REKLAMA

Innowacje i wynalazki Polaków

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2015-08-19 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:19 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
skałach i wynalazca ach, o innowacjach i innowatora mówić będziemy do dwudziestej czwartej z naszymi gośćmi, a są u nas prof. gen. Bogusław Smólski były rektor wojskowej Akademii technicznej do wieczornej prof. Adolf Hitler i Kamil Melcer narodowe centrum badań i rozwoju w obrębie wzgórz panowie zacznijmy od marsjańskich łazików chyba można stwierdzić, że Polska w tej konkurencji potęgą jest i pasta, zważywszy na to, że 24 godziny minęły od ogłoszenia wyników u Rozwiń » kolejnych międzynarodowych zawodów w UE dotyczących właśnie łazików marsjańskich przeprowadzanych w stanach Zjednoczonych Politechnika rzeszowska na pierwszym miejscu na trzecim miejscu Politechnika wrocławska i na czwartym miejscu Politechnika Białostocka, która zresztą Michała na ten konkurs jako zdecydowani faworyci, ponieważ zwyciężali w poprzednim roku z kont taka nisza w Polsce łazik marsjański myślę, że można, by to Smuda zapewne 1 z wielu z nich, jeżeli można mówić o sukcesach naszych studentów Madonny i nie tylko w młodzikach Marsjanin w ich, ale bardzo wielu innych również nasi studenci nawet kończę z innej rady w konkurencji międzynarodowej, bo oczywiście, gdy ani przez bardzo egzotyczna szczególnie dla nas spodnie pod odbijających kosmos w Nysie dzisiaj jest teoretycznie natomiast mamy znakomite osiągnięcie informatyków, którzy co roku tych cięciach międzynarodowych 30 lat jesteśmy chyba 1 jedyną nacją, która od 30 paru lat zawsze jest na owych mówi też w zespole studentów, że od wielu wielu lat są wychowywani przez matkę z Realem Madryt czy, ale podobnie w dziś tak jak w modelach latających których, które kryterium jest relacja modelu do czegoś co dźwiga i 2 i polscy studenci wygrywają czy Politechnika Gdańska również studenci tych studenckich sukcesu mamy naprawdę bardzo bardzo wie, a tak nie tylko czy to są wyspy myśli technologicznej czy jak spojrzymy sobie na Polskę z góry to zobaczymy, że ona rzeczywiście jest Innowacyjna, że mamy wiele tych pomysłów, że nie są tylko jakiś drużyny jakieś środki i jakieś grupy badawcze, które osiągają sukcesy chciano tego szczegółu, a poziom ogólny się wzbić sądzę, że warto zwrócić uwagę najeść na aspekt znaczne niezależnie od tego jakich dyscyplin tak to dotyczy to jest ich naprawdę coraz więcej trzeba podkreślić, że te sukcesy nie biorą się znikąd to jest oczywiście ciężka praca samych studentów, którzy poświęcają swój czas energię zapał i niebywały talent nas także ciężka praca i wytrwałości opiekunów kół naukowych wykładowców tych uczelni oraz tych wszystkich ludzi, którzy widzą potrzebę inwestowania w kształcenie młodzież my często dyskutujemy często przebija się do opinii publicznej taki obraz szkolnictwa wyższego, które jest zaniedbany jest masowa natomiast myślę, że warto podkreślić, że w ostatnich latach ta sytuacja się dynamicznie zmienia i wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z ludźmi, którzy rozumieją potrzeby kształcenia przygotowywania ran młodych ludzi nie tylko do odnoszenia sukcesów międzynarodowych konkursach są oczywiście jest wspaniałym wydarzeniem i serdecznie gratulujemy z roku na rok cieszymy się z tych sukcesów, ale do tego, aby o nim tak przekładali swoje umiejętności talenty na to, aby z sukcesem później wykorzystywać także swoim życiu bądź naukowym moim zawodowym i to się coraz częściej udaje teraz mówiąc o tym od szczegółu do ogółu, jeżeli coraz więcej młodych ludzi pod opieką starszych kolegów wykładowców będzie inwestowało w to, aby prowadzić takie prace badawcze angażować się w projekty naukowe, aby na ME mamy przykłady coraz większej liczby start-upów, które powstają przy uczelniach jeszcze w trakcie studiów, a ostatnio usłyszeliśmy na szkodę takim projekcie obok oraz studentów Akademii Górniczo-Hutniczej, którzy stworzyli wspaniały projekt uniwersalnego nazwali to umownie sercem robota, czyli urządzenia, które pozwoli osobie nawet nieznający się na programowaniu stworzyć taki model spersonalizowanego komputera pomagającego w codziennym życiu to są rzeczy nie tylko przygotowany zmyślą o konkursach, ale tak jak słusznie pan Lesław Czyż nie zauważą rzeczy, które są ważne dla postępu rozwoju nie tylko tych młodych ludzi w ogóle poszczególnych dziedzin dyscyplin, bo przecież skoro mamy ambicję, aby wdrażać pewne programy np. satelitarnej obserwacji ziemi to będziemy potrzebowali także specjalistów w tych poszczególnych dziedzin, ale ile jest konieczna indywidualna dyspozycja chęć i Wola mogę być innowacyjnym, żeby zaangażować takie badania, żeby takie koło naukowe stworzyć zieloną patronować i prowadzić, ale jeżeli chodzi o wynalazczości idee innowacje potrzebne wsparcie państwa, więc gdyby, gdyby jeszcze wróci do tego, czego pani pytania poprzedniego w inny od VAT w Odrze cmentarz szczegółowości czy wybranych sukcesów naszych studentów daje już takie uogólnienia trzeba jednak już stanowiącej do systemu edukacji ten system edukacji którym, który jest przedmiotem bardzo wielu poważnych debat ostatnimi czasy, których nie zdaniem krytyków zabija kreatywność kreatywność, który jest niesłychanie ważnej, która potem się przejawia właśnie w sukcesach tych młodych ludzi tych, którym śnił mi dało i kreatywności osa mówi pan panie profesorze o tym w uczeniu testów panuje między nim testu manii która, która mimo wszystko podporządkowuje swój sposób myślenia i z góry zadanym odpowiedzią jest to zindywidualizowanie kształcenie w trudno jest oczywiście z punktu widzenia jakiś organizacji systemu edukacyjnego, ale niezbędne jest jest dziś tym elementem obiektu wzrosła kreatywność, ale wracając do Chin do pani pytania dotyczącego właśnie duch przedsiębiorczości tylko impuls chodzi właśnie się, że jesteśmy w tym nieźle wykształconym bardzo przyzwoitym społeczeństwem, które poziom wiedzy jest jest bardzo podobny do wielu innych musi w społeczeństwie znaleźć się podobna ilość ludzi utalentowanych ludzi przedsiębiorczych ludzi kraty rzecz w tym na inny system, który ich otacza i generuje takie zapotrzebowanie lub jest w stanie odpowiadać na na narty ich pomysły i nie absorbować, a wspomniała rosnąca ilość start-upów to prawda ale, ale też trzeba powiedzieć, jeżeli porównać z Raków powstających w Polsce jest ilość start-upów np. stają dziś na Uniwersytecie w Zurychu Need IS, a to się okaże, że ta ilość szwajcarskich start-upów na 1 Uniwersytecie jest niestety porównywalna z kim z tą ilością start-upów, które jest w Polsce przy ogromnej ilości i uczelni wyższych i taniec z motywacją czy to nie jest także potrzebna jest matką wynalazku użyte start-up powstają, ponieważ młodzi szukają swojej niszy, by mieć pracę zatrudnienie, a prawda to prawda natomiast jest niesłychanie ważną innym ważnym element systemu i otoczenia Otóż miałem przyjemność wielokrotnie być nawet niezłą inwestycją wydaje się amerykańskim Stanford, gdzie któremu, po którym duch przedsiębiorczości z duchem absolutnie dominującym pamiętam rozmowę z gry z rektorem tej wizji uczelni, który przekonywał mierzy oczywiście program jest niesłychanie ważne natomiast ważne jest, że w tym młodych ludziach wytworzyć potrzeby zmieniania świata, żeby leczyć przychodzi ten młody student przez skrzyżowanie żeby, jeżeli nie dostrzega co najmniej 233 rzeczy, które można na tym skrzyżowaniu poprawić pewne czy czegoś nauczymy, gdzie staje się normą to, że każdy szuka czy istnienie w towarzystwie czy to studenckim czy profesorskim oznacza, że każdy musi mieć dobry pomysł szuka sponsora na to, żeby go on ten pomysł mu pomóc zrealizować profesorowi wypada szukać sponsora za 21100  000 000 student może się ograniczyć do milionera, ale wszyscy, chcąc istnieć w tym środowisku muszą mieć pomysł zależnej ze sobą konkurować to nie oznacza walkę szczurów nie w wyścigu ale, ale chodzi Otóż po prostu być kraty, gdyż to zapytam na wyższym poziomie zapyta o to przedsiębiorczość Polaków el Bud odbyła się transformacja, gdy Polska w latach dziewięćdziesiątych zaczynała absorbować kapitalizm to dużo mówiono o tym, że Polacy pokazali jacy są przedsiębiorczy, bo ruszyli w tym szczęk na łóżka polowe i zaczęli sprzedawać produkty, które sprowadzano z Zachodu Iana tym jak rozumiem i inne lokowane jakąś nadzieję, że w przyszłości Polacy też taką dyspozycję do przedsiębiorczości będą wykazywać tymczasem jak pokazują badania Polacy profesora raciborskiego w większości z generalnego ponad 80 % co państwa opiekuńczego, które myśli działa za nich, a tak naprawdę największym marzeniem jest etat w tym pewna stabilizacja i małe ryzyko, które się z tym wiąże, bo to ryzyko za nas na etacie ponosi pracodawca skoro jak to jest mentalność naszych przykład przykład tych przedsiębiorców, jeżeli można ten przykład przedsiębiorczości z lat osiemdziesiątych w systemie innymi używkami stoją na plac zalany plac Defilad chociażby jest oczywiście takim znakomitym przykładem, że można natomiast dziś świat światem otwarty właściciel konkurować ze światem nie tylko ze sklepami, które kiedyś były puste i zamiecie nam na częściowo pełne na tych na tych łóżkach polowych rozróżnia się w tym w tych dyskusjach 2 pojęcia innowacji i imigracji niestety Polska jest jeszcze ciągle w tym w tym okresie, gdy powtarzania rozwiązań bardzo wielu nie stworzyła jeszcze skutecznego systemu, który pozwalał inwestować w niszy, które mogłyby konkurować ze świata nie ma nauki polskiej nauka świat to niema przedsiębiorczości oczywiście może być przedsiębiorczość lokalna, ale tak, o której chcemy jak z nimi rozmawiać, kiedy prawdziwej, która daje produkty globalne ona wymaga całego systemu i nie oczywiście brak tych, gdy tego systemu, który dzisiaj tworzymy tworzymy próbujemy budować tutaj nigdy pan reprezentuje narodowe centrum badań rozwoju mamy Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości mamy jeszcze inne mamy Wencel który, których nie finansuje badania mamy wielu polityków, którzy mówią o konieczności bycia innowacyjnym byśmy nie byli tylko krajem, który zarabia na taniej sile roboczej boję się, że mogli zapomnieć co to znaczy prawdziwa innowacja to Kamil Melcer narodowe centrum badań rozwoju panie Kamilu jeszcze dane przytoczone komisja Europejska w 2012 roku opublikowała listę 1500 najbardziej innowacyjnych firm nie było tam ani 1 polskiej dlaczego, bo podobno polskie przedsiębiorstwa boją się ryzyka albo te pieniądze są inwestowane oczywiście w projekty, których mogą się udać, ale nie muszą Edison też wiele razy próbował, zanim wynalazł żarówkę dlatego też tak mój pan profesor powielamy zachodnie rozwiązania, a słyszałam także, że my za innowacje uważamy takie oto fakt, kiedy wdrożymy jakąś innowację klub wymyślili produkowali stworzyli inni to dla nas już jest wielki sukces, że post potrafiliśmy ją zastosować wracając jeszcze do tego, o czym mówił pan profesor sądzę, że po jest bardzo istotne to, aby mieć świadomość tego, że nawet najwspanialsze najdoskonalszy system czy też rozwiązania czy też wsparcie tylko na szczeblu kraju czy na szczeblu lokalnym czy na szczeblu uczelni no nie spowoduje lawinowego wzrostu innowacyjnych projektów doskonałych pomysłów to jest praca, która tak jak rozmawialiśmy wcześniej musi być wykonana przez każdego z nas, czyli wszystkie wszystkie te też, ale po prostu myślę, że musimy zrozumieć jak społeczeństwo jak ja osobiście też bardzo często spotykam licznych rozmowach na temat wynalazczości innowacji z tym, że po pierwsze, pan tak innowacji możemy rozumieć w dwojaki sposób ten, którym państwo miała też jako innowację procesową bądź jakąkolwiek zmianę, która powoduje optymalizację pewnych procesów, przynosząc oczywiście przy tym pewne wymierne korzyści czy to finansowe czy inne natomiast nam bardzo zależy na tym, aby te innowacje, które się pojawią, a przypomnę, że innowacja może mówić tylko wtedy, kiedy jest wdrożona czynienie z nich nie kończymy na etapie pomysłu, aby to była właśnie Polska myśl techniczna Mel man oczywiście są różnego rodzaju styki ze statystyki zestawienia no, jeżeli wierzyć ekspertom oraz Oxford Economics, którzy zrobili taką analizę w zeszłym roku to Polska ma szansę stać się 1 z czołowych eksporterów technologii i nikt, wyprzedzając między nimi Francję wielką Brytanię natomiast jest oczywiście pewien warunek sine qua non, czyli właśnie taki, że polskie firmy polskie przedsiębiorstwa zaczną inwestować własne działy badawczo-rozwojowe i tutaj pojawia się odpowiedź na to zalane przez panią pytanie z raportu, który opublikowaliśmy w tym roku przeprowadziliśmy go wspólnie na z PwC wynika, że duża rzesza przedsiębiorców firm i to zarówno tych dużych i jaki tych z sektora małych średnich przedsiębiorstw już zrozumiała, bo zaczyna rozumieć, że mogą odnosić przewagę konkurencyjną tylko i wyłącznie w oparciu o innowacje o właśnie prace badawczo-rozwojowe i to jest i to jest serce naszej działalności chodzi o to abym, zwłaszcza teraz w nowej perspektywie unijnej, gdzie mamy niezależnie od tego jak oceniamy stan obecny myślę, że wszyscy się zgodzą największy w historii środki na zwiększenie innowacyjności polskich przedsiębiorstw, ale właśnie tej dobrze rozumianej, czyli o przeprowadzenie prac badawczo-rozwojowych, które ten dom, a ukierunkowane na wprowadzenie nowych produktów usług rozwiązań nowych linii produkcyjnych o pieniądze na takie pomysły in taką prawdziwą innowacyjność pójdą, bo mam przed sobą kolejne badania dotyczące programu Innowacyjna gospodarka i był takowy i Polska poprosiła bank światowy ocenę 5 lat tego programu i zapowiedział bank światowy, że nie wszystkie przedsiębiorstwa, które dostały wsparcie były innowacyjne, że brakowało pytań przed dawaniem tych pieniędzy w następujący czy brak jest innowacyjny to może mieć wpły w na gospodarkę i czy należy do strategicznego obszaru gospodarczego sąd sądzę, że fakt, iż w nowej perspektywie unijnej nie tylko Polska, ale cała Europa wyciągnęła wnioski, bo pamiętajmy, że tutaj w założeniach tych działań długoletnich na kolejne lata do roku 2020 de facto 2203 . pojawiło się zupełnie nowe ostrzejsze kryteria wyboru projektów i fakt, że w rzeszy pamiętajmy, że zdobyłem 2000 projektów, które były realizowane i też cele poszczególnych działań były inne, bo umówmy się, że te działania ukierunkowane na wspomożenie rozwoju przedsiębiorczości i ciężko w sektorze małych średnich przedsiębiorstw też miał trochę inne założenia czy nikt nie postrzega jako o innowacji w założeniu sklepu online, bo to, kto to sztucznie innowacja już nie jesteśmy na tym etapie rozwoju, żeby to było rozwiązanie dochodzą jeszcze pewna zmiana proc zaś Kamilu czytałam też, że za innowacje uznawano takie zjawisko, które nie istniał czy nie występował na danym obszarze 2 lata temu, tak więc założenie jest on uznanie w miejscowości x, a jeżeli się firma jest jednak w miejscowości x sklep online jest oczywiście globalne to jest też można było uznać to podciągnąć z innowacyjnych dlatego my bardzo stanowczo mówimy, ogłaszając teraz konkurs dedykowany właśnie tę działalność badawczo rozwojowej, że i powiem to głośno i wyraźnie to nie są łatwe pieniądze te nie są pieniądze przeznaczone na podtrzymywanie działalności przedsiębiorstwa czy też nawet takie mamy w przypadku programu demonstrator na próbę pozyskania środków publicznych oto, żeby maszyny kupił sobie maszyny czy też jakość infrastruktury nie tutaj do założenia są inne i powiem tak my nie boimy się, że nie wykorzystamy wszystkich środków z prostej przyczyny musimy je wykorzystać efektywnie, bo inaczej wszyscy nie tylko ci konkretni przedsiębiorcy, ale po prostu każdy z nas okaże się długiej perspektywie przegra panie profesorze ja od razu dokładam do tego co powiedział pan, ale Kamil Melcer, bo Elmed czytałam wywiad c z prof. Markiem kozakiem Świątecznej Gazecie wyborczej co wymyśli chodnik i on ten pan profesor bardzo potępiło, że nasz sposób wydawania unijnych pieniędzy z poprzedniej perspektywie unijnej w tej nalata 20072013, twierdząc że powinniśmy już wtedy pójść śladem Irlandii, która sama sobie zaostrzyła kryteria wydawania pieniędzy, a one były te kryteria jeszcze ostrzejsze niż koordynowała Unia Europejska po to, właśnie, by dużą część tych środków przeznaczyć na innowacje na kapitał ludzki, a nie n p . na infrastrukturę, na którą Irlandczycy przeznaczali tylko 30 % środków, a my innemu mówił w tym wywiadzie prof. Kozak lejemy beton stawiamy budynki, bo nam się wydaje, że wtedy te pieniądze są wydane w taki namacalny sposób widać więc, gdy jest strasznie złożony wszystko jest ich nie ma się może oko i Otóż tak jeśli chodzi o sposób wydawania pieniędzy on jest krytykowany w wielu miejscach słusznie, a to, dlatego że widz zrobiono Boenisch 3 DC system szczególnie systemowi czy sposobie inne sposoby wydawania środków unijnych, tworząc pewną presję my z wydatkowaniem i czasu wydania myśmy gesty PR 2 i trochę brak pomysłów wreszcie 3 ogromne rozproszenie prawdą jest wiele krajów to nic już lat również Finlandia, ale również np. Rumunia środki przeznaczone na na badania innych Igros u bardzo ograniczony sposób blokowały właśnie w murach innych w laboratoriach czy infrastrukturze głównie w stonowanych dodajmy, że jak skończą się pieniądze z United w infrastrukturę Giovanni Rzym ma oczywiście Otóż trzeba pamiętać przed ośrodkiem adresujemy po trosze do środowiska akademickiego co nie powiedzieć o tym, środowisku to jest myśleć o bardzo inteligentne, które znakomicie dostosowuje się do przyjętych kryteriów jest z tym, jeżeli jest bardzo dużo gotówki, żeby budować sobie kolejne laboratorium to czemu nie widzisz na świecie łączy się wydawaniem pieniędzy z budową infrastruktury dla określonych w projekt dam przykład w Polsce wybudowano kilkanaście centrum nanotechnologii każdy z tych mężczyzn centrów to jest inwestycja na poziomie 2030  000  000 EUR w żadnym z tych drzew centrów nie zagwarantowano środków na badania inne projekty czy programy, które będą w centrach realizować, czyli niech się mury pną do góry dopłat natomiast dla porównania Francuzi budują ogromny centrum nanotechnologii pod Grenoble inwestycjami na poziomie 2030  000  000 EUR na poziomie 2 miliardów euro, ale towarzyszy temu pakiet programów i projektów badawczych również nie więcej na tą samą kwotę, czyli innymi słowy buduje się w sposób bardzo celowy to w infrastrukturę dla realizacji określonych działań, a my budujemy nasze i naszych uwag jest 1 sprawa druga sprawa dotyczy kwot wolnych zachłystuje się tymi pieniędzmi, ale też wniosków jest bardzo mała, a jeżeli weźmiemy pod uwagę kwotę, która została przeznaczona na badania rozwój w Polsce w ubiegłym roku jest, by żyć dniem roku 11 , 5 miliarda złotych zamienimy Sowietom na euro i porównali byśmy to kwoty z kwotami wydawanymi przez firmy na świecie oczywiście te 11 , 5 miliarda złotych to są pieniądze od końca zarówno z budżetu jak z Unii Europejskiej, jaki od prywatnych przedsiębiorstw i wszystko co w Polsce ulokowano na cel i gdyby tak to razem nazwać filmu o skarpetach i ma oczka nad jeśli jednak w liście firm inwestujących badanie rozwój zajmie około 393030 któryś z pozycji dla porównania takie firmy o bardzo Mono kulturze jak np. Toyota leasing man wydają rocznie na badanie rozwój około 6 miliardów euro, a myśmy wydali około 1100, czyli tych wniosków jest nieduży i tak większość pójdzie na drogi autostrady koła, ale jeszcze innym problemem nie mówię już od kwot przeznaczonych na serwis jednak ogromnych rozproszenie to znaczy nikt chyba znak z Dead i mocno realizujemy to trochę na poziomie koncertu życzeń, czyli indywidualnych wniosków i pomysłów generowanych przez zespoły badawcze jak pani profesorze wierszu głos rączce KGHM -u dała temu danych rok temu dała tak mamy wiele małych projekcie kół zamiast kilku dużych projektów, o ile, o ile gazu rocznie skorygować, o ile dobrze pamiętam w tej chwili narodowe centrum badań rozwoju finansuje ponad 4000 projektów łącznie w ich będzie czy bardzo dużych wizerunki innych polskich środkach którymi się dysponuje, gdyż kwota w UB dziś około 5 miliardów w tym roku dojdzie ale, ale ich rozproszenie jest ogromny trzeba pamiętać, że naprawdę, jeżeli się równych na wkład ten system, który się za występujemy amerykański inwestowanie badanie, a nawet Europejski i różnica jest taka, że w systemie amerykańskim jednak dominują zamówienia rządowe, które skupiają badaczy i zespoły badawcze dla realizacji jednak w ważnych przedsięwzięć czy to w zakresie rozwoju podboju kosmosu uczy opanowania bardzo wyrafinowanych technologii często, że żona z wojskowością też tyszan, aczkolwiek coraz mniejszym stopniu już dzisiaj, dlatego że bardzo wiele tak jak kiedyś dominowały technologie wojskowe, które przechodziły na rynek cywilny w dzieci zmienisz kierunek jest bardzo wiele cywilnych technologii się da się absorbuje dla dla wojsk, ale Kamil Melcer sądzę, że wszystko oczywiście zależy od tego w jaki sposób patrzymy na NATO co widzieli, gdyż rzeczywistość, jaka jest każdy widzi parafrazując, parafrazując klasyka natomiast pamiętajmy, że nie nie tłumaczą, że na sposób czynią, usprawiedliwiając tych działań, które po stronie przedsiębiorców czy po stronie określonych zespołów realizujących projekty badawcze rozwojowe nerek były niewłaściwe trzeba pamiętać, że to jednak rzeczywistość się rzeczywistość się zmienia nie chodzi tutaj o przysłowiowe odczarowanie tylko o wyłapywanie tych procesów tych zjawisk i tych zespołów grup firm, a przypomnę, że jesteś teraz coraz więcej, które jednak starają się tę rzeczywistość zmieniać pan profesor słusznie zauważył, że te środki w porównaniu z tym co jest wydawane tzw. rajach Zachodu w firmach gigantach w korporacjach międzynarodowych działających w obszarze wydają się Dickson natomiast ja pozwolę sobie jednak na pewno retrospektywa, gdzie da, jeżeli spojrzymy na to co się działo w roku 2012 też rok 2011 no to sytuacja była jeszcze gorsza i teraz pojawia się pytanie czy powinniśmy tylko i wyłącznie przepraszam za kolokwializm narzekać i snuć piękne plany, marząc o wspaniałej świetlanej przyszłości czy jednak poprzez wprowadzanie różnego rodzaju mechanizmów zachęt także wykorzystanie tych środków publicznych, które są dostępne starać się nas rzeczywistość wpływać w Narodowym centrum badań rozwoju obecnie pracujemy nad nad ustanowieniem kolejnych programów sektorowych i obecnej oraz funkcjonują 2 takie programy 1 dedykowany branży medycznej Innomed i drugi dedykowany branży lotniczej w tym 2 branżom, w których akurat naprawdę mamy czym się pochwalić nie tylko w lotnicza w medycynie podobnie proszę pamiętać, że my często myć często nie pamiętamy, że wiele tych innowacyjnych produktów rozwiązań powstaje w polskich firmach, nawet jeżeli one nie trafiają na Polski rynek co samo w sobie zło nie jest, bo korzyści odnoszą wszyscy natomiast te programy, które ustanawiamy liczba tych prób i programów będzie rosła i te programy sektorowe to jest właśnie takie działania, którego wszyscy oczekujemy i wszyscy gdzieś pod skórą pewnie czują, że chcieliby tych konkretów są programy, które są ukierunkowane na realizowanie takich projektów badawczo-rozwojowych, które wynikają z zapotrzebowania danej branży danego sektora, ale opierają się tak jak słusznie zauważył pan profesor na racjonalnych przesłankach, czyli przypadków, w którym zgłasza się branża IKS i przedstawia pewien koncert życzeń mówi tak będziemy innowacyjni świetnie wszystko robimy tylko dać pieniądze to my na to się nie godzimy i godzić nie możemy z tej prostej przyczyny, że te działania kierowanie tych pieniędzy publicznych w połączeniu z pieniędzmi prywatnymi, których szczęśliwie z roku na rok właśnie na nogę plus IR jest coraz więcej muszą służyć osiąganiu pewnych pewnych konkretnych celów natomiast wracając jeszcze do kwestii tego czy, a on tak naprawdę mury pną się do góry poprzednia perspektywa finansowa, ale i, niemniej oczywiście to oceniać opierała się na na nieco innych założeniach MEN-U głęboko wierzymy, że te kryteria, które zostały wyśrubowane teraz w tej w tej nowej perspektywie z dozwoloną pozwolą nie tylko uniknąć tych błędów z przeszłości, ale także wpłyną na lepsze postrzeganie lepsze zrozumienie dla korzyści, jakie odnoszą przedsiębiorcy współpracujący z naukowcami Black miała takie 2 zarzuty jako oczywiście strajk EU, który nie jest zaangażowany w proces wydawania tych pieniędzy, ale jest obserwatorem rzeczywistości, że po pierwsze, budujemy rzeczy, które są LO wśród nikomu niepotrzebne w danym miejscu np. lotniska w małych ośrodkach niektóre nawet nie rozpoczęły działalność i haseł bardzo ambitnie, ale są ambitne szczególnie są ambitne i prestiżowe dla lokalnej władzy, która może przeciąć wstęgę się czymś pochwalić drogi donikąd albo ich fragmenty my odcinki dróg, ale też, gdy rozmawiam ze znajomymi na uczelniach to oni skarżą się na to, o czym mówił pan profesor wie, że powstaje jakiś laboratorium, które albo nie działa albo będzie działać tak długo, dopóki będą te pieniądze z perspektywy unijnej, a ta perspektywa za chwilę i zasady czas szybko leci wszyscy wiemy to po sobie na chwilę się skończy i zostaną tylko gigantyczne koszty do czego doświadczała Hiszpania budująca i lotniska i autostrady lotniska nikt nie startuje nikt ani nie ląduje autostradami czyści nikt nie jest podobno pociągi też jeżdżą przez już ani ustaleń, których trasa ja proponuję jednak myślę, że pan ten sezon się zgodzi wrócić na nasze podwórko, czyli ten świat radnych rozwoju w planach wydatki na badania i rozwój względem PKB 3 × niższa od unijnej średniej, a ponieważ poziom PKB też mamy niższą siłą rzeczy od zamożniejszych krajów to okazuje się, że wydatki na badania i rozwój są niższe nawet 5, a po 6 × to oczywiście o tym, statystyki mają do siebie, że można prezentować w dowolny sposób jest mało mówiący o duże, planując zatrudnienie to jest jedno jest prawda jest to jest tym prawdy znamy natomiast to jest to jest rzeczywistość oczywiście musimy się zmierzyć głośno o tym, mówimy, że te wydatki są cały czas za małe także z tego względu, że wzrost tych nakładów ze strony sektora prywatnego, a tak jak słusznie zauważył wcześniej pan profesor nauk w wielu państwach Zachodu, które są nieporównywalnie dalej od nas to sektor prywatny napędza innowacyjność gospodarki, wykładając na to by nasz wygląd miast Leszek Możdżer no może też ryzyka straty natomiast Jerzy Engel kończąc kwestie tego co co się dzieje lub oczywiście można gadać z krytykami, że nie wszędzie te inwestycje były zasadne i te opinie są powszechnie znane natomiast drugiej strony spotykamy się też z takimi opiniami ze strony przedstawicieli dużych koncernów czy też firm, które chciałby inwestować w obszar Bertus ser w Polsce, że kilka lat wstecz nie mieli partnerów, z którymi mogliby podjąć taką współpracę właśnie z tego względu, że brakowało tego zaplecza infrastruktury badawczo-rozwojowej natomiast absolutnie się zgadzam z tym, że wszędzie tam, gdzie te inwestycje powstały no rolą zarządzających czy to na szczeblu danego konsorcjum danej uczelni danego parku Naukowo-Technologicznego miasta województwa czy też w końcu to w kraju konieczne jest wspólny wysiłek, aby z tego monarchy można łatwo skorzystać i le kończąc to może nieco długo myśli takie działanie też podjęliśmy, dlatego że w naszym programie, który może tajemniczej bardziej się kojarzy z z grami komputerowymi nazywał się z Hims wysłaliśmy polskich menadżerów naukowców zarządzających tą infrastrukturą naukowo-badawczą na szkoleniach także do Stanów zjednoczonych do IBM do Niemiec dostał Hofera właśnie po to, aby nie tylko patrzyli jak te mury pięknie wyglądają, ale potrafili nimi mądry sposób zarząd rzuciła panowie, że panowie pozwolą to będziesz pytanie do pana profesora i oczywiście pan poseł będzie mógł się do wszystkiego odnieść do jego prywatnego sektora biznesowego czyli dlaczego oni nie nie są innowacyjni, bo też sprawdziłam na badania, które są ruch oczywiście dalej statystyka, ale nie wiem czy to są proste wymówki, ale polscy przedsiębiorcy mówią także przeszkadza im w byciu innowacyjnymi walka z biurokracją i 81 % niedostateczna ochrona prawa własności intelektualnej i 63 % no i kapitału właściwie brak tego kapitału to niemalże 1423 %, więc na pokolenie może do tych ostatnich danych, których o, których pani wspomina rzeczywiście podnoszą dla przedsiębiorcy brak kapitału, czyli czy sytuacje, w których brak to jednocześnie jak wiemy na ich kontach są zgromadzone ogromne kwoty sięgające 100 kilkudziesięciu miliardów złotych, dlatego że sposób inwestowania jest w Polsce w innej w gronie przedsiębiorstw jest jak zwyczajowo oparty na własny środka ten, kto jest zdolność do ryzyka zaciągania kredytu jest bardzo ograniczona trzeba wrócić jeszcze do bicia wróci do poprzedniego dnia Otóż dodała pani pytanie do żartu środki może rosnąć statystycznie to jednak co straż nie ma są bardzo ma co bardzo małe w związku z tym wydaje się, że efektywności wydatkowania sprawą absolutnie kluczową będzie ona od utrzymania drużyny jak grzyby po to nie wolno ich rozpraszać gracza jest kupić na rzeczach naprawdę ważnych i wreszcie te kolejne mutacje, a to będziemy strony ich konsorcja, a to będziemy klastry, a będziemy przedsiębiorców w moim przekonaniu South działaniami trochę zastępczym to znaczy myśmy powinni finansować przedsięwzięcia te, które są najlepsze najbardziej efektywne te, które dają szansy na prawdziwe wdrożenie, a niech to, o czym ten beneficjenci wnioskodawcy, iż nazwa przedsiębiorstwa jest przedstawicielem Instytutu wyrażone w fantazji dokładniej trzyma fantazji czy ładnie napisał wniosek z tym wydaje mi się, że w Polsce mamy kłopot to pierwsza oś, czyli z oceną chyba pani profesorze taki podobny kłopot jak z tym co ma być symbolem naszego kraju też nie potrafimy od lat sobie z tym poradzić tak albo ile znaków jakości które, których mamy ogromnie ogromnie wiele organizacji, które te znaki nadal, więc jest jeszcze druga sprawa związana jest pewną strukturą polskiego przemysłu nie wolno zapominać Otóż polscy dominują mikroprzedsiębiorstwa wiemy o tym, że te przedsiębiorstwa kilku kilkunastoosobowe nie mają potencjału do tego, żeby współfinansować badania i to on jest zjawisko normalnie występującym we wszystkich gospodarkach natomiast co jest charakterystyczne dla Polski to rzetelni kronik przekształcania się w niedługim czasie w średniej nie rosną wszędzie na świecie jest to pewien proces męczą z mikro rośnie do średniego oczywiście jakaś część z nich ginie po drodze przestaje funkcjonować, jakie są u nas barierę, że ten proces się nie dokonano właśnie on m. in. ta działalność, której wspomina w Lesznie mianowicie imitacji kości, by wreszcie kolejny parametr wydają się też strasznie ważna Otóż dobrze jest uczyć się na doświadczeniach in analiza doświadczeń czyta nawet amerykański jest dziś z okresu lat osiemdziesiątych czy koreański i gdzieś tam z końca ubiegłego wieku czy wielu innych państw im się udało przejść przez barierę angażowania przemysłu wskazuje jednoznacznie, że tak długo jak długo państwo nie przeznacza na badania wzrost ich wielkości PKB na poziomie mniej więcej 1 % PKB tak długo przedsiębiorcy nie zaczynają postrzegać działań państwa jako tych prorozwojowych, do których można bez no z jakimś mniejszym ryzykiem czystym herezji Banderas znów musielibyśmy dać połowę tego co mamy dawać na armię wynajęła w szesnastce nie ma wyjścia chcę powiedzieć że, gdy jest jest w innych gorzej, a mianowicie te państwa, które odnoszą sukcesy w zakresie kno w ho w w zakresie prawdziwych innowacji lokują na badania rozwój, a głównie na naukę budżety mniej więcej porównywalne z budżetami na obronność cynamon załoga już tourana wstyd ile mógł nic ze wsi niestety niestety taki jest, czyli krótko mówiąc i kwoty i sposób jej działania innej jeszcze przedsiębiorcy oprócz tych cytowanych przez panią jak i oczekiwań ze strony państwa również bardzo często podnoszą kwestię podatku opodatkowanie i systemu podatkowego, który by sprzyjał właśnie inwestowaniu w badaniach in i rozwinęli rychłą zmianę zgłoszone przez pana prezydenta tak zwał on w Chorzowie z faktury będą łożyć na badanie rozwój będą miały i ulgi podatkowej szans na zwrot z pewnej części pieniędzy ale, ale cykliczne koncerty w tej sekwencji przez bytomskie przedsiębiorstwo tym wiedzieć, że nie ma co się obrażać na przedsiębiorców przepraszam za zad zim wyobrażać oni po prostu zachowują niezwykle racjonalnie, dlatego że oni potrafią mają to zdolność potrafił przywitać wszystkie własne inwestycje własne zaangażowanie na napięcia między co jest pochodną tej struktury przedsiębiorców jest to, że w Polsce w odróżnieniu od innych krajów, które odnoszą sukcesy na polu badań rozwoju mają bardzo niski współczynnik zatrudnienia badaczy z czymś w Polsce jest na poziomie, a dziś kilkunastu procent w blogu obu badaczy umownie nazwijmy ich natomiast w krajach zachodnich tych, które odnoszą sukcesy sięga nawet 70 % w Polsce 70 % jest badać zatrudnionych nauczycieli, a tam 70 % w czymś woda jeszcze mały problem się z uczelni niż uporać się dobrze z biznesem, a biznes z uczelniami należą do sprzężenia zwrotnego nie ma chętnych brak w tym tak jest na całym świecie jest naszym świecie te 2 światy rządzą się nieco innymi prawami łączony jest inny badacz chce badać dokładniej chce to zrobić porządnie jest tak jak przedsiębiorca chce mieć szybko niestety źle namiastka 1 z wybitnych fizyków, którego premier jak i rządu pytał co pan robi, mówi że nie będzie tłumaczył byt pan premier nie zrozumie natomiast na pewno to jest coś co w momencie, w którym zostanie zaaplikowana i pojawi się w łonie produktu na pewno będzie ci, że służba państwu podatki będzie Pański budżet Rus, więc to tak wygląda, bo to są 2 światy, które w, którym musi istnieć, by wsparcie z obu stron i mechanizmy rynkowe, które będą je spalić LG ad vocem czy idziemy dalej, a dworcem sądzę, że bardzo istotna kwestia, która tylko lekko dotknęliśmy pancerz wspomniał także o istotnych brakach jeśli chodzi o kno w how i w górach i umiejętności korzystania z z tego co mogą wnieść zespoły badawcze oraz rozwój poszczególnych firm to jest, jeżeli spojrzymy na przykładem takich polskich firm, które przypomnę rodziły się w okresie transformacji, zaczynając praktycznie od zera, bo większość zakładów, a które w owym czasie istniały upadał było bardzo złym stanie no i filmy tak jak Solaris Pesa i tu nie chodzi o zachwycali się tymi 2 przykładami takich firm w Polsce w Polsce jest w Polsce jest więcej natomiast są bardzo dobrym przykładem na to, że się mądrym zarządcy 3 dobrze zaplanowanym działaniu ukierunkowanym właśnie na inwestowanie w te prawdziwe innowacje przypomnę, że Robert obie te firmy nie tylko nawiązały współpracę z uczelniami czy też jednostkami badawczymi, które w regionie mogły ich wesprzeć, ale zainwestowało i to jest zdaje się ich klucz do sukcesu we własne potężne działy badawczo-rozwojowe wzorem właśnie tych najlepszych praktyk, które US mają miejsce z osobą na świecie w stosunkowo starali się podobnie co nie zmienia faktu, że te uczelnie, które widzą możliwości realizacji dobrych projektów badawczych zawsze w tego typu firmach znajdą partnerów to są rzeczy, które często myślimy o innowacjach jako tych wielkich przełomowych odkryciach, tudzież kojarzą nam się z gadżetami czy aplikacjami, a czasami podam taki przykład, bo to był 1 z projektów nas realizowanych także zespół badaczy z Politechniki opracuje pewne elementy ma minimalne nawet jeśli chodzi o elektronikę czy inaczej system klimatyzacji dla pojazdu niskopodłogowego powoduje, że firma ponosi ogromne korzyści, bo staje się nieporównywalnie bardziej konkurencyjna i może rywalizować globalnie w stosunku w zamian wielkiego są czasami rzeczy, na które nie zwracamy uwagi, bo wsiadamy do autobusu wsiadamy do tramwaju mówimy o Stalinie, a to są to jest wszystko zawsze praca zespołu naukowców inżynierów natomiast tym kno w how, ale w wielu firmach po prostu nie istnieje i niezależnie od tego braku skłonności do ryzyka, bo to jest największa wyzwanie no i nawet sytuacji często spotykamy się z takimi opiniami tych przedsiębiorców, którzy byliby być może skłoni zachęceni jakimiś formami wsparcia zainwestować pytają po prostu jak i jesteś ogromna rola po pierwsze, edukacji oraz także jest ukierunkowana w stronę przedsiębiorców czy to w Ormian naszej oferty skierowanej właśnie na na budowanie tych kompetencji wśród przedsiębiorców, ale także pozyskiwanie partnerów w postaci inwestorów myślę że, że pan tu jest także się z tym zgodzić, że wiele z tych państ w, które odniosły spektakularny sukces i realność jest idealnym przykładem z tego względu, że mało, kto wie, że na początku lat dziewięćdziesiątych Izrael był bardzo podobnej sytuacji jak jest obecnie Polska to znaczy miał całkiem niezłe zespoły badawcze całkiem przyzwoitą minister, który badawczo rozwojową, ale nie odnosił sukcesów na polu komercjalizacji prac Bertus ser i dopiero uruchomienie rządowych programów postawienie właśnie na rządowy program Yozma budowanie tej kultury innowacyjności start-upów w rozkręcanie różnego rodzaju projektów oczywiście mówię w dużym uproszczeniu spowodował, że ten potencjał, który gdzieś tam był on ukryty został wykorzystany czemu towarzyszyło także to w Polsce no na razie o 3 i obserwujemy pewnie w bardzo nielicznych przypadkach towarzyszyło przechodzenie pracowników sektora nauki i właśnie ze świata nauki ze świata Akademii do świata biznesu i to jest kierunek, którym powinniśmy od 2 myślę, że można mnożyć można pomóc to oczywiście przykład Izraela jest jest jest dobrym przykładem innych pod warunkiem, że weźmie się odwagi jest elementów pierwszy set to, że kapitałową wszystkie praktycznie biorąc firmy innowacyjne wizje są bardzo silnie związany z firmami amerykańskimi jak z tym natychmiast występuje bardzo silne ssanie dba jest kapitał, który potrafi aktywnie wchodzić w tego typu przedsięwzięcia historia polskiej nauki powojennej badań rozwoju jest trochę historii niewykorzystanych szans pojawiały się od czasu do czasu bardzo ciekawe rozwiązania, które oczywiście na miarę naszych możliwości były jak i wspierane przez państwo, ale tak ułamkowych procentów jest też oczywiście nie dawał tu żadnych szans na nasz sukces tak się stało z niebieską to elektronika z niebieskim laserem można jeszcze parę, ale innych przykładów jest z tego książka poświęcona niedawno się ukazać na rynku już Intrastat, a on właśnie w Izraelu, gdzie m. in. element niesubordynacji wartymi izraelskiej jest wskazywany jako źródło kreatywności przedsiębiorczości nie wszyscy przez wojsko przechodzą tam się nauczyli być nieposłuszny być kreatywnymi w związku z tym mogą mi się potem o tym, że także oczywiście trzeba korzystać z dobrych lat natomiast nie znaczy, że w naszych realiach o naszym nazywanie naszych realiach u nas jest skoro już nicponia lokat, ale jest jest problem właśnie dostępności tych środków oczywiście narodowe centrum badań rozwoju jest elementem bardzo aktywnym nad na tym na tym polu, aczkolwiek tak jak mówiłem w moim przekonaniu zbyt rozproszonym sposobie dystrybucji tych, że środków przypomnę, że miałem przyjemność stworzyć centrum przed laty i ono powstało dla realizacji duży projekt badawczy zwany programem strategicznym dopiero potem w wyniku kolejnej nowelizacji nastąpiła zmiana ustawy o centrum im nastąpiło rozproszenie już dzisiaj w znaczący element stary dobry zasady, żeby dać je tak, ale mało, ale jak największej, ale nie beneficjent no no niestety, ale drugą rzeczą, której cel wspomnieć, że więź występować oczywiście o zdiagnozować system to sprawa jednak zamożności polskiego społeczeństwa, dlatego że wszystkie systemy, w których dobrze funkcjonuje rozwinę uchwał o stan państwa, a ów istotną rolę odgrywają aniołowie biznesu odgrywają fundusze venture capita i wiele innych czynników, które uczestniczą w tym procesie, które mają swoje miejsce w procesie finansowania badań, które mają różne poziomy ryzyka, które są akceptowane i które uzupełniają wsparcie państwa 3 czy udział firm dużych przedsiębiorstw w tym całym tym całym procesie ten segment w Polsce póki co bardzo szczątkowe sposób to choroba profesor wywołał zamożność społeczeństwa to jeszcze 1 wątek panowie na koniec cel taki cytat socjologa dr Jana Sowę, który mówi tak innowacje pojawiają się tylko wtedy, gdy praca jest droga, bo trzeba gdzieś mieć zysk, dopóki w Polsce mamy tanią siłę roboczą przedsiębiorcy nie opłaca się inwestować w poszukiwanie innowacji Polska gospodarka nigdy nie była innowacyjnej dalej mnie Jan Sowa przytacza stare, ale dobry przykład jak Szlachta produkowała w porze na eksport i kiedy inni mieli coraz większą wydajność cie z hektara czy, w czym się tam mierzyło w dawnych czasach Need to my ciągle masowo, bo chłop tania siła robocza chłop pańszczyźniany był dostępny ziemi było dużo najwyżej chłopom się właśnie pańszczyznę dołożyło miasto innowacji nie poszukiwano i teraz trochę jest podobnie, a woźne może znaczy rozbijemy się, że zima wszystko trzeba być optymistą to znaczy po pierwsze mamy naprawdę bardzo zdolnych oraz Lubicz inne przykłady przytoczone na początku naszej rozmowy pokazują tylko, że rzeczywiście są kreatywni, że to, że radnym, że wiele rzeczy powstaje ciekawych nowych rynkach to problem taki, aby umieć zagospodarować, żeby nie zajmować wszystkim tym zajmować tymi rzeczami rzeczywiście potrafimy niszową to osiągnąć sukces globalny bycie nie ma sukcesów lokalnych jeśli trzeba być po prostu najlepszych pamiętam kiedyś przed laty mając zaszczyt i taniej dziś na lotnisku wicepremiera Turcji pamiętamy z wielką radością mówią, że w tym trzeba się to oni będą robić to ulotkę tam gdzieś na końcu tego samolotu, bo to Turcja weszła w ten obiekt na Europejskiego przemysłu lotniczego i nie będą to robili im musimy zacząć bardzo pragmatycznie myśleć nie możemy zajmować wszystkim powinniśmy robić to co potrafi najlepiej i w czym będziemy potrafili konkurować dziś, a czy już wiemy panie Emilu, w czym jesteśmy najlepsi będziemy mogli konkurować to dopiero szuka czy i oczywiście nie mnie nie mniej odkładać to pytanie mogę tylko mogę tylko wskazać, jakie są obszary wyznaczone chociażby na poziomie krajowym w ramach inteligentnych specjalizacji natomiast ja jednak wróciłem do tego pytania, które zadałem wcześniej w naszej rozmowie znaczy to czy tak naprawdę polscy naukowcy polscy przedsiębiorcy są w stanie sami sobie odpowiedzieć na pytanie na czym chcą opierać swój dalszy los, dlatego że tak jak słusznie pan profesor zauważył możemy z 1 strony utrzymywać pewnego rodzaju status quo odnosi z tego pewne krótkoterminowe korzyści, czyli będąca ojczystej kulturze imitacji naśladownictwa ono jakiś nieznacznych zmian, ale zapewne opartych na tych innowacjach procesowych natomiast kluczowe będzie to, abyśmy niezależnie od tego jakie powstają plany rozwoju, żeby każdy reprezentujące daną dyscyplinę czy dziedzinach faktycznie realizował te projekty, w których to nie tylko czuje się najmocniejsza, ale ma odpowiedni ku temu potencjał zasoby i środki ich na zakończeniach tak, bo musi widział elementy zbieżne chciałbym powiedzieć, że polecam każdemu z państwa prześledzenie historii tych polskich produktów Marek to są to są historie nie sprzed nastu lat z ostatnich lat, które nie mogły wejść na rynek Polski z racji tego, że po prostu rynek nie był gotowy już do pewnego rodzaju innowacje odniosły sukces za granicą, a teraz do Polski wracają do możemy mówić o o projekcie, który był realizowany przez naukowców z medicalgorithmics o absolwentach krakowskich uczelni, którzy technologii beaconów sukcesem rozwijali w stanach przykładów różne natomiast kluczowe jest, aby niezależnie od tych pojedynczych projektów w tych konkretnych obszarach skupiać się zachowywać się też racjonalnie dokładnych przykładem nieraz naszych zachowań wstyd wstyd wstyd wszędzie wokół grafenu, gdzie nagle nagle możemy usłyszeć, że łatwo nam Rosjanie, mimo że dziś Rosjanie otrzymają nagrody Nobla, że to oni nam demograf i wykłady i wykradli także w tajdze innym oby Rosjanin, owszem, ale pracując od wielu wielu lat tam już halę, ale wierzymy, że na nas pozbawili go grafenu będzie oczywiście nijak się nie damy rozpraszane te badania tak odwiedzimy panie profesorze, że Niemek grafen żeśmy wynaleźli wymyślili, ale my Polacy wymyślili metodę produkcji przemysłowej grafenu co obniżyło znacznie koszty jego pozyskiwanie tak brzmi tak ani w jak ci dobrze, ale no na nich już tak zostanie optymistycznie co oczywiście jest tylko półprawda także inni też robią tak tylko 1 z niewielu i Loacha jest to 1 z wielu wersji powtarzanych również również w mediach robią inni to nie gorzej od nas inne oczywiście dobrze, że uczestniczymy w tym w tym procesie dobrze że, że mamy pomysły na to jak ja go wykorzystać byłoby dobrze, gdybyśmy się skupili na 12 aplikacji są ogromne ilości potencjalnych komplikacji i tam skupisko ich wysiłek a gdzie jesteśmy najlepsi osiągnęli sukces w tym zakresie, a niekoniecznie pozostali gmina na tym etapie powtarzanie przez wiele wiele lat jesteśmy, jaki prof. gen. Bogusław Smólski były rektor wojskowej Akademii technicznej Kamil Melcer narodowe centrum badań rozwoju bardzo w USA te bardzo późny wieczorną Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA