscy państwo i słuchający -li my tutaj wiemy żadnych zapis twierdzenia matematycznych jest taki, że dla laika nie mówi nic przypomina bazgroły krótko mówiąc, więc sprzątające panie przychodząc z drzew bez zmian stoliki po zakończeniu dnia w kawiarni, widząc zabazgrane stolik po prostu robiły to co do nich należy, czyli zmierzały ten cel ten stolik nic nie pozostawał po pewnym czasie, kiedy już zorientowano się, że ileś tam do roku przepada dziekan wydziału matematycznego prof. Łomnicki umówił się właścicielem szkockiej, że ten stolik, przy którym pracowali matematycy zostanie jest odstawiane, skąd w niej zmyty do następnego dnia, kiedy przyjdą studenci spiszą wszystko co tam zostało za znaleźli rozwiązana grupa studentów, która ratowała druga kwestia matematyki i ogrania, ale to wejście do spisku na należał właściciel kawiarni w szkoleniach kolejna osoba, która właściwie należy zaliczyć do Lwowskiej szkoły matematycznej, ale el to funkcjonowała przy funkcjonowało przez pewien czas do dnia, który jest dniem bardzo szczególny w historii włoskiej szkoły matematycznej tygodnia 17 lipca 1935 roku, kiedy to żona Stefana Banacha Łucja przyniosła do kawiarni wręczyła matematykom na przedmiot, który przeszedł do legendy jako księga szkocka, słysząc słowo księga wyobrażamy sobie wzrok oto Miś dział prawny w skórę tak go w kucia żelaza być może zamykane na wódeczkę nie zwyczajny zeszyt kupione w sklepie z materiałami piśmiennych Iza za 2 zł i został on przeniesiony właśnie z tą intencją, żeby te matematyczne dorobek nie przepadał nie był notowany na marmurowym blacie stolika tylko był zapisywany w zeszycie i od razu pości od szóstego zadania, bo w matematyce zasuwać na zawsze tam zapisywać to co wymyślali, ale zaczęli zapisywać też zadania dla kolegów taki rodzaj towarzyskiej gry albo stawiali problemy czy też jak wtedy oni jeszcze mówić o problemach tych, z którymi zmagają się i oczekują jakiegoś wsparcia kolegów kolegów albo stawiali zadania do rozwiązania dla kolegów i ustanowili nagrodę za rozwiązanie nagrody były najrozmaitsze otwory eleganckich, czyli małej czarnej kawy po piwo przez 5 piw przez wino przez obiad w najbardziej eleganckim włoskim hotelu w hotelu George, a po obiad fundowany jest w Genewie pod w Londynie tam też matematycy z ze świata całego przyjeżdżali byli zapraszani są do szkockiej wreszcie legendarną gęś gęś tak to jest nagroda, którą ustanowił za swoje zadanie mnie Stanisław Mazur w roku jeśli nie mylę w trzydziestym 3007. i UE trudność tych zadań, które były zadawane przez matematyków kawiarni szkockiej to pokazuje to, że to zadanie zostało rozwiązane dopiero w roku siedemdziesiątym trzecim, czyli po 36 latach z gęsią no mas Stanisław Mazur w jeszcze żył szwedzki matematyk per en Klopp, który rozwiązał jego i jego problem pojawił się w Warszawie i przed kamerami telewizji polskiej są zdjęcia z tej uroczystości otrzymał żywą gęś w wiklinowym koszu elegancko i przystrojone Gaj została mu wręczona oczywiście nagrody przyjął tylko, że przepisy celne świeckie nie pozwalały wozi żywych stworzeń z innych krajów wobec czego gani została zjedzona w godnym matematyczną w gronie w Warszawie to historyczne gęsia, czyli rozumiem, że ta księga zachowała się i sienna zachowała się została przywieziona w 401946 roku do do Polski przez Łucję Banach ową i jest w rękach rodziny udało się wszystko z tej księgi i rozwiązać nie są tam jeszcze cały czas rzeczy, które w, które czekają na rozwiązanie wciąż wyzwanie szkoły Lwowska niech kicz ja już nagrody, chociaż pewnie też nagrody będzie w stanie jeszcze ufundować archiwum akt k, a czekamy jeszcze to, że kiedy księgarnie staraniem Stanisława lama przebywającego wtedy w Stanach Zjednoczonych została przełożona na język angielski oczywiście w niecce w wymiarze tych w tym ściśle matematycznym no bo to jest język międzynarodowy zrozumiały dla dla matematyków wszędzie ale, ale w tej warstwie tekstowej zrobiła ogromną karierę na na całym świecie za wiedzą i zawiedzeni byli tylko Szkoci po dowiedzieli się, że to jednak nie ma nic wspólnego z ich rad oraz z ciekawości czy ta kawiarnia jeszcze istnieje albo miejsce w Hiszpanii istnieje istnieje ta kamienica w takim dokładnie kształcie, jakim jest z tymi samymi oknami z witrynami film przez wiele lat był tam bank naczep z VAT za czasów Ukrainy Ukrainy radzieckiej była to były tak jak jakiś lokale nie, odwołując się kompletnie dom tradycji kawiarni szkockiej potem przez wiele lat był bank natomiast, jeżeli w JATO widziałem wyrwy widziałem banki jeszcze na tyle ostatnie informacje do mnie docierają test torze Ukraińcy próbują odwołać się jednak do tej legendy, iż OTL powstała tam przed rokiem 1 , 5 roku temu kawiarnia kawiarnia już o nazwie szkocka także można to miejsce pójść na ten jeśli chodzi o zdjęcia to wygląda dokładnie tak samo jak jak wyglądało przed wojną przez państwo słuchaczy miał jakieś aktualne oferty informacje prosimy o przekazanie prezes Filipiak sam adres adres przedwojenny, ale to jest łatwo się we Lwowie trafili także dzisiaj, posługując się tym adresem to jest plac akademicki róg ulicy Fredry dobrze to prosimy o informacje, a skoro już jesteśmy w czasach powojennych to jak się ułożyły losy tych Lwowskich matematyków po zawierusze wojennej co się z nimi stało ciekawa jest sama zawierucha wojenna też rozdawać karty część tych matematyków była pochodzenia żydowskiego wobec czego ode mnie mieli problemy wielu z Lwowskiej szkoły matematycznej nie przeżyło to podzieli los polskiej polskiej inteligencji Hugo Steinhaus, robiąc taką statystykę tyle wyliczył, że 70 % polskich matematyków zginęło w czasie wojny w obozach rozstrzelani z nie przeżyli po prostu po prostu wojna dotyczyło to też część matematyków Lwowskich nie tych 4 głównych, których biografie są filarem dlatego też dla mojej książki, czyli Banach Steinhaus Stanisław Mazur i Stanisław Ula Banach no przeżył wojnę przeżył wojnę też okolicznościach dramatycznych, ponieważ został karmić, ale ma wszy w Instytucie Weigla, gdzie wyprodukowano w szczepionki przeci w wirusowi, a więc żeby, żeby przeżyć, żeby mieli dostać mocne papiery pozwalające uniknąć wywózki karmił wszy wojnę przeżył zmarł w sierpniu czterdziestego piątego roku, kiedy czekano na niego w Polsce miał miał przyjechać do Polski czekała na niego katedra na Uniwersytecie Jagiellońskim jest pochowany we Lwowie ciężko chorych tak w zmarłych zmarł na raka nie był w stanie już stamtąd wyjechać jest tu jest pochówek jest pochowany we Lwowie Hugo Steinhaus trafił do Wrocławia stąd Wrocław jest postrzegany jako takie miejsce w Lech kontynuujący dorobek szkoły Lwowskiej nawet powstało coś w rodzaju nowej księgi szkockiej później nazywanej księgą wrocławską, do której matematycy wpisywali przez kilkadziesiąt lat kole kolejny krok problemy nawet już niema wokół tego w takie legendy co jest dowodem, że na torze jak zabrakło Banacha to zabrać zabrakło tego też tego mitu założycielskiego, ale i, ale zrobiła i ułańskiej fantazji ułańskiej fantazji, ale Wrocław jest tym miejscem, który na postrzegany jest jako kontynuator dorobku Lwowskiej szkoły matematycznej Stanisław ów lamp trafił jeszcze w tuż przed wybuchem pierwszej drugiej wojny światowej do Stanów zjednoczonych, gdzie był był stypendystą pracownikiem Uniwersytetu Harvard jego znalazł się tam się na 3009 . kiedy wybuchła wojna był pochodzenia żydowskiego było wiadomo, że niema po co wracać po prostu do Europy i on w czterdziestym trzecim roku znalazł się wśród kilkudziesięciu najwybitniejszych umysłów światowych noblistów lub prawie noblistów, bo wśród tych 40 ludzi pracujących ponad 20 już było ponad Blue albo miało dostać Nobla u u g akurat nie armia nie jest w tym gronie, ale jest wymieniany jest zakazów i za każdym razem, kiedy zmienia się członków projektu Manhattan, a projekt Manhattan to było to była grupa ludzi, którą Amerykanie zgromadzili skoszarowani tak naprawdę ośrodków w Los Alamos w górach z kolei skalistych z 1 zadaniem mają wyprzedzić Hitlera i uczonych równie wybitnych pracujących dla nazistowskich Niemiec wyścigu, kto pierwszy skonstruuje cudowną broń, czyli broń atomową bo kto zrobi to pierwsze było wiadomo, że wygra wojnę i i będzie układał układał świat na najbliższy, czas więc walka była wysoka skarpa i bardzo wysoka w tym projekcie właśnie uczestniczy Stanisław ów lament potem już po czterdziestym piątym został został w Ameryce był 1 z 2 ojców bomby wodorowej, czyli bomby nieporównywalnie silniejszej od broni atomowej mających w wystarczający potencjał, żeby zakończyć istnienie ludzkości kuli ziemskiej jako jako taki Ula twierdzi, że paradoksalnie właśnie istnienie takiej broni z gwarancją tego żona nigdy nie zostanie użyta lot do momentu pewnie właśnie trafił w ręce jakiegoś szaleńca już takiego absolutnego, więc to jest przecież to jest Ula 34 Stanisław Mazur Stanisław Mazur on trafił trafił do Warszawy jest taki najbardziej polityczny wątek szkoły włoskiej szkoły matematycznej umiesz komunistom także ważną tak, o czym nikt nie wiedział był prawdopodobnie konflikt numery komunistycznej partii zachodniej Ukrainy to się ujawniło się dopiero w czasie w czasie wojny on został członkiem z związku patriotów polskich założonym przez Wandę Wasilewską i podstawy, by po czterdziestym piątym organizował no coś co fałszywie nazwane repatriacją, czyli tak tak naprawdę wysiedlenia polskiej ludności terenów zachodniej zachodniej Ukrainy na obrazy z decyzjami afgańskimi miała stać częścią związku Radzieckiego, więc on organizował w wrócił do Warszawy był posłem na Sejm ustawodawczy PRL-u posłem na pierwszej kadencji na na Sejm sekretarzem Polskiej Akademii Nauk, ale przede wszystkim było był matematykiem cały czas robił to matematyka był komunistą ale jakby był komunistą ideowcem wierzącym Maciejak, pokazując wszystkie świadectwa z tamtego czasu nigdy nie nie skorzystał z przywilejów, które dawał mu termin ten status po prostu uważał, że ważna jest idea natomiast torze on mógłby z tego tytułu korzystać ze sklepu wraz z żółtymi tzw. sklepów za żółtymi firankami ze specjalnym zaopatrzeniem dla komunistów przy ze specjalnych warunków mieszkaniowych tak tak dalej to zdaje się w rozum do mieszkania w alei róż w słynnym krajanie skimming notable owym, czyli czy coś właściwie zostało z tej wielkiej tradycji matematycznej po wojnie czy jeszcze zdołał się jakimś stopniu dorośli też już nie tak barwna, ale jakaś taka Polska szkoła matematyki i powstały, gdy powstało kilka szkół Dell współtworzony przez ludzi razem, którzy wyszli ze Lwowa Czyżby listy wypłat wrocławska szkoła matematyczna, na której czele stał Hugo Steinhaus i Edward Maciejewski były też się też otarł o Ostaszewo w drugiej wojnie światowej od Lwów natomiast analiza funkcjonalna została stworzona opracowana w całości we Lwowie to po co dalej działo się później było już z wykorzystaniem tego dorobku lwowskiego, ale każdy każda ze szkół i z UE we Wrocławiu w Poznaniu, gdzie znalazł się Władysław Orlicz też takie drugie pokolenie Lwowskiej szkoły matematycznej czy to tylko czy Warszawie zajmowano się z innymi gałęziami matematyki, czyli ile lat wśród działa tak intensywnie naprawdę Lwowska szkoła matematyczna o tym, mowa wart był nim to jest, przyjmując jako ten kamień milowy ten, kto z pkt 1 spotkanie spotkanie Steinhaus i Banacha na Plantach lwowski w roku na Plantach krakowskich w roku 1916 to możemy być testem pierwszy moment tak naprawdę zaczęło funkcjonować dziś około roku dwudziestego, czyli moment dwudziesty 2001 . moment robienia doktoratu przez przez Banacha i 3009 . jest tak naprawdę końcem szkoły szkoły Lwowskiej jeszcze Uniwersytet lwowski w czasie okupacji sowieckiej Lwowa funkcjonował Banach był dalej z punktu widzenia naukowego to dla nich się niewiele zmieniło, owszem, głód Uniwersytet Śląski zaczął być uniwersytetem ukraińskim rektor był Ukraińcem natomiast na matematyce dalej dziekanem był Banach wszystkich katedr prowadzili Polacy wykładali po polsku pół dziel no, więc można jeszcze przeciągnąć roku 1,5 w momencie, kiedy już Lwów został zajęty przez przez Niemców Uniwersytet przestał istnieć, a lwowiacy albo karmili wszy albo w celu ukrywali się jak Steinhaus przez całą resztę wojny udając, udając chłopaka no albo w stracili życie trafili do gett start w marketach lasy już były bardzo dramatyczne, by tak jak wojenne i ta cała opowieść i dużo dużo dużo więcej znajduje się w książce, którą pan napisał trudno się ścieki opisze niebędący matematykiem dały o tyle trudno też powie, że tak książka jest matematyka ach, panie o matematyce matematycy stale obecna i bezpieczniejsze tak prześlizguje my natomiast trasami w Mątwach trzeba trzeba jednak wejść w ten matematyczny obszary co oczywiście oczywiście tak, ale w, żeby dobrze zrozumieć choćby toksyn, w czym jest teoria względności więc, gdyby tak, żeby dobrze zrozumieć czym jest analiza funkcjonalna trzeba mieć przygotowanie matematyczne uniwersytecki tutaj jest matura z matematyki nawet dawana w czasach, kiedy jeszcze ten automatyzm matura z matematyki przypominała naturę, a nie nie gimnazjum niczego nie załatwia tam się z uczy się nawet gdy w szkołach się nas uczy w algebrze, a więc rachunki płaci za taką mieć wszystko, a nie ani prawdziwej matematyki, więc nie da się tego tak prosto wytłumaczyć nie ma wątpliwości, bo to wystarczy spojrzeć do każdej encyklopedii nie tylko naukowej, ale powszechnej maszyn na świecie tam hasło włoska szkoła matematyczna jest, żeby się przekonać, że to jest obok być może Marii Skłodowskiej Curie największy w naukowych wkład Polski do do gmachu światowej matematyki i ja, pisząc tę książkę, przyjmując założenie, że tak jest, że to są to są ludzie, których możemy być po prostu dumni tacy ludzie zaprzeczające takiej powszechnej też, że Polacy są matematycznymi Bałkanami tak, bo wiadomo jak ktoś jest niemądry z matematyki jest humanistą tak wybitnych, przyjmując założenie, że tak jest chciałem pokazać jacy to byli ludzie się oni oprócz tego zajmowanie się nam z matematyką mieli jeszcze ile się fascynujących pasji byli barwnymi ludźmi mieli ciekawe historie osobiste no i jak odnajdywali się wobec 2 największych wyzwań, jakie grzechy wobec wszystkich wyznań, jakie stawia przed nimi dwudziesty wiek mógł przecież to Lwowska szkoła matematyczna zaczęła się z Yale i 1 wojnie światowej skończyła się w czasie drugiej wojny światowej musiałaś jakoś odnaleźć wobec 2 największych totalitaryzmów, jakie dotknęły świata w tym czasie wobec nazizmu i wobec stalinizmu i w dno w takich dramatycznych warunkach byłby zrodził się rodził się termin ten naukowy gmach, o którym do dzisiaj mówiłem nic bardzo państwu polecamy książkę, ale też chciałem ostrzec państwa, że to nie jest tak, że państwo zacząć zresztą książka wstępu do państwa spać tak nie działa to znaczy jest to tak napisane, że mimo, że pewnie część słuchaczy boi się matematyki tak jak wielu osób to co się czyta absolutnie na 1 wdechu także rozgrzeszenie ba tworzenie baz danych może przeznaczyć trochę czasu na przeczytanie tego tak 1 ciągiem naprawdę trudno się jest fascynująca historia i legenda jest wciąż żywa i można, by rzeczywiście dumnym z tego co tam siedział w tych czasach bardzo panu serdecznie dziękujemy wszystkim za to książkę no i za to, że pan zgodził się na stół odwiedzić opowiedzieć nam parę tych ciekawych historii w dziękuję bardzo za zaproszenie na i wobec tego wszystkiego co państwo powiedzieli to trudna nie nie wiem jak się zachować byt bardzo dziękuję mam nadzieję, że ta książka jest gdzieś w połowie tak dobre państwo mówił w jest dziękujemy bardzo życzymy państwu dobrej nocy i zapraszamy znowu za tydzień nasz hołd Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA