REKLAMA

Jak polityka miesza się z literaturą? Beata Stasińska i dr Tomasz Kowalczuk

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2015-12-16 21:20
Prowadzący:
Czas trwania:
46:46 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
serdecznie wszystkich słuchaczy dziś w środę 16 grudnia wieczór Radia TOK FM i witam gości w naszym studiu pani Beata Stasińska współtwórczyni wydawnictwa Wa BU jest z nami również pan dr Tomasz Kowalczuk literaturoznawca z uniwersytetu Warszawskiego chciałem państwa poprosić o komentarz do rzeczy, która od kilku dni jest zgoda bardzo wiele emocji chodzi o torze poeta pisarz Jarosław Marek Rymkiewicz został laureatem nagrody literackiej imienia Juliusza Tuwima Juliana Juliana Rozwiń » Tuwima przepaścią i w te komentarze, które przed spotkaniem z państwa zdążyłem przeczytać mam nadzieję, że większość osób komentarzy, które się dzielą ledwie grupy 1 mówi nauka prawdziwa sztuka jest uniwersalna jest poza perspektywę najbliższych dziesięcioleci nie będziemy mogli się zastanawiali nad politycznym wymiarem działalności literackiej Jarosława Marka Rymkiewicza, ale często też może spotkać inne komentarze się teraz nie powiem bardzo wyraźnie coś pani Beata Stasińska zrobią nie tak bardzo wyraźnie, że w skrócie nie możemy oddzielać twórczości od postawy i poglądów na to ta nagroda nie powinna w Terence pójść chciałem państwa za zapadać najlepiej, a spokojnie wieczorem w radiu państwo widzą taką sytuację pani Beata Stasińska no ja jestem w takiej sytuacji, że mamy swoją długą historię z rektorami RM utworów Jarosława Marka Rymkiewicza ta historia zaczyna się na studiach polonistycznych i ma jeszcze taki etap w ze stanu wojennego, kiedy uczestniczyłam właściwych takim nielegalnym prywatnym seminarium prof. Ryszarda Przybylskiego kosze i stanęło poświęca wspominają poświęcone klasyce wzmocni brzmi nudno ani 1 ale, ale teraz jest ich forma klasyczna wtedy okresie przyglądaliśmy się na przykładzie Polski klasycy sztuki klasycyzmu francuskiego klasycyzmu, którym się zajmował przez wiele lat i fantastycznie o nim pisał Jarosław Marek Rymkiewicz to była to była pewna szkołę i forma, która miała bronić nas przed rozpadem, a mówimy o sytuacji trudnej tak początek stanu wojennego zamknięto Uniwersytet godzina policyjna i a my czytamy Rymkiewicza w wydaniu Echa, gdyby tak było to tak było i potem przyglądam się pytałam prawda jego poezja, a zwłaszcza one zafascynowana stylistyką, a nie i ich fascynował mnie fascynowała mnie jego wierność mistrza tak odpowiedział tak, bo to jest taki 1 z niewielu polskich pisarzy dzisiaj żyjących, którzy nie spadnie z Księżyca i ze swoim talentem nie objawili się publiczności zaczęli nam nowy Jork opowiadać tak w swojej historii czy wymyślonych historii tylko on jest Rymkiewicz jest były z całej tej historii polskiej literatury rada nigdy nie rozstawał się z romantyzmem nie ogłaszał końca paradygmatu romantycznego jak prof. Janion, która zresztą doceniła jego i jego talent poetycki w końcu koleżanka z wielu latach od pierwszego koleżanka Instytutu badań literackich po drugie, przewodnicząca jury nagrody i inne literackiej Nika i pora się stało coś dziwnego na 3 systemy z tym talentem tak jakieś inne wielkie polityczne rozczarowanie jak i jakieś poczucie, że się na coś spóźniłem gdzieś mnie nie ma nie czytają minie albo, że Polacy zapomnieli, skąd przychodzą do kont powinni iść i miała jeszcze tylko 1 takiego współtowarzysze podróży wówczas biją jednak o pisarzach, a w pewnej klasy utalentowanych, a z tym talentem jesteś pewien ciężar odpowiedzialności za słowa tak, żeby nie powiedzieć mocniej, że jest pewien dług wdzięczności ludzi mnie utalentowanych wobec tych, którzy tego daru z jakiegoś powodu nie dostali to co to im lekarz też akurat winić Ewę wie, że byłyście miał 1 przyjaciela w tej podróży co z nich nerwowość w 25, a to Zbigniew Herbert w i mamy do czynienia z czymś takim co nie jest prawdą uniwersalną jeśli się instrumentalizacją i talent tak jeśli się go inne poświęca jakieś Dylewicz ideologii w służbie bym powiedziała politycznej to coś niedobrego są talentami dzieje z tym mamy niestety do czynienia w ostatnich latach nie mówiąc już o tym, że, że idea która, która zawiera w swoich utworach głównie poetyckich lanie, ale nie tylko, bo on Bobo Bobo w mieszkaniu, bo Rejtan to są już książki niebezpieczny atak wikinga Arsenal ma ona gloryfikują gloryfikują śmierci poświęcenie daninę krwi bez takiego osądu krytycznego tak i żeby nie powiedzieć racjonalnego Jaś się z tym nie mogę nie mogę zgodzić co więcej znany jako członkini jury nagrody literackiej miasta Łodzi imienia Juliana Tuwima i nagrody jednak z pewną tradycją nagroda pierwszy raz została ufundowana w wyroku 2008 . tam wśród laureatów są tacy ludzie jak w dwukrotnie Julian Tuwim wcześniej wcześniej nestor polskiej literatury Aleksander Świętochowski Zofia Nałkowska może to jest jednak linia pewnego, nawiązując do tak pewnego racjonalizmu myśli jednak bardziej postępowej prawda niższy konserwatywnej no i jeszcze powiedzmy aura, w której wręczaliśmy nagrody w tym roku po polityczna jest, jaka jest nie dzieje się w próżni i dr Tomasz strasznie dużo jak jadę przez chwilę miały taki pomysł, żeby powiedzieć to już nic nie mam dopowiedzenia, ale postaram się w postaram się razem z chwilą ich ujawnienie nie to jest chwyt retoryczny tylko ironiczny zacznę od końca w takim razie rzeczywiście rzeczywiście nieszczęście pewnie w dużym stopniu się bierze z tego uwikłania sytuację polityczną mógł pewnie go w pewnym stopniu to znaczy wzmocnienie tego wydarzenia wydaje mi się jest związana z tym co coś co się dzieje za oknami i pod Trybunałem Konstytucyjnym no cóż pewnie czytelny dla wszystkich to jest lasu i 2 i długo aż druga rzecz, której pani mówiła cofając się pani w wodzie inne to jest przeciwstawienie tak to jest to co pani powiedziała relacjonując, charakteryzując nagroda miast o tym, że jest to tradycja raczej postępowej myśli niższy niż konserwatywnej jak w przypadku tej nagrody te z dywidend tak tak jak rozumiem ja się zgadzam, że taka jest tradycją nie przy czym pan szczerze ja bym nie chciał nie chciał z tego robić argumentu że, bo pojęcie postępu też ma różne konotacje jazdy nie zawsze pojęcie postępu to jest pojęcie, które jest zawsze dobre mogą można, by sobie tutaj na ten temat zgadza się, że w przypadku literatury z takich właśnie, zwłaszcza w środku literatury i zwłaszcza gdy w, kiedy mówimy o przeciwstawieniu tu dotykamy chyba rzeczy fundamentalnej to znaczy przeciwstawienia klasycyzmu romantyzmu to bardzo ciekawe przeciwstawienie czują się tym trochę dłużej jeśli pani państwo pozwól pozwolą zatrzyma, bo pani powiedziała na początku rzeczy moim zdaniem fundamentalną w pierwszym bodajże akapicie swoje wypowiedzi mianowicie, że Jarosław Marek Rymkiewicz za tych czasów, które pani wspomina i mogę wspaniałym czasy wspominać bardzo chętnie mnie i innych służb równą Łach z równym poczuciem realizmu trudno to powiem w ten sposób, że ten to poczucie rozpadu i poczucie chronieni, a poprzez klasycyzm i jest prawdopodobnie doświadczeniem i dzisiaj tym samym u i Jarosława Marka Rymkiewicza i u tych, którzy go akceptują jak było za tych czasów, które pani wspominała chwile jak nie wnikam w tym fikcja trochę się zepsuł jeśli ja nie wnikam w tej chwili ja nie wnikam w tej chwili w tych stronach na ile ja nie wnikam, kto stoi na ile to jest uzasadnione mówi o uczuciach i logo i oczywiście nie jesteś także oczywiście to znowu nas, bo też pani wyjęła z szóstego Zbigniewa Herberta bo gdy chciałam, by te też do niego nawiązać i w przypadku Zbigniewa Herberta też mieliśmy taki rodzaj skrzywienia chce być elegancki w końcu żywota prawda w głuszy, zbliżając się do do do zasłony czasu tak może po jakoś próbował retorycznie z tego wybrnąć natomiast wrócę teraz do tej my do tej firmy do tego przystojniak klasycyzmu romantyzmu naszych wydaje mi się niewiele niewiele się osobom z niewiele osób sobie uświadamia, jaka jest różnica między klasycznymi romantyzmem ja sobie zwykłe czy na użytek moich uczniów z moich studentów swój własny upraszczać to mniej więcej w ten sposób już na mnie od razu nie krzyczeć, że inne no to co klasyczne to jest stworzone na początku w tej wersji najlepszej z możliwych prawda jak było na początku teraz zawsze na wieki wieków amen tak to co stworzono ten archetyp wzorzec pod każdym względem wzorzec porządku świata wzorzec gatunku literackiego, które uznaliśmy za ten pierwowzór i potem w zasadzie robimy tylko tak, że musimy do musimy do niego powracać powracać i powracać powraca, dlaczego powraca albumem notorycznie psujemy tak znaczy mamy taką sytuację, że ten świat został stworzony idealnie my ten świat spotkaliśmy przepraszam czy, bo z koniecznością niekiedy po taką, której te dykteryjki o posprzątanie pokoju, jeżeli mamy tak doświadczenia posprzątamy pokój on jest pięknie posprzątany wszystko jest na swoich miejscach i w zasadzie trzeba stanąć na baczność w środku, bo każdy przejaw życia powoduje zniszczenie tej harmonii lub przed ZUS przed przed wiecznej i z tyłu w tej perspektywie KE w tej perspektywie nie istnieje postęp nie nie ma tego ruchu w czasie do przodu w Rzymie dokąd, dokąd zmierzamy tylko istnieje ciągły powrót do tego co zostało raz ustanowione jako najlepsza i gloryfikacja postępu gloryfikować gloryfikacja wyjścia w przód jest zawsze tak o takim czymś mniej lub bardziej albo tylko krytykowanym albo na pewnym stopniu przesady histerii nawet czy Ebay czy my czy właśnie o obsesji i tu myślę, żeby na tym polu moglibyśmy się zgodzić traktowana jako apokalipsa jako winny jako zniszczenie tego wszystkiego i przeciwko czemu trzeba się pół trzeba się przy przeciwstawić łącznie z tym co pani w mu oczy pani mówiła to znaczy łącznie z poświęceniem życia taką ostateczną dramatyczną próbą przeciwstawienia się temu temu niszczeniu harmonii przed wiecznym tak tak bym to powiedział i wydają się, że coś w tym przekonaniu niezależnie od tego wszystkiego co z takim zwykłym powiedziałbym czytelnik, bo to dla mnie to jesteś też jest istotne jak pisze ja Jarosław Marek Rymkiewicz, bo miesiąc cały czas nie jest nie nie nie przychodzi mi do głowy że, żeby powiedzieć zupełnie krytycznie za dużo mam za dużo zużywał szacunek dla dla twórczości Jarosława Marka Rymkiewicza, który na, na której do twórczości się wielu rzeczy uczyłem romantyzm miał klasycyzm jedno w wielkich romantyka wszyscy fundamentalne dzieło prawdy rewizja baroku rewizja warunku testu są fanty fantastyczne fantastyczne przemyślenia bardzo niezależne i t d. tak dalej i właśnie tak jak pani też powiedziała tak zrozumiałem przynajmniej przeciwko modom ma przeciwko tak jak klasycy robią prawda spokojnie z wyczuciem czasu dobra wy tu się wy tu się zabijać się wyzbyć się dyskutuje się od klasycyzmu trwa tak to przed właśnie ten psa przed wiecznym z przed wiecznym wzorzec trwa i to sąd w zasadzie zabawy, a to wszystko trwa inny niż uderzy to było od teraz przybrało taką formę przybrało taką formę w najlepsze słodkim tych ludzi histeryczną i taką apokaliptyczną ich, ale czy to nie jest także w ich trochę chorą, że w związku z tym jak jak dobrze rozumiem, reprezentując tutaj rzesze może nie laików ataki zwykłych Czytelników, a jej zjadaczy chleba w mojej perspektywy romantycznie i kiedy państwo słucham to właśnie jest bliski histerezy mowie, ale my proces ścierania się z porządkiem rzeczy w imieniu i teraz wartości, które można tu się postawić to jest jakiś heros i ciąg dziejów, który gdzieś tam jest tu wypychać to jest jakiś porządek historię mojego własnego narodu i tutaj ofiara jest kluczowa jak rozumiem ponadto państwo się chyba nie zgadzają, że ofiarą optyce kibicowskie to jest po prostu może być całe nasze pokolenie tak może być ofiarą dla tych wyższych celów to albo odwrotnie nawet to powinno Rawę Łowicz, który do nich się nie pyta czy chce być ofiarą nie pytamy dlatego, że to jest właśnie nawet nie może być tylko musi być, bo jak rozumiem dobrze Rymkiewicza to jest taki proces dziejowy, który zakłada, że to ofiara zostanie złożona to trochę jak mechanika kozła ofiarnego od odmiany świętej pamięci René Girarda to musi się wydarzyć tak, żeby historia zrobiła następny obrót i takie jak z nami i IT dla państwa byłoby najbardziej bolesne w środku Rymkiewicza, że zbyt wielu ludzi czyta to w Polsce mówi no właśnie oto teraz czas na wielki rozlew krwi wobec tego nie będziemy prawdziwym narodem po to, to jest tak, by coś grozi im żyć zdrowo niedrożne, a to, że musimy założyć, by pan się zaś, że ktoś to naprawdę tak przeczyta w takiej literalnie sposób artystek napisane przepraszam panie mówimy tutaj czy, zamykając temat romantyzmu i klasycyzmu, bo on jest mimo wszystko jednak dosyć odległy ani inni, że to nie jest tak, że to jest jakiś mocny przeciwstawienie znaczy, że nie ma polskiego romantyzmu bez formy klasycystyczne murowane niegdyś w nie ma po prostu Eli i zarówno klasy z części, jakim młodzi romantycy zdawali ten sam strach przed chaosem rozpadem odczuwali i doświadczać go przecież na ich oczach znikało państwo polskie, ale to nie tak, że romantycy szli do powstania, a jednak inne klasycyzm potrzeb trwał jedno mu się na szkolenie już było młodsze pokolenie, że tak młodsze pokolenie już od dawna jeździsz wolno, by być, bo ja tu coś się też wypowiada pan tego nie powiedział, jakby byli zaś wypada jednak z pozycji filozoficznej dlatego, że to to jest dla mnie perspektywa, by trochę ważniejszy szybciutko powiem przepraszam to jest sytuacja jednak taka, że myśmy po porzuceniu rzeczy po pewnym wyborze kulturowym w Samborze kiwał się zaczyna przy przejściu ze średniowiecza renesansu postawiliśmy na to, że będą w oczy i możemy być, kiedy świat doskonały świat doskonały był albo będzie na końcu nikt nie jest nie jest teraz prawda w związku z tym my albo możemy ciągle wracać, bo możemy iść jak najszybciej do tego świata przyszłego prawda albo jeszcze koncepcja Boga wielkiego zegarmistrza Kraka, który teraz zostawił nas na świat zresztą później Mickiewicz później Mickiewicz przecież już pokazuje, że to jest i płynąć płynąć płynąć prawda i TTIP i też Super my o tym, też w ogóle nic nie wiemy wiemy o Mickiewiczu z Dziadów nic nie wiemy, bo oni o tym, płynąć płynąć płynąć tobyśmy się rzeczywiście tutaj pewna klamra się te trafiały na świat jest Bogiem i t d . tak dalej, ale w każdym razie mniej niż wydaje, że myśmy uwierzyli cały czas to mnie jest to by był podążanie do przodu i ono ma swoje koszty trwanie jak zawsze trwanie z w tym co było ma swoje koszty i pójście do przodu ma swoje koszty ma swoje plusy minusy są ci którzy, którzy w małym grupom odnośnie do jak model władzy może zwrócić uwagę, że jeśli np. rozmawiam nie wiem czy to będzie dobrze przyjęto, że rozmowy rozmawiamy o modelu władzy modelu sprawowania urzędu urzędu przez świętej pamięci Lecha Kaczyńskiego czy oby Jarosława Kaczyńskiego to co jest władza taka powiedziałbym dziewiętnastowieczna ani nie wnikając w nic innego tylko taka z dystansem i t d . tak, by prawda nie po nie nie demokraty zrobiono coś się i a i to jest to jest ten trend ten model natomiast chętnie natomiast my idziemy w świecie taki model władzy demokratyzm łące, która też swoje plusy i MOPS, ale ma też ma swoje minusy, ale ma swoje wyzwania one czymś co w porządku wymaga pewnej dojrzałości od ich na wynik na euro no no właśnie i teraz tak jak pomówiła nory ona rodzi to oczywiście Marek Rymkiewicz jest taki, ale próbuje być aktywny takim samym inż. Arce polskości takim inżynierem my mitu Narodowego takiego non stop, by tu tworzenia tego mitu Narodowego i UE i tworzy ten mit Narodowy tworzy go w sposób oczywiście dla narodu miny i potrzebny im niepotrzebny ja mam takie, by po poczucie, że my ciągle żyjemy w takich tożsamości zagrożonej niezagrożony tożsamości tylko tożsamości zagrożonej odmieni my nie myślimy kategoriami pierwszej Rzeczpospolitej i siły Rzeczpospolitej nikt się i osób musi uświadomią swego czasu, że Jagiellonowie nie mówili w ten sposób na nic nie możemy zrobić, bo my mamy taką sytuację geopolityczną, a my mówimy w kółko my mamy taką sytuację geopolityczną to my nic nie możemy zrobić, by my, ponieważ jesteśmy dziećmi zaborów, ponieważ jesteśmy dziećmi dziećmi tego są już komuny tak zaborów człowiek z 2 lata 200 lat niewoli tak w związku z tym nie możemy ciągle przejść do dopłat do postrzegania swojej tożsamości nie w takiej wersji zagrożonej takiej wersji przestraszony i co to będzie przyjdzie Unia przyjedzie nie wiem ktoś zabierze nam tę tożsamość zniszczy jak były te dyskusje przy wejściu Polski do Unii Europejskiej jak mówiłem za Mickiewiczem zresztą jeśli sami nie Struga widzimy tej pieśni to wynik w piśmie z drugą jeśli sami nigdy nie zabierzemy języka to nam nikt tego języka nie zabierze, a niestety, jeżeli już miałbym mówić to by to byłby bardzo krytyczny wobec tego co się dzieje w Polskiej kulturze, bo Polska kultura byłby bez ich werdyktów brukselskich oddaje polską kulturę Polski język bez walki, jeżeli miałbym o tym, mówić, ale w uszach, ale za nimi Energą być może być może ta kultura właśnie staje się kulturą w w Polsce ani kulturą polską tak wymiana na pewno co się wydarzyło na pewno co się wydarzyło w literaturze miała złe, a na czas wraz z otwarciem po prostu z ten chrzest ponowny europejskości dokonał się za to przyjąć tak, ale zabrakło Milko świadomości historii, ale nie, ale nie odwracania się pojawić w przyszłości, bo do nas tylko nam niczego nie nie pomoże załatwić, ale wróćmy jeszcze do współczesności i i zostaną też sprawę postęp pod nazwą Global Bond z AZS kategoria szczególnie mało użyteczna jeśli chodzi o kulturę poza kulturą Obywatelską, bo z SLD poza Koreą kulturą techniczną i t d . i t d . ale w literaturze mało, że te problemy jest inny problem został też nazwany przez przez Ryszarda Przybylskiego lat temu 20, a kilka i 830 lat w prawdziwym Chodzież noszę nazywa redukcja polityczna i literatury i polega na ta redukcja polityczna polega na tym, że rezygnujemy z pewnego o nim uniwersalizmu bez pewnej otwartości na rzecz doraźnej użyteczności słowa Dora użyteczności politycznej czy ideologicznej i to rzadko kiedy wychodzi twórcy na dobra tak to jest paradoks, bo ktoś nas teraz słucha pomyśli zaraz po nich zaczęliśmy od postaci Jarosława Marka Rymkiewicza laureata nagrody literackiej miasta Łodzi i teraz tak mówiąc o pewnym wewnętrznym ciągły w jego twórczości i dramatyczne przełomy w pewnym momencie, ale jednak w ramach rozwoju gdzieś jego twórczości, a teraz próbujemy spojrzeć na to wszystko zboku i do dziś mam do czynienia z jakimś trendem w literaturze ktoś może nas słuchać po rzutach innym razem ze zjawiskiem w rezerwie są one się ono się objawia, a czy altany są objawem lokalu lub ktoś pisze nie tylko dla dla chleba w latach stalinowskich odo ku czci Stalina prawda w derbach Broniewski pisał pisał bardzo zaangażowana ideologicznie wiersza, ale pisał nie traci ów o 8 i nadal żal, czyli tym rzeczywiście 2001. wieku w Polsce może mówić tego o takich zjawiskach tak ustępujących, kiedy w przekonaniu moim zdanie większości wiąże się to często jest tak, że się na Wenus w rozwoju i arie z lego doskonałą ilustracją gdy, ale to dobrze jeśli pani zgodzi się jak nie jestem czytelniczką gazety polskiej, ale występująca na gali wręczenia nagrody sława Lisiecka, która wspominała niedawno zmarłego męża i poeta i dyrektora teatrów, w którym się cała ta gala odbywała Zdzisława Jaskuły PL zadała sobie ten trud i zgłaszając swoje weto dotyczące werdyktu żywi powiedziała Rz zacytowała kilkanaście wierszy Jarosława Marka Rymkiewicza to są wiersze pisane w ostatnich latach drukowane głównie w Gazecie polskiej to jest inny poeta, a dziś pani pozwoli, by i Panny i państwo to jeszcze bym tak, bo to się nie mnie nie nie to, o czym pani mówiła, że poczuje się zupełnie podpisuje pod tym uwikłanie to bowiem politycznym społecznym posłannictwie mi tak dalej tak dalej zwróćmy uwagę bo, że to nie jest tylko kwestia stalinizmu, żeby nam się to nie wiązało tylko włącznie ze stalinizmem ten problem Polska literatura i tu może gromki zna biurowiec brama silosu położono Jarosława Marka Rymkiewicza czas, żeby ludzie miotali tak był marksistą jako młody poeta tak, ale my, ale jeśli państwo policja nie chcą tego wikłać tylko martwić, bo to jest bardzo prosta i bardzo zrozumiałe i bardzo uspokajające też dla naszej kultury moim zdaniem w obliczu tej wlicza się z gromami to się zaczyna i będę po by wracał do mojej myśli od romantyzmu, żeby było śmieszniej to znaczy sam romantyzm jest już uwikłane, jeżeli porównujemy Polski romantyzm jest z romantyzmem zachodnim to już pewnych pytań metafizycznych choćby pytanie o o Boga o dobro zło i t d. tak dalej pojęte bez uwikłania politycznego w Polskiej literaturze nie ma my w szkole czy w taki naszej dumy dumy narodowej mówimy, że na tym polega nasza wyższość nasza inność, ale też nasza ma też na hermetyczny, że tak dziękuję także jak broń Boże nic złego nie chce powiedzieć, bo mój Boże media, że na moją Łysą głowę się tutaj gromy nie poszły kamienie posypały, ale już od romantyzmu i to jest właśnie to moja teza, że myśmy żebrze my mamy taką świadomość zaczęliśmy budować ten mit, który dalej budujemy ich tak jak państwo musi przeżywamy te kryteria nieszczęścia niekiedy, mówi że Polacy nic nie jest w tym studiu zresztą do Radia TOK FM parę lat temu, gdy rozmawialiśmy winnym towarzystwie otwarty przyjazny przy okazji 12 listopada rozmawialiśmy, dlaczego Polacy nie cieszą się z łysym ze świętem świąt narodowych skoro to jest 15 sierpnia 3 maja 11 listopada powinniśmy się cieszyć abstrahując od tego, że w listopadzie trudno się cieszyć, bo trudno robić piknik, ale my się nie cieszymy, dlaczego jestem złośliwy pod tym względem, dlatego że mesjanizm Polski mówi nam tak dopóki jesteśmy do doświadczania przez Boga to znaczy, że Bóg nas kocha jak nie daj Boże nam się coś uda to by to, by pierwsze skojarzenie jest takie coś się stało Bóg nas przestał kochać, bo u nas przestał doświadczać ja mówię jestem złośliwy i upraszcza sprawę, ale ktoś zaczyna od, by mówiąc my od od romantyzmu przy tak wielkich tourach jak opisywany między nimi przez Rymkiewicza Mickiewicz słowacki czy kreśli Kokosiński akurat był uniwersalizm wieczne nie żyjemy jest IT daje to jeszcze efekt taki, jaki jest my tego możemy bronić bronić z perspektywy właśnie tej inności specyfik specyfiki literatury polskiej pozytywizm nie jak co tak policzyć wspomniany Aleksander Świętochowski nie jest tak naprawdę jak napisał my niżej, a po 5 latach dumania pesymistą tak naprawdę BRE filozoficznie rzecz biorąc były pozytywnym Polski trwał 5 lat, a z punktu widzenia właśnie, a wszędzie na świecie poszedł naturalizm i t d . tak dalej w Polsce się zatrzymał, bo znowu służyło idei polskości tak wiosną niechaj wiosnę nie Polska zobaczy jak Lechoń pisał parę lat później z siebie przepraszam Wierzyński to tu, o którą to to jest to pojazd to to jest sytuacja po okresie próbowaliśmy wyzwolić tak, ale szybko wróciliśmy w dwudziestoleciu międzywojennym, ponieważ po 10 latach okazało się, że okazało się, że znowu jest potrzebna interwencja interwencja związana z z synem rzeczywistością polską m. in. Tuwima czy my młodego Broniewskiego właśnie tak i t d . i t d . i t d . więc my te w tym skłonność też skłonność do tego, żeby literatura Polska była literaturą służebną mamy wielką i mało tego jesteśmy przy niej żyć Gombrowicz przecież to bardzo mocno podkreślał płk Gombrowicz właśnie ich za to itp zobaczcie państwo jako niezwykle NT za to kiedy i, kiedy mówił zostawcie to, że właśnie Dostojewski jest wielkim PL i jest konserwatyzm jury po myśli tak tak tak, że jego Dostojewski jest oczywiście, że dostał ale by ich męscy i odbiór i konserwatywny jest dużo większy w Polsce noga romantyczna jest nogą słonia w Polsce, a noga Gombrowicza stracił nogę społeczna i noga racjonalna jest nogą komara jeśli można tak powiedzieć w Polsce i ty ty tak tak to wygląda dojrzalej ktoś, kto przegląda jeśli chodzi o symbole raczej tak bywa bardzo chciała, żeby na manifestacji niedzielnej były hasła zaczerpnięte od romantyków Mickiewicza Słowackiego ale, choć obawiam się, że mało, kto artysty godzien takiego na razie dla rosomaka Rymkiewiczowi świetnie pokazał albo oddało głos z tej części społeczeństwa, która tych nie tylko nie miała transparentów na manifestacjach taki właśnie, a też nie miał dobrej literatury zresztą moim zdaniem, ale do rozmowy do dyskusji z naszymi gośćmi wrócimy za chwilę przypomnę zamierza pani Beata Stasińska współtwórczyni wydawnictwa byłaby dr Tomasz Kowalczuk literaturoznawca z uniwersytetu Warszawskiego za kilka chwil informacje Radia TOK FM po nich wracamy do rozmowy w słucham Radia TOK FM, a przed nami druga część rozmowy z naszymi gośćmi którymi są pani Beata Stasińska współtwórczyni wydawnictwa byłaby i pan dr Tomasz Kowalczuk literaturoznawca z uniwersytetu Warszawskiego w pierwszej części naszej rozmowy dziś znów się o nagrodzie przyznanej Jarosławowi Markowi Rymkiewiczowi, który pani Beata Stasińska o oprotestowała, a ja tu mówi się w pierwszej części, ale ja chciałem przypomnieć, że część naszego społeczeństwa nie miała swojej reprezentacji mówiąc ludzie reprezentacji w literaturze tworzony przez ostatnie co najmniej 2 dekady nie buduje zaufanie buduje tożsamość i dla nas nie przygotowuje na nas na wyzwania, ale czy czasu, w którym żyje buduje złą tożsamości, aby do tak powiedziałem to buduje tożsamość okazuje się, że nikt nie próbuje nawet odbudować żony dostało mówimy z panią o tym samym tylko by tylko ja to co tak nazwać, bo moim zdaniem też lepiej, że raczej dojrzałości dobrze dolarowym obrad uzgodnione dojrzałości Obywatelskiej albo ludzki Malak, która każe brać odpowiedzialność za swoje życie trochę nie oczekiwać, że z powodu przegranych powstań 50 lat komunizmu czekają nas jak wieże zaczną się należy oczywiście również uważa pani zasłużyłem w Służewie rolą literatury jak pozbyć nie mamy po prostu pokazywać tych wszystkich naszych Promienia jasny nowoczesny port jest znana jest na wartości obywatelskie na nartach jak mnie nie jak jedno z drugim nie ma nic wspólnego tego nie muszę robić literatura literatura musi być różnorodna i on i otwarta na wszystkie możliwe głosy PSL obrażą teraz krytyka literackiego, który kompletnie wyzuty jest jednak wybrać gorzej mamy 2 bardzo ważna światopogląd ją np. bierze tekst Jarosława Kaczyńskiego z jego książki o Polsce znający sprawę, że po części nasze elity akademickie zostały po prostu kupione wielu twórców od szczytu ryskiego przez Stasiuka Tokarczuk Stali się zakładnikami swego sukcesu rynkowego w Niemczech ma wizję sceny literackiej, która właśnie tak wygląda tak zacytowałem wciąż Jarosława Kaczyńskiego do tego Doda sobie tonem rozdzieli zabrane im przepraszam wizja małego Kazia, która sobie, by do, której nie ma pojęcia jak wygląda dzisiaj rynek literatury na realizm polega na tym kilka różnych wizji oraz Rosjanina żona znaczy, że ludzie zależny wydawał za x kupił prawa przetłumaczyli mogę się znalazł jakiś czytelnik, który chciał to co w chaos jakiegoś powodu nikt nie chce czytać panów wolskich jeszcze może Rymkiewicza ktoś, by przyczyna, ale w niewiele zrozumiał los literalne bojkotem euro, ale nie umiano ani uniwersalna ja tylko mówię, że po tej stronie widnieje o tej stronie nie są już barykady, chociaż w małych aut barykada się buduje niestety w poruszonej w salonie sceny po tej scenie z losem świata światopoglądowej w Polsce to nie jest tylko scena polityczna to łaska zdolnych autorów i artystów jest nie wiem, dlaczego o to nie jest mój problem rzesz gwar ona jest bardzo krótka ona jest bardzo krótka, ale zdaniem niezależnie wyjaśnia, że pluralizm mamy, chyba że państwo zgodzą tworzywami oraz Ronald Reagan nie ma cenzury tak długo jak instytucje publiczne kulturę sposób tolerancyjny otwarty dbają o o literaturę czy teraz to od literatury Osiny teatr filmu o promocję polskiej kultury za granicą te, które są do tego powołane w dłoni stanie zagraża, a czy to z rodzicami zamiast gratulować czy wystarczy zacząć nim manipulować stypendiami grantami i sojuszami scenariuszami a gdy się skąd, ale zaraz bagno, ale w Krzemieńcu, ale to było budowane albo naprawdę wielkim trudem przez 25 lat często i w języku, mierząc się z potwornym oporem urzędników i polityków, którzy powiedzmy to sobie dla kultury i edukacji nie mieli czasu ani poważania, a do działaczy z drugiej strony, gdyż wymaga on nie ruszać dawaliśmy radę to znaczy pan sądzi pan również wykorzenienie zapasów z drugiej strony to bardzo czytelne, choć pewnie, choć manipulacje to chodzi o to, że dotąd wspomagaliśmy pewne wartości w kulturze, a teraz Stokrotka będzie jeszcze narodowe patriotyczne wspomagali i to jak widać, więc stan tej strony to jest bardzo konsekwentny przekaz, który tak jak nie jak mówią bez szans, ale za kilka lat jest, że jest drastyczne przekłamanie drastyczne przekłamania, ponieważ nie było wspierania jakich wartości, które są obce panu Rymkiewiczowi czy panu Kaczyńskiemu, który teraz uchodzi za znawcę z tego też w Polskiej kulturze było w działania dlatego łatwiej niż lalkami jest dziś krótka, bo nie było wsparcia dla ludzi na tyłach żadna tak nie proszę pana zdaniem chorych ludzi utalentowanych jeśli oni się pojawiali taka była przynajmniej tak jest zapisane emisja tych instytucji jeśli ktoś zrobił coś innego to sprzeniewierza się swoich my swoje obowiązki śmietnikiem patriotyczne wsparcie dla auta utalentowanych teraz będzie prawdopodobnie tak deklarują, że minister kultury, ale i z tego nie przybywa talentów ludzie tak aktorzy Paul Scholes na pewno, ale czy mogę na chwilę wrócić do początku rozmowy czy państwo nie sądzę, że ta cała dyskusja, którą państwo tutaj byli fascynująca związana z tym czy literatura może mieć funkcję służbę służebną mówi romantyzm klasycy Integrated daje czytanie wróciła nagle znienacka, bo to o ratusz część tego doszło, a wzrost ich łączny nominał jest jazda rzucił w resorcie pieniędzmi w takie rejony, które były nadzieje wykonał gorzej i być może coś ich rodzin tak chleba z tego nie będzie opra w oprawy oczyściło ten chleb już dawno powinien być na stole, a go nie ma nikt nie bronię napisać pisać genialnych powieści tamtej stronie sceny światopoglądowej robić fantastycznych filmów, które by dostawały Oscara nikt nie bronił robić spektakli, które byłyby zapraszane na najważniejsze festiwale teatralne na świecie niknie w szoku pozował przy mnie, że kupował przecież tych żywice festiwali i mienia nie dajmy się zwariować przeprasza znaczenie paradoksem sytuacji jest to, że jak pani mówi o wartości artystyczne tak rozumiana z ekspertów teraz w państwowym Instytucie sztuki filmowej będzie człowiek, który nakręcił Włoch, który kręcił jedne z najgorszych filmów rano dostał tytuł ten ten rząd dostał tytuł, że pewien znak że, choć bitwę, ale możemy jedynie słuszne poglądy nie element klątwa to fatalny film rzeczywiście, żeby tak zacznę od apelu, który chciał wygłosić jak i liściastym, a propos tego co pan zasugerował, że ja jeszcze Niejestem kupiony panie prezesie bardzo proszę czeka na propozycje jako jako na Niemców od rządu nie wie, bo byłem chory jak bardzo chętnie dam się kupić, żeby jak pani się jak połapać się wypowiadała w imieniu środowiska wydawców, a pan zacytował również nie chroni mienie w akademickich tam dobrze, ale jako wydawca w takim razie natomiast natrafia się wypowiem jako też w swoim imieniu jako jako nauczyciel akademicki, że w mieście nikt nie kupił ubolewam bardzo proszę bardzo chętnie się dom sprzedać oczywiście zdrowia z drogą jasne oczywiście w cudzysłowie wężykiem, żeby nie było, bo ktoś potem zacytuję wyjmie i t d . tak dalej i ja sobie myślę także, że rzeczywiście sytuacja jest mu oczy trochę mam trochę mam taką wizję my trochę będę się z panią odrobinę wspierał to znaczy to znaczy realnych to znaczy myślę sobie, że rzeczywiście budujemy barykady wymienienie wiosnę troszeczkę się spierał, bo wydają się rzeczywiście atmosfera atmosfera w myjemy tak jak atmosfera taka hurraoptymizmu jeśli chodzi o o przystąpieniu do Unii Europejskiej, a nie mnie celebrowanie odnowienia w polskości była taka niewinna taki tłum się wydaje, że jednak miałbym pewne pewien znak zapytania niewielki, ale miałbym co do tego czy my nie takie teksty, o których pani mówi, w których nikt nikomu nie bronił czyta teksty nie miał jednak trochę gorzej tak czy nie były realia są jak i szufladach nie ujrzały nie wiem czy nie ja myślę też mnie chęć ich ani nie łapie tras zasługuje, że za złe słowa tylko miesiąc wrażenie, że euro wydaje mi się, że trochę tak jak pani Podziel się sprzeniewierzenia się troszeczkę się sprzeniewierzył zbliżaliśmy, żeby nie było tylko tak czarno biało tutaj w tej w tej naszej rozmowie, ale generalnie się oczywiście z panią zgadzam tak tak to wygląda i generalnie no ten protest wobec mnie tak jak pan powiedział czy to nie jest także my, że my chcemy się chcemy też w ten sposób zaprotestować chcemy po populistyczne jak zaczął płynąć się przy Jarosławie Marku i Rymkiewicz mówić jeszcze 1 sytuacji mianowicie to co on pisze to jedno to są ludzie czytają to drugie to ich zresztą to jest ogólnie nie tylko on zawsze tak jest i innych też jest także w zależności od tego jak ludzie interpretują odbierają to co im sztuka pokazuje na, a nie są niekiedy przygotowani niestety do tego odbioru i oglądają to w pewnej karykaturze, którą później traktują jako, gdy jako coś co czy inaczej mówiąc twórca się dowiaduje się z USA taki zwrotny jak to się niekiedy, mówi że wystąpił przeciwko narodowi albo też znów powołam na Gombrowicza z moim z moją ukochaną tezą, że jeżeli Gombrowicz wkurzona polskość to nie, dlatego że Niechciał być Polakiem to, dlatego że właśnie chciał być Polakiem, że wie, że mu właśnie go irytowało to, że jest Polakiem bo gdyby nie był Polakiem to w armii przez w tej Polsce co chcecie prawdopodobnie takie intencje miała inny Tokarczuk efekt był taki oto senator 1 mówi młodsza za raczej regułą było cholernie honorowe obywatelstwo nowej Rudy dlatego żona robi to wbrew wartościom polityki logistyczne mówi ekspresji Verdi i w obu to jest propozycja właśnie te właśnie, bo to jest jeszcze kwestia takiego literalnego rozumienia literatury nieprzygotowania do rozumienia uczyły sztuki kultury i pół jest jeszcze 1 z zasadą jest realne zaległości jeśli chodzi o edukację kulturę jazdy kolosalnym są tu się zgadza, choć jak pan słyszy państwo w 100 % i tu jest jeszcze 1 element broniła literatury Teresa ona była w dużej mierze krytyczna wobec zastanego świata tak i mniej i w tym ferworze krytyczna my się spełniała przez wiele lat i też wychodziła do innego świata cesji ogromnym atutem także no, że żel powstawało mnóstwo i powstaje mnóstwo książek, które wychodzą z polskiego grajdołek pokazują, że w marcu może być świetnym przyzwoitym człowiekiem spędzić ciekawie intensywnie w swoje życie, robiąc pożyteczne rzeczy dla ludzi to nie musi być nad Wisłą w Wiśle jest, toteż jest, że 1 z komunikatów Forest, który z tej literatury się zdobywa się z 25 lat i ludzie to czytają i wyciąga z tego wnioski to jest dla nich też jakieś takie wsparcie większościowych wyborach tak tak to tort docenił już tak, sprowadzając do takich prostych komunikatów przypra w, które można w tej bardzo różnorodne literaturze wyczytać w Tunezji mówił w Szczucinie głód nie takich emocji innych nie było wydaje mi się czymś co uczyniło z Jarosława Marka Rymkiewicza dla wielu mam wrażenie, że mentalnie młodych ludzi, bo nie chce być młodego pokolenia jak uczyniło symboliczną po powrocie chęć misie wydaje, że problem z tym państwo broni się tutaj rozgrywały sienkiewiczowski radio dla regulują jest jak tych młodych ludzi, którzy mają znacznie wolniej i bardzo coraz gorzej jest brak jest ideologicznym przepraszam za to słowa, ale po prostu Assange sprowadził do tel ideologicznym wiersza klepnął tak i jest i jest Rymkiewicz, który pisze sal, w których zachowuje się prawie jak dni narodowe nihilista tak zdecydowanie natomiast, iż jeśli wolno podejrzewam, że ci, którzy kochają tę Rymkiewicza wozu zakochani w jego grafomania ostatnich lat z gazety z gazety polskiej nadal jest bowiem my kochamy natomiast my my będziemy my będziemy z Czechami, a my o tym, myślisz nie to nawet o nich się o nich nie mieliby dyskutować rozdawaliśmy tak jak w miastach są jeszcze 1 rzecz powiedzieć, bo rozumiem, że szadzi zbliżały do końca, bo dość powiedzieć, że tak, jeżeli wszyscy mówią wszyscy się zgadzają, że Rymkiewicz tworzy pewne mity narodowe i by w związku z tym tarczy polskości tak dalej tak dalej to ja jednak to jest ten problem nad którymi się powinniśmy cały czas zastanawiać, bo ten, kto pojęcie jest kompletnie nieprzemyślane i obciążone od romantyzmu właśnie od dziewiętnastego wieku ludzie mi mówią, że czym różni politycy mówią, że pojęcie narodu to jest pojęcie chrześcijańskiego też zasady pojęcie narodu jest po prostu sprzeczne z chrześcijaństwem a, ale to jest jeszcze, że to powód nikt o tym, nic nie mówi im powtarzamy jakieś takie bzdury zupełne natomiast to jest problem taki, że dopóki my będziemy uczyć się chcieli utwierdzać więzi narodowej więzi narodowej, które z więzią emocjonalną przede wszystkim po takiej więzi są potrzebne mity, które wiele rzeczy fałszują wiele rzeczy dopowiadają aż u w naszej literaturze i w naszej świadomości właśnie ty też tożsamości tej tożsamości zagrożonej to są takie właśnie mity, bo każdy naród ma swoje mity tylko, jeżeli ma świadomość zagrożoną to są to tak mity myjemy i ksenofobiczne tak wielcy ogół mity ZAK zagrożenia ambony, że albo się to uznaje za mechanikę podług, której każdy Homo sapiens działa i możemy o tym, rozmawiać dyskutować, ale bez tych mitów się na wszystko rozsypie tak albo mówimy nie twórzmy i edukujemy oraz w innych miastach, choć bywa Danielowi uniwersalny jak mamy Temidy należy nadal służymy radą otworzymy, ale się właśnie ostatnie wybory pokazały, że dla obu stron w sieci społeczeństwa świadczą ostatnie Rosy bywało nie czuliby wspólnota prezydent powiedział, że musimy odbudować willę, ale w 23 zlote w świadomości mity jak nie na podstawie wspólnotę budować miasto mitów no ale na czele po dziś także, że podatnikowi VAT jak niedawno miałem dyskusję z 1 ze szkół w ciężką ciężką pracą świadomością, tak więc angielską co dzień i rozumie z reżimem, ale jest tyle energii tyle emocji tyle seksu, że moim zdaniem teraz słuchać następnego dnia zaś nałożyć na SLD już pokolenie będzie trwało nie palę już pokolenie będzie trwał będzie co do urn ciężką pracą się robi patrzyli na wszystkie inne europejskie społeczeństwo musiało to robić tak reagują ze społeczeństwem sądów i tylko im gospodarstwo z Danią niestety 200 latach niewoli i my mamy sytuację taką, że ja nie dałyby parę dosłownie dni temu rozmawiał w 1 ze szkół średnich na temat tego, dlaczego Mickiewicz napisał Die ty Dziady i rozmawialiśmy o tym, że tak musiał stworzyć mit potomka po co musiał stworzyć niczego wytłumaczyć sensownie i t d . to wszyscy wiemy tak i stworzył w ten sposób wspólnoty stworzył ją tak genialnie, że teraz nie Hull nie możemy sobie z nią dać rady tak nie możemy jej podważyć nie możemy jej zarysować nawet, ale musiał ją stworzyć nikomu tak jak po powstaniu warszawskim rondzie znamy na następny raz Kosów czarny tor jest, kiedy ja mam już go Włochy Włosi obok posągu poszłyby tendencja miała w rodzinie ludzie, którzy zginęli w powstaniu warszawskim i ja mam odwieczny problem czy mamy kultywować mit powstania Warszawskiego, bo to jest mit, który zbudował przeciwko komunizmowi i t d. tak dalej tak dalej prawo przynajmniej warszawiaków, ale jak wiadomo nie tylko warszawiaków natomiast trzymam do tego powstania Warszawskiego podejść racjonalnie, bo jak racjonalnie podejdę tu zniszczy mit i zniszczy jakąś wspólnotę i teraz czy my jesteśmy przygotowani my jako naród my jako inaczej my jako społeczeństwo, bo żyją mówi rozum i pani to podchwytuje to to jest więź już nie narodowa moim zdaniem tylko raczej społeczna i on i choć to jest i to jest kwestią, ale i to jest kwestia zupełnie inna, ponieważ my wtedy musimy zbudować ten cenny tylko to tożsamość polską gazu na dużo uczciwsze zasada, ale wilgoć zabawka pójdziecie za Oli sił, dlaczego mówimy o tym, że wszyscy, że my my Hitler ze Stalinem weszli do do Polski ani nic nie mówimy o tym, że my mamy za uszami zawodzi, ale to tak, by w listach będzie długa historia, ale zostawmy w 2 słuchaczy słuchawki w kapitalnym rozedrganie w tej chwili we Frani, którą pan doktor, który narysował pomp szlamowych pomiędzy mitem, a próbą wyjścia z niego bombą, bo do tej daty prawdopodobnie bardzo twórcza postawa tak, aby bez musiała do myślenia zastanawia się na własne inwestycje dodaje, a naszymi gośćmi byli pani Beata Stasińska współtwórczyni wydawnictwa Wa BU i pan dr Tomasz Kowalczuk literaturoznawca z uniwersytetem Warszawa Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array