REKLAMA

Światowy wyścig w wielkości akceleratorów cząstek. Z dr Pawłem Krawczykiem z NCBJ rozmawiała Karolina Głowacka

Poranek Radia TOK FM - Weekend
Data emisji:
2015-10-31 11:20
Prowadzący:
Czas trwania:
15:52 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
sobotni poranek w radiu TOK FM Karolina Głowacka studiom Panter pan dr Paweł Krawczyk dyrektor zakładu aparatury jądrowej narodowe centrum badań jądrowych w dzień dobry dzień dobry ściągnęliśmy tutaj na sobotni poranek pana doktora zainspirowani informacją taką, że Chińczycy zamierzają w ciągu następnych 5 lat wybudować akcelerator cząstek akcelerator cząstek to jest to samo urządzenie co na pewno państwo nie słyszeli setki razy wielki Zderzacz Hadronów LHC wielka Rozwiń » rura pod Genewą, które rozpędza cząstki noś ze sobą zderzają wydziela się mnóstwo energii można badać w no ale ona ma LHC ma swoje ograniczone możliwości techniczne, o których rozmawiamy, więc Chińczycy mówią, że nie my zbudujemy 2 × większy to, że chyba, że będzie jeszcze większa i aparatura to bardzo dobrze zresztą to jest pomysł, który jest rozważana od jakiegoś czasu, bo jest taki naturalny cykl rozwijania urządzeń badawczych już wiemy, że myślimy o następnych urządzeniach jak te, które już zostały skonstruowane, a dopiero przeżywają pierwszą młodość czy mam wrażenie, że to jest tak, że chodzi o to żal bo, żeby urządzenia były albo bardzo małe albo jeszcze większe idziemy w skrajność no i w tym przypadku mówimy o bardzo wielkich urządzeniach ogromnych przedsięwzięć inżynieryjnych tak tak to gdzie się dziwnie układa, że po to, żeby badać najmniejsze elementy materii potrzeba coraz większych urządzeń, które są wszechświat jest taką maszyną w badania największą i obserwacje kosmologicznych to są ważne informacje na temat tego co dzieje się w mikro świecie, a co my wiemy o chińskich planach spółki są niezbyt wiele z tych informacji, które w, którym wiemy to wiemy, że takie plany były robione wiemy, że Chiny przeznaczają ogromne pieniądze w tej chwili na działalność badawczą rozwojową to są sumy, które tutaj w naszych europejskich warunkach są właściwie nieosiągalne wiemy również, że Instytut, czyli Polski Instytut fizyki wysokich energii rozważał budowę akceleratora kołowego, o którym też dane byłyby jacht uratowany elektrony pozy trony akceleratora o znacznie wyższych parametrach niż te, które dotychczas był osiągnięty cel nie co wymagałoby zbudowania rynkowego tunelu o obwodzie ponad 100 km od takiej maszynie takiej maszynie o tym, mówimy tak tak czy takie plany były lansowane przez przez Chińczyków i zapewne News dotyczy właśnie decyzję do finansowania tego przedsięwzięcia w LHC zderzają się ze sobą protony z batonami jak tutaj pan, mówi że Chińczycy myślą elektrony i pozy trony, dlaczego co to daje to jest taki TOK postępowania i jaki był Serb nie w tunelu LHC, zanim powstała HCM w tył jest Holender elektronową poznał na żer zderzać się tak, ale w nowo pozy tonowym lat, a on został zastąpiony później przez LHC co pozwoliło osiągnąć wyższe energię i obserwować procesy, które źle były niemożliwe do zaabsorbowania i z podobnym podobnym tokiem myślenia mamy w tym przypadku problem z wdrażaniem protonów czy przyczyny handlowcy taki, że są to cząstki, które dzisiaj wiemy nie są cząstkami elementarnymi one są złożone z kwarków w związku z powyższym jest, że mamy takie takie wnioski złożone to zawsze istnieje pewna doza niepewności jak ten jak ten proces zdarzenia w szczegółach zachodzi i to przekłada się na na pewno niepewność również syna, ale jeżeli zderzamy ze sobą cząstki elementarne tak jak Elektron pozyton do Aten sygnał jest czysty i dokładnie kontrolujemy sytuację badanie takie jest, ale w terenie też przecież myśli o jeszcze większym urządzeniom tak oczywiście to jest tak jak wspomniałem na początku to jest taki cykl rozwojowy tych urządzeń prace koncepcyjne nad takimi kolejnymi wielkimi strukturami badawczymi swą trwają rzędu 20 lat, a więc są rozpoczynane od swoich prac koncepcyjnych rozważania tego, jaki może być następny krok, w jakich nas bezsensowne ten krok powinien być z punktu widzenia fizyki są rozpoczynane w zasadzie jeszcze przed tym, zanim dane urządzenie takie harce zaczyna funkcjonować LHC chyba w latach osiemdziesiątych już myślami tak dokładnie ta z cen czy to jest należyte konkurencję, którą obserwujemy powoli rozpatrywać jakiś politycznych warunkach czy też zupełnie naturalne zachowanie na koszty logistyki wyścig zbrojeń w to jest pewnego rodzaju wyścig, ale to jest bardzo zdrowa i dobra sytuacja i w przeszłości i w przeszłości mieliśmy do czynienia z takimi Seksmisja z takimi sytuacjami, że na te badania podstawowe dotyczące najwyższych Energi były prowadzone nie w 1, ale są w 2 ośrodkach na świecie to zależy jakość weryfikować nawzajem zwierząt dokładnie tak to to jest pod tym względem natomiast dno trzeba mieć świadomość, że nakłady konieczne na na zbudowanie takiego urządzenia są co bardzo duża mówimy o dziesiątkach miliardów euro dolarów i jest to ogromny wysiłek w związku z powyższym zbyt wiele tego typu urządzenie może być, dlaczego akceleratory cząstek muszą być takie wielkie cuda się w kilometrach liczy dziś w kilometrach tak, dlatego że po to, żeby sięgnąć do najlepszych struktur trzeba tu mowy, żeby zbadać własne własności cząstek elementarnych musimy zderza ze sobą cios ich z, które podróżują z prędkością bardzo bliską prędkości światła i zezwalano w trakcie zderzenia energia jest pies jest bardzo wysoka to w tej chwili w terminie LHC operuje na energię 13 teraz elektronowe lotów to dużo w Chełmży przy nas w bardzo zależało to prawda i jeżeli chcemy, jeżeli chodzi chcemy poznawać dalsze tajniki materii musimy tę energię jeszcze zwiększyć i to oznacza, tyle że musimy rozpad znaczy jedyną metodą jaką, jaką znamy w tej chwili służąca temu surowiec rozpędzaniu naładowanych cząstek musimy mieć miejsce, żeby jak i cenionych rozpędzać to trzeba trzeba, że takie miejsce żeby, żeby rozpędzić, a takim klasycznym i chyba najbardziej odpowiednim do prowadzenia eksperymentów układem jest układ, kiedy wiązki cząstek CERN kuleją chce korzystać z kołowym, ale taki układ ma swoje swoje ograniczenia wzrostu każda zmiana kierunku ruchu cząstek naładowanych prowadzi do tego żony emitują promieniowanie tracą energii w związku z powyższym, jeżeli będziemy się senator o zbyt małym promieniu jedno nie będziemy w stanie rozpędzić tych cząstek do zbyt dużo dostatecznie wysokiej energii, bo one na energię po prostu tracą ramy nie zdążymy im mniej dostarczać stąd psy te kolejne akceleratory kołowe mają coraz większe coraz większa średnica to czy dojedziemy do jakich granic technologicznej czy też może zdroworozsądkowe, bo LHC teraz jest wielki Chińczycy mówią o dwukrotnie większym urządzeniu oczywiście na ciele najlepiej gdzieś tam teraz wiemy jak informacje do nas docierają nie pamiętam, że w zeszłym roku mówiło się, że w CERN nie myśli się o skonstruowaniu RS 4 × większego urządzenia, które wyciągane otaczało nocnej właśnie czy zagrać granice Czyżby właśnie technologiczną przecież to jest szalenie trudne do skonstruowania urządzenia z 1 strony gigantyczna z drugiej wymagające rynki zupełnie szalone precyzji tak i zgrania ogromnej liczby elementów mostu, żeby urządzać takie harce działało każdy element w łańcuchu rozpędzania na toczono musi działać niezawodnie i rent i współgrać z pozostałymi, więc to jest od stron również ogromne ogromne przedsięwzięcie to naturalnym ograniczeniem dla wielkości dla wielkość zatorów jest obwód kuli ziemskiej żużla ale kiedy dała się w w, a wydaje się że, że nawet te sektory, które budowane są w tej chwili o tych z rozmiarach o obwód obwody rzędu kilkudziesięciu kilometrów czytać jest projektowany ponad 100 kilometrowe są to urządzenia, które są dla nas granicy z możliwości technologicznych nawet gdy w sensie gotowych rozwiązań są to urządzenia, które te granice technologiczne, przekraczając szczyt ludzkiej myśli technicznej mnie to jak być raczej jest technologiczne wyzwanie prawda o skonstruowanie takich urządzeń, które spełniają wymagania i ja mogę tutaj podać konkretny przykład projektu, w którym my jako zakład Narodowego centrum badań jądrowych uczestniczy miasto jest to taki projekt wstępny dotyczący poprawienia parametrów wielkiego Zderzacza Hadronów poprawienie tzw. świetności, czyli częstości zderzeń które, które będą występują w różnych wersjach między materiał do badań wykładnię i rzadsze proces można zaobserwować oto przecież chodzi i a w projekcie tej innego, a te same Haliny syty LHC, czyli za ziemniaki zetrzeć Hadronów o podwyższonej świetności no i koniecznym jest wymiana niektórych magnesów 13 magnesów, skupiając wiązkę także ona była bardziej ściśnięta to już wymaga takich technologii, które w tej chwili nie są dostępnej trzeba te technologie rozwinąć to nie znaczy fizyka nie zabrania skonstruowania takich magnesów, ale póki co takich magnesów nie było i gnie w i trzeba trzeba taką technologię rozwinąć to pokazuje jak w te badania i budowa wielkich infrastruktur badawczych w prowadzi do 4 do postępu technologicznego rozwinięcia takich rozwiązań, które nie były dostępne kierowcom z CERN udało się rozbudzić wyobraźnię mediów i wielu wielu osób poszukiwanie bozonu Higgsa nowe role świetna robota Boska cząstka i t d. udać udało się no już wiadomo, że sprawa jest w zasadzie osiągnięta, ale przecież nie tylko o to wybudowano LHC i nie tylko o to będzie się budowało kolejne akceleratory znaczy i jakie ma zastosowania tak zapytam no 3 podstawą zastosowania jest na krześle jedno podstawowym zastosowaniem jest oczywiście zaspokojenie naszych czekało ich w zakresie tego jak funkcjonuje przeświadczenie, iż w domu pytania, które teraz stoją przed kolejnymi badaczami, którzy będą korzystali z tych urządzeń na pewno na pewno dużo uwagi i NFZ wymaga się sama rozkosz i co by ich zbadanie jej i właściwości precyzyjne zbadanie właściwości teoria, którą dysponujemy też inni, że tak wspaniale się sprawdza jest jest precyzyjny układ układanką bardzo wielu elementów i nie jest do końca jasne czy innych czy poza tymi elementami coś jeszcze występuje wydaje się, że jeżeli jest w niej wiele argumentów, żeby wskazywały na to, że to wszytko to co wiemy dotychczas wino wymaga pewnego uzupełnienia to jest stałem marzeniem fizyków nazwanej nowej fizycy w 2, więc jest wiele jest wiele pomysłów i mechanizmów teoretycznych, które w które tłumaczą wiele spośród właściwości tzw. modelu standardowego, którą opisuje Toronto fizykę którą, która jest badana LHC i jest już takim innym taki itd z urządzenia badawcze mogą posłać do zweryfikowania tych tych pomysłów i sprawdzenia czy rzeczywiście jest nowa fizyka istnieje na takich opon z takich sztandarowych kierunków do sprawdzenia jest i jest istnienie tzw. supersymetrii symetrii związanej z symetrii pomiędzy cząstkami o różnych branż meta będą w spoinach i jeżeli były grzyby są prezenty istniała m. in. IR jedno z manifestacji byłoby to, że bozon Higgsa powinien być niejedynym tego typu obiektem powinien mieć swoich dodatkowych partnerów powinni troszeczkę inaczej ich się rozpadać niż taki standardowy bozon Higgsa i badając badając te kanały rozpadu bozonu Higgsa można się w ten sposób od ewentualnych nowych fizycy wiele dowiedzieć i zapewne z tego powodu ten chiński projekt n p . jest określany w mediach jako fabryka bozonu Higgsa w ten sposób no tak sobie myślę, że jeszcze wiele przed nami ludzkością inwektywy z żywnością tak bardzo mi się podoba koncepcja akceleratora, który by całą ziemię otacza itd to jest, chyba że się do Księżyca czegoś przyczepi my takimi liniowym do ucha w wojnę z co może być trudne ale, ale nie uwagi, ale winylowe akcelerator chce go o licznych długości rzędu tysięcy kilometrów, a byłoby to straszne chwile grozy rozegrały się oczy zaświeciły chcę państwu dziękuję serdecznie pan dr Paweł Krawczyk dyrektor zakładu aparatury jądrowej narodowe centrum badań jądrowych dziękuję bardzo dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORANEK RADIA TOK FM - WEEKEND - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA