REKLAMA

Biosfera: Bolesław Wieniawa-Długoszowski, Pierwszy Ułan II Rzeczypospolitej. Opowiada Mariusz Urbanek, autor książki "Wieniawa. Szwoleżer na Pegazie"

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2015-11-19 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
45:48 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM długo błądził i włączył się po życiu nie mogąc ani przystać do solidnego lekarskiego fachu ani dość na serio wziąć swego malowania ujął wszy po raz pierwszy swe ręce muzealną, ale prawdziwą nową polską w Berlinie Jacko szablę poczuł nagle, że on właśnie on przede wszystkim jest urodzonym ułanem polskim, że całe dotąd jego życie było błądzenia do tego przedtem nieosiągalnego, a tak nagle odkrytego przeznaczenia, że wszystkie jego zalety MMC Rozwiń » równie ważne Wandy są to te właśnie, w których trzeba, by być ułanem polskim tak pisał o Bolesławie Wieniawy Długoszowskiego Jan Lechoń zacytuję go w swojej książce Wieniawa szwoleżer na pegazie pan Mariusz Urbanek za chwilę pan Urbanek będzie gościem Radia TOK FM i Wieniawie dla państwa będzie snuł opowieść o Radia TOK FM Karolina Głowacka zaczynamy audycji biosfera studio pan Mariusz Urbanek dobry wieczór dobry wieczór witam panie witam słuchaczy kierownik gabinetu świadków historii w zakładzie Narodowy imienia Ossolińskich autor wielu biografii, a dziś zajmiemy się książką biografią Wieniawa szwoleżer na pegazie wydaną przez wydawnictwo Iskry rzecz trzecia rzecz jasna dotyczy gen. Bolesława Wieniawy Długoszowskiego pierwsze wydanie tej książki było chochlą na początku lat dziewięćdziesiątych zdaje się teraz mamy wznowienie jest czym mamy do czynienia co nowego co poprawionego i w tej władzy chyba druga moja książka w ogóle w życiu stoicyzm darzę ogromnym sentymentem, aczkolwiek z tego powodu też wymagała nie tylko uzupełnienia nie tylko o poszerzenie o nowe fakty wzbogaca miało nowe ilustracje, które bardzo pole polecam, ale też takiej lekkiego liftingu języka, bo ta na nudę dostrzegłem pewien taki poziom w pierwszym wydaniu w młodzieńczych zeznało ilość aldehydu atak, który wtedy był bardziej usprawiedliwione niż dzisiaj, zwłaszcza po upływie 22 lat pisze pan we wstępie dziś trzeba napisać, że warto od ideału grać tę czarną legendę towarzyszącą Wieniawie zalety, za które ludzie są szanowani jego doprowadził w 1942 roku do samobójczej śmierci znów nie było Polski, dla której poszedł do Legionów 1914 roku, a on sam został w Ameryce skazany przez nieludzki kaprys historii na bezczynność nie chciał tak żyć to jest już to powieść co tydzień końcówce jego życie jest koniec dramatycznej śmierci, ale chciałam zapytać co ty czarną legendę co to ma namyśli rozwinąć ten cytat z Wieniawy, który pani przywołała wybór odmawia się ludzie szanowani są za swoje zalety i cnoty, a lubiane lubiani dzięki wadom i on właśnie w Warszawie był bardzo lubianych dzięki tym tym wadą, a innym Wieniawa odpłacił trochę za swoją winę za swoją wierność Piłsudskiemu Zatorze jako adiutant towarzyszu Piłsudskiemu od pierwszych dni pierwszej wojny światowej jak wtedy jeszcze mówiono wielki wielkiej wojny, bo nie wiedziano, że będzie jakaś druga do momentu śmierci Piłsudskiego do roku 1935, więc wszyscy wrogowie marszałka, którzy źle myśleli mówili atakowali Piłsudski tak czasem nie mieli odwagi, żeby zaatakować Piłsudskiego to to atakowali Wieniawę ładniej był słabszy było było było to robić łatwiej no i trochę też, dlatego że był artystą był był Cyganem dlatego mówiono w tym Wieniawa to co prawda pułkownik za chwilę nawet generała tak naprawdę to my niepoważny cyrkowy dowódca operetkowe go pułku Szwoleżerów, który się tak nadaje do ubarwienia jakiś uroczystości państwowych, ale wartość bojową to ma żadną ten Wieniawa też ton tak jest po to, żeby Piłsudskiemu opowiadać jakiś pikanterii pikantne dykteryjki z życia towarzyskiego stolicy, żeby jakiś frywolne anegdoty przynosić do Belwederu, żeby ucieszyć uszy uszu marszałka no, więc sam w sobie, gdy niewiele niewiele wart ani jako żołnierz ani jako człowieka letniej ani jako artysta to też próbowano sugerować, że to człowiek z ambicjami poetycki misy ambicjami literackimi, a tak naprawdę nie wiadomo co ani nic to, że nikt mi RO WI ta legenda towarzyszyła Wieniawie przez drugą Rzeczpospolitą, choć równie wiele osób było takich, którzy czerpali dumę z powodu tego, że mogli pokazać się z Wieniawą na ulicy Warszawy i pokazać się z Wieniawą 3 w kawiarni Ziemiańska pokazać się na placu zwycięstwa no i wszędzie wszędzie tam gdzie, gdzie zbierała się śmietanka śmietanka Warszawy, ale Pen ta czarna legenda na przetrwała wojnę i róż, kiedy w drugiej połowie w drugiej Rzeczpospolitej przepraszam kiedy, kiedy po wojnie druga Rzeczpospolita dni cieszyła się dobrą dobrą prasą potrzeba było jakoś zbudować markę nowego nawet nowego państwa, więc budowano ją, krytykując w Polskę przedwojenną znów Wieniawa był dobrym przykładem do tego żeby, żeby atakować pokazywać się nią, a jako państwo dało bramek tak jak taran to państwo było nie całkiem nie całkiem poważne skoro takich ludzi jak Wieniawa czyniło swoimi symbolami, a pan pisze, że to była postać dużo poważniejsza, że to był człowiek honoru człowiek, któremu wybitnie leżało na sercu los kraju do tego stopnia, że doprowadziło go to ostatecznie do tragicznej śmierci, o czym jeszcze szerzej powiemy, czyli co znacznie ważniejsza osoba niż wynika znacznie ważniejsze w znacznie ważniejsza osoba i tak był traktowany przez Piłsudskiego był Wieniawa krzyk, że był adiutantem, czyli zajmował się takim klasycznym jak literackimi nie obowiązkami czy inną urzędował w w imieniu swego przełożonego to był był przez Piłsudskiego wykorzystywany do misji politycznych najdelikatniejsze w czasie jeszcze w czasie pierwszej wojny światowej był był wysyłany jako przedstawiciel Piłsudskiego do Warszawy, żeby negocjować przygotowywać rozmowy Piłsudskiego z przedstawicielami Austrii i Niemiec na później, żeby tego nie mnie nie przedłużać i 1 przykład, który się tutaj posłów posługuje w książce w roku 1933 po dojściu do władzy w Niemczech Adolfa Hitlera Piłsudski zaproponował chciałbym zaproponował Francuzom prewencyjne uderzenie dna, gdy Niemcy w celu na tył oględnie mówiąc odsunięcia Hitlera do władzy Hart man Lion być może myśl była bardziej drastyczne nowych taka misja, gdyby wyszła na ja w skandal byłby po prostu na cały Europejski na całe dni nie na cały świat, więc ktoś, kto z taką misją był wysłany musiał być osobą Najwyższego zaufania i dawać gwarancję, że nie upija się jak ból w sugerowała Warszawa i nie wygadać nie zdradzi przy pierwszej okazji tylko zachowa to z najwyższej dyskrecji i najwyższą delikatnością komisje załatwi no i tym kimś kogo Piłsudski wysłał do Francuzów z misją prewencyjnego uderzenia na Niemcy był właśnie Wieniawa-Długoszowski Francuzi nie zgodzili się ratować NATO wspólne uderzenie Hitler dostał 6 lat na przygotowanie się od 2 wojny światowej na jej skutki były takie, jakie znamy Bolesław Wieniawa-Długoszowski przyszedł na świat w dzisiejszej Ukrainie Maksymow chce koło Stanisławowa jak się wtedy nazywało Iwana franki Skry pochodził z jakiej rodziny to była tylko to było Ziemiańska rodzina Arlety jej Ziemiańska rodzina, w której synowie szli do przemysłu kończyli kończyli szkoły stawali się inżynierami już, żeby pracowali nie pracowali wyłącznie jako zarządca na roli tak tak dbający o swój majątek i pożytki z tego, że z tego płynące tylko już uczestniczyli w takim w tym wszystkim co zaczynało się dziać pod koniec dziewiętnastego wieku, czyli w budowaniu tego nowej nowej rzeczywistości już z przemysłem tam, gdzie gospodarka zaczyna grać coraz większą rolę w duszy od zawsze był artystą, ale ojciec zarządził, że ma się uczyć na lekarza tak on to tak jak i dzisiaj gdy, chociaż może dziś, gdy ciut mniej studia artystyczne to nie jest tzw. pewny fach taki, który daje w potocznym rozumieniu chleb i przyszłości, więc Wieniawa podjął studia na Uniwersytecie lwowskim jeszcze wtedy nie Jana Kazimierza tylko po prostu na Uniwersytecie lwowskim na wydziale medycznym i ten wydział medyczny skończył Aten delf uzyskał specjalizację w okulistyce no ale zawsze chciał być przede wszystkim artysta już w tym Lwowie kręcił się w środowisku artystycznym środowisku aktorów w środowisku literatów tam wtedy we wspomnieniach rozmaitych ludzi przewijają się nazwiska Przybyszewskiego on też Makuszyńskiego o Kasprowicza nad terenem bardzo ważne nazwiska dla polskiej dla polskiej kultury dla polskiej literatury gdzieś w tym kręgu młodziutki jeszcze wtedy, aczkolwiek już bardzo bardzo przystojny i brylujący w tym towarzystwie Bolesław Wieniawa Długosz włoski i wydawałoby się na początku drużyny mógł on zostanie lekarzem nawet już był bliski ożenku z córką ówczesnego rektora Uniwersytetu Yale nie lwowskiego zapewnia otworzyło mu pan wszelkie wszelkie drzwi we Lwowie potrzebne, żeby młody człowiek zrobił karierę, ale postanowił szlakiem wszystkich młodych ludzi mających ambicje artystyczne wyjechać najpier w do do Niemiec, a później do Paryża, żeby tam studiować malarstwo na jej tam się tam właściwie narodził się ten Wieniawa którego, które właśnie przeszedł do legendy, który stał się bohaterem mojej książki, bo co prawda studiował tam malarstwo i znów uczestniczył w życiu paryskiej bohemy, ale jednocześnie w roku 1913 zaczął brać udział w takim szkoleniu wojskowym tam się rodziły 4 części Legionów tam młodzi ludzie zaczęli się przygotowywać się pod wpływem spotkania z Piłsudskim pod wpływem takich in front trendów przychodzących z Polski do udziałów w wojnie tak to była nauka musztry nauka posługiwania się bronią nauka walki i tam w tym uczestniczył młody Bolesław, kiedy pierwszy raz przyjechał do Paryża i Józef Piłsudski to Bolesła w w liście z dumą zakomunikował bratu, że teraz już wie co będzie robił w życiu, ponieważ ma owoce efekt się stało, że Piłsudski także przyjął do siebie w pewnym sensie młodego Bolesława, bo to, że Wieniawa się Piłsudski zafascynował to jest zrozumiałe no bo Piłsudski wtedy był postacią a dlaczego akurat marszałek zwrócił uwagę właśnie na Wieniawę Wieniawy było po prostu widać on zaczął pierwszą wojnę światową w jak w piechocie w pierwszej kadrowej, ale chciał być ułanem po kilku po kilku dniach jeszcze niemający konia zgłosił się do takiego zalążka Kawalerii Legionów Piłsudskiego organizowanego przez przyszłego generała szmata Skotnickiego był widoczny był słyszany to był w końcu nieduże grono ludzi te lata pierwsza to w kadrowa te legiony Piłsudskiego art, a Wieniawa on był śmiał się pisał wiersze pisał piosenki był kimś my, kto nadawał się dalej na adiutanta pojawił się nagle, gdy Piłsudski, gdy zaczął potrzebować kogoś kogo będzie mógł gdzieś wysłać kim będzie miał pewność, że te wysłany do przedstawiciela w armii niemieckiej czy to z armii bilet czy Austriaków będzie w ich językach potrafił się w sposób właściwy porozumieć sposób dyplomatyczny przedstawić to co Piłsudskiemu poleca wobec czego zaczął mu pouczać kolejny taki tego typu zadania i po kilku miesiącach okazało się, że jest najzwyczajniej Piłsudskiemu niezbędny przez to swoją umiejętność, a ile jest prawdy w opowieściach Wieniawie jako właśnie takim powiedzielibyśmy dzisiaj przystojniaków, który mógł mieć każdą z Towarzystwa pani Karolina 1 z anegdot, którą powiat na drugiej Rzeczpospolitej brzmiała następująco w pewien mąż, któremu jak wtedy się pięknie mówiło Wieniawa przyprawił rogi żalił się bardzo wypłat kiwał i zaklinał na na Wieniawę jak kto mógł zrobić na co usłyszał od co właściwie chodzi Wieniawa to jest siła wyższa w był niemal 301 plus tak no był przystojny rzeczywiście etat to widoczne na zdjęciach, które się zachowały z tamtego okresu towarzyszyła mu legenda tych legionisty tego, który przeszedł przez całą cały szlak z Piłsudskim stoi zarówno w czasie pierwszej wojny światowej, jaki w czasie wojny polsko bolszewickiej był ułanem, więc nosił najpiękniejszy mundur, jaki kiedykolwiek wymyślono kiedyś się pojawił chyba w roku 1920 do Top trendy w 1921 w trakcie wojny polsko w oczy bolszewicki najazd frontu, gdy przyjechał do do Warszawy z ręką na temblaku NATO w gazetach napisano, że jest w Warszawie mjr Wieniawa ranny romantycznie w fakty i w ten sposób się w ten sposób się budowała drogę do dechy zawsze GTech i siła wyższa ta siła wyższa, która powodowała, że nie można się było w Widzewie oprzeć, a mówiąc poważnie to podejrzane, że w Odrze od pewnego momentu było tak jak psy CASA Novą to nie Casanova inni Wieniawa uwodzili tylko rozmaite damy robiły wszystko, żeby móc zostać uwiedziony mi my też ulec takiemu Casanovy czy Wieniawie trudny na pewno nie było ujmują tylko skoro nie było z tym dyskutować co można własnej winy, lecz tak jest Wieniawa w czasie pierwszej wojny światowej wojny polsko-bolszewickiej złożył taki dwuwiersz nie uchybić swojej cnoty się, kiedy oddasz patriocie cenne myślę, że w owych czasach należy zapamiętać, ale pisze pan jednocześnie o tym, że przystojny adiutant świecił odbitym blaskiem legendy, które powszechnie towarzyszyła komendantowi rzecz jasna mowa o Piłsudskim czy jemu trochę to nie przeszkadzało, że jest w cieniu wielkiego Piłsudskiego i Wieniawy to nie przeszkadzało absolutnie miał być żart byli sobie potrzebni nawzajem to nie wymyśliłem to napisane w drugiej Rzeczpospolitej tezę, że relacje między Wieniawą, a Piłsudskim była relacja między handel z synem, a ojciec, a ojcem Piłsudski nie miał syna miał tylko 2 córki w młodości tej rewolucyjnej trochę przed rewolucyjnej on tam już nie było nie zapowiadało się, że z jakimś kandydatem na autokratyczny ego dyktatora państwa był bunt rozrywkowym lubiącym Towarzystwo kobiet no to mokre pozostało w mężczyzną i chyba nie w momencie, kiedy ta Polska stała się tym co było w jego życiu najważniejsze, kiedy wreszcie wyszła z tego czerwonego tramwaju na przystanku niepodległość widział w Wieniawie to wszystko, czego musiał zrezygnować, a dla Wieniawy jak dla ogromnej części jego pokolenia to też było zwycięzców towarzyszyło twórcom pisarzom Tuwim owi Jasińskiemu Słonimski Emu Piłsudski był człowiekiem, który przyniósł Polsce niepodległość tak to tak to traktowano wobec czego nie było tutaj absolutnie ani ani zazdrości ani poczucia tego, że świeci jak światłem odbitym nawet jeśli to by ktoś sugerował w co więcej od pewnego momentu też w Warszawie opowiadana anegdotę następującą rozmawiają 2 minuty meczu Inter na początek informacja często widać było im Piłsudskiego i Wieniawy jak odkrytym samochodem czy kabrioletem przejeżdżają przez Marszałkowską czy przejeżdżają przez krakowskie Przedmieście w Warszawie anegdota brzmiała następująco 2 Moon pensjonarki, przyglądając się temu kabli będącemu kabriolet owi z Wieniawą i Piłsudskim w środku jednak drugi pyta słuchaj kim jestem starszy pan, który jedzie z Wieniawą w no ładnie w realnym jeśli już taką opowiadamy o tym jak to nikt Wieniawa miał wpły w na kobiety, jaki był skuteczny w tym to też powiedzmy, że doszło w końcu do zaręczyn, a potem do ślubu i to zdaje się, że 2 żony miał Wieniawa tak żony były 2, bo z tą czwórką dyrektora Uniwersytetu lwowskiego, który jest mówiłem do ślubu nie doszło Wieniawa tuż przed pościg przy krótko przed ślubem zerwał zerwał narzeczeństwo ponieważ zaręczył się czy zakochał się z młodej podówczas operowej pieśniarki z, z którą wyjechali razem razem do Paryża córka rektora niech pan pewnie nie chciała z nim do tego także pojechać, a on marzył, żeby do Mekki wszystkich artystów się wybrać Stefania Kalwas, czyli ta właśnie operowa diwa przyszła była gotowa, bo też chciała szkolić swój swój głos w u Mistrzów śpiewu w Paryżu, więc razem tam tam wyjechali, ale to małżeństwo przetrwało przetrwało tylko kilka lat, bo jej jeszcze w czasie wojny polsko polsko bolszewickiej, czyli w roku do 18 dziewiętnastym Wieniawa wysłany z misją do do Rosji na produktach na Ukrainę, a potem, a potem do Rosji, żeby tam się nawiązać kontakty ze środowiskami anty bolszewickim takimi ostrymi Piłsudski chciał wspólnie gotować koalicjant anty bolszewicką trafił trafił do więzienia, skąd wyciągnęła go zamężna podówczas z adwokatem pani Bronisława Barry Johnson, która to pani Bronisława Bernd son po roku od momentu, kiedy się z Wieniawą poznała została jak wtedy pięknie mówiono Bolesławowi Wienia dźwignia winą lekkim dużą nie żołnierze mówił pan na początku, że w ramach trzeciego opowieści o Wieniawie pewnej bagatelizując jego leży podobnie podważano jego znaczenie bojowe i jeśli możemy tak powiedzieć, że jak było ich stać żołnierzem na pewno bardzo odważny jest mi tak naprawdę jest 1 Order, której jest zgodny mężczyzna tutaj jest krzyż Virtuti Militari, który się dostaje w czasie wojny na placu bitwy za bohaterstwo i sald ryzykować niemal życiem i krwią Wieniawa miał Virtuti Militari miał krzyż krzyż Walecznych za udział za udział w wodzie wszelkie inne ordery, które dostaje się w klasach cywilnych na to powiedzą, że można dostać za inne zasługi Virtuti Militari krzyż Walecznych to są jest to co naprawdę czyni mężczyznę, więc tym, kto miał i to kolejny otrzymał w czasie wojny to niemożna powiedzieć, że dostał za to, że był adiutantem Piłsudskiego niebo w lewo on adiutantem Piłsudskiego w tym czasie jeszcze bywał, by wygrywał wykorzystywany do rozmaitych dat rozmaitych misji natomiast po prostu walczy ona na polu bitwy później już w drugiej Rzeczpospolitej, kiedy nie dowodził drugi adiutant Piłsudskiego, ale dowodził pułkiem Szwoleżerów później brygadą Kawalerii dywizjon Kawalerii był poddawany corocznym takim opiniom wydawanym przez jego przełożonych przez generalnego inspektora sił zbrojnych bądź przez dowódców wyższych wyższych jednostek niższy niż sam do dowodził co roku te opinie były na piśmie wydawanej dopisze przetrwa tę opinię przetrwały w centralnym archiwum wojskowym w Rembertowie pod pod Warszawą i tam AM nawet przeciwnicy Wieniawa przeciwnicy, którzy mieli zazdrościli mu tego, że miał takich dobre ucho jak ładnie się mówi u Piłsudskiego w taki bliski dostęp do do marszałka w swoich opiniach nigdy nie podważali tego, że był świetnym dowódcą, że dna w czasie ćwiczeń na parę polubić swoje sprawdzał się trzymały znakomity kontakt z żołnierzami oczywiście przeciwnicy Wieniawy nie mogli się powstrzymać, żeby tego dziegciu do do beczki miodu nie dość tam pisano wtedy, że to jest świetnym żołnierzem jest doskonałym dowódcą, ale nie bardzo musi w cenie pracować 1 odcinku wojskowym tylko gdy woli kontakty z artystami i z poetami albo znów żadnych jest doskonałym materiałem na dowódcę SS w wysokiej klasy, ale np. sery nadużywa alkoholu co też było wprost w co też było prawdą nic kompetencji dowódczych wojskowi nie nie podważali no i taki kolejne kryterium tego, kiedy odbywał się w roku 3001 . takim posiedzenie rady nominacyjnej, kiedy decydowano o awansach generalskich odnoszą bywały oczywiście słynny w obecności marszałka Piłsudskiego i gdyby było jawne to można byłoby uważać, że inni generałowie głosowali, bo się wali Piłsudskiego, ale było tajne nikt nie wiedział jak kto głosował no i ich mimo mimo tego pułkownik Wieniawa-Długoszowski został mianowany generałem Wieniawa-Długoszowski, z czym rzecz jasna wiązała się kolejna anegdota, bo Wieniawa przywiązany bardzo tego swojego tytułu i popularny w Warszawie właśnie ku płk Wieniawa przede wszystkim był tym pułkownikiem lat wyda w sumie 8 wydrukował sobie wizytówkę dla, którą następnie cieszył przyjaciół nie w różnych środowiskach wizytówka brzmiała gen. Bolesław Wieniawa-Długoszowski były pułkownik, żeby nie mylić przypadki tak przychodzi druga wojna światowa i znamy wszyscy te zawirowania i pewnego rodzaju małostkowe spory, jaki się pojawiły między nowymi władzami mniej, a tymi, którzy byli blisko Piłsudskiego nad całym obozem sanacyjnym Wieniawy spotyka podobny los jest zupełnie odsunięty od służby Polsce ciężko to znosi z bardzo ciężko to to znosi myć odsłonięcie nastąpiło kilka miesięcy po wybuchu, który wojnę Trump wojna wybuchła w momencie, kiedy Wieniawa jest ambasadorem Rzeczypospolitej we włoszech to było w pewnym sensie dla niego ratunek, bo już wtedy to był rok 30 sklepików wypił strasznie i torze został wysłany do Włoch jako młody ambasador i w dodatku potrafił zachować na prezenty samodyscypliny, żeby przestał pić NATO było cudowne znaczące odstawiła alkohol i sprawdził się jako Honey jako ambasador przez kilka miesięcy, by mieli od po wybuchu wojny pełnił za zgodą taką milczącą Włochów funkcję ambasadora dalej mimo tego, że przez Włosi byli w Sojuszu z Hitlerem, ale to pozwoliło mu np. organizować przerzuty pod pozorem, że są to transporty polskich robotników jadących na do pracy we Francji organizował przerzuty polskich żołnierzy, którym się udało przekroczyć granicy trafili do już po wybuchu albo po klęsce przed po poddaniu Polski przekroczyli granice trafili do Rumunii z tej komunii przez przez Włochy przyjeżdżali do do Francji, żeby tam na do łączyć to do tworzonych na Zachodzie polskich sił zbrojnych prawdopodobnie komuś innemu nie udałoby się po winach miał świetne kontakty z ministrem spra w zagranicznych nie Włochy hrabią Luciano on prywatnie zięciem soli Mussoliniego dzień dzięki tym prywatnym kontaktom mógł załatwić te rzeczy, które właściwie to właściwie nie powinna załatwić, bo w, po którym po wybuchu wojny po klęsce Polski nie we wrześniu 3009 . roku biorąc pod uwagę to, że Włosi byli w Sojuszu z Hitlerem to Polska osada powinna była przestać istnieć tylko prywatne kontakty z Wieniawy z czarnym rany spowodowały, że to mogło się przez kilka najmniej kilka miesięcy jeszcze dziać no ale najważniejsza rzecz którą, która się wtedy widziała jak, o którą w obcej pani wspomniała to jest wrzesień 3009 . roku i moment, kiedy widniała nawet przez 4 dni jest prezydentem Rzeczypospolitej właśnie sytuacja od krótkiej krótki rys historyczny no my dostał już jest trzecia dekada września polskie władze prezydent rząd nie przekroczyły granice po 17 września w Zaleszczykach trafiły do Rumunii, gdzie zostali natychmiast internowani wódz naczelny uciekł z Polski nie wiadomo co się dzieje jest ich z innymi wysokimi przedstawicielami polskich władz sanacyjnych no bo Polska oczywiście jest już w opanowana przez Niemców w weszły wojska sowieckie, a przecież na potrzebne jest ktoś, kto będzie nie reprezentował reprezentował Polskę wobec państ w zachodnich internowany w Rumunii prezydent Ignacy Mościcki miał na podstawie go w obowiązującej konstytucji kwietniowej uprawnienie do mianowania swojego następcy po prostu wskazania swojego następcy na wypadek, kiedy nie może sam pełnić obowiązków prezydenta był ten, gdy następca wybrany był to Władysław Raczkiewicz tylko duże nie było wiadomo co się starać o limicie w tym czasie dzięki niemu wiadomo nawet czy żyje jeśli żyje tam, gdzie jest czy jesteś aresztowany po prostu 0 kontaktu, więc trzeba było jakiegoś innego następcy wskazać i do takiego, żeby w momencie przyczyny pojawienia się Radkiewicza oddał mu tą władzy co jest, a istotne jest tutaj to, że prezydent Mościcki miał prawo wskazać następcę natomiast już nie miał prawa temu z dna temu następcy oddać tego następcy odwołać po to, żeby skazać kogoś innego, czyli ktoś, kto był wskazany przez Araszkiewicza po prostu zostawał prezydentem jego dobrą wolą było wyłącznie to, żeby z tego i funkcji zrezygnować już komu to w wielką rolę powierzono mając gwarancji, że jest to człowiek na tyle szlachetny na tyle uczciwy jak na tyle wolny od prywatnych ambicji, że odda odda najwyższą funkcję głowy państwa polskiego był to Wieniawy Długoszowskiego został mianowany przez nią przez Ignacego Mościckiego prezydentem na buty eat 4 dni później także skutek nędzy akcji na umówionych przez Władysława Sikorskiego Francuzów, którzy ogłosili, że nie uznają Wieniawy im nie uznają Wieniawy w to jest skandal absolutne boksy to mimo wszystko była decyzja głowy państwa polskiego Traffic Club wskazała zgodnie z posiadanymi uprawnieniami swojego następcę Francuzi po prostu potraktowali Polskę jako już nieistniejące wtedy państwo, które nie ma prawa osobie decydować, ale mimo wszystko Wieniawa, który nie musiał się na to wszystko zgadzać, bo jego nominacja została ogłoszona w monitorze polskim i oficjalnie zgodnie z wymogami konstytucji opublikowana zrezygnował zrezygnował po to, żeby Nord Polska na tym nie ucierpiała w kontaktach z Francuzami, żeby można było uczynić z prezydentem znalezionego Raczkiewicza Wieniawa już w czasie wojny chciał się dostać do Londynu innym powiedział, że tam przecież jest już są strukturę państwa Atenach na emigracji na wygnaniu i powiedziano, że nie jest tam mile widziany, że nie jest potrzebny tak no bo nastąpiła właśnie pod wpływem tej akcji Francuzów Garbaczewski wskutek wojny, do której nikt nie ma co ukrywać dochody strukturom przegrały władze sanacyjne władze na emigracji objął przeciwnik Piłsudskiego przeciwnika, a przede wszystkim Piłsudczyków, którzy rządzili polską już po śmierci Piłsudskiego był Władysław Sikorski co Sikorski, który otoczył się swoimi ludźmi też anty piłsudczycy czekami przed jej ludźmi, którzy nie akceptowali ostatnich kilku lat rząd z drugiej Rzeczpospolitej i z nich budował urząd z nich budowało władzy, więc miejsca dla Wieniawy w tym środowisku nie było Wieniawa po tym, jak w czterdziestym roku przestał być ambasadorem we włoszech wyjechał z, ponieważ jednak nie było dla niego miejsca, ale ani we Francji, która za chwilę przegrała z Hitlerem ani później w Londynie wyjechał do Stanów znalazł się w nowym Jorku, ale stamtąd słał listy do Sikorskiego deklarują, że chce wrócić do wojska na dowolne stanowisko był generałem, ale deklarował, że może dowodzić ma najmniejszą nawet ach, nawet nie musi dowodzić może być zwykłym żołnierzem byle pozwolił mu wrócić do armii i byle mu KUL snów bić się o Polskę tak jak 20 parę lat temu, kiedy czternastym roku przed Legią może przeczyta fragmenty z pana książki, które zawierają właśnie cytaty listów Wieniawy, pragnąc pracować dla zgody chce pracować w zgodzie w porozumieniu z przedstawicielami naszego rządu na gruncie tutejszym i na koniec zastrzeżenie, które uważał paść musi zaznaczam przy tym, iż nie dopomina się o posadę ani nikogo z żadnej posady drukować nie mam zamiaru ani ochoty, że nie dobijamy się płatnego stanowiska ani pensji jeszcze podkreślę w przygotowanej robocze należy wystartować od pokazania, że absolutnie przestały istnieć kwestie personalne koterie jakieś sprawy partyjne tak szkodliwej tak nieistotne wobec faktu, że polską rządzą Hitler Stalin i wobec chmur na naszej przyszłości tak pisał Wieniawa do Sikorskiego, ale Sikorski był nieugięty, a można, by nawet zaryzykować stwierdzenie, że zawistny w swoim działaniu wobec byłych Piłsudczyków po to na pewno tak Intraco Palestra język nieco archaiczny, ale jest jednak pokazuje właśnie klasy człowieka, który mówi, że chce on myślał w tym czasie o Polsce polscy nieistniejącej Polsce opanowanej podzielonej między przez 2 okupantów nie własnym interesie te filmy te listy do Sikorskiego się powtarzały początkowo pozostawał bez żadnej odpowiedzi, ale wreszcie po pół roku i Sikorski zgodził się na spotkanie z Wieniawy Długoszowskiego mówi inny podmiot był akurat stany Zjednoczone w Spodku spotkali się w Polskiej nie polskiej ambasadzie po tym spotkaniu za prąd czy w trakcie spotkania ogłoszony został po tym, spotkaniu, że zaproponował Wieniawie funkcję ambasadora na Kubie po pierwsze, Wieniawa liczy, że to będzie stanowisko przejściowe, że to jest ten moment, który pozwala mu wrócić w ogóle jakiejkolwiek aktywności politycznej, ale że z dna na tej Kubie, która była podobna trochę jak dzisiaj Monako na końcu świata i a już absolutnie oddalona od tego wszystkiego co działo się co działo się w Europie i gdzie decydowały się losy Polski no ale uznał to za dobrą dobrą monetę za wyciągnięcie ręki za początek współpracy z Sikorskim okazało się, że pomylił się dwukrotnie czy Zawii zawija się podwójnie, bo pupil po pierwsze jego własne środowisko, czyli piłsudczycy czyli, ale i my pułkownicy tworzący władze w Polsce po trzydziesty piątym roku po śmierci Józefa Piłsudskiego uznali to za zdradę uznali, że Wieniawa sprzedał się największemu wrogowi, jakiego Piłsudski miał w życiu, czyli właśnie Sikorskiemu odbyło się to tym są relacje z relacji świadków, którzy uczestniczyli w tych spotkaniach odbyło się coś w rodzaju sądu kapturowego nad nad Wieniawą Gosiewskim oskarżano go orzec czy najgorsze dla człowieka honoru niewyobrażalne, czyli o sprzedanie uczciwości honoru patriotyzmu za pieniądze, a z drugiej strony zjawił się na Sikorskim World on liczył na to, że Sikorski jednak pozwoli powrócić do Londynu jednak pozwoli na obiad dziś jakiś stanowisko czy skieruje go do wojska pozwoli pozwoli mu robić to nad czym uważał zna się najlepiej, czyli wbić się o Polskę, a Sikorski, kierując go na to ambasad w peryferyjnym nic nieznaczącą ona na Kubie pokazał jak bardzo sobie lekceważy człowieka, który był dla emigracji polskiej symbolem Piłsudskiego to miał być Wojciech to miał być policzek to było takie, używając języka karciane go na wyciągnięcie ASA z Italii przeciwnika, ale nie po to, żeby tymczasem zagrać tylko, żeby go po prostu wrzucić ze stołu pokazać, że w Lotosie jak bardzo się go lekceważyć to on został potraktowany jak policzek wymierzony w Wieniawie jeśli on na początku swojej takiej naiwności, że nie zdał sobie z tego sprawy to bardzo szybko i brutalnie mu to uzmysłowi ono, że stał się po prostu pionkiem na wsi dobrze mieć czas toczące się nie o Polskę tylko władzę nad nad polską w momencie, kiedy już było postanowione, że wyznaczona data, kiedy ma przyjechać wyjechać na Cube dostał tego samego dnia dostał informację, że poselstwo polskiemu na Kubie został przyznany samochód no było to w czasie, kiedy ty jak był atakowany bardzo i w prasie emigracyjnej i w rozmowach z tym swoim środowiskiem za za zdradę dostało się także, by nie wytrzymał tego ukrytego napięcia napisał bardzo dramatyczny list do 1 z tych 5 pułkowników z prośbą, żeby nie mieścił się na jego żonie i córce, że wystarczy toczy się stanie się z samymi Wieniawą napisał, że dłużej nie jest w stanie wytrzymać tego powody tego napięcia, że w dzieje się z nim coś bardzo złego zakończył ten list w krótkim dramatycznym dopiskiem Boże zba w Polskę i rzucił się z piątego piętra domów w nowym Jorku przy River Said 3, w którym wprost mieszka w nogi tak skończyło się życie pieszego ułana drugiej Rzeczpospolitej znaleziono przy nim kartkę, w której były, na której były słowa my iść myśli plączą się w głowie i łamią jak zapałki lub słoma nie mogę spamiętać najprostszych naz w miejscowości nazwisk ludzi oraz prostych wypadków nędznego życia widać w jakim stanie emocjonalnym muszą być jak ogromnym napięciu 2 US dramatyczne, bo zawiera panel w swojej książce właśnie te listy TR in te dopiski te notatki, które pokazywały, jaką drogę non przechodziły w swojej własnej głowie duszy nie, żeby w podjąć się tak drastycznego kroku on był po prostu się on uczciwym człowiekiem on czołowym też takie pewnego rodzaju informacje o 19 od 19 wieczna, bo coraz trudniej tego typu ludzi, którzy nie mili przez cały czas przed oczyma tłum Polskę, bo w końcu się urodził i spędził 20 kilka lat lat 30 lat nawet pierwszy swojego życia film w Europejskiej polskich Polski nie było full Frame modlono się o to, żeby kiedyś naprawdę mordu modlono o to, żeby ojczyznę wolną pan zechciał zwrócić i potem wielka Polska się pojawiła to służba temu wolnemu krajowi po 123 latach niewoli była czymś takim absolutnie naturalnym jego pierwszą potrzebą tego typu tylny wrócili myślę, że w tym stadzie z tym w swoim pierwszym roku kiedy, kiedy działy się te wszystkie dramatyczne wydarzenia Wieniawę nie mógł zrozumieć, dlaczego ta jego chęć służenia Polsce może być potraktowana tak lekcja umiera 1 lipca 1942 roku w nowym Jorku mieście, w którym nigdy się nie odnalazł i cały czas myślał tylko o tym, żeby jakoś móc wrócić do Polski tej Polsce służyć to też jest z bardzo smutne historie opowieści o tej małostkowość polskich polityków, którzy w momencie, kiedy ponownie Polski na mapach de facto nie było czym zajmowali się jakimiś starymi fakturami można powiedzieć to nie jest jakiś ładny obraz tych bohaterów, których mamy w głowie m. in . gen. Sikorskiego to wielkiego przywódcy, a Wieniawa nie jak teraz jest opowiadane, jakie teraz ma wizerunek kotek zapyta domu możemy być spokojni hotelom legenda Wieniawy człowieka będącego w samym sercu w środku życia artystycznego literackiego poetyckiego drugiej Rzeczpospolitej, czyli tych szalonych lat dwudziestych lat trzydziestych dwudziestego wieku, bo to postać Wieniawy można odnaleźć się jak dobrze się przyjrzeć to w takich filmach jak właśnie lata dwudzieste lata trzydzieste kordon kajak kariera Nikodema Dyzmy płk Warda, który te przyjaźni się z Nikodemem Dyzmą, toteż jest właśnie postać wzorowana na na Wieniawie Wieniawa się pojawił mnie w tym filmie Hoffmana bitwa warszawska on tutaj tylu tu funkcjonuje trochę zniknął i mam nadzieję, że tak, gdy książka i inne publikacje w Wieniawie przywrócił zniknąłby zniknął też Wieniawa, o którym z panią dzisiaj rozmach rozmawiamy, czyli ten człowiek wielkiego honoru człowiek wielkiego patriotyzmu ten dyplomata no on szlachetnie tylko Polak, który mógłby być mogło być wzorem dla dla innych osób o Wieniawa no bo mało mówiliśmy o tym, ale stereotyp ambicjach artystycznych Wieniawy, ale proszę wyobrazić, że wina, który zajmował się to sam pisał, ale wiersza, ale to pisał Ehrlich niewiele i tutaj o chęć do ich jakości możesz będą mniej w wypowiadał, bo one najwięcej napisał piosenek będąc w wojsku czasami w dość frywolnych, ale tłumaczył tłumaczył n p . albo Blaira i dzisiaj tłumaczenia Wieniawy z kwiatów zła ukazują się w wśród tłumaczenie w wyborach tłumaczeń wśród obok wierszy obok tłumaczeń Czesława Miłosza Wisławy Szymborskiej nie ukazują się dzisiaj, dlatego że ktoś akurat szczególną sympatią darzy Wieniawy tylko, dlatego że są po prostu porównywalnej jakości, że nie ma powodu, żeby tłumaczyć z tego tego inaczej jest od tego Wieniawy jestem spokojny mądry chciałbym, żeby mimo wszystko tak czarna legenda, która gdzieś tam przyciąga, zanim ciągnie uległa legendzie Wieniawy człowieka dziewiętnastowiecznego polskiego patrioty prochy Wieniawy zostały sprowadzone do kraju we wrześniu 1990 roku w mieście to dodajmy spełniło się z tym 1990 ja byłem na tym na tym pogrzebie w Krakowie spełniło się to co Wieniawa sobie z prorokował w wierszu który, który napisał wiele lat wcześniej ułańska ułańska jeśli po, owszem, był chowany z Nowym Jorku w towarzystwie osób najbliższych na cmentarzu leki udało się to sprowadzić to zgodnie z tym co sobie wymarzył w wierszu ułańska jesień jego trumna z graczy była poprzedzana czy ułan przez Ułanów z pułku Szwoleżerów była Kompania honorowa była armat z dnia laweta, na której została złożona pokryta kirem trumny no i towarzyszył konduktowi żałobnym koni po prostu to było to gniew uważam, że w pogrzebie ułana musi być koń i w 1910 roku w Krakowie koń towarzyszył trumnie generała więzionej na cmentarz Rakowicki tam jest pochowany w kwaterze legionistów, czyli jest wśród swoich o generale byłym płk. Bolesław Wieniawa-Długoszowski opowiadał pan Mariusz Urbanek autor książki Wieniawa szwoleżer na pegazie wydawnictwo Iskry bardzo serdecznie państwu polecam tę publikację, a panu panie Mariuszu bardzo serdecznie dziękuję za rozmowę dziękuję też zaproszenie słuchaczom z uwag co chwilę będą informacje po informacjach jak zwykle program klasyki dla grzeszników zapraszam już teraz Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA