REKLAMA

Polskie wynalazki - czy jest powód do dumy?

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2015-06-01 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:16 min.
Udostępnij:

prof. Bogusław Smólski i Kamil Melcer o tajemniczym słowie ''innowacja'', prof. Kazmierz Ujazdowski przybliży postać Charlesa de Gaulle'a, a prof. Maciej Duszczyk rozprawi się ze statystykami dotyczącymi bezrobocia

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Laskach i wynalazca ach, o innowacjach i innych sektorach mówić będziemy do dwudziestej czwartej z naszymi gośćmi, a są u nas prof. gen. Bogusław Smólski były rektor wojskowej Akademii technicznej do wieczora prof. Adolf Hitler i Kamil Melcer narodowe centrum badań i rozwoju w uprawie róż panowie zacznijmy od marsjańskich łazików chyba można stwierdzić, że Polska w tej konkurencji potęgą jest i pasta, zważywszy na to, że 24 godziny minęły od ogłoszenia wyników Rozwiń » fontanny u kolejnych międzynarodowych zawodów w UE dotyczących właśnie łazików marsjańskich przeprowadzanych w stanach Zjednoczonych Politechnika rzeszowska na pierwszym miejscu na trzecim miejscu Politechnika wrocławska i na czwartym miejscu Politechnika Białostocka, która zresztą Michała na ten konkurs jako zdecydowani faworyci, ponieważ zwyciężali w poprzednim roku, a z kont taka nisza w Polsce łazik marsjański myślę, że można, a brąz Smuda zapewne 1 z wielu z nich z Jerzym można mówić o sukcesach naszych studentów do innych nie tylko w młodzikach Marsjanin z ich, ale bardzo wielu innych również nasi studenci nawet koncesyjnym rady w konkurencji międzynarodowej, bo oczywiście ani przez bardzo egzotyczna szczególnie dla nas podwójnie pod odbijających kosmos w Nysie dzisiaj jest teoretycznie natomiast mamy znakomite osiągnięcie informatyków, którzy co roku tych cięciach międzynarodowych 30 lat jesteśmy chyba 1 jedyną nacją, która od 30 paru lat zawsze jest na owych mówi też w zespole studentów, że od wielu wielu lat cudów organiczna wystrojona Magdy przybył, ale podobnie jest w dziś tak jak w modelach latających których, które kryterium jest relacja modelu do czegoś co dźwigać i innych polscy studenci wygrywają czy Politechnika Gdańska również studenci tych studenckich sukces mam naprawdę bardzo bardzo wie o pytanie tylko czy to są wyspy myśli technologicznej czy jak spojrzymy sobie na Polskę z góry to zobaczymy, że ona rzeczywiście jest Innowacyjna, że mamy wiele tych pomysłów, że nie są tylko jakiś drużyny jakieś środki jakieś grupy badawcze, które osiągają sukcesy chciałabym tego szczegółu, a poziom ogólny się wzbić sądzę, że warto zwrócić uwagę na jeszcze na aspekt znaczne niezależnie od tego jakich dyscyplin tak to dotyczy jest ich naprawdę coraz więcej trzeba podkreślić, że te sukcesy nie biorą się znikąd to jest oczywiście ciężka praca samych studentów, którzy poświęcają swój czas energię zapał i niebywały talent nas także ciężka praca i wytrwałości opiekunów kół naukowych wykładowców tych uczelni oraz tych wszystkich ludzi, którzy widzą potrzebę inwestowania w kształcenie młodzież my często dyskutujemy często przebija się do opinii publicznej taki obraz szkolnictwa wyższego, które jest zaniedbany jest masowa natomiast myślę, że warto podkreślić, że w ostatnich latach sytuacja się dynamicznie zmienia i wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z ludźmi, którzy rozumieją potrzeby kształcenia przygotowywania ran młodych ludzi nie tylko do odnoszenia sukcesów międzynarodowych konkursach są oczywiście jest wspaniałym wydarzeniem i serdecznie gratulujemy z roku na rok cieszymy się z tych sukcesów, ale do tego, aby o nim przekładali te swoje umiejętności talenty na to, aby z sukcesem później wykorzystać także w swoim życiu bądź naukowym moim zawodowym i to się coraz częściej udaje teraz mówiąc o tym od szczegółu do ogółu, jeżeli coraz więcej młodych ludzi pod opieką starszych kolegów wykładowców będzie inwestowało w to, aby prowadzić takie prace badawcze angażować się w projekty naukowe, aby mamy przykłady coraz większej liczby start-upów, które powstają przy uczelniach jeszcze w trakcie studiów, a ostatnio usłyszeliśmy na szkodę takim projekcie robot Kor studentów z Akademii Górniczo-Hutniczej, którzy stworzyli wspaniały projekt uniwersalnego nazwali to umownie sercem robota, czyli urządzenia, które pozwoli o sobie nawet nieznający się na programowaniu stworzyć taki model spersonalizowanego komputera pomagającego w codziennym życiu to są rzeczy nie tylko przygotowane zmyślą o konkursach, ale tak jak słusznie pan Lesław Czyż nie zauważą rzeczy, które są ważne dla postępu rozwoju nie tylko tych młodych ludziach w ogóle poszczególnych dziedzin dyscyplin, bo przecież skoro mamy ambicję, aby wdrażać pewne programy np. satelitarnej obserwacji ziemi to będziemy potrzebowali także specjalistów w tych poszczególnych dziedzin, ale ile jest konieczna indywidualna dyspozycja chęci i Wola mogę być innowacyjnym, żeby zaangażować takie badania, żeby takie koło naukowe stworzyć zieloną patronować i prowadzić, ale jeżeli chodzi o wynalazczości idee innowacje potrzebne wsparcie państwa, więc gdyby, gdyby jeszcze wrócić do tego, czego pani pytania poprzedniego numeru od VAT uderzy w tym szczegółowo kilka czy wybranych sukcesów naszych studentów daje już takie uogólnienia trzeba jednak już stanowiącej do systemu edukacji ten system edukacji, którym gminy, który jest przedmiotem bardzo wielu poważnych debat ostatnimi czasy, który nie zdaniem krytyków zamki jak kraty i kreatywność, która jest niesłychanie ważna lektura o tym, się przejawia właśnie w sukcesach tych młodych ludzi tych, którym śni mi dało i kreatywności i sale mówi pan panie profesorze o tym w uczeniu testów panuje między nim testu manii która, która mimo wszystko podporządkowuje swój sposób myślenia i z góry zadanym odpowiedzią jest to zindywidualizowanie kształcenia, który trudno jest oczywiście z punktu widzenia jakiś organizacji systemu edukacyjnego, ale niezbędne jest jest dziś tym elementem projektu wzrosła kreatywność, ale wracając do Chin do pani pytania dotyczącego właśnie tych przedsiębiorczość, skąd impuls chodzi właśnie się, że jesteśmy nieźle wykształconym bardzo przyzwoitym społeczeństwem, w którym poziom wiedzy jest jest bardzo podobny do wielu innych musi w tym społeczeństwie znaleźć podobna ilość ludzi utalentowanych ludzi przedsiębiorczych ludzi kraty rzecz w tym na inny system, który ich otacza i generuje takie zapotrzebowanie lub jest w stanie odpowiadać na na narty ich pomysły i nie absorbować, a wspomniała rosnąca ilość start-upów to prawda ale, ale też co powiedzieć, żeby porównać z Raków powstających w Polsce jest ilość start-upów np. stoją dziś na Uniwersytecie w Zurychu Need IS, a to się okaże, że ta ilość szwajcarskich start-upów na 1 Uniwersytecie jest niestety porównywalna z tym stoły i 6 start-upów, które jest w Polsce przy ogromnej ilości i uczelni wyższych taniec z motywacją czy to nie jest także potrzeba jest matką wynalazku użyte start -up powstają, ponieważ młodzi szukają swojej niszy mieć pracę zatrudnienie, a prawda to prawda natomiast jest niesłychanie ważną innym ważnym element systemu i otoczenia Otóż miałem przyjemność wielokrotnie być na tak niezłą inwestycją wydaje się amerykański stan fordzie, którym po, którym duch przedsiębiorczości z duchem absolutnie dominującym elementem rozmowy z gry z rektorem tej liczby uczelni, który przekonywał mierzy oczywiście program jest niesłychanie barszcz natomiast ważne jest, że w tym młodych ludziach wytworzyć potrzeby zmieniania świata, żeby Brexit czy chodzi ten młody student przez skrzyżowanie żeby, jeżeli nie dostrzega co najmniej 233 rzeczy, które można na tym skrzyżowaniu poprawisz to znaczy czegoś nauczymy, gdzie staje się normą to, że każdy szuka rzeczy istnienie w towarzystwie czy to studenckim czy profesorskim oznacza, że każdy musi mieć dobry pomysł szuka sponsora na to, żeby go ten pomysł mu pomógł zrealizować profesorowi wypada szukać sponsora za 21100  000 000 student może się ograniczyć do milionera, ale wszyscy, chcąc istnieć w tym środowisku muszą mieć pomysł zależnej ze sobą konkurować to nie oznacza walkę szczurów nie w wyścigu ale, ale chodzi Otóż po prostu być kraty, gdyż zapytam na wyższym poziomie zapytał o to przedsiębiorczość Polaków pod odbyła się transformację, kiedy Polska w latach dziewięćdziesiątych zaczynała absorbować kapitalizm to dużo mówiono o tym, że Polacy pokazali jacy są przedsiębiorczy, bo ruszyli do tych szczęk na łóżka polowe i zaczęli sprzedawać produkty, które sprowadzano z Zachodu i 1 na tym jak rozumiem Neo lokowane jakąś nadzieję, że w przyszłości Polacy też taką dyspozycję do przedsiębiorczości będą wykazywać tymczasem jak pokazują badania Polacy profesora raciborskiego w większości z generalnego ponad 80 % co państwa opiekuńczego, które myśli działa za nich, a tak naprawdę największym marzeniem jest etat w tym pewna stabilizacja i małe ryzyko, które się z tym wiąże to ryzyko za nas na etacie ponosi pracodawca skoro jak to jest mentalność naszą przykład przykład tych przedsiębiorców, jeżeli można ten przykład przedsiębiorczości z lat osiemdziesiątych w systemie innymi używkami stoją na plac zalany plac Defilad chociażby jest oczywiście takim znakomitym przykładem, że można natomiast dziś świat światem otwarty właściciel konkurować ze światem nie tylko ze sklepami, które kiedyś były puste i zamiecie na na częściowo pełne na tych na tych łóżkach polowych rozróżnia się w tym w tych dyskusjach 2 pojęcia innowacji i imigracji niestety Polska jest jeszcze ciągle w tym w tym okresie, gdy powtarzania rozwiązań bardzo wielu nie stworzyła jeszcze skutecznego systemu, który pozwalał inwestować w niszy, które mogłyby konkurować ze świata nie ma nauki polskiej nauka świat to niema przedsiębiorczości oczywiście może być przedsiębiorczość lokalna, ale tak, o której chcemy jak z nimi rozmawiać, kiedy prawdziwej, która daje produkty globalne ona wymaga całego systemu i nie oczywiście brak tych, gdy tego systemu, który dzisiaj tworzymy tworzymy próbujemy budować tutaj w nigdy pan reprezentuje narodowe centrum badań rozwoju mamy Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości mamy jeszcze inne mamy MCM który, których finansuje badania mamy wielu polityków, którzy mówią o konieczności bycia innowacyjnym byśmy nie byli tylko krajem, który zarabia na taniej sile roboczej boję się, że mogli zapomnieć co to znaczy prawdziwa innowacja, ale Kamil Melcer narodowe centrum badań rozwoju panie Kamilu jeszcze dane przytoczone komisja Europejska w 2012 roku opublikowała listę 1500 najbardziej innowacyjnych firm nie było tam ani 1 polskiej dlaczego, bo podobno polskie przedsiębiorstwa boją się ryzyka no bo te pieniądze są inwestowane oczywiście w projekty, których mogą się udać, ale nie muszą Edison też wiele razy próbował, zanim wynalazł żarówkę dlatego też tak mówił pan profesor powielamy zachodnie rozwiązania, a słyszałam także, że my za innowacje uważamy takie oto fakt, kiedy wdrożymy jakąś innowację klub wymyślili wyprodukowali stworzyli inni to dla nas już jest wielki sukces, że post u potrafiliśmy ją zastosować wracając jeszcze do tego, o czym mówił pan profesor sądzę, że po jest bardzo istotne to, aby mieć świadomość tego, że nawet najwspanialszy najdoskonalszy system czy też rozwiązania też wsparcie tylko na szczeblu kraju czy na szczeblu lokalnym czy na szczeblu uczelni no nie spowoduje lawinowego wzrostu innowacyjnych projektów doskonałych pomysłów to jest praca nad tak jak rozmawialiśmy wcześniej musi być wykonana przez każdego z nas, czyli wszystkie te wszystkie te itp też, ale po prostu myślę, że musimy zrozumieć jak społeczeństwo jak ja osobiście też bardzo często spotykam w licznych rozmowach na temat wynalazczości innowacji z tym, że popiersiem tak innowacji możemy rozumieć w dwojaki sposób ten, którym pani wspomniała też jako innowację procesową czy jakąkolwiek zmianę, która powoduje optymalizację pewnych procesów, przynosząc oczywiście przy tym pewne wymierne korzyści czy to finansowe czy inne natomiast nam bardzo zależy na tym, aby te innowacje, które się pojawią, a przypomnę, że innowacja może mówić tylko wtedy, kiedy jest wdrożona czynienie z nich nie kończymy na etapie pomysłu, aby to była właśnie Polska myśl techniczna Mel oczywiście są różnego rodzaju styki ze statystyki zestawienia no, jeżeli wierzyć ekspertom z Oxford Economics, którzy zrobili taką analizę w zeszłym roku to Polska ma szansę stać się 1 z czołowych eksporterów w technologii, wyprzedzając między nimi Francję wielką Brytanię natomiast jest oczywiście pewien warunek sine qua non, czyli właśnie taki, że polskie firmy polskie przedsiębiorstwa zaczną inwestować własne działy badawczo-rozwojowe i tutaj pojawia się odpowiedź na to zalane przez panią pytanie z raportu, który opublikowaliśmy w tym roku przeprowadziliśmy go wspólnie ne z PwC wynika, że duża rzesza przedsiębiorców firm i to zarówno tych dużych, jakiej tych z sektora małych średnich przedsiębiorstw już zrozumiała, bo zaczyna rozumieć, że mogą odnosić przewagę konkurencyjną tylko i wyłącznie w oparciu o innowacje o właśnie prace badawczo-rozwojowe i to jest i to jest serce naszej działalności chodzi o to abym, zwłaszcza teraz w nowej perspektywie unijnej, gdzie mamy niezależnie od tego jak oceniamy stan obecny myślę, że wszyscy się zgodzą największy w historii środki na zwiększenie innowacyjności polskich przedsiębiorstw, ale właśnie tej dobrze rozumianej, czyli przeprowadzenie prac badawczo-rozwojowych, które ten dąb to ukierunkowane na wprowadzenie nowych produktów usług rozwiązań nowych linii produkcyjnych te pieniądze na takie pomysły in taką prawdziwą innowacyjność pójdą, bo mam przed sobą kolejne badania dotyczące programu Innowacyjna gospodarka i był takowy i Polska poprosiła bank światowy ocenę 5 lat tego programu i zapowiedział bank światowy, że nie wszystkie przedsiębiorstwa, które dostały wsparcie były innowacyjne, że brakowało pytań przed dawaniem tych pieniędzy w następujący czy brak jest innowacyjny to może mieć wpły w na gospodarkę i czy należy go strategicznego obszaru gospodarczego sąd sądzę, że fakt, iż w nowej perspektywie unijnej nie tylko Polska, ale cała Europa wyciągnęła wnioski, bo pamiętajmy, że tutaj w założeniach tych działań długoletnich na kolejne lata do roku 2020 de facto 2203. pojawiło się zupełnie nowe ostrzejsze kryteria wyboru projektów i fakt, że w rzeszy pamiętajmy, że to były 2000 projektów, które były realizowane i też cele poszczególnych działań były inne, bo umówmy się, że te działania ukierunkowane na wspomożenie rozwoju przedsiębiorczości nóżka sektorze małych średnich przedsiębiorstw też miał trochę inne założenia czy nikt nie postrzega jako o innowacji w założeniu sklepu online, bo to to to już to już nic innowacja to już nie jesteśmy na tym etapie rozwoju, żeby to było rozwiązanie to jest oczywiście pewna zmiana proces Kamilu czytałam też, że za innowacje uznawano takie zjawisko, które nie istniał czy nie występował na danym obszarze 2 lata temu, tak więc założenie jest ona ani w miejscowości x, a jeżeli się firma jest jednak w miejscowości x sklep online jest oczywiście globalne to jest też można było uznać to podciągnąć z innowacyjnych dlatego my bardzo stanowczo mówimy, ogłaszając teraz konkursy dedykowane właśnie tej działalności badawczo-rozwojowej, że i powiem tak głośno i wyraźnie to nie są łatwe pieniądze te nie są pieniądze przeznaczone na podtrzymywanie działalności przedsiębiorstwa czy też nawet takie mamy w przypadku programu demonstrator na próbę pozyskania środków publicznych oto, żeby mieć maszynę kupić sobie maszyny czy też jakość infrastruktury nie tutaj te założenia są inne i powiem tak my nie boimy się, że nie wykorzystamy wszystkich środków z prostej przyczyny musimy je wykorzystać efektywnie, bo inaczej wszyscy nie tylko ci konkretni przedsiębiorcy, ale po prostu każdy z nas okaże się długiej perspektywie przegra ani profesorze ja od razu to pytam tego co powiedział pan Need Kamil Melcer, bo Elmed czytałam wywiad z serem i prof. Markiem kozakiem Świątecznej Gazecie wyborczej co wymyśli chodnik no i on ten pan profesor bardzo potępiło nasz sposób wydawania unijnych pieniędzy w poprzedniej perspektywie unijnej w tej na lata 20072013, twierdząc że powinniśmy już wtedy pójść śladem Irlandii, która sama sobie zaostrzyła kryteria wydawania pieniędzy, a one były kryteria jeszcze ostrzejsze niż koordynowała Unia Europejska po to, właśnie, by dużą część tych środków przeznaczyć na innowacje na kapitał ludzki i nie np. na infrastrukturę, na którą Irlandczycy przeznaczali tylko 30 % środków, a my ne mówił w tym wywiadzie prof. Kozak lejemy beton stawiamy budynki, bo nam się wydaje, że wtedy te pieniądze są wydane w taki namacalny sposób widać więc, więc strasznie złożony wszystko jest ich nie ma się, że oko i Otóż tak jeśli chodzi o sposób wydawania pieniędzy on jest krytykowany w wielu miejscach słusznie, a to dlatego myślę, więc zrobiono Boenisch 3 DC system szczególnie systemowi czy sposobie inne sposoby wydawania środków unijnych, tworząc pewną presję z wydatkowaniem i czasu wydania myśmy gesty PR 2 trochę brak pomysłów wreszcie 3 ogromne rozproszenie prawdą jest wiele krajów to nic już lat również Finlandia, ale również n p . Rumunia środki przeznaczane na na badania i wzrost mówi bardzo ograniczony sposób blokowały właśnie w murach innych w laboratoriach czy infrastrukturze głównie w stonowanym rzek skończą się pieniądze z United infrastruktury Giovanni Rzym ma oczywiście Otóż trzeba pamiętać przed ośrodkiem adresujemy po trosze do środowiska akademickiego co nie Provisorium środowisk to jest jedność w bardzo inteligentne, które znakomicie dostosowuje się do przyjętych kryteriów jest z tym, jeżeli jest bardzo dużo gotówki, żeby budować sobie kolejne laboratorium to czemu nie widzisz na świecie łączy się wydawanie pieniędzy z budową infrastruktury dla określonych w projekt dam przykład w Polsce wybudowano kilkanaście centrum nanotechnologii każdy z tych mężczyzn centrów to jest inwestycja na poziomie 2030  000  000 EUR w żadnym z tych drzew centrów nie zagwarantowano środków na badania inne projekty czy programy, które będą w centrach realizować, czyli niech się mury pną do góry dopłat natomiast dla porównania Francuzi budują ogromny centrum nanotechnologii odegrano inwestycjami na poziomie 2030  000 000 EUR na poziomie 2 miliardów euro, ale towarzyszy temu pakiet programów i projektów badawczych również nie więcej na tą samą kwotę, czyli innymi słowy buduje się w sposób bardzo celowy to infrastruktury dla realizacji określonych działań, a my budujemy nasze i naszych uwag jest 1 sprawa druga sprawa dotyczy kwot innych zachłystuje się tymi pieniędzmi, ale też wniosków z bardzo ma, jeżeli weźmiemy pod uwagę kwotę, która została przeznaczona na badania rozwój w Polsce w ubiegłym roku jest, by żyć dniem roku o 11 , 5 miliarda złotych zamienimy Sowietom na euro i porównali byśmy to kwoty z kwotami wydawanymi przez firmy na świecie oczywiście te 11 , 5 miliarda złotych sukience od końca zarówno z budżetu jak z Unii Europejskiej, jaki od prywatnych przedsiębiorstw i wszystko to w Polsce ulokowano na cel i gdyby tak to razem nazwać MOK Pol ska to ta firma oczka nad ich jednak w liście firm inwestujących badanie rozwój zajmie około 3 dziś na poziomie między 3030 któryś z pozycji dla porównania takie firmy o bardzo Mono kulturze jak np. Toyota leasing man wydają rocznie na badanie rozwój około 6 miliardów euro, a myśmy wydali płytę Still, czyli tych pieniążków jest nieduży i tak większość pójdzie na drogi autostrady Kor, ale jeszcze innym problemem ja mówię już od kwot przeznaczonych na serwis jednak ogromnych rozproszenie to znaczy nikt chyba znak z PIT i mocno realizujemy to trochę na poziomie koncertu życzeń, czyli indywidualnych wniosków i pomysłów generowanych przez zespoły badawcze jak pani profesorze wierszu głos rączce wbrew temu dała temu dron rok temu dała tak mamy wiele małych w projekcie kół zamiast kilku dużych projektów, o ile ich, że bardzo proszę nie skorygować, o ile dobrze pamiętam w tej chwili narodowe centrum badań rozwoju finansuje ponad 4000 projektów łącznie w ich będzie czy bardzo dużych wizerunki innych polskich środkach którymi się dysponuje, gdyż w kwotach, bo dziś około 5 miliardów w tym roku dojdzie ale, ale ich rozproszenie jest ogromny trzeba pamiętać, że naprawdę żyje się w równych na wkład ten system, który się za występujemy amerykański inwestowanie badanie, a nawet Europejskiej różnica jest taka, że w systemie amerykańskim jednak dominują zamówienia rządowe, które skupiają badaczy zespoły badawcze liberalizacji jednak w ważnych przedsięwzięć czy to w zakresie rozwoju podboju kosmosu czy opanowania bardzo wyrafinowanych technologii często, że żona z wojskowością też tyszan, aczkolwiek coraz mniejszym stopniu już dzisiaj, dlatego że bardzo wiele tak jak kiedyś dominowały technologie wojskowe, które przechodziły na rynek cywilny w dzieci zmienił się kierunek jest bardzo wiele cywilnych technologii się świat sonduje dla dla wojsk, a Kamil Melcer sądzę, że wszystko oczywiście zależy od tego w jaki sposób patrzymy na NATO co widzieli, gdyż rzeczywistość, jaka jest każdy widzi parafrazując, parafrazując klasyka natomiast pamiętajmy, że nie nie tłumaczą, że na sposób czynią usprawiedliwiają nic tych działań, które po stronie przedsiębiorców czy po stronie określonych zespołów realizujących projekty badawcze rozwojowe ne były niewłaściwe trzeba pamiętać, że jednak rzeczywistość się rzeczywistość się zmienia nie chodzi tutaj o przysłowiowe odczaruje wanie tylko o wyłapywanie tych procesów tych zjawisk i tych zespołów grup firm, a przypomnę, że jest ich teraz coraz więcej, która jednak starają się tę rzeczywistość śmiać, że pan profesor słusznie zauważył, że te środki w porównaniu z tym co jest wydawane tzw. rajach Zachodu w firmach gigantach w korporacjach międzynarodowych działających w obszarze wydają się Dickson natomiast ja pozwolę sobie jednak na pewno retrospektywa gdzie, jeżeli spojrzymy na to co się działo w roku 2012 też w roku 2011 oto sytuacja była jeszcze gorsza i teraz pojawia się pytanie czy powinniśmy tylko i wyłącznie przepraszam za kolokwializm narzekać i snuć piękne plany, marząc o wspaniałej świetlanej przyszłości czy jednak poprzez wprowadzanie różnego rodzaju mechanizmów zachęt także wykorzystanie tych środków publicznych, które są dostępne starać się na tę rzeczywistość wpływać w Narodowym centrum badań rozwoju obecnie pracujemy nad nad ustanowieniem kolejnych programów sektorowych w chwili obecnej oraz funkcjonują już 2 takie programy 1 dedykowany branży medycznej Innomed i drugi dedykowany branży lotniczej w tym 2 branżom, w których akurat naprawdę mamy czym się pochwalić nie tylko wolne lotnicza w medycynie podobnie proszę pamiętać, że my często myć często nie pamiętamy, że wiele tych innowacyjnych produktów rozwiązań powstaje w polskich firmach, nawet jeżeli one nie trafiają na Polski rynek co samo w sobie złe nie jest, bo korzyści odnoszą wszyscy natomiast te programy, które ustanawiamy, a liczba tych prób i programów to będzie rosła, czyli te programy sektorowe to jest właśnie takie działania, którego wszyscy oczekujemy i wszyscy gdzieś pod skórą pewnie czują, że chcieliby tych konkretów są programy, które są ukierunkowane na realizowanie takich projektów badawczo-rozwojowych, które wynikają z zapotrzebowania danej branży danego sektora, ale opierają się tak jak słusznie zauważył pan profesor na racjonalnych przesłankach, czyli przypadków, w którym zgłasza się branża IKS i przedstawia pewien koncert życzeń mówi tak będziemy innowacyjni świetnie zysku w drugim tylko dać pieniądze to my na to się nie godzimy i godzić nie możemy z tej prostej przyczyny, że te działania kierowanie tych pieniędzy publicznych w połączeniu z pieniędzmi prywatnymi, których szczęśliwie z roku na rok właśnie na nogę plus IR jest coraz więcej muszą służyć osiąganiu pewnych pewnych konkretnych celów natomiast wracając jeszcze do kwestii tego czy tak naprawdę mury pną się do góry poprzednia perspektywa finansowa, a ich nie mnie oczywiście to oceniać opierała się na na nieco innych założeniach MEN-U głęboko wierzymy, że te kryteria, które zostały wyśrubowane teraz w tej w tej nowej perspektywie z pozwolą pozwolą nie tylko uniknąć tych błędów w z przeszłości, ale także wpłyną na lepsze postrzeganie i lepsze zrozumienie dla korzyści, jakie odnoszą przedsiębiorcy współpracujący z naukowcami Black miała takie 2 zarzuty jako oczywiście strajk EU, który nie jest zaangażowany w proces wydawania tych pieniędzy, ale jest obserwatorem rzeczywistości, że po pierwsze, budujemy rzeczy, które są Ol, a wśród nikomu niepotrzebne w danym miejscu np. lotniska w małych ośrodkach niektóre nawet nie rozpoczęły działalność i nas rozłam w PIT, ale są ambitne szczególnie są ambitne i prestiżowe dla lokalnej władzy, która może przeciąć wstęgę się czymś pochwalić drogi donikąd albo ich fragmenty my odcinki dróg, ale też, gdy rozmawiam ze znajomymi na uczelniach to oni skarżą się na to, o czym mówił pan profesor już powstaje jakiś laboratorium, które albo nie działa albo będzie działać tak długo, dopóki będą te pieniądze z perspektywy unijnej, a ta perspektywa za chwilę naprawdę czas szybko leci wszyscy wiemy to po sobie na chwilę się skończy i zostaną tylko gigantyczne koszty do czego doświadczała Hiszpania budująca i lotniska i autostrady lotniska nikt nie startuje nikt ani nie ląduje autostradami czyści nikt nie jeść podobno pociągi też jeżdżą wszyscy już ani ustaleń, których trasa ja proponuję jednak myślę, że pan ten sezon się zgodzi wrócić na nasze podwórko, czyli ten świat prawny i rozwoju na realne wydatki na badania i rozwój względem PKB 3 × niższa od unijnej średniej, a ponieważ poziom PKB też mniejsze siłą rzeczy od zamożniejszych krajów to okazuje się, że wydatki na badania i rozwój są niższe nawet 5, a po 6 × to oczywiście o tym, statystyki mają do siebie, że można prezentować w dowolny sposób jest mało mówiącą o duże mówiąc zapewnienia to jest jedno jest prawda jest to jest tę prawdę znamy natomiast jest to jest rzeczywistość oczywiście musimy się zmierzyć się głośno o tym, mówimy, że te wydatki są cały czas za małe także z tego względu, że wzrost tych nakładów ze strony sektora prywatnego tak jak słusznie zauważył wcześniej pan profesor, bo w wielu państwach Zachodu, które są nieporównywalnie dalej od nas to sektor prywatny napędza innowacyjność gospodarki rad, wykładając na to inaczej natomiast Leszek Możdżer no bo się do ryzyka straty natomiast Jerzy Engel kończąc kwestie tego co co się dzieje oczywiście można gadać z krytykami, że nie wszędzie te inwestycje były zasadne i te opinie są powszechnie znane natomiast drugiej strony spotykamy się też z takimi opiniami ze strony przedstawicieli dużych koncernów czy też firm, które chciałby inwestować w obszar Bertus ser w Polsce, że kilka lat wstecz nie mieli partnerów, z którymi mogliby podjąć taką współpracę właśnie z tego względu, że brakowało tego zaplecza infrastruktury badawczo-rozwojowej natomiast absolutnie się zgadzam z tym, że wszędzie tam, gdzie te inwestycje powstały no rolą zarządzających czy to na szczeblu danego konsorcjum danej uczelni danego parku Naukowo-Technologicznego miasta województwa czy też w końcu to w kraju konieczne jest wspólny wysiłek, aby z tego mona lisy, bo zrób coś takiego i my kończąc to może nieco długo myśli takie działanie też podjęliśmy, dlatego że w naszym programie, który może tajemniczej bardziej się kojarzy z z grami komputerowymi nazywał się z Hims wysłaliśmy polskich menadżerów naukowców zarządzających tą infrastrukturą naukowo-badawczą na szkoleniach także do Stanów zjednoczonych do IBM do Niemiec dostał Hofera właśnie po to, aby nie tylko patrzyli jak te mury pięknie wyglądają, ale potrafili nimi w mądry sposób zarząd rzućmy stanowi, że panowie pozwolą to będziesz pytań do pana profesora i oczywiście pan poseł będzie mógł się do wszystkiego odnieść do tego prywatnego sektora biznesowego czyli dlaczego oni nie nie są innowacyjni, bo też sprawdziłam na badania, które są ruch oczywiście dalej statystyka nie wiem czy to są proste wymówki, ale polscy przedsiębiorcy mówią także przeszkadza im w byciu innowacyjnymi walka z biurokracją i 81 % niedostateczna ochrona prawa własności intelektualnej i 63 % no i kapitału właściwie brak tego kapitału to niemalże 1423 %, więc na pokolenie może do tych ostatnich danych, których o, których pani wspomina oczywiście podnoszą przedsiębiorcy brak kapitału, czyli czy sytuacje, w których brak, ale jednocześnie jak wiemy na ich kontach są zgromadzone ogromne kwoty sięgające 100 kilkudziesięciu miliardów złotych, dlatego że sposób inwestowania jest w Polsce w innej w gronie przedsiębiorstw jest jak zwyczajów opartych na własny środka ten post zdolność do ryzyka zaciągania kredytu jest bardzo ograniczona trzeba wrócić jeszcze do części do poprzedniego, a nie Otóż do nas pani pytanie do żartu środki może rosnąć statystycznie to jednak co straż nie ma są bardzo ma co bardzo małe w związku z tym wydaje się, że efektywności wydatkowania sprawą absolutnie kluczową mediom mało utrzymanie drużyny rowerzysty to nie wolno ich rozpraszać gracza jest kupić na rzeczach naprawdę ważnych i wreszcie te kolejne mutacje, a to będziemy jest inny konsorcja, a to będziemy klastry, a to będzie przedsiębiorców w moim przekonaniu South działaniami trochę zastępczym to znaczy myśmy powinni finansować przedsięwzięcia te, które są najlepsze najbardziej efektywne te, które dają szansę na prawdziwe wdrożenie, a niech to, o czym ten beneficjent wnioskodawca nosi nazwę przedsiębiorstwa czy przedstawicielem Instytutu giga znając fantazję dokładniej trzyma fantazji czy ładnie napisał wniosek z tym wydaje mi się, że w Polsce mamy kłopot to pierwsze, czyli z oceną chyba pani profesorze taki podobny kłopot jak z tym co ma być symbolem naszego kraju też nie potrafimy od lat sobie z tym poradzić tak albo ile znaków jakości które, których mamy ogromnie ogromnie wiele organizacji, które znaki nadal, więc jest jeszcze druga sprawa związana jest pewną strukturą polskiego przemysłu nie wolno zapominać Otóż polscy dominują mikroprzedsiębiorstwa wiemy o tym, że te przedsiębiorstwa kilku kilkunastoosobowe nie mają potencjału do tego, żeby współfinansować badania i to on jest zjawisko normalnie występują przede wszystkim gospodarka natomiast co jest charakterystyczne dla Polski to rzetelni kronik przekształcają się w niedługim czasie w średniej nie rosną wszędzie na świecie jest to pewien proces męczą z NIK rośnie do średniego oczywiście jakaś część z nich ginie po drodze przestaje funkcjonować, jakie są u nas barierę, że ten proces się nie dokona no właśnie on m. in . ta działalność, której wspomina w Lesznie mianowicie imitacji 6, by wreszcie to kolejny parametr, który wydaje mi się też strasznie ważna Otóż dobrze jest uczyć się na doświadczeniach in analiza doświadczeń czytał nawet amerykański jest dziś z okresu lat osiemdziesiątych czy koreański i gdzieś tam z końca ubiegłego wieku czy wielu innych państw im się udało przejść przez barierę angażowania się MF wskazuje jednoznacznie, że tak długo jak długo państwo nie przeznacza na badania wzrost ich wielkości PKB na poziomie mniej więcej 1 % PKB tak długo przedsiębiorcy nie zaczynają postrzegać działań państwa jako tych prorozwojowych, do których można bez no z jakimś mniejszym ryzykiem czystym herezji pan teraz znów musielibyśmy dać połowę tego co mamy dawać na armię niemal z 16 nie ma wyjścia chcę powiedzieć że, gdy jeszcze jest gorzej, a mianowicie te państwa, które odnoszą sukcesy w zakresie know ho w w zakresie prawdziwych innowacji lokują na badania rozwój, a głównie na naukę budżet mniej więcej porównywalne z budżetami na obronność czy nam pomazał go już tourana wstydliwym, ale nic ze wsi niestety niestety tak jest, czyli krótko mówiąc i kwoty i sposób i działania innej jeszcze przedsiębiorcy oprócz tych cytowanych przez panią jak i oczekiwań ze strony państwa również bardzo często podnoszą kwestię podatku opodatkowanie i systemu podatkowego, który by sprzyjał właśnie inwestowaniu w badaniach in i rozstrzygnęli na rychłą zmianę zgłoszone przez pana prezydenta tak znanych w one przedsiębiorstwa, które będą rozłożyć na badanie rozwój będą miały i ulgi podatkowej szans na zwrot z pewnej części pieniędzy ale, ale cykliczne koncerty w tej sekwencji z bytomscy przedsiębiorcy o tym, wiedzieć, że nie ma co się obrażać na przedsiębiorcy przepraszam za zad zim wyobrażać oni po prostu zachowują niezwykle racjonalnie, dlatego że oni potrafią mają to zdolność potrafił przywitać wszystkie własne inwestycje własne zaangażowanie na mat Finance co jest pochodną tej struktury przedsiębiorstw jest to, że w Polsce w odróżnieniu od innych krajów, które odnoszą sukcesy na polu badań rozwoju mają bardzo niski współczynnik zatrudnienia badaczy w czymś w Polsce jest na poziomie, a dziś kilkunastu procent w blogu ogół badaczy umownie nazwijmy ich natomiast w krajach zachodnich tych, które odnoszą sukcesy sięga nawet 70 % w Polsce 70 % jest badać zatrudnionych nauczycieli, a tam 70 % czymś w 2 lata jeszcze mały problem się z uczelni nie skupiać się dobrze z biznesem, a biznes z uczelniami no to rozprzężenie zwrotnego nie ma chętnych do tortu tak jest na całym świecie to jest naszym świecie te 2 światy rządzą się nieco innymi prawami uczonych trendy badacz chce zbadać dokładnie chce to zrobić porządnie jest tak jak przedsiębiorca chce mieć szybko nie styka się za namiastkę 1 z wybitnych fizyków, którego premier rządu pytał co pan robi, mówi że nie będzie tłumaczył byt pan premier nie zrozumie natomiast ich na pewno to jest coś co w momencie, w którym zostanie zaaplikowana i pojawi się w formie produktu na pewno będzie także służyć realizacji, bo podatki będzie Pański budżet Rus, więc to tak wygląda na to są 2 światy, które w, którym musi istnieć, by wsparcie z obu stron i mechanizmy rynkowe, które będą je spalić LG ad vocem czy idziemy dalej, a dworcem sądzę, że bardzo istotna kwestia, która tylko lekko dotknęliśmy pancerz wspomniał także o istotnych brakach jeśli chodzi o know how i w ogóle umiejętności korzystania raz z tego co mogą wnieść zespoły badawcze w rozwój poszczególnych firm to jest, jeżeli spojrzymy na przykłady takich polskich firm, które przypomnę rodziły się w okresie transformacji, zaczynając praktycznie od zera, bo większość zakładów, a które w owym czasie istniały padało było bardzo złym stanie no i filmy tak jak Solaris Pesa i tu nie chodzi o zachwycali się tymi 2 przykładami takich firm w Polsce w Polsce jest w Polsce jest więcej natomiast są bardzo dobre przykłady na to, że przy mądrym zarządcy czy dobrze zaplanowanym działaniu ukierunkowanym właśnie na inwestowanie w te prawdziwe innowacje przypomnę, że obrad obie te firmy nie tylko nawiązały współpracę z uczelniami czy też jednostkami badawczymi, które w regionie mogły ich wesprzeć, ale zainwestowały to jest zdaje się ich klucz do sukcesu we własne potężne działy badawczo-rozwojowe wzorem właśnie tych najlepszych praktyk, które US mają miejsce z osobą na świecie w stosunkowo starali się podobnie co nie zmienia faktu, że te uczelnie, które widzą możliwości realizacji dobrych projektów badawczych zawsze w tego typu firmach znajdą partnerów to są rzeczy, które często myślimy o innowacjach jako tych wielkich przełomowych odkryciach, tudzież kojarzą nam się z gadżetami czy aplikacjami, a czasami podam taki przykład, bo to był 1 z projektów nas realizowanych także zespół badaczy z Politechniki opracuje pewne elementy ma minimalne nawet jeśli chodzi o elektronikę czy inaczej system klimatyzacji dla pojazdu niskopodłogowego powoduje, że firma ponosi ogromne korzyści, bo staje się nieporównywalnie bardziej konkurencyjna i może rywalizować globalnie w stosunkach zamiennie z kosą czasami rzeczy, na które nie zwracamy uwagi, bo wsiadamy do autobusu wsiadamy do tramwaju mówimy o Stalinie patosu to jest wszystko zawsze praca zespołu naukowców inżynierów natomiast tym kno w how, ale w wielu firmach po prostu nie istnieje i niezależnie od tego braku skłonności do ryzyka, bo to jest największa wyzwanie no i nawet sytuacji często spotykamy się z takimi opiniami tych przedsiębiorców, którzy byliby być może skłoni zachęceni jakimiś formami wsparcia zainwestować pytają po prostu jak i jesteś ogromna rola po pierwsze, edukacji oraz także jest ukierunkowana w stronę przedsiębiorców czy to w formie naszej oferty skierowanej właśnie na na budowanie tych kompetencji wśród przedsiębiorców, ale także pozyskiwanie partnerów w postaci inwestorów myślę że, że pan tu jest także się z tym zgodzić, że wiele z tych państw, które odniosły spektakularny sukces i realność jest idealnym przykładem z tego względu, że mało, kto wie, że na początku lat dziewięćdziesiątych Izrael był bardzo podobnej sytuacji jak jest obecnie Polska to znaczy miał całkiem niezłe zespoły badawcze całkiem przyzwoitą struktury badawczo rozwojową, ale nie odnosił sukcesów na polu komercjalizacji prac Bertus ser i dopiero uruchomienie rządowych programów postawienie właśnie na rządowy program Yozma budowanie tej kultury innowacyjności start-upów w rozkręcanie różnego rodzaju projektów oczywiście mówię w dużym uproszczeniu spowodował, że ten potencjał, który gdzieś tam był on ukryty został wykorzystany czemu towarzyszyło także to w Polsce no na razie obszarem obserwujemy pewnie w bardzo nielicznych przypadkach towarzyszyło przechodzenie pracowników sektora nauki i właśnie ze świata nauki ze świata Akademii do świata biznesu w i to jest kierunek, którym powinniśmy podążać myślę, że można mnożyć można to on to oczywiście przykład Izraela jest jest jest dobrym przykładem próbny pod warunkiem, że weźmie się po 20 parę elementów pierwszy set to, że kapitałową wszystkie praktycznie biorąc firmy innowacyjne, że są bardzo silnie związany z firmami amerykańskimi jak z tym natychmiast występuje bardzo silne ssanie 2 jest kapitał, który potrafi aktywnie wchodzić w tego typu przedsięwzięcia historia polskiej nauki powojennej badań rozwoju jest trochę historii niewykorzystanych szans pojawiały się od czasu do czasu bardzo ciekawe rozwiązania, które oczywiście na miarę naszych możliwości były jak i wspierany przez państwo, ale tak ułamkowe procenty jest też oczywiście nie dawał żadnych szans na nas sukces tak się stało z niebieską to elektronika z niebieskim laserem można jeszcze parę, ale innych przykładów jest trudny z tego książka poświęcona niedawno się ukazać na rynku święceń start-upom no właśnie w Izraelu, gdzie m. in. element niesubordynacji starymi izraelski jest wskazywany jako źródło kreatywność przedsiębiorczość i nie wszystkim przez wojsko przechodzą tam się nauczyli być nieposłuszny i być kreatywnymi w związku z tym mogą mi się potem o tym, że także oczywiście trzeba korzystać z dobrych soft w natomiast nie znaczy, że w naszych realiach o naszym nazywanie naszych realiach u nas jest skoro już nicponia lokat, ale jest jest problem właśnie dostępności tych środków oczywiście narodowe centrum badań rozwoju jest elementem bardzo aktywnym nad na tym na tym polu, aczkolwiek tak jak mówiłem w moim przekonaniu zbyt rozproszonym sposobie dystrybucji tych, że środków przypomnę, że miałem przyjemność stworzyć centrum przed laty i ono powstało dla realizacji duży projekt badawczy zwany programem strategicznym dopiero potem w wyniku kolejnej nowelizacji nastąpiła zmiana ustawy o centrum im nastąpiło rozproszenie już dzisiaj w znaczący realny start do zasady, żeby grać tak, ale mało, ale jak największej, ale nie NFI Magna no niestety, ale drugą rzeczą, której też wspomnieć, że już występować oczywiście o zdiagnozować system to sprawa jednak zamożności polskiego społeczeństwa, dlatego że tych wszystkich systemach, w których dobrze funkcjonuje rozwinę Michał powstawanie start-upów istotną rolę odgrywają aniołowie biznesu odgrywają fundusze venture capita w i wiele innych czynników, które uczestniczą w tym procesie, które mają swoje miejsce w procesie finansowania badań, które mają różny poziom ryzyka, które są akceptowane i które uzupełniają wsparcie państwa 3 czy udział firm dużych przedsiębiorstw w tym całym tym całym procesie ten segment w Polsce póki co w szczątkowy sposób to skoro pan profesor wywołał zamożność społeczeństwa to jeszcze 1 wątek panowie na koniec cel taki cytat socjologa dr Jana słowem unik, który mówi tak innowacje pojawiają się tylko wtedy, gdy praca jest droga, bo trzeba gdzieś mieć zysk, dopóki w Polsce mamy tanią siłę roboczą przedsiębiorcy nie opłaca się inwestować w poszukiwania innowacji Polska gospodarka nigdy nie była innowacyjnej dalej Niemcowa przytacza stare, ale dobry przykład, gdy Szlachta produkowała z osiedla eksport, kiedy inni mieli coraz większą wydajność się z hektara czy, w czym się tam mierzyło w dawnych czasach Need to my ciągle masowo po chłop tania siła robocza chłop pańszczyźniany był dostępny ziemi było dużo najwyżej chłopom się właśnie pańszczyznę dołożyło miasto innowacji nie poszukiwano i teraz trochę jest podobnie, ale można może znaczy rozbijemy się, że zima wszystko trzeba być optymistą to znaczy po pierwsze mamy naprawdę bardzo zdolnych oraz Lubicz inne przykłady przytoczone na początku naszej rozmowy pokazują tylko, że rzeczywiście są kreatywni, że to że, że wiele rzeczy powstaje ciekawych nowych rynkach problem taki, aby umieć zagospodarować, żeby nie zajmować wszystkim tym zajmować tymi rzeczami rzeczywiście potrafimy niszową to osiągnąć sukces globalny bycie nie ma sukcesów lokalnych dziś trzeba być po prostu najlepszych pamiętam kiedyś przed laty mając zaszczyt i taniej dziś na lotnisku wicepremiera Turcji pamiętamy, z jaką radością mówią, że trener bał się to oni będą robić to ulotkę tam gdzieś na końcu tego samolotu, bo to Turcja weszła w ten obiekt na Europejskiego przemysłu lotniczego i nie będą to robili im musimy zacząć bardzo pragmatycznie myśleć nie możemy zajmować wszystkim powinniśmy robić to co potrafi najlepiej, z czym będziemy potrafili konkurować dziś, a czy już wiemy panie Emilu, w czym jesteśmy najlepsi będziemy mogli konkurować to dopiero szuka oczywiście nie mnie nie mniej odpowiada to pytanie co mogę tylko mogę tylko wskazać, jakie są obszary wyznaczone chociażby na poziomie krajowym w ramach inteligentnych specjalizacji natomiast ja jednak wróciłem do tego pytania, które zadałem wcześniej w naszej rozmowie znaczy to czy tak naprawdę polscy naukowcy polscy przedsiębiorcy są w stanie sami sobie odpowiedzieć na pytanie na czym chcą opierać swój dalszy los, dlatego że tak jak słusznie pan profesor zauważył możemy z 1 strony utrzymywać pewnego rodzaju status quo odnosi z tego pewne krótkoterminowe korzyści, czyli będąca ojczystej kulturze imitacji naśladownictwa ono jakiś nieznacznych zmian, ale zapewne opartych na tych innowacjach procesowych natomiast kluczowe będzie to, abyśmy niezależnie od tego jakie powstają plany rozwoju, żeby każdy reprezentujący daną dyscyplinę czy dziedzinach faktycznie realizował te projekty, w których to nie tylko czuje się najmocniejsza, ale ma odpowiedni ku temu potencjał zasoby i środki i na zakończenie tak, bo musi widziałbym też nieźle chciałbym powiedzieć, że polecam każdemu z państwa prześledzenie historii tych polskich produktów Marek to są to są historie nie sprzed nastu lat z ostatnich lat, które nie mogły wejść na rynek Polski z racji tego, że po prostu rynek nie był gotowy już do pewnego rodzaju innowacje odniosły sukces za granicą, a teraz do Polski wracają do możemy mówić o o projekcie, który był realizowany przez naukowców z medicalgorithmics o absolwentach krakowskich uczelni, którzy technologii beaconów sukcesem rozwijali w stanach przykładów różne natomiast kluczowe jest, aby niezależnie od tych pojedynczych projektów w tych konkretnych obszarach skupiać się zachowywać się też racjonalnie dokładnych przykładem nieraz naszych zachowań wstyd wstyd wstyd wiedzie wokół grafenu, gdzie nagle nagle możemy usłyszeć, że łatwo nam Rosjanie, mimo że dziś Rosjanie otrzymali nagrody Nobla, że to oni nam ten grafik kładli wykradli Witoldowi Tomczak ze MO, by Rosjanin, owszem, ale pracujący od wielu wielu lat tam już hale, ale z licznymi zmianami naz w pozbawili tego grafenu będzie oczywiście nijak się jednak rozprasza mnie te badania tak odwiedzimy panie profesorze, że nieme grafen żeśmy wynaleźli wymyśli, ale my Polacy wymyślili metodę produkcji przemysłowej grafenu co obniżyło znacznie koszty jego pozyskiwanie tak tak ani w jak ci dobrze, ale no na nich już tak zostanie optymistycznie co oczywiście jest tylko półprawda także inni też robią tak, gdy za jedno z wielu i Loacha jest to 1 z wielu wersji powtarzanych również również w mediach robią inni to nie gorzej od nas inne oczywiście dobrze, że uczestniczymy w tym w tym procesie także że, że mamy pomysły na to jak ja go wykorzystać byłoby dobrze, gdybyśmy się skupili na 12 aplikacji są ogromne ilości potencjalnych komplikacji i tam skupisk mieliśmy, gdzie jesteśmy najlepsi osiągnęli sukces w tym zakresie my, a niekoniecznie pozostali wina na tym etapie powtarzanie przez wiele wiele lat jesteśmy jak prof. gen. Bogusław Smólski były rektor wojskowej Akademii technicznej Kamil Melcer narodowe centrum badań rozwoju bardzo w USA te bardzo późny wieczorną dyskusję UDS również dzięki listę uwag zaprasza następny poniedziałek spokojnej nocy dobrych słów, by je oczywiście przed państwem informacji Radia TOK FM 3 dziękuję bardzo dobre Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA