REKLAMA

''Z łaski rosyjskiego cara chłop polski uwłaszczony zostaje...'' - o uwłaszczeniu mówił prof. Michał Kopczyński

Wehikuł polityczny TOK FM
Data emisji:
2015-03-02 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
49:17 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM akt jest niskiej postury i wygląda, jakby przedwcześnie przestały rosnąć ma małe szare oczka krótki nos włosy na ogół barwy zbliżonej do żółtej, choć czasami ciemniejsze oblicze również żółtawe jak mocno opalone co latem odpowiada stanowi faktycznemu taki portret chłopa polskiego określi w dziewiętnastym wieku angielski dżentelmen George Band ze specyficzną obserwację uczestniczącą kończy oskarżyć męską niemal konstatacją kłopot sprawia Rozwiń » wrażenie przygnębiony go i otępiały jego dochód ma ciężki i pozbawiony życia takich o tym, białych jest na terenach dawnej Rzeczypospolitej teraz rozklejone między 3 ościenne mocarstwa gdzieś 34 ludności cofnijmy się 2 wieki, kiedy w 1600 osiemdziesiątym piątym roku sąd w brandenburskim wydaje wyrok mówiący jasno, że poddaństwo jest wielce szkodliwe głównie, dlatego że nie produktywne nad Wisłą przeniesie teoria sarmackiej genezy narodu i państwa polskiego Otóż szlachcic jestem z lepszej gliny zrobiony od starożytnego plemienia swój ród wywodzący, a chłop takich uwag i byle jaki bo chama pochodzi ten wybitnie nieudany na dodatek przekręty z nowego ma być chłopa polskiego protoplastą wsi spokojna wsi wesoła, który głos twej chwale zdoła, a i, owszem, dla szlachty no bo nie dla chłopa chłop przez 6 dni w tygodniu odrabia pańszczyznę chłopi jest przypisany do ziemi chłop nie podlega sądowej jurysdykcji jak chłopu upływa przez wieki marne życie aż nadchodzi czas zrywów niepodległościowych jak zresztą wiadomo najlepiej, gdy wielu się zrywa do walki z zaborcą i rząd starać się będzie, by masy ludu wiejskiego z wiekowej od rent wielości wytrącony służbie ojczystej oddane znalazły w tym rządzie przewodnika na drodze do nowego bytu ekonomicznego w tak brzmi zachęcająco licznik SA one nic o nich tak i nic prócz żałoby po powstaniu styczniowym polskiego chłopa i tak uwłaszczyć rosyjski Car jest 2 marca 1800 sześćdziesiątego czwartego roku prof. Michał Kopczyński historyk z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego także muzeum historii Polski magazyn mówią wieki dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór odegrać uwłaszczeniowe mówić będziemy w, a nie tylko od szczegółu do ogółu UR 1800 sześćdziesiąty trzeci rok to koniec niewolnictwa w stanach Zjednoczonych tyle, że to zniesienie niewolnictwa w stanach to był wynik wojny domowej i dokonało się to rękoma Amerykanów, a u nas uwłaszczenie chłopa dokonało się rękoma zaborców tak no jasne znaczy po pierwsze to nie jest porównywalne to znaczy nie jest to to samo poddaństwo chłopskie to z czasów staropolskich to nie jest to samo co niewolnictwo w stanach Zjednoczonych, chociaż mam wrażenie czytając rozmaite źródła, że warunki życia bytowania, że w ogóle cała egzystencja była bardzo podobna no nie jestem taki pewien to znaczy pod jakim względem była podobna to znaczy pod względem takiego podporządkowania może tak, ale wszystko inne są różne to znaczy zaczęła pani i intro od takiego opisu fizyczności chłopa polskiego zamiast fizyczność murzyńskiego niewolnika w stanach Zjednoczonych była przeciętnie lepsze niż fizyczność Europejczyka białego, dlatego że chyba mało tego ona była w zasadzie lepsza od fizyczności i murzyńskiego niewolnika na Karaibach i ona była lepsza nawet od Muszyńskiego niewolnika, który się urodził w Afryce każdy zresztą, kto trafia do Ameryki wczesnej, czyli Ameryki szczerej kolonialnej i Ameryki i dziewiętnastowiecznej no w przynajmniej w następnym pokoleniom jego potomkowie mieli fizycznej właśnie lepsza, a chłop Polski nie jak jeszcze długo także po uwłaszczeniu funta mięsa dziennie, a i to jest ta różnica w tej w tej fizyczna się też 1 rzecz druga rzecz jak wskazują badania i to badanie już naprawdę sprzed 40 lat o plantacjach, a niewolniczych plantacjach cukrowych to niebyły wcale jakieś takie prymitywne zacofane, a prawda w jednostki gospodarcze w tylko były to wysoce dochodowe aż do samej aż do samego wybuchu wojny domowej wysoce dochodowe przedsiębiorstwa, które wykorzystywały w sposób taki maksymalny, a pracownikom to tzw. gang system, który właściwie prawie każdy ruch tych niewolników był opracowany po to, żeby one w sprzyjał jak największej efektywności, a zacofanie południa powstało po zniesieniu niewolnictwa, a nie przed, a religiach stroje są trochę unormuje innych gazet, że dążą do kończyn to umyć dlatego, że to jest odpowiednik, a takiej pracy w przemyśle, czyli powiedzmy w Europie dzieci fabryczne czy robotnicy przemysłowi mają mniej więcej taki samolot jak ci Murzyni niewolnicy Otóż w ojczyźnie zupełnie co innego mianowicie pańszczyzna przede wszystkim nie wydajny ekonomiczny jest taki system socjalizmu powiedział, w którym chłop opiera się na panu, a pan mocniej oczywiście opiera się na hop na chłopiec, dlaczego chłopcze opiera na panu, dlatego że jest głód, jaki jest czy jakaś klęska wojska rabując tego czy coś takiego to chłop wbre w pozorom nie umiera z głodu oszczędzają diagnoza się w takie to robi chłop, który spędza wolny czy rzeczy, które płaci czynsz kupić je oczywiście i mało sprawna i nie, ale potem i tak Pański jest nie wpaść niech pan się martwi i to jest taki rodzaj takiego takiego podziału wzajemnego socjalizmu to zresztą dostrzeżono dość wcześnie, że ten system jest nieefektywne to dostrzeżono w osiemnastym wieku w drugiej połowie osiemnastego wieku dziewiętnastym wieku to był zupełnie oczywiste, że ten system nieefektywny natomiast ziemiaństwo od pańszczyzny w poddaństwo zostało zniesione lot pańszczyzny odejść nie mogło, dlatego że nie miał gotówki bo, żeby zatrudniać robotników rolnych, których położenie są oczywiście niedobre w 2 ale, którzy mają wykonać określoną pracę prawda potem mogą sobie pójść o to, żeby ich zatrudnić się mieć gotówkę czym zapłacić nie może nie zapłaci BP się nie zapłacić podpalą pola albo podpalą Dwór albo coś takiego i większość miejsc po prostu nie mają pieniędzy na to ci, którzy mieli pieniądze to chłopów częstowali ich zatrudniali robotników rolnych do prac polowych natomiast większość po prostu tych pieniędzy nie miała i wytworzyła się takie błędne koło żel poddaństwa już nie byłoby znieść Napoleon, ale jednocześnie chłopie zniesiono poddaństwo to także z psów potwierdzono, że jak odchodzi ze wsi to musi odejść ze wsi i bez nawet ruchomość to znaczy ubranie zabierze prawda, ale nie zabierze pługa nie mówiąc już o o planach, które nie są jego to się nawet tak utarła taka taka formuła, że chłopcu zdjęto kajdany wraz z butami dobra metafora poznałam warunki bytowe niewolników w stanach Zjednoczonych w polskich chłopów pańszczyźnianych z tego co pan mówi wynika, że dola chłopa pańszczyźnianego była gorsza niż amerykańskiego nieraz bardziej beznadziejna to jakby pan określił te sytuacje polskiego chłopa w osiemnastym na początku dziewiętnastego wieku tak to wyglądało jak wyglądała Polska wieś Polska wygląda fatalnie to znaczy wygląda dość fatalnie z tego względu, że na można było przeżyć to znaczy nie było takiej sytuacji głodu powszechnego czy czegoś takiego można było przeżyć, ale przeżyć na bardzo niskim poziomie i zablokowane były wszelkie możliwości jakiegoś awansu także awansu takiego po prostu materialnego, a to i tak starał się sytuacja beznadziejności stres stres zupełnie najgorsza typ wracając do tej Ameryki, żeby tak tego nie zostawić po tak dziś sytuacja może na tyłach wyznaję to jedyne co mogli zrobić Łódź, a chłop Polski no w co mógł zrobić mu uciec wkrótce pójść tylko gdzie w to znaczy mógł pójść do miasta, ale miasto głównym mieście nie było pracy w związku z tym co miał robić siedział nad i wsi prawda w takich warunkach jedyne pocieszenie zdobyła wódka, dlatego że początek dziewiętnastego wieku szczególnie okres Królestwa polskiego po 1800 piętnastym roku i dalej, a po powstaniu listopadowym aż do 1800 czterdziestego szóstego roku mówi o królestwie polskim w 2 to był okres, kiedy pojawia się w królestwie polskim genialny wynalazek pruski, a to znaczy maszyna do robienia wódki z kartofli poszerza się uprawa kartofli wtedy, ale głównie właśnie na wódkę no i płynie ocean wódki to nie jest tylko zjawisko Polski z generalnie takie europejskie, ale trzeba powiedzieć, że ziemiaństwo szczególnie ziemiaństwo postępowe, a wtedy wszyscy chcieli być postępowi nie było ich większości tych ziemian stać na to, żeby zreformować się rolnictwo w taki sposób jak to zrobiono one glina czy chociażby chociażby częściowo w zaborze pruskim w związku z tym odczuli to swoją postępować pokazać w części co obok postęp to, bo to robienie wódki trzeba powiedzieć tak i podobno rozbijali chłopów na świat zobowiązują, ale i jak udało im się pochwalić, że znają się pochwalić Otóż bardzo udoskonalił urządzenie do robienia wódki to było naprawdę i PiS co było dla postępowych ziemiaństwa i jest Polska tam pisali o Anglii o różnym postępie i im to by tam bardzo dużo pisano maszynie pasty Pistorius raczej do tych o tej drabinę wódki i to było bardzo wiele pomysłów jak udoskonalić, jakiego Chemika trzeba zatrudnić najlepiej cudzoziemca Chemika prawdę ci mówią Chemik i tam żaden gorzelni prawda czy czytelnik no witam tu w tym to postęp w głosie wyrażała bym tak to dziś przeliczają bardzo taki amatorski sposób ile to wychodziło litrów na głowę mieszkańca Królestwa polskiego tego czystego spirytusu po to, wychodziło 12 ,5 l, czyli tyle co w końcowym PRL w Jedlni trochę gorzej prawda struktura wiekowa była trochę inna faceta, bo więcej dzieci, a to takie 12 ,5 l na Statystycznego w Iraku co się dzieje rozbijali chłopów spijali, dlatego że mieli dochód oczywiście się wódki nie ma gdzie wyeksportować, a tak, ale rozbijali też, dlatego że nie mieli pieniędzy trzeba było wykonać roboty trzeba było wynająć robotnika, bo oczywiście można chłopów zmusić do tzw. darmochę, czyli jeszcze jeszcze ponad płaszczyznę, ale trzeba też 3 graczy w tym robotnikom, który się wynajmuje czasem zapłacić tym wódką na taki pijany chłop to jest chyba jeszcze bardziej efektywni śnieg Jan podczas snu, gdy na tym właśnie polega to takie takie okrążenie przed nie powiedział pan panie profesorze, że polskie ziemiaństwo nie miał pieniędzy nie miał gotówki na to, żeby modernizować reformować polską wieś na ile chodziło tylko o środki finansowe, a na ile o mentalność jasne nos pracują już dziś ten sposób, że zawsze może bierze mentalność, że ich, że każdy się trzymał prawne do starego sposobu gospodarowania z tymi chłopami pańszczyźniany, ale i jest rzeczywiście począwszy od Królestwa polskiego od takiej takich żywe zainteresowanie postępem, bo ziemiaństwo to są przeważnie ludzie, którzy są ludźmi wykształconymi, którzy mają jakieś aspiracje też takie kulturalne i są zafascynowani nowoczesnością postępem dużo dużo bardziej to jest to jest to zafascynowanie powiedziałbym nawet dużo silniejsze niż ma miejsce dziś, dlatego że w wieku dziewiętnastym prawda te wynalazki były już jednak dzisiaj spowszedniały natomiast natomiast w tamtych czasach były naprawdę z entuzjazmem przyjmowane takie co my byśmy dzisiaj też mieli typu Stalina najdoskonalszy wynalazek na świecie nic lepszego nie będzie to by zbadać świece i pytanie prawne powszechnie dostępny będzie światło i jak się czyta te peany na temat wynalazczości to widać że, że jest taki taki podzi w taki talent takie takich optymistów znaleźli się Maria niezręczności w lotach na nosie rozbija taką właśnie niemożność Czyż nie da, bo czytałam encyklopedystów francuskich, którzy mając za sobą te idee oświecenia krytykowali Polskę pisali, że ciało polskiego narodu tkwi w niewolnictwie, że chłop Polski ma gorzej niż mongolski lud mongolski tylko 5 dni w tygodniu pracuje na rzecz pana, czyli odrabia pańszczyznę, a 2 pozostałe na wolnym może poświęcić się swojej pracy albo swemu wypoczynkowi chłop Polski do 6 dni w tygodniu siódmy dzień jest wolnym to pewnie niedziela, tak więc do kościoła trzeba powierzyć zachowań cytuje trach tak cytuję to niż obracali oczywiście w bardzo silnie antypolskim stereotypie naprawdę jest wiele ciekawego na temat Polski mieli bardzo wiele ciekawego dopowiedzenia od razu po danych na temat Polski wiele ciekawego nie mieli do powiedzenia w zasadzie od zmieniali stereotyp i inni tylko mongolski to też cytat tak wyszło mongolski przede wszystkim nic nie obrabia, ponieważ zajmuje się hodowlą, więc jest zupełnie co innego, więc to jest takie też trochę tak jak się patrzy szczególnie właśnie tych oświecenia owych myślicieli prawda to jest wolontariusz nie jest to jeszcze zaangażowanym przez stary, ale Allegro prawnej film i ci ludzie oni mają taki stereotyp, że wszystko to co dalej na Wschodzie zmian w tym oczywiście Katarzyny w twarz to jest po prostu taka straszna jest ta zależność nie miała nic tak to jest takie to jest takie to tak jak kiedyś pani grzybową albo odejść napisała że, że postanowiliśmy Sartre, że w jak komuniści przyjmą do Paryża to popełnił samobójstwo, ale dla tych na Wschodzie w tym komuniści zdobyli ciągnik zacofanie i braku w pamiątkach Soplicy jesteś taki fragment i Kozacy strażnicy prymityw potworne Diana Tal Plast u nas nie do pomyślenia, ale jak na tamte obyczaje to dobrze jest tak ci encyklopedii francuscy patronat nad nad Legią nie oni nie są dobrym źródłem do tego jeśli chodzi o tę pańszczyznę to bez seta w zaczęło się w 1500 dwudziestym roku od takiej ustawy, która mówiła mówiła sejmowej, że 1 dzień w tygodniu to było przejście od kilku dni w roku na 1 dzień w tygodniu czy skok taki dziesięciokrotnie przynętą potem już niema żadnych ustaw natomiast w połowie szesnastego wieku jest mniej więcej 2 dni w o potem rośnie 34 potrafi być 5, ale to jest 5 dni zła na ziemi większość klubów ma pół łana, czyli ma połowę tego czynić tak naprawdę robi 2 , 5 dnia jak się przyjrzeć gospodarstwom domowym chłopskim to tam strzelać i tak Czeladź służy do tego, żeby wypuszczać na pole oni idą odrabiać pańszczyzny nie chłop głównie one oczywiście się utrzyma musi jakiś tam też zapłacić raz w roku i płaci natomiast musi utrzymać tajskiego wydatek jego wydatki jest to, że musi utrzymać bydło, dlatego że musi mieć siłę pociągową dla odrobienia pańszczyzny opuszcza stąd parobkiem do odrabiania pańszczyzny to nie jest tak, że chłop pracuje 6 dni w tygodniu wraca w sobotę wieczorem mówi Orany nie mam czasu zaorać własnego pola i metraż w głąb to jest to jest fantazji tak nie było aż tak źle nie było to mam 2 inne cytaty Władysław Konopczyński, który pisał, że chłop był w Polsce przy tym piony przykuty do zakonu przed rozbiorami i dziewięćdziesiątych narodu czuło się obco źle w rodzimym kraju i stąd się utrwalił dzięki temu, że kasa uprzywilejowana była dość liczna, by całą resztę przez parę wieków trzymać w garści i wyzyskiwać tych spra w na czystym stąd się mogę zgodzić, dlatego że cały ten system pańszczyźniany skruszeni niewydanie zmuszani wydajny ekonomicznie buty szalenie wydajne i nie wyda inny społeczny, dlatego że nie stwarzał żadnych bodźców, a do dążenia do poprawienia własnego położenia to kupi stały się Stali się martwą masą ta w zasadzie tak to znaczy martwą masą, która od czasu do czasu ruszała, żeby to coś dość okrutny sposób załatwić to znaczy załatwić Szwedów w czasie potopu bo, ale również na rękę na matkę obozów innowacja galicyjska załatwić panów rabacji galicyjskiej jest bardzo charakterystyczny wnosi kończy to znaczy nie załatwiają panów, a potem jest taki stan Otóż oczywiście jest także, że w to to się kończy i raz władze austriackie też są zainteresowane tym, żeby nas to jakiś porządek i nie wiadomo co z tym zrobić jak NOSPR nawigować żłobków nie wyślą wojsk później zastrzelono wszystkich w związku z tym co robię, a i takich bądź bodajże Antoniewicz nazywa to taki jezuita wstąpił dość późno do do zakonu temu zmarła żona i dziecko i wtedy wstąpił do zakonu i wiązać z takich jak już po nim pozostał właśnie opisującego jak i jaką przychodzi prawda po rabacji do wsi to idzie z krzyżem wychodzą ci chłopi naprzeciw mającą już was przysłali prawda taki podział taki buntownicze nastąpić tak w imię Krzysztof w zagon nie może czuć się, że model apotem jest w kościele, a wygłasza kazanie i mówią o potępieniu tych, którzy prawda, że ich tam zamordowali jak rodzice zamordowanej i 1 pada zemdlona na ziemi w, dlaczego pada zemdlona na ziemię pada zemdlona na ziemi dlatego to on w tym uczestniczą, więc to jest taki trochę bunt takiej takich butów, bo wiele też w Europie zachodniej taki rodzaj festiwalu prawda od takich karnawał teraz jesteśmy wolni, ale w trzeźwo wiemy to właśnie czekamy co będzie dalej i jest charakterystyczne, że nie trzeba wojska rozpoczęcie ich wystrzelać wszystkich tych wozów wynosi się uspokoją wytrzeźwieją złożą broni wrócą do ronda trwa bo jakby nawet nie ma aspiracji, jaki na leczenie zrodziły aspiracje, żeby coś z tym zrobić, żeby jakiś awans już nie mówię, że rewolucja, ale że był jakiś awans po prostu wracamy do tego co jest ich sytuacja po uwłaszczeniu różni się tym, że chłop nagle przekonuje się, że odpowiada za siebie to znaczy nie będzie zajmował Czeladzi będzie natomiast miał taką rodzinę brzmi tradycyjna rodzina Chłopska to są to są te prawda takie gospodarstwa domowe, których jest kilka małżeństwo się z matką syn z żoną czemu to służy to służy po prostu skompensowanie siły roboczej, dlatego że rolnictwo jest strasznie trudne z punktu widzenia gospodarowania siłą roboczą, bo są takie okresy, które są, które są okresami prawda no właściwie się nicnierobienie mat pras Polaków tylko etyczną hodowlę sprawna nie ma prac polowych są takie okresy, kiedy potrzeba bardzo dużo siły roboczej i tak samo akcji drobni właściciele folwarków, kiedy ci, którzy nie mieli pieniędzy na robotnika rolnego tak samo ci chłopi nie mają pieniędzy będą trzymali rodzinę i dużej ilości potu, żeby ją trzymać na żniwa nie mają pieniędzy na zatrudnienie jakiś robotników rolnych, a jej oni muszą teraz zapłacić podatek w związku z tym będą przymierać głodem i zimno, żeby zachować Bożena zaś, bo nie stać na to, żeby kupić mniej więcej jedno pokolenie trwa taka sytuacja, że prawda odniesienie zabierają za to, żeby poprawić w jaki sposób efektywnej swoich gospodarst w po tym, 1 pokoleniu następuje zmiana to znaczy zbierają kamienie spora, a prawda zaczął coś robić może niekoniecznie to będą rzeczy, które wymagają jakichś dużych inwestycji finansowych, bo nie mają na to nie ma systemu kredytowego, a natomiast coś zaczną robić w następnym pokoleniem i to jest bardzo świetnie napisane to w odniesieniu do Galicji, gdzie uwłaszczenie było wcześniej w 1800 czterdziestym ósmy roku to opisuje Jan Słomka jest taki chłop z Tarnobrzega miasto jest dosłownie z okolic Tarnobrzega też dosłownie tak po drugiej stronie Wisły jest też królestwo polskie, więc właściwie nie są reprezentatywne i dlatego i dlatego dla Galicji i dla Królestwa mówi tak zaczęli prawda dbasz jakoś bardziej od pola prawda w następnych pokoleń czy tak naprawdę w latach pięćdziesiątych początku lat 60, a w królestwie polskim to wszystko było później w związku z tym ten proces też jest późniejszy jest bardzo duża rola bardzo trudne do sklasyfikowania w tym wszystkim, ale jest bardzo duża rola o inteligencji, która po prostu prowadzi uświadamiać są takie ośrodki jak o prawdę takie ośrodki szkoleniowe nie mniej niż one nie funkcjonują oficjalnie, bo nie można, ale taki nieoficjalny w pszczelim dziś jest w koło Brwinowa tam uczyli uczyli chłopów w n p . z w nie w odpowiedzi na hodowli pszczół to chyba jest źle powiedziane, ale przepraszam wszystkich pszczelarzy uczono pszczelarstwa w dacie czy coś takiego lotu pokazywał na inny jak lepiej, a sieć kartofle i grać jak ten, choć zachowuje się zachowuje w ten sposób, że połowę pola zasili nową metodą od połowy starą i dlaczego dlatego, że nie chce ryzykować jak zaryzykuje nie będzie miał na podatki straciłem, bo już teraz sam sam sobie sprawę na i generalnie rzecz biorąc własność powoduje, że chłopi zachowują się inaczej w momencie, kiedy mają jakąś Tomasz Fritz pozwala zracjonalizować sposób gospodarowania no to po pewnym wahaniu idą w kierunku tej racjonalizacji jest jakaś szansa, żeby się jakoś bogaci, żeby jakoś awansować tak jak Słomka w pewnym momencie trochę awansował co zrobił poszedł Natalki kupił sobie zegar powrócił zegar z kukułką takim w 2 no i cała wieś przechodzi w ręce któregoś dnia trojga, a potem wszyscy kupili taki wygląda ten awans panie profesorze pakietem Szlachta, kiedy inteligencja zorientowały się, że chłop też jest częścią polskiego narodu czy to było tak, że skoro chłop to 34 społeczeństwa to jest to siłą rzeczy siła warunkując za zwycięstwo zrywów niepodległościowych to było jasne już od Kościuszki to tak jest prawda i to Kościuszko Uniwersał połaniecki Bartosz Głowacki kosynierzy i t d . a żeby z opóźnieniem da, a tu znowu trafiamy na taki okropny mur niemożności ten mur niemożności polega na tym, że rząd powiedzmy rząd są w powstaniu listopadowym czy rząd Narodowy w powstaniu styczniowym może coś obiecać, że uda, ale Szlachta nie zrealizuje nie to nawet nie dochodzi brak Szlachta nie realizowała w sposób drastyczny np. postępował wbrew dekretowi postęp czemu to przychodziło oddział powstańczy i wieszał takiego ziemianina to jest taki pamiętnik Kopcińskiego mógł pod Radomskiem dowódcą oddziału potem był w Galicji jako urzędnik spisywał ten taki straszny tu realistyczny pamiętnikiem opisuję przychodzi do do dworu i tak z 2 takiego jakiegoś prawda w Dziedzicach, który był przeciwko powstanie tam nie uznawał tego dekretu wywłaszczeniowego i będą to okropnie nudne chłopcu zranił powiesili go w powstaniu styczniowym nawet sami powstańcy się kłócili byli biali byli czerwoni jedni chcieli reform Bruce nie dla tych mniejszych bardziej radykalnych akurat Trzciński był związany z czerwonymi, ale powiem tak słabo się nie polegała na tym, że grzechach Tosik nie słuchał słabość polega na czym innym są już polega na tym, że taki obrazek władzę w imieniu władz rosyjskich, a nie rząd powstańczy i chłopi jak się zachowywali no i w siłą rzeczy byli w nieco bliżej byli po stronie tego, ale siłą rzeczy liczyli się z tym, kto ma realną władzę to dostrzegł te konserwatywne monarchie Europy Środkowej dostrzegły to, że chłop, który dotąd traktowane jako zagrożenie dla władzy dla porządku społecznego dla szlachty chłopiec najlepszą podporą trąd już być elementem stabilizują oczywiście tak jak teraz klasa średnia w drużynie młodej, ale uprawnione porównanie myślę, że chłop bardziej, a Echo po prostu ma więcej do stracenia i a i to jest nauka np. 1800 czterdziestego ósmego roku w w czasie wiosny ludów Prusa, a to jest nauka 3008 . roku i czterdziestego szóstego Galicji w Austrii i świetnie to zrozumiano, iż to dlatego tamte tamtejsze reformy tamtejsze reformy uwłaszczeniowe było dużo szybsza dużo wcześniejsze niż w Rosji w królestwie polskim już tysiące czwarty roku artysty to królestwo polskie to znak późniejszy z tych reform z tych reform uwłaszczeniowych to, dlatego że Rosja w ogóle generalnym, bo państwo sklerotyczne co obiecują powstańcy styczniowi słowom powstańcy styczniowi obiecują chłopom tak już nie muszą obiecywać zniesienia pańszczyzny już zniesione już niema jeszcze z, ale obiecuję, że dostaną się mierzyć się uwłaszczą oczywiście też jasne, że to jest kosztem, a dziedziców kosztem szlachty, ale było też jasne, że w, a ja się takie rzeczy finansujemy tam, gdzie jest państwo na niej ani wojna powód partyzancka tam, gdzie jest państwo te rzeczy się finansuje w ten sposób, że częściowo odszkodowanie pokrywa państwo, zaciągając po prostu w to po prostu w pożyczkę, a częściowo pokryją to chłopi chłopi pokryją to na zasadzie takiej prawda państwo wypuści obligacje czy chłopi zapłacą z podatków, a państwo to swoją część prawda tych odszkodowań dla ziemian pokryje z obligacji i to obligacji świetnie rozchodzą, bo to są czasy, kiedy nie ma emerytów i ludzie potrzebują dla starszych na stare lata prawda niedługo u nas też tak będzie w, a zabezpieczeniem tam ludzie potrzebują zabezpieczenia dlatego, że to bardzo wyraźnie widać jak się patrzy jak jak ludzie prowadzą taką politykę, a majątkową na starość to widać chemia przemysł i biznes czy coś takiego, jeżeli nie ma następcy to się fabryka w segmencie sprzedaje co się kupuje kamienice czynszowe, bo to nawet będąc starszym wieku można pieniądze z tego ściągać prawda i tak samo dlatego też te te obligacje się rozchodziły i one potem były w ciągu 50 lat wykupywane przez państwo stopniowo prawda i to właściwie finansowanie w tej uwłaszczenia w Austrii to się skończyło w latach dziewięćdziesiątych dopiero po 50 latach od samego uwłaszczenie to się dawało zrobić panie profesorze jest z reakcją na tę akcję uwłaszczenie ową to znaczy jak chłopi angażują się w powstanie styczniowe było znalazłam takie dane już w oddziałach partyzanckich walczyło nawet 4040 kilka procent chłopów inny jest książka partyzantka w Polsce w roku 1800 sześćdziesiątym trzecim i tam czytam, że są okolice między nimi lubelskie, w których chłopi od początku sprzyjali powstaniu latem sześćdziesiątego trzeciego roku w czasie mojego pobytu to pisze autor Franz von Erlach nostry chłopów był tam tak gorący rząd oczekiwali tylko na hasło, aby pospolitym ruszeniem uderzyć na wózkach tak, ale to nie są wszyscy chłopi, bo jak Kościuszko nawet o powstaniu listopadowym, chociaż najmniejszym stopniu ani myśleli o tym, żeby wywołać powstanie ludowe, bo to jest wzór rewolucji francuskiej pisał takie przekonanie, że jak klucze zbuntuje tak jak w rewolucji francuskiej jak lód stanie do walki to po prostu żadni królowie ich armiami nie mają szans w armii są 200, ale się zbuntuje cały naród Francja pokazała no, więc będąc w warunkach braku państwa i po takiej i 1 jak to u nas co musimy zrobić to są wszystkie te powstanie rewolucja Krakowska i powstanie styczniowe prace są zawsze ta sama logika musimy zrobić bardzo radykalną odezwy i wtedy lód powstanie trzyletnie powstań, jeżeli 1 świadek, którego pani cytuje, mówi że a widział i chłopów, którzy przystąpili do 2 do oddziałów nie ma mu nie ma powodu nie wierzyć, niemniej jednak większość pozostała może nie aż tak drastyczny sposób jak u Żeromskiego rozdzielą nas kruki Wrony, ale pozostała po prostu bierna i jeżeli nie wroga to Ogier, a droga była, dlatego że nie chciała służyć Polsce szlacheckiej, bo miała wrażenie, że taką Polskę dotychczasową, która była przed rozbiorami walczyli ci, którzy nie mogą organizowali powstania czy różne są oczywiście powstałaby postaw, bo mogę tak przytoczyć taki taki 1 przykład to jest rok czterdziesty szósty w królestwie polskim dziś na Lubelszczyznę właśnie jedzie rewolucjonista Pantaleon i Potockich zbuntować chłopów wybuduje Echo powinni się może zbuntować chodzi mi mówić taka odezwa prawda to w Galicji się zaczęło, więc taka odezwa tutaj powstanie na ich końcu poszedł do młynarza pieska trzeba przenocować jak i Pantaleon Potocki zastał to mój nasz piesek zaraz na nasz demos straż ziemską, czyli policyjnej zabrali go tutaj do Cytadeli potem powiesili, a piesek dostał furmankę Hebda mąki i taki srebrny medalista dzieło napisane, ale generalnie był srebrny medal trafi na inwestycje 11 posta w inna postawa jest po prostu taka postawa nieufności na poczekaniu, a już był taki działa 3 z ruchu Ludowego z okresu międzywojennego z PRL-u dożyła, ale już jako emeryt nie działać, a zaczynał w królestwie polskim nazywał się Teofil kurczak i on pochodził z łowickiego jesteś taki bardzo bogaty region ten wzrost od ZOZ w Chłopach Reymonta czytamy prawna jest jak na królestwo bogaty region Jonkisz seta w początku swoich pamiętników że, a dziadek mówię o małym dzieckiem tak módlcie się działaczki, żeby Polska nie wróciła jak Polska wróci do pańszczyzny i to jest stan świadomości chłopów mniej więcej w tamtym czasie chce pani mówi Daria Niklas tak to sobie Imagine wali i teraz następuje, jakby ta strategia, że zrobimy radykalną odezwy chłopi pójdą one się rozbije ona okazuje się zupełnie nieskutecznym rewolucji krakowskiej i w powstaniu styczniowym potrzebne jest to co mu oczy mówili pozytywiści to znaczy potrzebne jest jakaś praca, żeby uświadomić chłopcu, że zieloni są Polakami jest dość pewna jak jak widać po tym, cytacie z kurczaka ona jest to strategia jest zupełnie nowego i wcale nie oczywistego miasto są oczywiste nie ma dla nich to zupełnie nie było oczywiste, że chce uświadomić, że państwo rosyjskie robią wszystko, żeby tych chłopów na swoją stronę przeciągnąć, ponieważ od 1800 trzydziestego roku zaczyna się masowy ruch pielgrzymkowy wcześniej potem była przerwa w czasach oświecenia napoleońskiej 1800 trzydziestego po 30 zaczyna się zacznę się masowe pielgrzymki do Częstochowy tłumy tam przychodzić w związku z tym w Częstochowie niedaleko Jasnej góry lokuje się np. muzeum higieny prawda zdobyć przyjdą pomodlą się potem zobaczą, że w czasie Magic trzeci tak grać a, ale Rosjanie mówią tak ma powstać wielki pomnik Aleksandra drugiego 1 z wielki pomnik, na którym Aleksandry drugi podnosi z kolan polskiego chłopa w na szczęście gorzko tego nie zapamiętali, a więc to była walka o o rząd dusz, a rząd dusz Rosjanie się potknęli rodzenie się potknęli się w myśl, że szkoły wprowadzą prawda świetnie się czyta takie wspomnienia chłopskie wzrósł Figo zwanej szkoły, a wiejski czy po 1800 osiemdziesiątym piątym roku, bo nie było tylu nauczycieli ludowych, którzy potrafiliby po rosyjsku, ale od 1800 osiemdziesiątym piątym roku do szkoły z psychiką walki i czytam parę takich czytam pamiętników takiej szkoły rosyjskie to się w zimie dochodzi do ronda na wiosnę jesienią też jeszcze passa bydło natomiast z niewola krowiego ogon oraz dzieci chodzą tam zimno na jej opisuje ten trend na zachód zresztą anonimowy opisuje także w przechowalni Spektor kazał mówić po rosyjsku mówił po rosyjsku zapytał, jaki tam 2 pytania z historii Rosji świetnie odpowiedział no i potem przychodzi list czy wiadomość z gminy do domu zżyma się stawić tym sens, choć jest jak się dowiedział, że ten chłopaczek ma się stawić to pierwsze co rząd w roku niczego sztuk Jagoda z gliny wzywają mnie no to znaczy, że coś musi być zaś naj jak wyzdrowiał, jakimi mógł chodzić o posadę w tej gminie dostał książkę od pana inspektora, ale pisze tak właściwie ta szkoła rosyjska to co by uczynić jakimś języku czuć się liczyć na to, bo jedne sensowne, ale uczyli w jakimś języku, którego nikt nie używa kompletnie bez sensu i przez ten bestseller z całe władze rosyjskie nie były w stanie przekonać chłop oni w pewnym momencie tych nowych warunkach po uwłaszczeniu dostrzegli w, że powinien umieć liczyć powinni umieć czytać po to, żeby jakiś awans prawda jakiś taki awans materialny, żeby osiągnąć i to mu ten moment to był ten moment sprzyjający, kiedy można było do nich przyjść i to nawet nie ci pozycji liście, którym wiemy prawda z tej pierwszej fali pozytywizm, ale to była taka inteligencja w dużej mierze w królestwie polskim to byli endecy też główne dzieło endeków aż aż do 1905 roku na wsi nie ma innej orientacji jak tylko endecka to jest mało Teofil kurczak w, a nie oni przychodzili przychodzili stąd taką nauką gospodarczą przydatną, ale jednocześnie również przed i czasie takich kursów jak Ambra 1 chłopa ze wsi prawne, żeby moja żona też polityczne oczywiście pojawiały się idee polityczne pojawia się Sienkiewicz nie pojawił się Janko muzykant tylko pojawią się pod ogniem mieczem prawda nie tylko daje taką już szlachcie co z tego huk i tam gdzieś w tle, ale nie da MO minie groźba, a zaczyna się palić Finów jest zupełnie inne doświadczenia to bardzo wiele takich wspomnień późniejszych aktywistów Narodowy dyr nie pamiętasz, która przez ten pisał w ten sposób wspominał, że był dzieckiem to gdzieś tam poszedł do dołu do takiego Leśnika, który pokazywał jak polować Leśnika wisiał jakiś taki obrazek i to był książę Witold książę Witold nasz litewski prawda i t d . i tak się zaczęło zainteresował się tym, że jest Litwinem z w tej masie pamiętników Chłopskich, które kiedyś czytałem czytałem tylko po to, żeby się dowiedzieć co o nich giną, ale czytałem całość prac na notował to właśnie bardzo często trafiałem na takie na takie na takie momenty to znaczy, gdy i to głównie Sienkiewicz i to właśnie te opowieści szlachcic zapytam o tożsamość narodową kim się czuli chłopi jak to się zmieniało też czuli katolikami, choć katolik kiedyś ręki nie ma tam czuli się jakimiś Łowicza g prawda czy kurkami czy kimś prawda i wzajemnie temu wyraz ten coś głupiego robota, bo tamto prawna jest mieli jakieś takie przywiązanie także przywiązanie przywiązanie w tutejsze bym powiedział nawet w pewnym momencie to się zaczęło tt 3 wsie takie też szersze grono odmówić w królestwie polskim ów, ale też w Galicji jak się weźmie Witosa i pisze do Witos pisze ze swojej młodości prawda, ale co chłop wiedziało historyku znał przede wszystkim świetne historie Izraela to co roku miał to powtarzane przecież, że są ambony prawda jest też to znał świetnie natomiast jeśli chodzi o historię Polski to wiedział także w Kazimierzy wielkiej, ale miał to niestety Żydówkę kochanek, a patyny dobry chłopów lubił poza tym wiedział tak to jeszcze był no bo taki buntownik Kościuszko, ale cesarz złapał w proteście to wiecie i to są też cytat z Witosa, a w Galicji to było zmieniane w dużej mierze z takiej inicjatywy ruchu Ludowego z 3 ruch ludowy został stworzony oczywiście przez inteligentów prawda Libii przez księdza Stojałowskiego, który był inteligenta, a w Wielkopolsce było o tyle łatwiej, że tam był poziom alfabetyzacji bardzo wysoki, bo alfabet za co oczywiście niemiecka, ale ta niemieckość, jakby się nie przedostawała jak można było przyjść stworzyć np. czytelnie ludowe stworzy w Galicji czytelni ludowych albo w królestwie polskim w pierwszym zwiększyć te są na osobę ci pukali się zmieniło pod koniec stulecia zresztą natomiast to czytelnia tamte czytelnie ludowe z książkami polskim miały sens tamten jest przede wszystkim duchowieństwo też jest trochę inteligencja duża część inteligencji duchowieństwa w Wielkopolsce i to jest ich zasługa owa owo polonizacji, ale tam jest szybszy obieg wiadomości wiem kiedyś takiego nauczyciela, a nie uczył szachów to był pan, który się urodził w roku 1906 jego ojciec był w podoficer najpier w z takim na terminowym armii pruskiej, a potem celnikiem wychowywał całkowicie poniemiecką po niemiecku tylko co znaczy mówi umorzone z Pomorza prawda Polakiem, ale mówię to wszystko po niemiecku i czasem przyjeżdża jako taki mały chłopak do dziadków dziadkowie to byli jacyś robotnicy rolni gdzieś pod Grudziądzem, a nie byli analfabetami i prenumerować gazetę grudziądzką, choć byli analfabetami i wsadzali tego małego chłopaka ta może 9 lat i w i kazali mu czytać gazetę grudziądzką Pienin czytał gazetę grudziądzką mi ani słowa nie rozumie aż tak oni rozumieli i umiał tylko się modlić po polsku, bo zobaczyć wnętrza modlić po polsku, ale też gościnny bardzo to rozum czy on składał z lampy w oni rozumieli ta jest coś to to jest coś coś niesamowitego dzisiaj generalnie jeśli chodzi o taką refleksję naukową to mówi się w ten sposób, że o taka tożsamość narodowa Krafta jest czymś co wyrasta w nowym społeczeństwie dziewiętnastowiecznym z większym obiegiem informacji, dlatego że jak się cofniemy wcześniej to właściwie tożsamość to znaczy tak takie poczucie prawda wspólnej tradycji, a tłumaczył się w dużej mierze buduje poczucie tożsamości narodowej jedności jakiejś poczucie tej wspólnej tradycji to było poczucie, które miały elity natomiast elity dystanse społeczne były tak duże stanowe, że elity się tym chłopcem specjalnie nie interesował i to zjawisko, który jest ogólnie ogród dla całej Europy, a powszechne aż do dziewiętnastego wieku w dziewiętnastym wieku dziś tak około połowy to przykłady francuski początek czasu na polanę trzeciego o nie pamięta z kogo to jest cytat, ale efektowny jak chcesz zobaczyć dzikich nie musisz jechać daleko polityczna wręcz tam są dzicy prawda nikt normalny nie łyso Francuzi dzicy po prostu w to tych dzikich przerabia we Francuzów też dziki przerabia we Francuzów Napoleon trzeci przypadek dość prosto przerabia kaczyści szkołą, ale przerabia ich tak na odcinku pomnik Camino pola pierwszego w taki wielki Napoleon prawda w całej Europie go szanowali bił wszystkich test na argumenty bicia to zawsze dobry argument i inne dziwne i zdobył stryjek naszego cesarza prawda i stoi na tym pomniku i w ten sposób przerobiono chłopów Francuzów to trudne Mark wspomina komunię nie mówić tylko mówił worek kartofli chłop jak worek kartofli prawda Francuz, więc w co w Polsce sytuacja, bo o tyle trudna, że czytanie mu państwo polskie mało tego były 2 państwa, które usiłowały usiłowały właśnie zrobić wszystko żeby, żeby to tożsamość wykorzenić myślę o Prusach Austrii okazała się słaba aukcja była najbardziej konsekwentna aż do kryzysu państwowości sześćdziesiątego szóstego roku prać i przegrali wojnę z Prusami wtedy dopiero złagodnieć natomiast Prusy i Rosji Rosja zawsze skoro tycz naprawdę to nieskuteczna Prusy niesłychanie skuteczny jak skutecznie i PSL wyobrazić to jest przykład zupełnie drugiej końca świata z kolei w Otóż jesteśmy na przełomie z gości początek dwudziestego wieku w to Japończycy zajęli Koreę zlikwidowali tamy monarchy cesarstwo i Koreańczyków przerabiają Japończyków zmieniali nazwiska w szkole nie wolno mówić po koreańsku inne dziedziny obronę na dzień dobry z rana prawda trzeba pochwalić cesarza i ukłonić w kierunku Tokio nowa ale, przerabiając Japończykom, bo tu nie ma różnicy rasowej w związku z tym można je przerobić Japończycy jak wiadomo jak modernizować się w Polsce Będzino jeździli do takich krajów, które uważali za najbardziej postępowe tu stany Zjednoczone Anglia Niemcy, żeby zobaczyć jakiś ściąganie wzorce i przyjeżdża delegacja japońska przyjeżdża do Niemiec, żeby się przyjrzeć jak tutaj wygląda na teren w to przerabianie Polaków Niemców, żeby to wziąć tych Koreańczyków tą metodą pruską prawda przerobić, ale okazało się, że trafi na zły moment pokazał, że to wszystko są skuteczne było około 1910 roku wreszcie panie profesorze zapytam na koniec jak się układały losy polskiego ziemiaństwa potu uwłaszczeniu, bo podobno już ono podupadło kiepsko się układały, dlatego że dlatego, że już tak jak weźmiemy sobie uwłaszczenie w zaborze pruskim, które jest wcześniejsze prawda no to ono było tak skonstruowane, żeby chłopi najubożsi nie dostali ziemię tylko, żeby zostali jako robotnicy rolni, żeby dostali ziemię na własność na dobrych warunkach przede wszystkim chłopi bogaci no to będą musieli 13 do połowy ziemi oddać zresztą natomiast na tej połowie zostawali po co jak popatrzymy na zabór austriacki to tam jest sytuacja taka, że chłop to co użytkową to jest jego, ale odszkodowanie wypłacone w dłuższym terminie, ale jest wypłacone tydzień temu temu ziemiaństwo natomiast jak popatrzymy na zabór rosyjski nawet, porównując z cesarstwem tamto turysta rząd jak dokonuje jak wprowadza dekret z uwłaszczenia wy tu mówić po ile jest prawda w morgach ziemi, jakie będzie odszkodowanie od tego zależy teraz jak podała PAP podaje ceny najmu możliwie najniższą uwłaszczenie nie jest w dobrach, które są, które są użytkowane przez urzędników rosyjskich tu nie on zastąpić, czyli Szlachta Polska ci co poszli do lasu prawdo do powstania tak wam taka kara oczywiście i w związku z tym jest tak chłop jest lżej dlatego rząd będzie mu się mniej zapłacić tych podatkach przez lata tego odszkodowania, które trafi trafi do tych ziemian natomiast cel w cud tak naprawdę chodziło o to, żeby zniszczyć kogoś się da i nie jest tak wielu z tych właśnie, którzy byli w tej beznadziejnej sytuacji nie mieli pieniędzy na modernizację swoich folwark wielu traci 2 folwarki do miasta idzie, bo to jest upadek to znaczy, chyba że ktoś zostanie Kolejarzem, ale też w następnym pokoleniu prawna maszynistą też inżynier, ale jest masa takich szlachty co idzie po prostu do miasta i co oni trafiają też do forów w strefie robotnikami, czyli deklasacja Powder aranżacje nuta, ale jak zostanie drukarze to już czyste to jest coś w przynajmniej intelektualnie prawda, bo to było drukarza to był to był ktoś to by to była to była najbardziej oświecona grupa, a oni do tego do tego jakiś tam podstawę artysty upadek mogą być takie sytuacje jak jest sytuacja w lipcowej Otóż Ryksa przez potomek może prawda, w których są one lipcowa była wychowywana jak to kobieta, żeby grać na fortepianie generalnie tak jak pies umila życie mężowi, bo po to jest kobieta prawda też jest dochodzi jedenasta możemy mówić takie, że w oburzenie w Dallas New Orleans Jazz właśnie używać też rozwiązania, a więc, że Elon Musk wychowany w czas wybucha powstanie ruch idzie do powstania wraz z nim w nie zabili go nie wywieźli go gdzieś przez Cytadelę na Sybir wyjechał do Paryża zostaje Marek Sowa z dziećmi własnymi chłopami i Ryksa w Paryżu, które się utrzymać i co robili Ksawery Stoch zajął Eryk zawsze jeszcze mienie nie da cóż takie patologie nie był, ale co robili Sowa zajmuje się hodowlą świń w publikuje na temat jak karmić świnie prawda hoduje świnie Allen wystawiają na wystawach oczywiście tak na wystawach no to tak kobiety mogą dostać złote medale i w ogóle medale prawda ta makieta drobiu mowa to tam hrabina Potocka dostaje za jakiś tabliczki czy coś takiego ale, żeby w Świniarach męskiej dyscyplinie, kiedy kobieta napisała zaś dostaje brązowy medal, choć ich wina najlepsze z dopiero w Petersburgu i dali złoty medal nie wiem tam jakiś taki liberalizm był, a potem złote medale dostawała na wystawach rolniczych to jest stojaki sposoby wyjścia z naprawdę bardzo trudnej sytuacji, gdy tylko w dziewiętnastym wieku po uwłaszczeniu chłopów dzisiaj też z takich przykładów wykryć stałaby się w nich nauczyć no ale 1 słowem Aleksander drugi swym dekretem wywłaszczeniowym z 1 strony zyskał przychylność chłopstwa z drugiej strony załatwił polskie ziemiaństwo no tak właśnie nie jestem pewien, że to coś się wam powiedzieć to, że nie zyskał osób o poparcie chłopstwa no bo to NFZ ani trochę oszukańczym nawet nie do nawet o to chodzi, żeby było oszukańcze, ale po prostu jak dostaliśmy dostali, ale jakoś specjalnie go dobrze nie zapamiętali liczby godzin dieta prof. Michał Kopczyński historyk z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego tak przez muzeum historii Polski z magazynu mówią wieki był nasz gość przed dwudziestą trzecią na pewno teraz na koniec wycofuje się z tego niefortunnego porównania prawdy nie protesty, ale rzeczywiście chciałem właśnie to jednak pani mi tego nie zaproponował sam bym opowiedział się sprzedażą tych Murzynów na początku wzięte dobrze, bo w tej Ameryce i dziękuję bardzo pozdrawiam serdecznie państwa zapraszamy informacja Radia TOK FM i wracamy oczywiście natychmiast po informacjach i Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEHIKUŁ POLITYCZNY - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!