REKLAMA

O protestach w Czarnogórze opowiada Marta Szpala z OSW

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2015-10-28 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
23:00 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
słucham Radia TOK FM dobry wieczór jeszcze raz mówi Paweł Sujka w naszym studiu gość pani Marta Szpala ośrodek studiów wschodnich dobry wieczór dobry wieczór co się dzieje w małej czarnej Górze w kraju, który wydawałby się oazą stabilności na Bałkanach kraju, w którym obowiązuje waluta euro, którego władze mówią, że ich proeuropejski kierunek jest niezmienny od wielu wielu lat i znienacka okazuje się, że media zaczynają pokazywać zdjęcia stolicy Czarnogóry Rozwiń » Podgoricy, gdzie tłumy demonstrantów w sposób bardzo brutalny bił się z policją służbami bezpieczeństwa co się dzieje faktycznie jest czarna Góra jak najbardziej stabilnym pod tym względem państw państwa bałkańskie to znaczy właściwie od ponad 25 lat rządzi ta sama elita rządząca z premierem Milady Ganowicza na czele, który był w parlamencie też prezydentem, jakby to sprawuje władzę razem ze takim wąskim gronem grze gronem zaprzyjaźnionych czy powiązanych rodzinnie oligarchów i kontrolują ten mały 600 para kraj jednocześnie jest to religia są nastawione bardzo proeuropejską i tutaj to też jest odpowiedzialny biznes politycznymi w radzie Ganowicza, którego w odpowiednich momentach zawsze opowiada się po dobrej strony to znaczy na samym początku, kiedy jednak, by jego słowa się rozpadała został przy czym są badani Miloszević później, kiedy jest Obamy Jasiewicz był niekiedy Serbia była objęta sankcjami za czoło dystansować od władzy władzy w Belgradzie propagować niepodległość niezależność Czarnogóry to spowodowało, że pieniądze zarówno ze stron oznaczone jakby, w jakich i Unii Europejskiej płynęły do tego małego kraju, ale teraz też ma taki kurs, że faktycznie w Czarnogórze może powiedzieć, że jest taki rodzaj obsesji pseudo demokracji powiedziałabym takiego reżimu, gdzie mamy do czynienia z demokracją, która jest bardzo fasadowa oczywiście odbywają się wybory natomiast jedno trudno nazwać je demokratycznymi natomiast to co też po oprócz tego wsparcia jak breja z jasnego opowiedzenia się po stronie Unii Europejskiej członkostwa NATO członkostwo w unii Europejskiej Czarnogóra jako 1 z 1 z niewielu państ w bałkańskich przyłączyło się do sankcji rosyjskich to także jest to, że to państwo jest dość mocno podzielone etnicznie to znaczy to jest zawsze mamy do czynienia z takim, jakim balansowanie na granicy to znaczy w Czarnogórze osoby, które opowiadają się stała za tą tożsamością czarnogórska jest około 45 % mieszkańców, ale dużo mniejsze niż serbską te sprawy 30 % mamy też mniejsze bośniacką to jest ich Bośniaków jest około 9 % Maltańczyków, więc jest taki kraj będący taką mozaiką etniczną, gdyż pozwala mi nad kanałem trafiło w utrzymywać się w u władzy, ponieważ tak część opozycji krater dzisiaj prąd protestuje wywodzi się właśnie z partii, które reprezentują serbską mniejszość, która jednocześnie kwestionują niepodległości państwa jak doszło do tego, że Czarnogóra stała się niepodległa może warto przypomnieć wydarzenie co prawda Czarnogóra stała się niepodległa 2006 roku to też było takie referendum, kiedy właściwie potrzebowało potrzeba bardzo dużej mobilizacji społecznej, żeby osiągnąć te 55 % tej wymagano, żeby żelbetową niepodległość ogłosić tutaj do komisji wyborczej było 55 % i pół występu procenta spowodowało, że czarna Góra strasznie podległym państwem i teraz mamy do czynienia z podobną sytuację, że około 55 % obywateli Czarnogóry popiera członkostwo w NATO no imamy opozycji, która protestuje i oficjalne to są oficjalne są to protest tym, które są przeciwko sposobowi czas sprawowania władzy faktycznie ta sytuacja gospodarcza szczególnie w Czarnogórze od dłuższego czasu nie jest najlepsza, więc mieć do czynienia z szeregiem protestów różnych grup grup społecznych zgłoszenia w gminie, żeby nie odbijał szeroko inny w polskich mediach protestowali studenci protestowali robotnicy pracują pracownicy sektora państwowego, ponieważ szczególnie w tym Interior Żak, który nie może żyć z turystyki w Czarnogórze czar Czarnogóra podobnie jak w jak Chorwacja gór żyje głównie z turystyki, a innym jest często nie są wypłacane pensje bezrobocie jest dość wysokiej czytaj też różnice pomiędzy Wybrzeżem, a środkiem kraju zło są bardzo znaczące, które już właściwie nie ma w tym momencie żadnego znaczącego znaczącego przemysłu nie ma też, ale też rolnictwa jest turystyka jest jedynym źródłem dochodów kryzys dość mocno dotknął to państwo, ale w oczy do 7 nakłada ten konflikt pomiędzy bogatym Wybrzeżem w 1 i materialnym na na czynnik etniczny, bo trochę tak trochę tak, ponieważ to 1 Serbowie mieszkają głównie na północnym Zachodzie północnym Wschodzie, więc i Wschodzie kraju natomiast, jakby dlatego też te protesty nie mają szerokiego poparcia społecznego dlatego, że to powtarzają media media zagraniczne, ale też powtarzają media w samej Czarnogórze, że protesty są jednoznacznie kojarzone z 1 opcją polityczną nie wszystkie partie opozycyjne to poparł nie mamy też, jakby takiego szerokiego poparcia grup społecznych, które wcześniej popierały popierał te protesty, ale można w skrócie powiedzieć to Serbowie z powodu trochę i sytuacji ekonomicznej z drugiej strony z powodu tego, że żyją w państwie, które nie do końca uważają za swoje, dlatego że referendum niepodległość czy temu udzielający się od Serbii wg nie było dla mnie nie ma nawet z widzem, ale było pewnego rodzaju delikatnie rzecz biorąc nie powinno to nie wierzą w to, że tak jak jako moment założycielski państwa, które nie zgadza z ich państwem i można powiedzieć, że to z tego powodu oni wyszli na ulicy powiedzieli no i rząd do widzenia tutaj tutaj właśnie to jest sprawa bardzo jest niejednoznaczna, ponieważ te protesty faktycznie nakładają się nam to, że w tym momencie w Czarnogórze dzieje się dużo rzeczy które, jakby sam przeciwko interesom serbskiej mniejszości przez ten czas Serbowie uważają za najważniejsze to znaczy faktycznie mieliśmy do Czech mamy do czynienia z takim ostatnim momentem przez te przed decyzją czy Czarnogóra będzie członkiem NATO czy nie będzie mieć do czynienia w ostatnich jednak, że w październiku była wizyta szefa NATO w Czarnogórze parlament czarnogórski we wrześniu podjął decyzję popierająca członkostwo w państwach NATO to jest 1 z prowadzenia spraw też jest taka, że mamy do czynienia przez parlament przygotowuje ustawę, która ma zmienić status kościołów w Czarnogórze i tutaj to bardzo mocno pilnował ustawa uderza serbską cerkiew prawosławną, która jest traktowana dość podejrzliwie przez samych Czarnogórców jako takie właśnie narzędzie serbskiej polityki i serbskiej TV do nawet rosyjskiej w samej Czarnogórze, więc to też jest już taka ustawa, która bardzo mocno skrytykowana przez Patria et przez metropolitę cerkwi, które też poparte protestem w sercu mym tutaj w Polsce widzieliśmy ten ostatni akord protestowania protesty trwała 27 września i zaczęły się też taki sposób, że podczas pierwszych protestów w mieście bardzo dużo rosyjskich flag mieliśmy zdjęcia Putina, więc to też, jakby napęd czasami ci protestujący się, jakby potwierdzili to co się, mówi że że Rosja stoi za tymi protestami, ale tu możemy wręczył mu wydaje mi się poprawkę na 1 rzecz, że jeśli chodzi o Czarnogórę i historię tego, czego nawet tuczą szkoła czemu użyto Rosja akurat stanowi dość specyficzne odniesienie Motobi spotkań 19 wiekiem dziewiętnastego wieku można było mówić, że w polityce zagranicznej Czarnogóry no i która była przecież niezależne baza jednak ta Rosja stanowiła pewien dość egzotycznego bardzo oddalone geograficznie, ale jednak punkt odniesienia budynek w tym w Czarnogórze machać rosyjską flagą to trochę co innego niż ja nie wiem w Belgii Polsce albo Norwegii czy wydział gier akcję czyste relacje serc rosyjska czarnogórskie stało są bardzo skomplikowana po pierwsze to jest tak, że faktycznie Rosjanie są największymi inwestorami w Czarnogórze tutaj mamy bardzo dużo innych szczególnie rosyjskiej klasy średniej kupować te osoby z tej kasy po kupowały domy wakacyjne w Czarnogórze w jaki państwo nie odwiedzają ten kraj widzimy na każdym kroku plakaty w języku rosyjskim mamy rosyjskie rozgłośnie, więc ta rosyjska powiedziałem diaspora w Czarnogórze jest dobrze zakorzeniona mamy dość dużo firm z rosyjskim kapitałem będzie desant jest także ci Rosjanie dają zarabiać zarabiać czarna czarną owcą natomiast z drugiej strony na pewno w tym w tym kursy w tym układzie Serbia Czarnogóra Rosja to Serbia jest bliższym sojusznikiem innym Czarnogóra z natury Rosji niższe niż czarna Góra to też powoduje, że właśnie TETA TPS Turku Rosja ma już 4 i inni też taką trochę się konotacje takiego patrona jednak kraju w opozycji, do którego tworzy się czas czarnogórska tożsamość druga trzecia sprawa też jest taka, że sam bilet Ganowicz, który właśnie w tym momencie przyjmuje taki bardzo proeuropejski kurs rozgrywa po te animozje i rozgrywał też sam powiedziałabym w związku z tym, że dość mocno opierał bomb opowiada się za Unią Europejską zanadto w koncie w 2 proc w kontrze do ukrytego wroga rolą policji serbscy to ma nadzieję na pewnego rodzaju ochronę stronie ze strony Unii Europejskiej, że to pozwoli mu, że ta proeuropejska polityka zagraniczna pozwoli mu robić mu w poprzek albo my grają zupełnie inaczej nie przestrzegać zasad demokracji ND demokratycznego państwa prawa w kraju, bo to jest właśnie taka historia to jest bardzo niejednoznaczna z 1 strony podają włoskie i włoski sąd zarzucił uchybienie sztabów wyrok czy było oskarżenie o udział w przemycie papierosów tam ileś tam lat temu co jest nie nie jest dziwne lekkość to te naście lat temu w tamtej części półwyspu bałkańskiego bywało NATO wiadomo, że Przemek rzeczywiście był jakoś tę ważną, aczkolwiek nielegalną częścią PKB Czarnogóry, ale teraz z 1 strony jest to człowiek, który rządzi bardzo długo tak na to jak standard Europejski to zaskakujące, ale z drugiej strony jest ewidentnie proeuropejski rząd ciągle, mówi że ten kierunek Czarnogóry to nie miałem nie to w ogóle niepodobne do do sąsiednich krajów o tyle niepodobne, że tam się zdarzały takie antyeuropejskie wypowiedzi w Czarnogórze to tylko opozycję za to Europejska i to właśnie pozwala Ganowicz owi utrzymać przy władzy, że mniejszość serbska, która tworzy różnego rodzaju partie, kto się na nazywają Falk tak jak teraz mamy front demokratyczny ruch dla zmiany, które mają, jakby świadczyć o tym, że to są właśnie to jest ta Obywatelska liberalna Europa liberalna opozycja w rzeczywistości nie nią nie są to pozwala, gdy kanał w trawie rozgrywać mamy część takich osób, którzy faktycznie są tą liberalną opozycję czemu nie poda się nie podoba się co się dzieje w państwie, a nie są w stanie się zjednoczyć, gdyż po 1 stronie mamy tak bardzo upraszczając serbskich nacjonalistów i liberalnych mieszczan czy 33 czy liberalnych liberalnych obywateli, którzy w takim układzie sił decydują się raczej nie głosować niż właśnie sprzymierzyć się z mniejszością serbską, a nie dałoby właśnie sytuując całą opozycję i oskarżając ją poniekąd słusznie, że jest to, że należy, że kwestionuje samą państwowość czarną górską, jakby jest zwycięzcą w tym tych Gierek partyjnych tak, bo na dobrą sprawę z ligi jak i jakikolwiek ruch nie nastąpił jakikolwiek strony to tu zmienia zmiany wielkiej nie będzie, więc pytanie czy ci ludzie, którzy od iluś tam nie wychodzą na ulice w Podgoricy czy oni poza tym, że na początku faktycznie jak razem nie mogli mieć jakieś inspiracji ze strony rosyjskiej, bo o życie nie rodzi halami twierdzi, że na pewno tak już dach nad Dmitrij Pieskow powiedział, że to są absurdalne zarzuty, że we Francji inspirował c Cole, a cóż innego mieli powiedzieć z drugiej strony, ale poza tym wszystkim ci ludzie Trumpa jak patrzy na zdjęcia Alina nagrania wideo głównie młodzi sfrustrowani czy to rzeczywiście czy to nie jest także test jakiś wyraźny sygnał, że część społeczeństwa poza tym podziałem rosyjską czy w Sofii leczenie w Sofii poza tym, że się społeczeństwa, mówi że stało się, że mamy 1 władzy przez tyle lat źle stało się tam ta litania segmentem dóbr przemysł padł Rosjanie wykupili bardzo dużo w nieruchomości na Wybrzeżu zerwaliśmy związki gospodarcze z Czarnogórą są z Serbią Kalita jest długa pytanie czy ci młodzi ludzie pociesznie wyrażają właśnie tego takich chęci rzec, parafrazując dawne nazwy partii chęć zmiany i to i to i to jest uniwersalny poza licznymi podziałami znaczy oczywiście, że to pragnienie zmiany w Czarnogórze jest dość duża zrozumiał to faktu, że te 2 nurty się nie spotykają się jeszcze nie spotkało to znaczy, że z 1 strony i to widać też na tym też tych wpłat także teraz obserwujemy znaczy NGO -sy, które normalnie krytykują Anny Dodziuk Anna Witczak, które w, które mówią, że tu są prawa łamane dziennikarza obrońcy praw człowieka, którzy siedzą w więzieniach i na czym możemy się do więzienia ale, którzy są zszokowani inne i którą który, przeciwko którym się, że się publikuje materiały w mediach, które są podporządkowane będzie stanowić będzie hala w 9 nie tworzą 1 nurtu z wf z serii z Serbami mimo na czym haseł to jakby ta nieufność w związku z USA wobec tej mniejszości serbskiej która, jakkolwiek oczywiście takiej krytyka jest podzielana przez przez przez większość czarna Czarnogórców po w związku z tym, że Krystyna ma jednak silnie się na takie piętra etniczne to on to tutaj w tym momencie nie mamy do czynienia z tak to jest ogólne and ogólnonarodowy protest to ogólna bywa Tereski protest przeci w przeciwko rządom dziekana bicia to jest właśnie 1 strony sekret jego drugiej władza z drugiej strony przekleństwo same z samej Czarnogóry, że nie jest w stanie wygenerować takiego ruchu od tej reguły różne były trudne, ale one wciąż są nieskuteczne, żeby ten monopol przebić w ich nie będzie rewolucji jak równy i kolejne punkty tego przedstawienia będą takie, że w grudniu szczyt NATO i tam coś na temat Czarnogóry i NATO będzie powiedziane w z pewnością tak nadzieja, by tutaj też, by powiedziała, że wątek ten wątek rosyjski to jest tak to jest ciekawe to znaczy że, że może docenia się bardzo drenują od tego że, że tutaj mają mają wpływ na to co się dzieje w samej Czarnogórze to faktycznie widzimy, że Rosjanie bardzo kochamy co najmniej od roku aktywnie reagują na to co się dzieje w 1 państ w w państwach bałkańskich po raz zrobiłam mały rycerz jak i tej nie było żadnych tego typu wypowiedzi ze strony rosyjskiego MSW czy MSZ jeśli chodzi o protesty w samej Czarnogórze proc spra w w Czarnogórze mamy do czynienia z najmniej 4 lat różnego rodzaju protestami miast po raz pierwszy MSZ wydało oficjalną notę potępiającą potępiającą protesty Moskwa też co najmniej od roku bardzo alergicznie reaguje na wszelkie oznaki zbliżenia pomiędzy Czarnogórą, a na to jakby nie każda okazja jest wykorzystywana do tego, żeby to potępiać i tutaj mała, by jak jest bardzo jasne to jest jest bardzo ciekawa strategia rosyjska, która mówi o tym, że właśnie tu mamy rewolucję trzeba wspierać obywatelski protest natomiast w przypadku PRM Macedonię stąd, że jest ono mieć do czynienia z protestami na początku tego roku to z kolei ta strategia, bo zupełnie inaczej zupełnie inna też po raz pierwszy Moskwa zareagowała na coś co się dzieje w Macedonii może też protesty tam się bywam dość regularnie tym razem stanęła przy po stronie rządu, który postrzegany jest przez nas jako bardziej przychylne, chociaż to to nie jest niestrudzenie taka prosta i też były noty protestacyjnej też były z kolei zupełnie innym wydźwięku nie można drogą przewrotu czy protest co doprowadzi do zmiany zmiany władzy nawet więc, jakby widziałem tak siłą Rosji sterowanie musi być spójna na czym staramy jako zachód staramy się, by wspólnie Rosja w zależności od tego jakie są interesy przyjmujemy różne stanowiska natomiast faktycznie tych przynajmniej na razie takich dyplomatycznych reakcja co się dzieje na ba na Bałkanach mamy coraz więcej w związku z tym, że tych konfliktów krezusa Bałkanów jest dość dużo jak bony są trudne do rozwiązania przez samą Unię Europejską społeczeństwa, że tam tam są to oddanie tego elementu rosyjskiego będzie czyniło jeszcze trudniejsze będzie rozwiązany jeśli patrzymy z perspektywy Moskwy tegorocznym dokonała się wyłącznie na Bałkanach kluczowa zmiana znaczy i Słowenia i Chorwacja są w unii Europejskiej Bułgaria z Unii Europejskiej Grecja z Unii Europejskiej na dobrą sprawę z perspektywy rzeki ścieki bardzo długofalowej polityki rosyjskiej tatę Półwysep po prostu wymyka się z rąk czynnym czy jakby z zakresu polityki polityki zagranicznej, o czym też przypomnieć, że w pozach chyba znam nie wiem czy to dobrze to można ująć poza próbą odbudowy dobrych relacji z Serbią, gdzie społeczeństwo Serb chyba cały rok za rokiem coraz bardziej jest podatny na takie próby tak między Rosją Serbią jednak dzieje się coś takiego co powinniśmy zauważyć pokazać dzieciom to może być przyszłość państwa dzięki temu także strategia Rosji jednak bardzo długofalowa, bo to nie znają nasz nastawiona na szybkie szybkie efekty to jest tu i teraz też jest bardzo ciekawa też wielotorowo bo, bo Rosja przede wszystkim pokazuje co powiedziałby wszystkim społeczeństwa państw bałkańskich i że Unia Europejska jest dyktaturą biurokratyczną kres niekorzystna dla dla dla tych państw widzimy w Chorwacji to widzimy w Słowenii i takie głosy, że też przebijają się teraz go bardziej słyszalne też na tle tego co się dzieje związku z kryzysem migracyjnym, gdzie Bałkany Zastawna, która sama sobie i państwa te na własną rękę radzą sobie jest z tym co się tam dzieje jest jakby konkrety kolejny dowód tej rosyjska telewizja z lubością pokazuje to co się dzieje w państwach bałkańskich i że członkostwo Chorwacji czy słowa ani nie zmieniło nic ich propozycji, że w momencie, kiedy jest kryzys to one są zostawione właśnie same w sobie muszą sobie sama z tym radzić same finansować pomoc dla uchodźców jest taki opór wobec Unii Europejskiej w herbie spotęgowane w tych krajach, które są członkami, a jeśli chodzi o te państwa, gdzie to jest jakby jeszcze mamy to byłoby ich przyszłość niezdecydowana co znaczy Serbia Bośnia Hercegowina Macedonia Czechy czy inne czy właśnie Czarnogóra to Rosja stara się wzmacniać ten antyeuropejskie resentyment, który ma spowodować, że w pewnym momencie te państwa i będą chciały być członkami Europy Unii Europejskiej i trzeci, jakby wymiar tej strategii ty jesteś także, że Rosja faktycznie stara się podsycać wszelkiego rodzaju napięcia konflikty, żeby ten region tak jak był kiedyś też wyższy w wyniku działań polityki rosyjskiej w dziewiętnastym na początku dwudziestego wieku był taką takim miękkim podbrzuszem Europy, która angażuje Unię Europejską szlaku z Amber stabilizacja tego regionu nie został zakończony, ale ktoś w myśl nastrój słuchał myśli tak na to w takim razie jest tylko 1 strażnik ma przed sobą Unia Europejska Working Bruksela powinna jak najszybciej złożyć konkretne do przewidzenia, kiedy w czasie nastąpią w propozycji dla tych wszystkich państw po to, żeby był wyraźny o kontrargument na to co rosyjska powinna propaganda mówi o tym wszystkim tylko pytanie czy tak jest rzeczywiście Bruksela jest wstanie takim być krok przed Rosją w oczy ze, zanim antyeuropejskie nastroje siądą sięgną zenitu po gotowe dać cokolwiek to społeczeństwo 10203 . tak na pewno po jest wypracowanie wspólnego stanowiska Unii Europejskiej to o wiele trudniejsze niż wypracowanie stanowiska w Moskwie na to co daje ta to tutaj ma mocne wezwanie ma przewagę, ponieważ jak wiemy z Unii Europejskiej w składzie na zasadzie konsensusu i faktycznie moim zdaniem szczególnie w ciągu ostatnich lat Unia Europejska tracili swoje wpływy na Bałkanach te państwa chcę się coraz mniej demokratyczne coraz bardziej ta integracja z Unią Europejską jest pozorna potrzebujemy silnego silnego sygnału ze strony Brukseli, że członkostwo państw Unii Five o członkostwo państw bałkańskich Unii Europejskiej wciąż jest możliwe natomiast nie wydają się, żeby Bruksela chce mieć, bo na tyle silna, żeby taki sygnał wypracować co zapewne będzie powodowała generowało problemy w kolejnych latach bardziej, że właśnie tutaj mamy mamy też nowych aktorów i oczywiście frytek kontra argumenty Unii Europejskiej z sądu DPS bałkańskie są bardzo jasno wyznaczy mu to jednak mieszkańcy państ w bałkańskich głowie staram się azyle i też są to Serbowie w unii Europejskiej nikt nie stara się o azyl w Rosji niestraszna wyjeżdżać natomiast zmian to faktu, że ta bardzo umiejętnie podsycana przez Moskwę obawy, że okręt został zostaną zostawione ziemi wokół tłoczą rozbłyśnie drugie, ale trzeci albo czwartej kategorii, że tak naprawdę przecież żadnych korzyści powodują, że tereny to partie są dość, że ta miękka siła Unii Europejskiej jest coraz sprawniej iluzoryczne zaś było tak jest tylko smutnym akcentem ma się zakończyć nasze spotkanie pani Marta Szpala ośrodek studiów wschodnich bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA