REKLAMA

Kto domagał się zwrotu Zaolzia? Pytamy prof. Piotra Majewskiego

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2015-09-21 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
47:16 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z Radia TOK FM we wrześniu 1938 roku pisarz Józef Mackiewicz czy jest w czeskim Cieszynie pije herbatę w kawiarni wokół pełno Niemców głośny rubaszny rozprawiają napisze później wyciągają hitlerowską ręce na powitanie kelner dowiedziawszy się, że z Polski kładzie na stoliku dzisiejszy numer czasu ostatnie artykuły prasy polskiej domagający się zwrotu Zaolzia nie są konfiskowane właśnie trwa polityczna gra od 1280 km ² plan siłowego rozwiązania są gotowe od 4 lat, Rozwiń » ale tym razem symbolem krwi przelanej za Olzą będzie tylko 1 człowiek 32 letni Witold erę gier zaskoczony przez czechosłowackich patrol wszystko rozstrzygnie korzystna koniunktura międzynarodowa korzystna jak dla kogo Adolf Hitler po anschlussie Austrii swój wzrok kieruje w kierunku Sudetów mobilizuje 3 milionową mniejszość niemiecką Brytyjczycy Francuzi naciskają na czechosłowackiej rząd, by ten uległ nazistom Polska wizji okazji, jaką rzadko, więc kiedy Pragę chcą od Warszawy uzyskać choćby życzliwą neutralność to próżne nadzieje żadnych jasnych deklaracji nie podają Polski rząd zachęcony przez trzecią rzeszą, a jednocześnie obawiający się, że wreszcie Polski bierności rzesza i Zaolzie zajmie przystępuje do działania, zanim nasz Mackiewicz będzie do cieszyńskiej kawiarni usłyszymy baby z drogą, która odezwie się głośno to już postanowiono, że tu będzie Polska Kazimierz PAP ambasador RP w Czechosłowacji już wysłał notę dyplomatyczną rząd Polski oczekuje postanowienia rządu czechosłowackiego w przedmiocie terytoriów zamieszkanych przez ludność polską niezwłocznego i analogicznego do tego, który podjął w kwestii niemieckiej jest 21 września 1938 roku, a czasem jest już prof. Piotr Majewski Uniwersytet warszawski muzeum drugiej wojny światowej dobry wieczór panie profesorze również pani do wyczerpania 100 dwudziestym trzecie mówić będziemy o Zaolziu oczywiście rocznica nie jest wydarzenia następującego jak żeśmy odzyskiwali Zaolzie albo jak żeśmy odbierali za 8 w zależności od tego jak punkt widzenia od punktu siedzenia wygląda, gdy 21 września 1938 roku to nie tylko ta nota dyplomatyczna skierowana przez stronę polską strony czechosłowackiej, ale także zgoda rządu czechosłowackiego na warunki postawione przez Adolfa Hitlera, która skończyła się masowymi protestami w Pradze upadkiem rządu powołaniem kolejnego, który miał jeszcze przez kilka dni negocjować ostatecznie doprowadzić do takiego samego rezultatu no właśnie to jest do takiej często zapomniane moment w historii Czechosłowacji ma on nie pozostał przyćmione przez konferencję monachijską Tusk tymczasem Włosi zupełnie niesłusznie, ponieważ ten pierwszy zasadniczy pierwsza zasadnicza decyzja, kiedy rząd czechosłowacki zgodził się z żądaniami odstąpienia od zamieszkiwanego przez Niemców ogranicza to właśnie jest Nosan 21 września przy czym wcześniej miała miejsce w zupełnie dramatyczna sytuacja, że do prezydenta Benesza przyszli ambasadorowie Francji Wielkiej Brytanii wzrostową oznajmił, że jeżeli rząd czechosłowacki nie zaakceptuje nowy tor to dokument nazwał Anglo francuskim plany ma tak naprawdę było ultimatum to o nim w Czechosłowacji i państwa Czechosłowacji nie pomogą Francuz płakał przed tym, bo miał pełną świadomość, że jego kraj łamie postanowienia traktatowe zdradza swojego dnia ma sojusznika Czechosłowacji tymczasem zarządziło mobilizację wojska, a więc nie Czechosłowacja zarządziło mobilizację dopiero 2 dni później jeśli mowa o mobilizacji powszechnie w powszechnej 2003 . z dnia 23 września wieczorem, kiedy nastąpił taki dosyć niespodziewany zwrot sytuacji mianowicie premier Wielkiej Brytanii, który po raz drugi pojechał do Niemiec, żeby spotkać z Adolfem Hitlerem został zaskoczony nowymi żądaniami dotyczącymi zresztą m. in. Polski ze strony rządu groźną wojenną groźną wojenną i żądania, że Polska Węgry mają otrzymać 3 analogiczne na ustępstwa jak jaśniejący na środę premier Cameron, który absolutnie nie znał sytuacji środkowoeuropejskiej, ale wiedział, że w biznesie właśnie postępuje doradził Czechosłowacji, żeby jednak się mobilizowała rajców takich krótki moment z kilkudniowej euforii, kiedy wydawało się, że jednak z przodu z powodu Czechosłowacji państwa zachodnie przystąpią do wojny z trzecią rzeszą bądź też, że Hitler się przestraszy wycofano ją skończyło się da się jak się skończyło 22 września z Pragi wychodzi list w kierunku Warszawy to prezydent Banaś pisze do prezydenta Ignacego Mościckiego pisze tak zwraca się do waszej Ekscelencji z propozycją ustanowienia przyjaznych stosunków oraz nowej współpracy między polską Czechosłowacją proponuje, więc waszej Ekscelencji w imieniu państwa czechosłowackiego szczere i przyjazna omówienie uregulowanie naszych sporów w sprawach dotyczących ludności Polski w Czechosłowacji chciałbym rozwiązać to zagadnienie na podstawie przyjęcia rektyfikacji granice co miał namyśli prezydent Benesz no oczywiście ustępstwa na rzecz Polski to znaczy, że to miało być działanie, które wyłączałoby Polskę z tej właściwie de facto już istniejącej, aczkolwiek nie nie na papierze koalicjant czechosłowacki rozbiorowe rozbiorowe i takie najbardziej to jest to jest właściwe słowo ujęła to później koalicja wzięła udział w rozbiorze Czechosłowacji Banaś był mu nad człowiekiem powiedziałbym niespecjalnie przychylnie nastawione do Polski to znaczy w ogóle jest odrębna historia jego relacji z szefem naszej dyplomacji ministrem Józefem Baniakiem i w ogóle wyobrażasz nie był przyjaźnie nastawiony nie znosili szorować po prostu boi i co więcej nowo Beck uważał państwo czechosłowacki za sezonowe, a Beneš miał też różne zastrzeżenia były z państwa polskiego, ale dla nas był w tym momencie pod ogromną presją również ze strony swoich generałów, którzy mówili właściwie wprost, że jeżeli nie uda się zabezpieczyć granicy z polską Czechosłowacja miała granice z polską liczącą się dobrze sobie przypominam, choć 500 km to właściwie jakakolwiek obrona przeciwko Niemcom i ewentualnie pomagającymi Węgrom nie będzie miała żadnych szans powodzenia z z naszego punktu widzenia dość, że te wszystkie spory o Zaolzie miały charakter na gruncie rzeczy marginalne to znaczy w Polsce nigdy nie formułowano planów zajęcia czegoś więcej na szkła wielkiej ofensywy, która obecnie podporządkowała Polsce Słowację albo coś zwojuje mieszamy to co nam się słuszną należy zresztą potem tych rozliczeniach terytorialnych i nieść jakieś kawałki ziemi Czechosłowacji oddano to znaczy taki nie znaczy też zabrano więcej, bo jednak, bo jednak na Słowacji zabrano ziemię Czarnecką i dokonano rektyfikacji granic miast na na Orawie Spiszu, ale dno zasadniczo ten zakres polskich żądań dotyczyło Zaolzia jak to wyliczył mój kolega to było zaledwie 7 % powierzchni Czechosłowacji, ale z perspektywy czechosłowackiej to warto bardzo wyraźnie zaznaczyć to wyglądało inaczej oni wiedzieli naprawdę jak daleko Polacy pójdą co zrobiono i np. jak blisko one współpracować z dnia z Niemcami, a generałowie oczywiście jakoś w zależności od tej sytuacji strategicznej musieli modyfikować plany dziwna w sytuacji, gdyby przeciwko Czechosłowacji były Niemcy Polska i Węgry to ta obrona nie miałaby żadnej szansy, bo jedynym państwem graniczącą z Czechosłowacją, które pozostawało sojusznikiem i z którego strona nie groziło żadne ryzyko była Rumunia daleko granicząca z Czechosłowacją aż na Rusi, a podkarpackich czy Polacy Polska dyplomacja liczyła na to, że roszczenia terytorialne Polski zostaną uwzględnione w tych rozmowach, które toczyli Brytyjczycy Francuzi miejsce Hitlerem w ja bym powiedział może także Polacy niszczyli ich dać się zdystansować się, że to było taką generalną linią polskiej polityki zagranicznej w całym tym okresie właściwie można powiedzieć że, że po po 3002. roku, kiedy ojciec na czele resortu spra w zagranicznych stanął Józef Beck znaczy, żeby nie wyegzekwować dla Polaków Czechosłowacji taki sam status czy takie same uprawnienia, jakie przyznano w najsilniejszej innej najsilniejsze większość z nich czyli, czyli Niemcom w związku z tym dno po pierwsze w pewnym momencie doszło jednak do koordynacji polskiej polityki mniejszościowej, ale w odniesieniu do Czechosłowacji, czyli właściwie tych działań polskiej mniejszości z mniejszością niemiecką po drugie, ta działalność polskiej mniejszości była jednak koordynowana przez Warszawę również w porozumieniu z Niemcami są są w polskich dokumentach zachowane np. z polskich przejrzała archiwa zachowane dokumenty w PE, która do polskiego poselstwa w Pradze dostarczał Oskar Herman van 1 z przywódców partii Niemców sudeckich późniejszy zbrodniarz wojenny prawda, więc wielu z nas zachęcali do takiego działania rozumie już szukali koalicjanta w przestępstwie międzynarodowym jedno tak to znaczy w przestępstwie to zależy jak na to jak na to spojrzymy prawda czy 3 uznamy, że tak jak dzisiaj się uznaje, że państwo nie mają prawa toczy się między sobą wojen jeśli podpisywał jakiś traktat czy też przyznajemy im już są 2 albo uczyli, czyli prawo prawo prowadzenia w 21 Niemcy, że Niemcy oczywiście miały za swojego punktu widzenia absolutnie wolną rękę wobec wobec Czechosłowacji nie czuły się nie czuje się niczym związana z Polska wypowiedziała też to co prawda traktat z dwudziestego dodał, że fragment fragment traktatu do otaczającej nas wozić właśnie wzajemne wzajemnej ochrony mniejszości jest to jakieś kroki kroki w tym kierunku w tym kierunku uczyniła, ale zaszła w źródłach niemieckich jest taki bardzo ciekawy dokument, który pokazuje, że Włosi Niemcy liczyli się bardzo poważnie z udziałem Polski w tej wojnie z nie tylko zachęcali, ale dali swoim jednostkom bardzo precyzyjną dyrektywa, aby za wszelką cenę unikać na jakichkolwiek sporów z Polakami niż, gdyby doszło do do wojny to nie Niemcy mieli wręcz z no kurtuazyjnie ustępować Polakom oczywiście na ściśle sprecyzowane w obszarze, gdyby Polacy próbowali poza ten obszar w jaki sposób się przedostać się wyróżnia nowy bolid oczywiście od działania zmierzały w kierunku Monachium tam dyktat monachijski rozstrzygnie losy studentów, ale znajdzie się tam też taka nutka szefowie rządów 4 mocarstw oświadczają, że jeżeli zagadnienie mniejszości polskiej węgierskiej w Czechosłowacji nie zostanie uregulowane w ciągu 3 miesięcy w drodze porozumienia pomiędzy zainteresowanymi rządami stanowić będzie ono przedmiot następnej konferencji szefów rządów 4 mocarstw i Józef Beck się wściekł notach no bo Monachium, czego uczy go czasem się nie zauważa nasz głos z tej perspektywy czeskiej w Monachium Bogusz Sierociuk klęską polskiej z punktu widzenia Becka, który zawsze nie zagraża las o zdanie nie zaproszono nas tak, czyli to po pierwsze, była to kre w tryskała prestiżowa uznać, że Polska została potraktowana jako państwo drugiej kategorii to zresztą Niemcy dali do zrozumienia i Polakom i oczywiście, że w pierwszej kolejności też Czechom także oni są też o tym, przedmiotem negocjacji wielkich mocarst w, a nie podmiotem wielkiej polityki small po drugie to taki scenariusz zapowiadało zlikwidowanie tych jak to wtedy mówiono o polskich pretensji polskich roszczeń zaspokojona niemieckie polskimi węgierskimi przestano się zajmować tak i oczywiście i oczywiście z punktu widzenia Józefa Becka i jego polityki no to mogło oznaczać bardzo spektakularną klapę dachu, ponieważ były na rzecz odzyskania Zaolzia czy uzyskania tak dużo jak się da powiedzmy Polska dyplomacja działała już od jakiegoś czasu, a tymczasem mogą się okazać, że to absolutnie nic nie dane po trzecie istniała taka groźba, która wisiała też nad polską, którą jakoś tam wyczuwalna to znaczy że, że na realizował się taki czarny scenariusz koncertu wielkich mocarst w ruch będzie rozsądzać aut wg własnego uznania granicy w euro oraz aktach uregulować narzucał swoją volvo to no to Józef Beck gratulujemy znamy te słowa, które powiedział i widzi pan mówił do swojego sekretarza jak z nami znowu postąpili załatwili między sobą sprawy niemieckie o naszych postanowili poza naszymi plecami bez naszego udziału żadnych 3 miesięcy nie będziemy czekali właśnie rozmawiałem ze śmigłem wysłany Czechom ultimatum posturze z tym, że to znowu jest pewna kropkę nad i opolska jednak już wcześniej przygotowywała się do dnia działania oraz o charakterze militarnym w 3004 . roku od 3001 . roku w dyplomacji obowiązywała zasada, że z Czechosłowacją dobrych stosunków nie będzie dopóki sprawa Zaolzia nie zostanie uregulowana to było trochę to było wtedy trochę owiec ma taki atak na tu była taka trochę wrogość jednak złagodzona przez różne konwenanse dyplomatyczna ją się wy czuwało, ale nam Polska dyplomacja nie traktowała wtedy Czechosłowacji jeszcze jako państwa jednoznacznie drugiego to się zmieniło tak naprawdę dnia po roku 3004 . kiedy z 1 strony Polska dokonałam zupełnie niezrozumiałego z punktu widzenia Czechów zwrotu, zawierając pakt nieagresji z Niemcami 30 stycznia, ale i, który do paktu o nieagresji czucia układ o nieagresji był podejrzewany o posiadanie dodatkowego tajnego załącznika, który miałby dało m. in. przewidywać współpraca przeciwko pomysłom Czechosłowacji wolność były prezydent Benesz w liście skierowanym do Ignacego Mościckiego zapewnia, że Czechosłowacji absolutnie nigdy nie zawarła żadnego układu, który byłby wymierzony w Polskiej w jej interesy no z tym, że spod polskiego punktu widzenia to znowu nie wyglądało aż tak różowo, dlatego że od 3005 . roku Czechosłowacja była z kolei sojusznikiem związku Radzieckiego i z termo układzie sojuszniczym ze związkiem Radzieckim znalazł się wprawdzie taki zapis, że związek radziecki nie może przyjść z pomocą Czechosłowacji inaczej niż wtedy, gdy przedtem tej pomocy udzieliła, aby Czechosłowacji Francja to Czechosłowacji również z różnych przyczyn wewnętrznych, który teraz nie ma sensu tej już wspominać zabezpieczało przed taką groźbą, że związek radziecki arbitralnie wybierze moment, kiedy przejściach Słowacji sprowadzono chociażby, kiedy wybuchną tam jakiś zamieszki prawda nie wiem to robi to rewolucja nieudana rewolucja, ale tak naprawdę ten zapis miał w jakimś stopniu tłumaczyć Czechosłowację czechosłowackich polityków wobec Polaków udowodni, że oni, że ten układ nie jest wymierzone przeciwko Polsce, ale z polskiego punktu widzenia on jednak miał taki taką też istniała taka groźba, że mąż może przeciwko Polsce obrócić na jej Józefa Becka i polskich polityków bardzo to niepokoiło również roku trzydziestym ósmy a kiedy już po kryzysie rozwijał i właśnie 1 z przyczyn, dla których jednak się nie dogadano z Banasiem w sprawie polubownego załatwienia sporów terytorialnych było przekonanie, że Czesi grają podwójną grę, że jednocześnie wysłali ten list naczep w grze Banaś wysłał list do wiadomości takiego dna z prośbą o taką właśnie prawda osobną ścieżkę dla polubownej dla dla polskich roszczeń, a z drugiej strony, że w tym czasie czechosłowaccy dyplomaci opuścili związek radziecki, żeby Polaków postraszył właśnie w kwestiach przejścia wojsk radzieckich przez terytorium Polski, żeby nieść pomoc w Czechosłowacji rzecz jasna no i to zresztą bardzo dziwna w tym trzydziestym ósmy roku ponieważ, ponieważ z 1 strony możliwości ofensywna armii czerwonej były na bardzo ograniczona, żeby nie powiedzieć, iż minimalne, bo korpus oficerski radzieckich sił zbrojnych, bo wtedy na obóz w jest absolutnie zdziesiątkowany czystkami dnia, a z drugiej strony trwałe jednak pewne ruchy wojsk radzieckich, które co zresztą niepokoiło nie tylko Polaków oręż władcy kraje bałtyckie, że ich ciężar dnia właściwie nie było tylko w tych południowych mokra w tym południowym okręgu wojskowym wpływ posłów kijowskim również na północy, więc na tak historycy spekulują właściwie znaczy, że nie wejdą różnie, ale że wejdą, gdzie indziej to znaczy, że w ogóle nie pójdą do ruchu z własnością przy okazji jakiegoś Międzynarodowego kryzysu wojny to oni zajmą się od państwa bałtyckie albo uderzą na Polskę pod protestem pomysł na północ może idą na Prusy wschodnie, ale ma pani oczywiście rację, że dno każdy sobie zdawał sprawę z tego, iż po drodze do Czechosłowacji armia czerwona będzie musiała albo przejść przez terytorium Polski albo runął mit przyziemny jeśli chodzi o Rumunii sytuacja była złożona z dnia zajmowała taką pozycję zmian można powiedzieć, iż zarówno przez pewien czas przez pewien czas zgodziła się nawet na taką ewentualność jak rosną przelot samolotów Radzieckiego Czechosłowacji na terytorium rumuńskim później do dnia wykluczała taka ewentualność wchodziła w grę, ale dość droga lądowa przez Rumunię była bardzo byłaby dla armii czerwonej bardzo trudna to, bo to było geograficznie mniej dogodna jednak niż przemarsz przez Małopolskę wschodnią, a przemarszu Małopolskę wschodnią oznacza, że musiał wojna z polską, bo Polska na coś takiego zupełnie zresztą słusznie należy zgodzić się godzi się nie mogło złoto bardzo zachowują skomplikowane jako całość jako jako pewna układanka stosunków stosunków międzynarodowych, bo z 1 strony Polska obawiała się w Czechosłowacji jako potencjalnego właśnie potencjalnego realnego sojusznika w związku Radzieckiego z taką opcją, że do tego sojusznika związek radziecki pomaszeruje przez polskie terytorium drugiej strony Czechosłowacja obawiała się na współdziałania zupełnie realnego polsko-niemieckiego jeszcze możliwość tajnego tajnego protokołu do do dna paktu o nieagresji wysyłamy ultimatum, ale i tak popsuliśmy Brytyjczykom Francuzom radość z odzyskanego mówi oczywiście ironicznie pokojów Europie nie jest literatury chemii lekarskiej znane są określenia Rzeczypospolitej jako ludzie idący nieomal na smyczy Berlina porównania do szukali w SM połów ambasador Wielkiej Brytanii w rozmowie z dyrektorem gabinetu Józefa Becka mówił tak, gdy cały świat cieszy się zażegnania wojny wystąpienie Polski wywoła jak najgorsze wrażenie w całym świecie opinia angielska będzie uważała Polskę za wroga pokoju nr 1 na złą prasę mieliśmy tak zdecydowanie złą wolę też na nie nie sposób jednak powstrzymać się przed taką ostrzeżeniem się ukrywała Żydów, którzy nie Francuzom gigantycznej gigantyczne wręcz hipokryzji tego co co właśnie el Bacha i w ogóle Polaków strasznie raziło ich przed czym się bronić znaczy, że przez to są rzeczy czy stosowania podwójnych standardów innych dla siebie z dla mocarstw, które miały prawo w swoim przekonaniu narzucać każdy nawet najbardziej zerwać kawałek toru 1 państwa oddać drugiemu państwu i inny standard dla państ w trzecich, które traktowano w najlepszym przypadku jako klientów, którym można coś dać coś zaoferować bądź narodowość tak Zbyszka z miesiąca albo coś się potargować tymczasem oczywiście nowy to co zrobiła Polska nie było eleganckie, dlatego że ja bym powiedział, że raz posługują się taką, jaką zna tak znanym powiedzeniem Talleyranda to to niebyła zbrodnia czy też to tu było gorzej niż zbrodnia, bo to był błąd prawda nie oceniałbym tego w kategoriach moralnych, bo one w polityce oczywiście czasem odgrywają rolę, ale czasami z różnych względów się z tych właśnie w kategorii moralnych rezygnujecie abstrahuje się od tych kategorii moralnych norm nie jest to może szczególnie szczególnie budujące, ale tak bywa natomiast moim zdaniem wtedy polityka Józefa Becka znalazła się na bardzo niebezpiecznym zakręcie, bo gniazd celem Becka celem w ogóle polskiej polityki zagranicznej czy też szerzej o VAT nadrzędną zasadą polskiej racji stanu było uniknięcie zależności od Niemiec i zbudowanie poprawnych i korzystnych dla Polski relacji z państwami zachodnimi przede wszystkim z wielką Brytanią, bo brak doskonale rozumiał, że Francja została osłabiona w efekcie strat poniesionych podczas pierwszej wojny światowej ekologia nie mówiąc idzie na pasku Wielkiej Brytanii rozumiał zatem, że Ziobro dał zapewni bezpieczeństwo Polsce, że partnerem do rozmów oraz wielka mnożnik 3 potrzeba no zbliży się z wielką Brytanią i zawrzeć z nią są już, że tylko Sojusz z tym z ówczesnym supermocarstwem jeśli tak można powiedzieć, że nie kategoriami jest wstanie Polskę i zabezpieczyć przed niebezpieczeństwem czy to Radzieckim czy to ma wtedy, gdy moc od października 3008 . roku coraz bardziej realnym niemieckim tymczasem to co się stało wokół Śląska cieszyńskiego wokół Czechosłowacji groziło bardzo spektakularnym fiaskiem tej polityki, bo rzeczywiście wielka Brytania mogła się i brytyjska opinia publiczna i ryzyk prawnych mogły się obrazić im uznać, że Polska wraz z agresorem też jest agresorem i że nowości jest sojusznikiem Hitlera i 8 jedno, że trzeba bardzo wyraźnie podkreślić to wprawdzie nie jest do kosza oczywiście Brzozie panie profesorze największym sojusznikiem Hitlera w tamtych lat w tamtym czasie była wielka Brytania Francja nowe dno największego zła były Węgry i Włochy tak największymi natomiast natomiast oczywiście no oba te mocarstwa zachodnie odegrały odegrały rolę w można wejść pożytecznych idiotów tak dając do Rostowa Hitlera już, że na tacy więcej niż musiał chwilę w 38 roku i niszczony był gotowy do wojska nie właśnie przeciwnie on chciał wojny ona on i nawet później nawet mówił, że rząd bardzo żałuję, że do wojny nie doszło już 38 roku wtedy, gdy się wiele rzeczy inaczej potoczył natomiast natomiast jedno musiałby coś co to zapłacić tak nie wiadomo, jakby się ta wojna potoczyła nie wiadomo nie wiadomo, jakie straty ponieśliby Niemcy tymczasem dostał więcej niż mu się spodziewać na talerzu i można powiedzieć prawie za darmo natomiast natomiast jedno, że trzeba podkreślić bardzo wyraźnie brak w swoich wspomnieniach w swoim ostatnim raporcie zaznacza nie ma na ten temat i innych dokumentów poza relacją jeszcze raz ambasadora PAP tego że, gdyby Czechosłowacja się chciała obronić to nigdy nie dopuściłby do tego, aby Polska znalazła się w tym samym obozie co dnia co Niemcy Pape twierdził nawet, że miał tajną instrukcję, by każdy na wypadek, gdyby wybuchła w wojnach Czechosłowacką niemiecka, aby kredytować się wprost przy prezydencie Banasia jako przedstawiciel państwa sojuszniczego można w to uwierzyć można temu nie wierzyć, ale powiedział tak, jakkolwiek było co znaczy czy istniała tajna instrukcja żona nie istniała w moim przekonaniu Berg nie chciał być sojusznikiem, a trzeciej rzeszy, bo było to absurdalne z punktu widzenia polskiej polityki to by przekreślało wszystkie ich wysiłki jego własnej przeto marszałka Piłsudskiego, które zmierzały do utrzymania tego podmiotowego statusu Polski w regionie i niezależnej polityki w Jerez, więc myślę że, więc myślę, że na pewno nie było intencją Bk dać się wciągnąć w niemiecką Pawliczek w nas aż na Czechosłowację tyle tylko, że tak się mogło niestety stać wbrew jego woli i tutaj to ryzyko moim zdaniem istniał dlatego uważam, że całą tą na rozgrywkę cieszyńską 3 czy Czechosłowacką Bk za błąd panie profesorze powiedział pan o mało eleganckim zachowaniu polskich trzydziestym ósmy roku to niechlubna karta naszej historii ale, żeby oddać się też nam trochę sprawiedliwości to cofnijmy się 18 lat, bo wtedy nie prezydent, a minister czeskiej dyplomacji ten sam Benesz wykorzystał naszą trudną sytuację, kiedy gen. Tuchaczewski szedł do Warszawy załatwił sprawy Zaolzia w MOSiR boisz się cofnąć nawet jeszcze troszkę dalej do stycznia 1919 roku, kiedy wojska czechosłowackie dokonały inwazji tych terenów Śląska cieszyńskiego, która przedtem zostały przyznane Polsce przez taki można powiedzieć lokalne przysmaki przez takie lokalne porozumienie polsko-czeskie w właśnie nam na Śląsku Praga nie zaakceptowała tego tego porozumienia z linii rozgraniczenia ona była korzystna dla Polski i w styczniu 1919 roku wojska czechosłowackie zaatakowały Polaków, dochodząc aż aż podskoczył wkroczyli wykraczając poza linię późniejszą do Marka c jedno na ich później został odparty, a później cała ta konfliktowa nieprzyjemna sprawa, bo przecież toczyły ze sobą walkę państwa sojusznicze będąca beneficjentami dnia rozpadu monarchii Habsburgów później beneficjentami traktatu wersalskiego no, więc zarządcom sprawę cała ta sprawa już nie była dyskutowana przez przez dyplomatów poszukiwano jakiegoś rozwiązania kompromisowego strasznie to irytowało Brytyjczyków Lloyd George wychodziło z z negocjacji szans, trzaskając drzwiami wiąże nie wie w ogóle, gdzie jest cieszy, że w ogóle go to nie interesuje i wrzeszczał w miejscowości z głowy mają ostatecznie rzeczywiście tak jak pani powiedziała udało się zawrzeć porozumienie dopiero pod wpływem bardzo nieprzyjemnych do Polski okoliczności jak zmiany, jakim była wojna bolszewicka zbliżanie się w armii czerwonej do Warszawy, kiedy Oshee Polska była w sytuacji bez nas wejścia nowo dnia traci siły na front wschodni tak, a poza tym Czechosłowacja była jedynym państwem, przez które mógł przebiegać w miarę nie taki niezakłócony sposób tranzyt materiałów wojen na żużlu Czechosłowacja zamknęła ten tą swoją granicę przede wszystkim tezę tę arterię komunikacyjną przez bramę Morawską prowadzącą na Śląsku to Polska zostałaby odcięta, bo Stars strajkowali drukarze w wolnym mieście, bo Niemcy zamknęły swoją niedolą, dlaczego triumfowali oczywiście go tutaj też mało trzeba dodać 2 rzeczy po pierwsze, tak Czechosłowacja nie była ważna na pewno jako starała się wygrać tę sytuację na swoją korzyść i tak mało przedstawiała to Polsce, że nie ma wpływu na sytuację, bo strajkują kolejarze nie chcą przepuszczać ładunków do walczącej się Polska z drugiej strony było w tym jednak trochę prawdy o Czechosłowacja 1920 roku, o czym też rzadko się rzadko się mówi znalazła się sama niemalże na krawędzi rewolucji bolszewickiej doszło w tym roku do rozłamu w partii z dnia socjaldemokratycznej pojawiła się w bardzo silna w obrębie tej partii rewolta lewica rewolucyjna, która nowość robiła wszystko, aby po pierwsze, zamanifestować swoją obecnością po drugie, może oczywiście działać na korzyść na tej armii czerwonej ochry wierzyła, że niesie sprawiedliwość prawda i równe zespoły czy równość społeczna i tam wiele różnych innych, że to są oczywiście była sterowana była sterowana z Moskwy także także o tym trzeba pamiętać, a druga okoliczność, którą ktoś ma wziąć pod uwagę, analizując ten spór polsko czechosłowackiej oczywiście to nie nie zmniejsza w jedno czechosłowacki odpowiedzialności za wybuch konfliktu zbrojnego 1919 roku, ale do wybuchu tej wojny doszło wtedy, kiedy Polska zapowiedziała przeprowadzenie wyborów do Sejmu i ustawodawczego również na terytorium Śląsk Śląska cieszyńskiego na jej korzyść z punktu widzenia prawa Międzynarodowego to może nie byłoby rozstrzygającym wydarzeniem, ale miałoby walor precedensu cieszy się obawiali, że później, powołując się na fakt przeprowadzenia tam wyborów Polska będzie całe to terytorium uważała już definitywnie za swoje skutki stąd ta gwałtowna reakcja zresztą na zupełnie zupełnie w moim przekonaniu mąż niemądra z punktu widzenia czechosłowackiej racji stanu bo, bo go doprowadziła do konfliktu takiego, który trwał przez tory z całych drugiej RP, a dokładnie do upokorzenia Polaków, bo Polacy nie nie tyle nawet u poczuli się poczuli jakąś wielką stratę z rozkładanie wielkiej gry to niewielki dom, ale poczuli się boleśnie zaatakowani od to już wolę się na no właśnie i to już tutaj w grę wchodziły te wszystkie psychologiczna konsekwencja jest trudne pytanie panie profesorze czy ich był Chin jest Śląsk Cieszyński, bo tak krótko patrząc pokrótce patrząc na historię oderwaną od Polski 16 wieku stało się lennem Czech od 15002006. wchodzi w skład monarchii Habsburgów inny Polski ruch Narodowy rozwija się w latach czterdziestych dziewiętnastego wieku trudno, żeby wcześnie, by 19 wiek to dopiero państwo narodowe dzieł konstytuują LM, ale n p . spis ludności w roku 1910 pokazuje, że Polacy stanowili tam 55 % 1027 %, a Niemcy 18 % i naładować się jak jest trochę inne dane dla całego Śląska, ale nie jestem specjalistą od od średniowiecza, ale wydaje się, że ciągle epoki nowożytnej też nie, ale daj się, że to Śląsk Cieszyński to ona była jednak wcześniej niż 16 wieku zostało zostało utracone podaje za kartą magazynu historycznego, bo ja także typował, że to jednak było już 14 wieku definitywnie znaczy, że Korona czeska przyłączyła przyłączyła w ogóle w czternastym wieku praktycznie cały Śląsk z trawieniem drobnymi wyjątkami, które później została odkupiona przez włodarzy na arcybiskupstwo Rakowski, ale toto nawet nie jest tak istotny sposób z formalnoprawnego punktu widzenia, a Śląsk Cieszyński, czyli tzw. czyli część z Dolnego Śląska austriackiego należała do Korony Świętego Wacława to był od średniowiecza, a ci od wczesnej epoki nowożytnej wszystko jedno, która data data to przyjmiemy to była integralna część Czechów, a historyczne natomiast stosunki etniczna wyglądały w ten sposób, że całej tej prowincji radzą sobie wypisałem przed przyjściem do studia Niemcy stanowili w 1910 roku 44 % ludności Polacy 32 %, a Czesi tylko 24 przyczyną różnica w stosunku do tych liczb, które przedstawiła pani wynikają z tego, że ten Śląsk cały to było terytorium większe niż tylko nie tylko Śląsk Cieszyński jest na Śląsku cieszyńskim Polacy mieli jeszcze ważniejszą jeszcze korzystniejszą pozycję Polacy zamieszkiwali na tym Śląsku cieszyńskim na dodatek jeszcze w sposób zwarty to znaczy na mniej więcej do dołu do rzeczki Ostrowice, czyli za Olzą również sąd stąd samo pojęcie samo pojęcie Zaolzia, a przyczyną, ale i tutaj to z kolei podkreślają czescy historycy polską obecność na akurat tym obszarze tego Zaolzia nasiliła się można tak powiedzieć dopiero w drugiej połowie dziewiętnastego wieku na skutek procesów industrializacji, kiedy powstały tam na bardzo bardzo prężne ośrodki przemysłowe, które zaczęły zastosować okoliczna ludność wiejską nie tylko czeską, ale nowy właściwie tam akurat przede wszystkim polską również trochę trochę właśnie czeską trochę trochę niemiecką i to zmieniło na stosunki etniczne w taki właśnie sposób w jaki jakiej mniej więcej jak, więc wygląda ona około roku 1918 to znaczy jest jak zostały też podzielone przez Polaków Czechów na poziomie lokalnym z czego obie strony zdawały się być zadowolona, dopóki nie ingerował w to ich centrale pra w do stolicy, zwłaszcza Praga w tym stylu w tym momencie natomiast natomiast i to warto podkreślić też z punktu widzenia Czechów no to kompromis sama była już sama zgoda na podział Śląska austriackiego w ten sposób, że przy Polsce zostały te tereny na północny wschód od Olzy np. Bielsko i Banaś właściwie do końca dwudziestolecia międzywojennego miewał z tego powodu połajanki w parlamencie ze strony narodowych Demokratów, którzy reprezentowali taką pryncypialność czeską Czechosłowacką racji stanu w tym akurat zakresie, którzy uwierzą zdradził czeskie interesy narodowe było oddał Polakom Bielsko Skoczów 0 i na te wszystkie tereny, które wchodziły w skład Śląska austriackiego dawnego Śląska austriackiego, a nie pozostały przy Polsce to wróćmy do 3008. roku on wysłany ultimatum ultimatum zostaje przyjęta wkracza wojsko polskie są kwiaty fanfary i oczywiście niezadowolenie tych, którzy mnie nie cieszą się ze zmiany przynależności Państwowej, lecz potem jest nasza Polska polityka wobec tego terenu złości wobec Czechów Słowaków pozbywamy się ich duch dość szybko tak, że ta polityka to polityka była polityką no i przymusu przyziemną też pewnie w jakim stopniu emigracja tych, których już dobrze pamiętam około 20  000 Czechów z obszaru przymusem na łącznie około 30  000 w domach, ale do tutaj bardzo podobnie zresztą stało się na terenach, które przyłączyli Niemcy i Węgrzy i nie bardzo trudno jest rozgraniczyć, jaka część tych migracji miała charakter no w taki takiego ostrego przymusową czy była pod pod bezpośrednim ostry przymus sama, jaka wynikała ze zmieniającej się sytuacji ekonomicznej władz politycznego, bo n p . jeśli ktoś pracował jako czechosłowacki żandarm prawda na tych terenach, gdzie mieszkała większość Niemców czy większość tych zmian w latach mówienia dotąd traci zatrudnienie musiał zabrać swoją rodzinę często prawda w ogóle bezrobocie poszło do góry ze względu na przyłączenie do systemu ekonomicznego Polska wiosna już na wiosnę 3009. roku zaczął spadać, ale najpierw rzeczywiście WD ość znaczy to nie jest na pewno nic dobrego nie nie oznaczało to nic dobrego dla tamtych ludzi jakoś tak czy inaczej życiową zmianę być może życzą katastru katastrofa nawet w wymiarze indywidualnym, ale nie zawsze to zły pomysł ma takie długi czy jakiś taki wypędzenia o jakich myślimy mając w pamięci to co się działo w czasie drugiej wojny światowej, ale z drugiej strony n p . w październiku 3008 . roku zamknięto wszystkie czeskie szkoły biblioteki rozwiązano czas organizacje społeczne kulturalne sportowe majątek przejęło państwo polskie przymusowo spuszczano czeskie nazwiska, aby zadeklarowania polskiej narodowości odmawiano przedłużenia lub wydania koncesji na działalność gospodarczą za używanie języka czeskiego miejscach publicznych karano mandatem wysokości 4 zł to co było to było mało chwalebne przykłady takiej małostkowości i polskiej polityki zmierzającej do upokorzenia Czechów do w zanadrzu upokorzenie sprzed 2 dekad i jedno i nie tylko, dlatego że jakichkolwiek działań nie należy do obrońców polskiej polityki wobec Czechosłowacji w tamtym okresie, ale jednak uczciwość należy wspomnieć o tym, że ta polityka na poziomie lokalnym była nas nacechowana małostkowość również po stronie czechosłowackiej znaczył w UE obie strony prowadziły tam taką politykę jak ktoś nazwał w historiografii czechosłowackiej czeskiej, ale raczej w kontekście niemieckim drobnej walki narodowościowej to znaczy szykowały się, gdzie mogły na poziomie lokalnym to znaczy jeśli dyrekcja kolei np. była w rękach czeskich to zadbano o to, żeby kolejarze posyłali dzieci do czeskich szkół do czeskich przedszkoli, bo inaczej dostawali wypowiedzenia z pracy im później na to tak jakby poszło poszło w drugą stronę stosowano wobec siebie i to zresztą już trwałą pod koniec lat zaczęło się pod koniec monarchii habsburskiej w bardzo nieczyste metody walki narodowościowej zmierzający właśnie do zepchnięcia ludzi przede wszystkim z tych terenów, gdy oni byli napływowi to znaczy nie pozwolenia na NATO się w jaki sposób zakorzenił zaczęli z drugiej strony, aby ZUS sąd działania zmierzały do tego, że przeciągnąć na swoją stronę jak najwięcej dusz w Czechach aż 8 przede wszystkim przestarzałe zmusić do posłania dzieci do tej bądź innej szkoły oba państwa zdawał sobie sprawę, że jedno jest gwarantem istnienia drugiego na koniec panie profesorze cytat z pamiętników prezydenta Benesza łupy niewiarygodne drogi nie biorąc w ogóle pod uwagę w przyszłości działania Polski Becka wywołało w Brazylii tylko sprzeci w i pogarda, ale także przekonanie, że dla przyszłości lepiej jest nim bronić się już w ogóle przed polską przemocą polskie postępowanie myśleliśmy 1 października 3008 . roku z tego rodzaju żeni niezależnie od tego co się wydarzy nie będzie mógł nawet przez minutę uwierzyć, że kwestia ta zostanie przez to rozwiązana i że mogłoby nawet spowodować przyjazne stosunki między obydwoma narodami wszystko to co było czynione przeciwna ze strony 4 mocarstw i Polski nie miał nie tylko żadnej moralnej, ale nawet żadnej pozytywnej politycznej wartości był to zaledwie początek wielkiej katastrofy, w której wszyscy moim ówczesnym mniemaniu wkrótce zapłacą swój oborę za to jak w całym okresie przed nią postępowali długo nie trzeba było czekać podań były to prorocze słowa, ale trzeba też dodać, że sam Banaś to wiemy z innych źródeł nie spodziewał się, że aż tak szybko nastąpi agresję Niemiec agresja nie jest znana Polska spodziewał się, że być może to Anna okrojony twór, jakim była po naciskach Czechosłowacja będzie istniał dużo dłużej będzie musiał w jaki sposób ułożyć sobie nie na stosunki z z państwami w rejonie miasta prawdą jest w euro i toteż znamy z różnych źródeł że, że zachowanie Polski polityka Polski na osiołku we wrześniu i w październiku 3008 . roku o sympatii Polaków wśród Czechów nie nie przysporzyła, aczkolwiek not późniejsze wydarzenia w gruncie rzeczy, bo jakoś tam, gdzie w niecałej unieważnił, ale na pewno osłabiły dość powiedzieć, że jednak go od wiosny 3009 . roku po po 15 marca 3009 . roku i czescy słowaccy oficerowie trochę rzadziej żołnierze zgłaszają się do wojska polskiego emigrują do Polski uciekają do Polski, żeby u boku Polaków walczyć przeciwko Niemcom no, więc z takich Łączek wspólny wróg w prawda no i jeszcze puenta czterdziesty piąty rok no i w czterdziestym piątym roku paradoksalnie trans transport powracają z nową siłą był on użyć reklamowego w sloganu co ciekawe kontynuują go komuniści, którzy w Polsce sprawowali władzę w Czechosłowacji mieli na rząd czy nie mieli decydujący wpły w w rządzie frontu Narodowego jedni drudzy chcieli się wykazać patriotyzmem brakowało im przynajmniej w Polskim przypadku legitymizacji, więc w ten sposób chcieli ją pozyskać wiadomo, że nie, stawiając się Stalinowi w kwestii Wilna Lwowa, ale za to właśnie tempem Czechom to jak w jak najbardziej ich o mały włos z właściwie nie doszłoby do konfliktu zbrojnego dane kont zostało w ustach zażegnany przez samego Józefa Stalina, które rosną nie życzą sobie aż takich napięć i nakazał nakazał nowy wstrzymanie przygotowań do do ataku na Czechosłowację które, która to przygotowania czynił już Michał Rola-Żymierski planując, planując uderzyć na Cieszyn to też zresztą nie było to Biała nie tylko po stronie polskiej, ponieważ Czechosłowacja z kolei o tak można łatwo rządziła szabelką i czyniła próby zdobycia tych terenów, na których zależało, które wcześniej należały do Niemiec czy przeworskim południowego skraju Kotliny Kłodzkiej Polacy proponowali kompromis otrzymywał oddamy kawałek z Kotliny Kłodzkiej tam coś jeszcze prawda koło Raciborza, jakby się zgodzić się na jakąś właśnie rektyfikacji graniczną na Śląsk na Śląsku cieszyńskim Czesi musieli się zgodzić na nich w związku z ciałem Jana, kiedy tam doszło do takich właśnie potyczek lokalnych pojawiły się plany rozwiązania siłowego oba kraje znalazły się tak naprawdę na krawędzi na krawędzi konfliktu zbrojnego co byłoby już zupełnym chichotem historii główne wkroczył związek radziecki w kuźni związek radziecki dostało się też takim memento dla dla obu krajów, pokazując pokazują wzrost dziwiła trzeci wałach inni korzystali rozstań się WM bardzo dziękuję panie profesorze ja również za te rozmowy prof. Piotr Majewski z uniwersytetu Warszawskiego jest muzeum drugiej wojny światowej był naszym gościem przed dwudziestą trzecią, która dosłownie za 50 sekund lepiej wtedy też informacji Radia TOK FM w 2 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA