REKLAMA

O długu historycznie. Rozmowa z prof. Krzysztofem Zamorskim UJ

OFF Czarek
Data emisji:
2015-06-11 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:30 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program Owczarek studio Radia TOK FM w Krakowie z prof. Krzysztof Zamorski historyk Uniwersytet Jagielloński dzień dobry wita serdecznie pani powiedzieć Jarek serdecznie w najnowszym miesięczniku znak temat miesiąca spieniężony życie, dlaczego wzajemne powinności możesz określić mianem transakcji, jaką wartość ma życie bez pieniędzy i jaka jest różnica między kredytem, a długiem długi kredyty spłaty innych to jest temat, który często w mediach się Rozwiń » o pojawia szczególnie zaciągnięte n p . w walutach obcych zastanawiam się jak spłacać czy spłacać co robić czy nasze życie się obraca się wokół kredytów kredyt wydaje się inny pierwszą taką poważną decyzją człowieka wchodzącego w dorosłość panie profesorze wydaje się, że kredyty z jakąś korzyść naszych czasów, a przecież do dawniej historycznie patrząc dziś możemy dojść do starożytności, ale w Polsce na ziemiach polskich czy tona co dzisiaj nazwa brzmi i polskimi, kiedy te wzajemne my za należności duże ilości kredyty i długi pojawiło się jak wyglądał zacznijmy od w ogóle ogólnego stwierdzenia, że problemy z kredytu jako pewnej formy długu jest czy istnieje najprawdopodobniej wtedy od kiedy pojawi się gospodarka nie ma możliwości poszerzenia zasobów gospodarczych bez uzyskania nadzwyczajnej u źródła finansowania, czyli jakiejś formy kredytu w tym sensie kredyt funkcjonuje w starożytności w tym sensie wiemy o centrach potężnych finansowych, które kształtowały starożytność zna na wiemy również o tym, że człowiek z racji tego już nie mógł spłacić długu popadał w niewolę znam ustawodawstwo III 1002006 . roku znosi zasadę i 2 w niewoli za długi Targ to są osoby przy jednoczesnym jestem z tego roku przed naszą erą mamy zatem do czynienia z czymś co jest naturalnym elementem funkcjonowania gospodarki co wytwarza centra, które dysponują zasobami finansowymi, które w ten sposób doprowadzają do swoistego uzależniania ich wpływu na otoczenie jest taka wspaniała teoria w nauce historycznej, która pochodzi jeszcze od czasów a kiedy Fernando del wybitny francuski historyk gospodarczy inny w latach siedemdziesiątych i sześćdziesiątych siedemdziesiątych osiemdziesiątych w szczególności w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych z głosił teorię centrum peryferii czy przedstawił teorię centruje peryferiów ona troszeczkę współistnieje z ze znaną, ale powstała przy współdziałaniu Toruń centrum peryferiów ekonomistom socjologom i Manuela ule z kina wtedy burdel powiedział, że jeśli patrzymy w dzieje to w sumie możemy wyłonić taki rodzaj odezwa gospodarki światy, czyli jeśli wyobrazić byśmy sobie, że cała gospodarka kuli ziemskiej zawsze w jakiej formie istnieje to ta gospodarka zawsze składała się z takich zamkniętych byśmy powiedzieli obwodów gospodarek światów, w którym to w zamkniętych obwodach gospodarek światów jest centrum finansowe centrum organizujące, a peryferia i są peryferiach, a ten układzie zmienne odpowiada, że takimi takie centra najpierw było oparte o instytucje miasta państwa to bardzo ciekawa teoria proszę przypomnijcie sobie Szanowni państwo choćby Ateny prawda to jest miasto państwa, a ceny sformułowali stworzyły gospodarka świat, którą kierowały, którą stronę cały takim miastem państwem był Rzym, który stworzył całe imperium, ale on wyrósł z miasta państwa w epoce średniowiecznej takimi miastami państwami były Genua Wenecja Florencja potem mamy fantastyczną niezwykle ciekawą historię, w której to centrum południowe włoskie przesuwa się w kierunku północno-zachodnim co Ostróda wspomni do Amsterdamu z pominięciem Hiszpanii brodę zresztą na tym się bardzo ostro jak to się stało, że Hiszpania, która przecież tak aktywnie weszła w proces kolonizacji posiadała środki czy powinna teoretycznie było posiadać te środki nie stała się takim centrum przechodzi do Amsterdamu to dla nas jest niezwykle ciekawe, bo moment, w którym Amsterdam przejmuje stery i tworzy centrum na kontynencie europejskim, zastępując centrum włoskie to moment, w którym zaczynamy popadać ogromne kłopoty to jest około 800 dwudziestego kupowały siedemnastego wieku ten pierwszy wielki kryzys finansowy po siedemnastego wieku doprowadzić do zmiany układu Rzeczpospolita po tej zmianie układu już nie podniesie się gospodarczo na długie wieki potem mamy oczywiście przesunięcie z Amsterdamu do Londynu to jest pierwsze centrum, którym tego osią jest miasto państwo miało raczej stolica państwa stolica państwa, czyli Londyn, a i to jest ostatnie centrum europejskie, bo później jak twierdzi bloger to nowy Jork zalecają tak tak tak wschodnie Wybrzeże, a zatem widzimy tamte tt fluktuacje, a od centrów finansowych, a to iście od początku jeśli przypomną sobie gospodarkę sumę świątynia miasto organizowały finansowały tworzyły i organizowały gospodarkę na peryferie poza tym mamy do czynienia z tym, że współzależność gospodarcza, że środki z zakumulowanych w zazwyczaj były w pewnych centrach i odgrywały one istotną rolę w kształtowaniu całych systemów cywilizacyjnych dzisiaj, gdy chodzimy po krakowskim rynku często to studentom podaje, którzy nie chcą wierzyć, że było tak, iż centrum cywilizacyjnym centrum również finansowym były Włochy popatrzcie tylko na nas Sukiennice i zobaczyć w jakim stylu one są zbudowane co oddziaływało na kulturę co tworzyło kulturę na, gdy patrzymy na system banków system bankowy to zawsze musimy wspominać o roli Floriana i roli Florencji to są bardzo ciekawe elementy, które z istniejącą gospodarcze ludzkie od samego początku mają rozłożyste gospodarce trzeba stworzyć taki system, żeby z 1 strony ktoś, kto potrzebuje kapitału mu się o miał dosyć tego kapitału muszą rozwijać w Sydney, ale z drugiej strony osoba, która od pieniądza jest winna, żeby była w stanie nawet na przestrzeni już długiego czasu te pieniądze zwrócić ci w Dunajcu jest cały ambaras prasa, bo tutaj mamy całą sytuację pytanie, które pan zadał jeśli idzie o polskie instytucje kredytowe w Polsce nie znamy początków nie wiemy, kiedy instytucje kredytowe wykształciły się w Polsce natomiast niewątpliwie układ, nawiązując do teraz z tego ostatniego naszego pytania i rozmowy układ relacji pożyczki kat dług prawda jest układem również interpersonalnym również istnieje w tym wymiarze i zawsze istniał wśród ludzi istnieje do dziś i mogą zmieniać jedynie jego formy można było powiedzieć także do modernizacji przemysłowej w zasadzie dominowało tego typu układ poza układami ów był poza poza poza bryczkami wyższymi kredytami ubranymi na rozwój gospodarczy jest to jest stały układ między ludźmi, który istnieje, w którym zmienia się forma wymiany, bo będzie to wymiana barterowa będzie to wymiana produkt za produkt usługa za usługę z, a więc w Polsce instytucje kredytowe wiążą się wraz z rozwojem i umocnieniem się instytucji miejskich powstanie miasto powiada się około piętnastego wieku one już na pewno będą funkcjonować, ale ich formy były bardzo zróżnicowanej bardzo odmienne praktycznie do końca dziewiętnastego wieku do drugiej połowy dziewiętnastego wieku mieliśmy problemy są tymi naszymi instytucjami kredytowymi dopiero proces industrializacji, które przyszły do nas późno wprowadził nas ten świat, ale nadal być na pozycji bynajmniej nie centrum finansowego byliśmy na pozycji peryferyjnej w stosunku do centrum, które znajdowało się poza nami pozy czekamy już od wieków panie profesorze na to, aby nie wiem jedno z polskich miast stało się takim centrum finansowym może to w nastąpi kiedyś, ale co może rozłam ja wyznaję zasadę Maciej uważam, że obecna sytuacja gospodarcza Polski o po odzyskaniu niepodległości w osiemdziesiątym dziewiątym roku przypomina ten moment, w którym mieliśmy w Rzeczpospolitej pod koniec piętnastego 16 stuleciu do tego wahnięcia koniunkturalnego pierwszej połowy siedemnastego wieku to znaczy jest to ewidentny moment, w którym nasz system gospodarczy na system finansowy jest w pełni wydolny rozwija się tworzy podstawy do myślenia o tym, iż może kiedyś stać się poważną i istotnym graczem na rynkach międzynarodowych to jest to jest bardzo to jest to jak to jest espresso Balcerowicz, mówi że też od kilku wieków to może być tak od końca szesnastego wieku od dna, a na pewno pierwszy po siedemnastego roku jest to pierwszy moment, w którym jesteśmy w stanie, a podejmować działania napły w środków jest tak ogromne instytucje kredytowe pozwalają nam, a rozwijać się to jest niewątpliwie bardzo istotna data też tym albo mówimy o kryzys o o kredycie i długo to musimy wejść właśnie ten poziom interpersonalny lato chciał zwrócić co do tego poziomu wrócimy po informacjach panie profesorze studia w Krakowie jest prof. Krzysztof Zamorski historyk z uniwersytetu Jagiellońskiego w najnowszym miesięczniku znak spieniężyć na życie jest tematem miesiąca w m. in. ne w tym wydaniu także rozmowa dr Jakuba Łochowskiego właśnie z profesorem zamojskim wracamy po informacjach Radia TOK FM to, że kilka minut jedenasty 20 Cezary łasiczka program Owczarek w najnowszym miesięczniku znak to od miesiąca spieniężony życie co tak naprawdę jesteśmy sobie winni, dlaczego wzajemne powinności można dziś określić mianem transakcji w numerze m. in. rozmowa z prof. Krzysztofem zamorskim historykiem z uniwersytetu Jagiellońskiego, który jest też państwa moim gościem dzisiejszej audycji Owczarek panie profesorze mówiliśmy przed informacjami od tych interpersonalnych w relacjach z założenia sieci takiej, która gdzieś towary jest fundamentem tej tego tej transakcji winien ma pożyczył musi oddać pożyczy tyle powinien oddać tyle teraz chodzi o stworzenie jak rozumiem takiego trudnego balansu z 1 strony, żeby ten, który pożyczył z powrotem przynajmniej dostał to co pożyczył plus jeszcze nad morze zarobił, a ten, który ma dać, żeby miał taką możliwość, żeby w jakimś tam przewidywalnym okresie innemu kury te pieniądze zwrócić, bo albo ten pierwszy straci albo ten drugi to wówczas stać tam także nie spłacając w niektórych państwach dzisiaj są we współczesności zostawia się też takie dodatkowe 3 i przygotować tak dodatkowo urządzenie, z którego odszedł dłużnik może skorzystać myślę sobie o bankructwo grozi może zbankrutować za sposób, jakby sobie wyczyścić na 0 ten balet to w różne państwa w różny sposób tego pochodzą ale zanim to się pojawiło dochodziło stworzenie takiego mechanizmu, który by w pewien sposób obydwie strony nie zadowoli to bardzo ciekawy problem ze śliny może od stwierdzenia, że nie można żyć widzieć wyłącznie w kategoriach transakcji to jest dach można byłoby jeśli mielibyśmy się odnieść do naszego tematu rozmowy przypomnieć, że Święty Augustyn powiadał, iż w zasadzie nie można pożyczać na procent czyli, licząc na zysk, ale trzeba pomagać bliźniemu i to jest źródło, że tak powiem wymiany coś DC inny pogląd na ten temat miał Święty Tomasz, który dopuszczał możliwość uzyskiwania tą procentów z inwestycji oczywiście słusznych i krytykował ich w każdym razie jeśli dział ten układ to jest ich historia dostarcza wielu sytuacji on sobie bardziej skomplikowanych musimy sobie uświadomić, że proces i problem nierówności ekonomicznych, ale tworzył potrzebę pożyczek wyobraźmy sobie choćby system feudalny w Polsce, który istniał przecież w Polsce bardzo długo od średniowiecza aż po po drugiej połowy wieku dziewiętnastego, a w tym systemie ich przed tamtym układzie gospodarczym, gdzie nie mieliśmy do czynienia z samoczynnym wzrostem gospodarczym, a cały rozwój gospodarczy był regulowany głównie przez uprawę roli, a uprawa roli z kolei zależało od warunków czynników pogodowych klimatycznych mieliśmy do czynienia z okresowo powtarzającymi się tzw. kryzysami srebrzyste agencji trzeba to gospodarka braków w te w tej gospodarce nie można sobie wyobrazić możliwości przetrwania człowieka bez instytucji pożyczki z wielu chłopów na przednówku albo wielu chłopów nawet nieźle prosperujących czy wywodzący się z tym większy z warst w społecznych musiało pożyczać zboże upada albo kogoś, kto je posiadał na przednówku po to, by przeżyć musiało pożyczać zboże po to, by je zasiać, a to wpływało i tworzyło wyjaśnia np. 1 z największych tajemnic, bo jeśli chcemy feudalizmu widzieli wyłącznie w kategoriach opresji szlachty wobec chłopa to niczego nie zrozumiemy z dziejów Rafał dali im wykształcił pewien czy ten systemowe rozwiązanie, w którym szlachcic przejmował pełną opiekę nad chłopem będącym o wiele gorszej sytuacji w sytuacjach kryzysowych chłop zapożyczył się w Lahti są oczywiście bywało często, że sam szlachcic miał problemy, gdzie pożyczał coś warci są pożyczał wmieście pożyczał użyta pożyczą w kościele pożyczą w instytucjach kredytowych miejskich, a najczęściej, odnotowując to w księgach sądowych i w ten sposób te zapisy przetrwały był problem biedy tak głębokiej, że jeśli ktoś umarł i doszło do pochówku to oczywiście po kubek normalny, czyli bez przyjścia księdza do domu bez wyprowadzenia zwłok, a mówi o stosunkach wiejskich, bo to przecież społeczność, która dominowała przez większą część naszej historii pochówek się odbył ciało było okropnie ona jeśli ktoś chciał mieć i przyjście księdza do domu wyprowadzenie zwłok i msza święta to przy okazji pochówku i świece zapalone, a je egzekwuje no to musiał za to zapłacić bardzo wielu ludzi i czy wielu ludzi na wsiach polskich w czasach nowożytnych np. obiecał za to zapłaty zadłużały się obiecało księdzu np. krowę albo Jałowiec w zamian za taki właśnie pochówek a gdy to zatem problem przeżycia też problem zaspokojenia pewnych pewnych dóbr, gdy popatrzymy na nasz nada smak materia ta z kolei musiała brać kredyty po to, żeby zabezpieczyć sobie potężne czy chce zabezpieczyć, żeby styl życia który, który był bardzo bardzo kapitałochłonny my mamy zatem do czynienia w tym ta pożyczka bezustannie istnieje w ciekawy jest to, o czym pan redaktor my to znaczy znam te związki, które istnieją między osobami i pożyczka od osoby bliskiej pożyczka od osoby z wyższego z planu pożyczka pomiędzy osobami wysokiego stanu pożyczka w odniesieniu do in z tych instytucji instytucji miejskich instytucji kredytowych będzie powoli tworzyć otoczkę czy próbować łagodzić ewentualną stratę wierzyciela wierzyciel zawsze próbował się zabezpieczyć ich system prawny również Rzeczpospolitej zabezpieczał wierzyciela w dużej mierze Anny i istniało przekonanie wielu ludzi wiem np. właścicieli dóbr Anny zdawał sobie sprawę, że nie można zostawiać cały dług się nie można oddawać dzieci ma zachować jakiś jakiś jakiś jakąś część druga, która będzie stanowić możliwość rozwoju rodziny z rodu stąd np. instytucja ordynacji, która ma ograniczała możliwość wśród magnaterii polskiej zastawiania większej części czy trzecie czy dużej części dóbr ogranicza taką możliwość powodując, że te dobra mogły się rozwijać mogły być lepszej sytuacji finansowej bardzo ciekawym elementem jest to, że w miarę rozwoju cywilizacji tę instytucję coraz bardziej wkraczać będą nam coraz bardziej ułatwiać pożyczanie pieniądza i równocześnie pośredniczyć w tej wymianie ciekawe jest to co się stało w Polsce np. w epoce PRL -u w to jest bardzo ciekawy również aspekt bo jakby tam czas został cofnięty w powiedzieliśmy sobie koniec dziewiętnastego wieku czy druga po dziewiętnastego wieku okres drugiej Rzeczpospolitej system bankowy funkcjonuje normalnie, a ludzie funkcjonują w oparciu o system bankowy mają, gdzie wziąć pożyczkę na wiadomy warunkach unikają LIFG lichwy natomiast Generali bo, choć te stosunki interpersonalne tam lichwa mogła wchodzić rachunek w rachubę natomiast w okresie PRL -u w zasadzie dla przeciętnego obywatela bank przestał istnieć on w ogóle nie był istotny wróciliśmy do wymiany barterowej znaczy tuż po wojnie jeszcze przez jakiś czas prawda do dopłat do początku planu sześcioletniego te instytucje finansowe, jakie jeszcze próbowali funkcjonować natomiast później to wszystko zostało przejęte przez państwo całe moje pokolenie było wychowane w przekonaniu, że bank jest potrzebny gdzieś tam do jakiegoś funkcjonowania przedsiębiorstw państwowych natomiast nie do pożyczek pieniądze składało się w kasie oszczędnościowo pożyczkowych, które prowadziło prowadziła Polska kasa oszczędnościowa natomiast generalnie żyliśmy, pożyczając 1 od drugiego ten układ, w którym nie ma możliwości zaciągnięcia kredytu on będzie rodziło również sprzęt bardzo rozwojowi systemu korupcyjnego prawda, ponieważ towar jest trudno dostępnych nie ma instytucji kredytowej brakuje tego towaru w związku z tym będą rodzić się pewne zachowania, które w zupełnie są dzisiaj niewyobrażalne o to, żeby skorzystać z systemu ratalnego, który wprowadził się pod koniec epoki Gomułki później rozwinie się roboty w epoce Gierka w LM to było jedno to była pewna forma kredytowania prowizja przez starostwo 2 kolarze mówimy o kredytach to warto też, by państwo my z zaborczym, na które tak czy pomstuje my świadczymy także po stronie zasług przypisać pewne rzeczy Ano np. kredyt hipoteczny znaczy wie pan i można było powiedzieć tak ja jestem historykiem, który prezentuje pogląd, że rozwój gospodarczy ziem polskich pod zaborami w inny miał wiele, więc większe szanse rozwoju bez bez instytucji zaborczych aniżeli przy z nimi bawią krótko potem dość powszechna teza we współczesnych, że tak powiem naszych poglądach do państwa zaborcze wprowadziły nas sił w przeprowadził przez industrializację tak nie było proszę spojrzeć na królestwo polskie na Zagłębie staropolskie proszę spojrzeć na to co się działo w Galicji w okresie autonomii galicyjskiej jeśli tylko nasili Anny przedstawiciele sił tylko uzyskiwaliśmy swobodę margines działania będą z narodem przedsiębiorczym byliśmy w stanie dość szybko, że tak powinni stawać na nogi i rozwijać gospodarkę, ale wracając do tego instytucje, o których pan wspomina, czyli kredyt hipoteczny, czyli kredyt już pod zastaw regulowane, bo kredyt pod zasta w ziemskiego wiemy jak powiedzieli, żeby poprzednio było o jej również upowszechniony wcześniej tylko o PIT i wprowadzenie ksiąg hipotecznych to jest koniec osiemnastego wieku, bo to jest cały cykl procesów Meder modernizacyjnych od końca osiemnastego wieku Europa zachodnia wkracza już w szczególnie Angie wówczas wkracza na drugim końcu osiemnastego wieku na drogę samoczynnego wzrostu gospodarczego powiedzielibyśmy Grosso MoDO, że chodzi o współczesny typ rozwoju gospodarczego, zanim zaczną powoli będzie dążył kontynent w końcu 18 w końcu osiemnastego wieku wszyscy będą wzorować się na instytucjach, a na możliwościach i wiele wiedzieć, że się, że inwestycje musisz być oparta o kredyt stąd zabezpieczenie kredytowe postaci w postaci ksiąg hipotecznych, które określają bardzo dokładnie wartość właściciela gruntu i takie działania będą 8 na ziemiach polskich miał miejsce ich w Prusach i na obszarze naszej Galicji mówię tutaj naszych bohaterów z wózka w Krakowie stąd ich i Anny, gdzie powstanie to słynna metryka Józef fińska opisująca stan własności zakres własności ziemi ornej także to jest bardzo im łącznie z dokładną mapę wprawka ten system będzie rozwijany będzie sprzyjał dzisiejszemu kredytowi hipotecznemu, który tak wielu spośród nas Anny, z którego tak wielu spośród skorzysta to pośredniczenie będzie zatem banków instytucji bankowych coraz to większa wejdziemy do sytuacji naszej dzisiejszej dojść do problemu pieniądza plastikowego łatwość w uzyskaniu kredytu możemy powiedzieć, że ich nie znam, a przynajmniej czasem są tak mi się czy w dziejach kiedykolwiek istniała taka możliwość uzyskania łatwego dostępu do kredytu kredyt jest nam po prostu wręcz dawane zresztą wciskany MO ne oczywiście mówimy tutaj od tej strefie gospodarki świata, w którym ludzie nie żyją za 1 USD dziennie mamy przed tą szansę się, że jesteśmy w tej części właśnie przyniosła 50 USD miesięcznie tak to no tak, ale to nie da się porównać sytuację w czarnej Afryce prawda czy w niektórych krajach Ameryki Łacińskiej MD my mamy wciskane karty kredytowe prawda my powoli, że tak powiem zaczynamy tracić kontrolę nad tym co jesteśmy w stanie spłacić jeśli bierzemy kredyt tracimy, jakby ten zmysł, który przez wieki towarzyszą tego typu tego typu posunięcia, jeżeli po pożyczał od pana zboże to on wiedział, że będzie musiał zwrócić jeśli pan był dobry miał dobre zasoby chciał mu pomóc to w miarę równą to znaczy to co pożyczył bez procentów mógł mu zwrócić potraktował go wyjątkowo jeśli chciał zarobić domów to co się nazywało zmiany stylu chowano z tych ulec to było takie narzędzie, które służyło do tego, że rzecz w tym w tym w pojemniku na zboże przeciągane tym trochę ojcem równo to do granic w pojemnikach potem wysypywany do worka chłopów i liczono ile takich Jarek zboża chłop trzymał natomiast zwracać miał z Wierzchowisk to znaczy nie jest zachowany, ale nas pan więcej np. prawej to był zysk pana z obrad tego orzeczenia prawda może mu powiedzieć, że inny, że chłop doskonale wiedział, że będzie musiał chodzić pieszo blisko, że on musiał się liczyć z tym czy stać go będzie na to czy będzie w stanie zwrócić radny podobnie w systemie, w którym nie ma pośrednictwa banków nie ma łatwość dotarcia do kredytu jeśli pożyczam pieniądze w układzie interpersonalnym, kto pożycza najczęściej od znajomego i wiem żeśmy nie zwrócę to ten kontakt interpersonalny nakłada pewne rygory, jeżeli z kolei era próbuje podjąć się sam prowadzi działalność gospodarczą poprzez pośrednictwo banku albo pośrednictwo karty ukryto w latach tak oto kiedyś przyjdą te zyski Testa pułapka kredytowa, która dotknęła tak wielu ludzi, szczególnie że w przypadku Rzeczpospolitej naszej weszliśmy w system bankowy sposób jego gwałtowny wielu ludzi oburzyło się lepsi, choć przeciwko temu na początku reform transformacyjnej się, że mają płace dostawać z na konto w bankach tanie ani nie tanie ani do ręki w pieniądzach, bo taki spór system przeciw było też umożliwić mu za to to była ogromna zmiana ona spowodował, że szereg osób upchnął podobno pobrał te kredyty i bierze coś się problem i że nadal wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM to za 3 - 1140 studio w Krakowie z prof. Krzysztof Zamorski historyk z uniwersytetu Jagiellońskiego wracamy po informacji Cezary łasiczka program Owczarek studiu Radia TOK FM w Krakowie z prof. Krzysztof Zamorski historyk z uniwersytetu Jagiellońskiego bardzo interesująca rozmowa z profesora w najnowszym miesięczniku znak tematy miesięcznika znak jest pięknie żony życie przy sobie, że kredyt z sypaniem profesorze to też świetny sposób, aby awansować hierarchii społecznej, bo przecież sprytnie, skupując papiery dłużne można było piąć się piąć się piąć się w końcu chłop stał się panem, a to jest bardzo ciekawy problem może nie do końca od razu, skupując papiery dłużne, a za chwilę, bo jeszcze wracając do tej poprzedniego nurtu rozmowy warto się zastanowić nad i nad kosztami kredytu na oprocentowanie kredytu jest ciekawe, że wraz z procesami cywilizacyjnymi możemy wysnuć wniosek taki ogólny, że stopa procentowa będzie grać natomiast jest jeszcze drugi wniosek ciekawy jest jednak świat przez naszego wybitnego znawcy nieżyjącego już drugi i gospodarki nowożytnej Polski prof. Antoniego Monciaka ze szkoły Movistar mianowicie, że kredyty w Rzeczpospolitej one były zawsze nieco wyżej opłata wyższa aniżeli aniżeli w zachodniej części Europy to znaczy u nas powszechnie stosowaną stopą była stopa gdzieś w granicach 8 do 12 %, ale oczywiście były sytuacje, gdy trzeba było płacić 50 % szczególnie, gdy kredytodawca wyczuwał, iż taka jest możliwość, żeby można wyciągnąć jakąś taką taką stopę procentową, a nie wspomniał pan bardzo ciekawym procesie mycia procesie gromadzenia akumulacji kapitału podstawową inwestycją jeśli patrzymy na rozwój kapitalizmu, a w ogólnej go inny pojawienie się w tej naszej obecnej postaci w Europie to jest kwestia inwestycji sensownych dobrych lokat kapitałowych taką dobrą lokatą kapitałową jest oczywiście lokata w ziemię i proszę, żeby obrazić mamy średniowieczny układ feudalnej, gdzie ta zależność jest regulowana umową feudalną przychodzi potężny kryzys w cały cykl lat bardzo złych lat od połowy, gdy trzynastego od po czternastego do połowy piętnastego wieku tam po czarnej śmierci prawda do końca wojny stuletniej i to powoduje, bo to to wiąże się również i z warunkami klimatycznymi to powoduje, że szereg ludzi znalazło się w kłopotach, żegnając tych ludzi musiało się zapożyczyć się jak zapobiegliwych ludzi potrafiło akumulować majątki, a z Europy zachodniej i tak kumulacja majątku szczególnie wokół wielkich miast wokół Paryża i wokół Londynu doprowadzi do sytuacji, w której nerwy chłopi bogaci chłopi albo niższa warstwa szlachetnej niszowa Stasiak 1, czyli tak potrafili za gospodarkę podkreśla zagospodarować swój mecz powiększyła znacząco na swoje majątki będąc, stając się coraz bogatszymi zastają, jakby łamać bariery społeczne posiada majątek, który wykracza daleko poza ramy, jaki przypisuje im system społeczny zaczyna się powolne tak bulwersuje go można było powiedzieć, że nasze poważne zamieszanie w systemie w hierarchii drabiny społecznej w układzie drabiny społecznej to zamieszanie będzie narastać przez cały okres nowożytny od szesnastego do osiemnastego wieku z ogromnym przyspieszeniem w Anglii w ciągu 18 wieku rozwój i powstawanie koncentracja gruntów doprowadzi w rękach 1 rodziny doprowadzi do zachowań, które będą zachowaniami już racjonalnymi z punktu widzenia współczesnych inwestycji, a dojdzie do wprowadzenia bardzo wyraźnych zasad dziedziczenia gruntów wyłącznie przez 1 jedno dziecko najczęściej najstarszego syna to wypchnie poza obręb zmusi do poszukiwania zatrudnienia poza rolnictwem pozostałą część rodziny też droga wjazdowa do miasta nad ich do miasta i dot, gdy ich do zajęcia się zajęciami przemysłowymi jest tzw. faza potem goście lizać siedemnasty 18 wiek w Anglii n p . tego typu scentralizowane Manufaktury nie kryje się postarać miasta będą powstawać w regionach, gdzie będzie duży zasób siły roboczej, gdzie ta bieda, która w wywołanej z koncentracją gruntu stworzy dobre warunki do zatrudnienia ludzi w tej sytuacji mamy do czynienia z powolnym bardzo zdecydowanym odchodzeniem od gminy od systemu feudalnego formalnie nadal będą jeszcze druhowie formalnie nadal będzie cały system ma inny dziedziczenia tytułów, ale do tych tytułów zacznie dobijać się dynamiczne agenci do tych tytułów zaś BH dobijać się również ktoś temu, kiedy szło, ale w szczególności kapitał miejski, który w wielkiej Brytanii zaśnie być coraz silniejsze na razie dominuje jeszcze 1716 wieku na lidera do 117 czy osiemnastym wieku jednak powoli Tymiński kapitał brytyjski staje się coraz to większym źródłem inwestycji właśnie w te dobra przemysłowe w tym zajęcia przemysłowe na wsi kapitał miejski gromadzonych w handlu gromadzony w właśnie z obrotu pieniądza zacznie przenikać, a ich zmieniać układ gospodarczy, wymuszając bardzo racjonalne działania w zakresie uprawy roślin przejście na przykładna produkcja wełny bez popyt na wełnę, a wtedy zboże kupuje się, skąd w Holandii, która od dawna stała się z zasobnikiem zbóż dla całej Europy zachodniej potem z czasem możliwość tworzenia własnych nowych technologii produkcji rolnej poprzez przejęcie z wielkiej SL są w Holandii zasad nawożenia tworzenia systemu kanałów inwestycje w kanały pozwolą bogacić się ludziom, którzy przenikają poprzez warstwy społeczne, więc to nasze ogólne rozumowanie i powiedzenie, że kredyt właściwie skorzystamy właściwie wzięty umiejętnie zagospodarowany może być źródłem awansu społecznego znajduje w historii rozliczne potwierdzenia oczywiście są przypadki, kiedy to z przyczyn zupełnie niezależnych od nawet najbardziej racjonalnie wybranego kredytu rozumiem, że tu też istnieje taka pewna symetria, czyli awans z społeczne dla 1 oznacza degradację wyższość nad Odrą i oczywiście oczywiście mamy przykład Harnasie 11 Dziemiach wracać do tego dziewiętnastego wieku, którym rozmawialiśmy po uwłaszczeniu bogaci się część chłopów część chłopów nie wie jak się znaleźć zupełnie w tej nowej sytuacji, kiedy Dwór jest zobowiązany już do pomocy, bo nie ma układów feudalnego, kiedy trzeba przyjść pracować na polu dworskim za pieniądze bądź za właśnie zboże, kiedy trzeba inwestować we własne gospodarstwo wiele gospodarst w uparta wiele gospodarst w średnich staje się gospodarstwami dużymi, a co się dzieje z gospodarstwami szlacheckimi po to, dopiero przeżywają ogromne zmiany masa szlachty traci majątki w gospodach barw nagle tworzy się układ gospodarki rynkowej nie inwestujesz nie ma środków na inwestycje masz zapożyczony majątek to nawet te sumy innym niż akcyjne, które płyną tam z wsi w zamian za odszkodowanie za to szczerze że, że utracił już nudne te grunty one przeszły na własność Łochowo 1 nic nie wystarczyły w tej sytuacji Master szlachty przenika do miast czuł zajmuje się pracą ołów szkoła z tym się nauczycielami w urzędach stają się urzędnikami tworzy się inteligencja nasza inteligencja zjawisko typowo wschodnioeuropejskie nieistniejące w Europie zachodniej, o czym się często zapomina inny inteligencja, która odegrała ogromną rolę poprzez odczytanie poprzez wykształcenie trans formowaniu osiągnięć zmian cywilizacyjnych Zachodu na nasze ziemie prawdą, bo to ona weźmie na siebie społeczną funkcję wypełnienia tego braku naturalnego rozwoju na Zachodzie od szesnastego wieku praktycznie od końca piętnastego wieku mamy proces kształtowania się kapitalizmu, który oczywiście z pewnymi odmiennościami na kontynencie na wyspie, a on jest procesem naturalnym tam nie trzeba inteligencji jako warstwy społecznej, by tłumaczyć ludziom, że trzeba zainwestować, bo inaczej nie zyskasz Denny nauczyć ich jak inwestować tworzyć ich uczy jak inwestuje ci, którzy inwestują w kanały trafią na szczęście tam się bogaczami dosłownie SC 1 inwestycji na drugą ci, którzy inwestują w Bordeaux w drogi w Łodzi są budowane w Anglii bite drogi stają się bogaczami Nysy bardzo szybko to jest przykład u nas jako zainwestowałem w naprawę dróg i studentów, ale wtedy już tak w Polsce trzeba było tłumaczyć, że nie da się rozwinąć gospodarki jeśli w ogóle nie ulepsza się dróg ale kto to miał tłumaczyć właśnie tutaj jest ogromna rola gospodarcza również cywilizacyjne inteligencji tej tej upadłej szlachty, która nie była w stanie wytrzymać tych nowych warunków na wsi na wieś pojazd płynie coraz szerszym zakresie kapitału, a miejski, a ci ziemianie, którzy zostają na wsi będą tworzyć związki ziemiańskie najpier w później będą tworzyć inne związki kredytowe ziemskie, które pozwolą im na inwestować w uprawę roli kupować drogie maszyny, których nigdy w Rzeczpospolitej ani wytwarzano, o których nie wiedziano, ale oni od tych wiedzieli dowiadywali się i czasopism fachowych i z podróży zagranicznych będą zatem kupować siłowniki będą zmieniać systemy nawożenia, a te gospodarstwa te Towarzystwa ziemskie będą udzielały pewnego kredytu łatwego kredytu niskiego kredytu tym ziemianom, którzy chcieli inwestować zmieniać obraz gospodarczy gminy świata, więc to jest to jest bardzo ciekawej trudno sobie jak widać wyobrazić rozwój cywilizacyjny bez instytucji, a kredytu to jest to jest niemożliwe to jest nie tylko poszerzenie własnego bogactwa nazwijmy to czy własnej pozycji majątkowej, ale bardzo często właściwie inwestowane w innej wielkiej szansy to jest po poszerzeniu również swoich możliwości cywilizacyjnych to jest też bardzo widoczne w w swych wpływów w procesie dzieje to jest coś naturalnego są osoby dzisiaj wszyscy zdajemy sprawę, ale równocześnie kryje się w tym to, bo niebezpieczeństwo wzięcia kredytu nie spłaca go nie przewidzenie wszystkich sytuacji nie przewidzenia zmian koniunkturalnych Nowaja w sieci przeto, że jesteście bardzo ciekawe spojrzenie na formę wyzysku przyznali chłopak, z którym w, którym momencie nie mamy do czynienia z wygórowanym odsetki za pożyczone pieniądze, w którym nie jest rozwój można powiedzieć, że w dziejach zawsze od starożytności po dzień dzisiejszy zawsze mamy do czynienia z lichwą ona zawsze w pewnym w pewnym systemie w pewnym układzie istnieje przecież monastyr w takie pożyczki prawda w firmy nie do końca sprawdzonych przed tym na szczęście państwo mówią w mediach i instytucje państwa polskiego przestrzegają, aby nie pożyczać w instytucjach, które Anny, które nie są do tego upoważnione tam bardzo często jest pożyczka lichwiarskie nowe lokale, ale banki, które są upoważnione rozwiązują to winny sposób n p . wprowadzając opłaty za tak, ale to jest lichwa, bo to jest pożyczka na złe strony tak zwał ona zawsze istnieje zawsze w instytucji w tym momencie pożyczek istnieje jest niezależna od kultury jest w istocie potępiana przez np. większość wyznań chrześcijańskich, a my, ale również i przez judaizm to jest limit to wcześniej niegodziwy zysk prawda ten to pojęcie godziwego zysku stało się 1 z bardzo ciekawych aspektów patrzenia na kwestie narodziny cywilizacji kapitalistyczny w Europie wiemy Max Weber, a wysunął hipotezę, że pewna forma religii protestanckiej mianowicie na kalwinizm będzie sprzyjał postawom, które będą wiązały się z większą samodzielnością niezależnością gospodarską głos gospodarczą odmawianie sobie przyjemności inwestowaniem w dobra po to, by tylko wykazać, iż niecierpiący głodu mając się dobrze ewidentny sposób cieszył się łaską Boga na ziemi stąd Weber sformułował pogląd, że to był moment, w którym akceptowano obrót pieniężny w tym akceptowano akumulację kapitału i rannych udało się zniszczyć to co miało powstrzymywać np. katolików, którzy potępiali lichwa i którzy powiadali, że nie należy pożyczać korzystać z instytucji kredytowych, bo to są pozycje lichwiarskie bil czy protestantów wodny czy luteranów, ale dzisiaj wiemy, że jest to teza nie do końca prawdziwa, że rozwój gospodarczy i pożyczki istniały również w obrębie krajów chrześcijańskich w Polsce początki instytucji bankowych swoje banki pobożne Konitz szesnastego wieku prawda to Lwów Wilno Kraków to są to są to są to są przykłady, kiedy Fed lichwa jest trwałym Instytut trwałą instytucją się kończy trwałym elementem, a od pożyczek, która po ich rodzin rodzi się w momencie, gdy układ społeczny, gdy sytuacja czynniki sytuacyjne stwarza możliwość to do ich życia bardzo dziękuję prof. Krzysztof Zamorski historyk Uniwersytet Jagielloński w najnowszym miesięczniku znak rozmowa z prof. Maciej Szmuc 8 informację za chwilę po informacjach wracamy do programu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA