REKLAMA

Zanim Polska była Polską. O początkach Polski opowiadał prof. Przemysław Urbańczyk

Świąteczny Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2016-01-01 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
40:01 min.
Udostępnij:

Jak to się dzieje, że mamy te wszystkie filmy historyczne, czyli "Katyń, "Westerplatte" czy "Bitwę Warszawską", a wciąż brakuje dynastii Piastów, wojów z brodami i naszych korzeni w ogóle? Brakuje ciekawego materiału źródłowego? Czyżby widzowie nie chcieli oglądać początków państwa polskiego? A może to nie publika, tylko twórcy są niechętni? Rozwiń »

Na te i inne pytania odpowie gość Pawła Sulika, którym jest uznany archeolog, mediewista i autor wielu książek o wczesnym średniowieczu prof. Przemysław Urbańczyk. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Słuchamy Radia TOK FM i programu Koło Historii, 1 stycznia w piątek, jak zwykle o godzinie ósmej rano. Dziś naszym gościem jest pan prof. Przemysław Urbańczyk, dzień dobry, dzień dobry panu i państwu również. Archeolog, mediewista, autor wielu książek o okresie średniowiecza, wczesnego średniowiecza, tak, głównie, tak. Do pana chcemy skierować pytanie, które podejrzewam wielu słuchaczy, słuchaczek ma w głowie od dawna. Mianowicie jak to jest, że w Polsce mieliśmy w Rozwiń » kulturze masowej następujące filmy historyczne przez ostatnie lata: "Westerplatte", "Katyń", "Bitwa warszawska 1920 roku". Pojawiają się ci nasi żołnierze albo partyzanci w mundurach, a nie ma tam Piastów, nie ma tam korzeni. 

Nie ma go tych brodatych wojów, którzy wbijają w słupek graniczny w Wista jak to się stało, że ich nie ma co jest nie są atrakcyjni nie do końca wierzymy, że tak było i myślę, że wręcz przeciwnie, jeżeli spojrzymy na karierę takich seriali chociażby jak wikingowie, którzy w Indiach Chinach wzbudzają ogromne emocje ja myślę że, gdybyśmy zrobili porządny film, bo wczasach Piastowskich NATO w stać nas chyba na równie dobrą produkcję, a jest to historia, jakby zapomniana, ale wszyscy bazujemy na tych podręcznikowych szkolnych takich limitach o tym, Mieszko księcia Polan i potem Bolesławie, który właśnie wbijał te słupy i to wszystko jest taki cukierkowy land rynkowe takie sztywne i za skorupki jajek tymczasem to była fascynująca historia żywych ludzi pełnych emocji i brutalnych równocześnie wierzących w to co co robią i budujących zręby tego co dzisiaj nazywamy polską i co przetrwało przez ponad 1000 lat na mięso sukces ogromny wpływ to sukces, ale im pan w kilku wywiadach oraz co najmniej 1 swej książce próbuje spojrzeć na ten czas w sposób dość oryginalny pierwsze co mnie uderza podczas lektury tej stało, że pan opisuje tamte czasy jednak jako bardziej czas chaosu i anarchii niźli czas powstania scentralizowanego państwa tak jak my rozumiemy dzisiaj państwo, gdyby nas przeniesiono w tamte czasy np. wczasy mieszka pierwszego to co byśmy zobaczyli poza bezkresne niezamieszkałych tak Puszcza wpuszcza przede wszystkim tak dłuższe i i polany śródleśne, na których środku stoją wspaniałe grody, które temu to było takie tak jest w sprzężeniu zwrotnym, bo do wybudowania Grodów trzeba było się z ściąć kilkadziesiąt hektarów lasu naprawdę takiego z dostarczających dobrego drewna, więc automatycznie zbudowano gród powstawało oczyszczona przestrzeń, na którą sprowadzono osadników rajd zżerać zaraza ogarnia, zanim drzewo niemające pił nie mając miałem siekierami panie redaktorze, że ofiary i kilka tysięcy lat wcześniej ścinane drzewa siekierami kamiennymi i jakość doszło nasi przodkowie mieli bardzo dużo czasu naprawdę im zależało na tym, żeby ściąć ten ten dom w 5 letni w ciągu 20 minut tylko oni go cierpliwie rąbali siekierami, czyli jakimiś tam piłami, po czym ściągali ręcznie czy przy pomocy Wołów 5, czyli te wały jej wspaniały zupełnie o to by konstrukcję niezwykłe nawet jak w skali Europejskiej, kiedy patrzymy na rekonstrukcję czy to co zachowało się n p . w Poznaniu na Ostrowie Tumskim, ale to są unikatowe rzeczy z jakiego względu na myśl techniczna czy nakład pracy i jedno i drugie, dlatego że tam właśnie właśnie po raz pierwszy tak można zidentyfikować coś co można, by nazwać polskim wkładem na myśli technologicznej budowy urządzeń obronnych, a mianowicie tzw. konstrukcję hakową, która polega z grubsza na tym no, jeżeli budujemy wału z drewna z luźnych belek na to oczywiście można go z 500 do jakich zmian wysokości, ale wcześniej czy później zacznie się rozsypywać rozjeżdżać i to były problemy i oczywiste zupełnie dla każdego konstruktora natomiast właśnie w czasach wczesno Piastowskie jeszcze przed Mieszkiem zastosowano tzw. konstytucję hakową, a więc te Belki poprzeczne w miały gałęzie nie do końca obcięte tylko tworzący takie takie haki, które zapobiegały rozjechanie się tego wału w związku, z czym wał grodu poznańskiego jak się oblicza on miał prawie 10 m wysokości, więc to to imponująca zupełnie konstrukcja i to się trzymało, więc to o tym, to był nasz styl wkład to jest taki odcisk palca wczesno Piastowskie i myśli konstrukcyjnej i po co nam były te wały skoro do przedtem pokolenia cały żyły jak rozumiem bez tego typu umocnień nim nie całkiem, dlatego że odpowiedzi piątego wieku już w Polsce pojawiał się grody z tym że, o ile dotąd patrzyliśmy na nich taki sposób bardzo uproszczonej, czyli powstało zagrożenie potrzeba obrony siebie mienia terytorium NATO budujemy gród, żeby właśnie bronić się, gdy tymczasem dzisiaj jedno w chociażby biorąc pod uwagę doświadczenia, a antropologii historycznej wiemy, że to nie było takie proste, że wzniesienie takiego ogrodu trochę możemy po porównać do piramid morze no zachowajmy proporcje, ale jednak, jeżeli porównamy poziom cywilizacyjny to to były ogromne przedsięwzięcia kosztowny długotrwały wymagający dużej determinacji i jej nie było to tak już, że to był jakiś satrapa, który chciał obronić siebie swoją rodzinę i ten swój majątek przed jakimś atakiem, dlatego że tak bardzo nie widzimy tej agresji wśród tych społeczności słowiański wręcz przeciwnie broni jest bardzo mało najeżdżać z nas nie miał, kto ma nawet wikingowie skandynawscy niż zatrzymali gdzieś tam na Wybrzeżu Bałtyku najwyraźniej nic nie było w tych puszczach wielkopolskich taki interesujący go, żeby warto było najechać, a mimo to na całym terytorium Polski nagrody od połowy dziewiątego wieku powstaje u jest gościem uważa się, że to one miały początkowo może bardziej nawet funkcję symboliczną właśnie stworzenie takiego miejsca centralnego takiego ośrodka, który by materialnie też, ale symbolicznie ze środkowych wał uwagę poczucie tożsamości ludzi, że to nie było dzieło jakiegoś szalonego satrapy, który by drogi zmuszał swoich poddanych do wybudowania takiego ogrodu tylko coś w rodzaju wspólnego przedsięwzięcia pokazania, że my też tutaj potrafimy, że mamy tu zorganizowany z społeczeństwu, więc trzeba z nim lansować ten obraz dziewiąte dziesiąte wiek to sąd Puszczy są polany, które zostały po wycięciu drewna niezbędnego do budowania murów w systemie bankowym, którym pan profesor mówił i tu pojawia się pytanie w takim razie, jaki był kontakt z jakiej zasadzie, bo kontakt między poszczególnymi ogrodami tam się pojawia od razu taka naturalna chęć, że OFE skoro mamy grupę to znaczy, że to my tutaj rządzimy, a nie dam ci z drugiego ogrodu czy jakie były latem co i co możemy wiedzieć, jaki poseł może tak sądzi na ten temat nie mamy żadnych źródeł pisanych, więc znowu musimy się opierać na odkryciach archeologicznych i na doświadczeniach antropologii kulturowej to przede wszystkim zbudowanie takiego grodu jest sygnałem sygnałem, że tu jest jakaś władza więc, chociaż nie wiemy jak były zorganizowane społeczeństwa, ale taki archeologiczny ślad jest manifestem posiłki powstania zorganizowanej w jakiej społeczności z terytoriami zwanej z takim ośrodkiem zaznaczonym fizycznie w postaci grodu, jakie były między nimi stosunki, bo zapewne jak to zawsze w przypadku elit każdy człowiek, który dochodzi do władzy chciałby tę swoją władzę poszerzyć, więc zapewne, nawet jeżeli tak rody były od siebie oddalone oczywiście tamta komunikację istniała wiedza o nich istniała i sądząc z tego, że wiele tych Grodów miał zdaje się krótki żywot niektóre zostały spalone można sobie wyobrazić, że te elity ze sobą konkurowały, że próbowały jej zawładnąć ci sąsiadującymi terytoriami, ale mylna ile to było skuteczne zapewne na początku nie bardzo dlatego, że to byłby upłynęło niemal 100 lat, zanim to państwo rzeczywiście powstało państwo te, które znamy już z czasów mieszka, kiedy jakieś większe terytorium zostało poddane władzy 1 rodu wcześniej to była takim takich chaos ciągłe ciągłe walki raz 1 wygrywał raz drugi NATO była taka gra strategiczna o regułach właściwie jest zupełnie nie ustalonych zwyciężali ci, którzy mieli więcej szczęścia więcej determinacji więcej umiejętności więcej charyzmy trwało to tak jak mówię niemal 100 lat, a im to stulecie to była walka o prestiż o, ale wizerunek czy też jakieś materialne dobra o zasoby i wszystko, ale myślę, że jest przede wszystkim prestiż wizerunek i to poczucie posiadania władzy, dlatego że tych zasobów materialnych nie widzimy w archeologii UW nie ma ani skarbu w złotych jest trochę srebrnych, ale to nie są wszystko takiej ilości, jakie znamy ze Skandynawii czy z Europy zachodniej co daje prestiż zapewne i to tyle taka potrzeba, która tkwi w niektórych ludziach, żeby zakres swojej władzy powiększać za wszelką cenę, że to było istotne, a jeżeli chodzi o majątek tutaj już wielokrotnie mówiłem, ale musimy pamiętać, że mówimy o zupełnie innych czasach, kiedy przywódca takiego nawet niedużego, ale większego terytorium oni gromadził osobistego majątku, bo to był właściwie skończyło jego władzy tylko ta zasada była taka, że katowała się zwolenników przez oddawanie im części swojego majątku i trzeba było utrzymać w poczuciu zadowolenia satysfakcji co czyniono przez ich obdarowywani, a więc to znamy doskonale ten mechanizm jest fakt i skandynawskich gdzieniegdzie widać, że tak taki przywódca aniżeli coś zdobywał coś przywoził z wojny to właściwie natychmiast to oddawał to co się nazywa gospodarka redystrybucji na w postaci uczty w postaci darów w postaci i inne jakiś ci prestiżowych stanowisk w tej w tej maleńkiej jeszcze organizacji, więc to to niebyła kwestia bogacenia się to była kwestia władzy za chwilę powrócimy do rozmowy z naszym gościem w tym jest pan prof. Przemysław Urbańczyk mediewista i archeolog za chwilę po skrócie informacji Radia TOK FM i słucham Radia TOK FM jak zwykle o tej porze program koło historii dziś naszym gościem jest pan prof. Przemysław Urbańczyk mediewista i archeologiczne dzień dobry panie profesorze dobry zaskakująca wizja, którą przedstawił pan w pierwszej części naszej rozmowy zakładała że, gdybyśmy spojrzeli z Syrii orbity okołoziemskiej na terytorium obecnej Polski to się przede wszystkim zobaczyli Puszcza gdzieniegdzie byłyby fragmenty, gdzie drzew nie ma, bo zostały użyte do budowy murów, czego samorządów wałów może nazwać tego wałami Grodów, ale co się dzieje z tą częścią lasów wykarczowanych uczą od razu tam się zaczyna bydło hodować albo próbuje się coś uprawiać coś wiemy została też Motyka Kamienna no Kamienna w tym czasie już mniej w tym czasie mamy jednak metalowe żelazne narzędzia i oczywiście też te obszary już nie były Zaleszany dlatego, że jeżeli powstaje jakiś ośrodek władzy tam muszą być oddelegowani ludzie, którzy pełnią funkcję nie produkcyjne, którzy walczą, którzy zarządzają, którzy sprawują jakieś funkcje religijne i których oczywiście z, a reszta społeczeństwa musi utrzymywać w związku z tym muszą powstawać pewne nadwyżki przekazywane przekazywane do centrum, więc jej to ten obszar wykarczowanie były intensywnie użytkowany rolniczo hodowla odgrywa tu dużą rolę, ale zwodowano lub bydło świnie to kozy to by to samo to to samo co dzisiaj tylko trzeba pamiętać, że te zwierzęta były tak o połowę mniejsze niż ich krótsze, więc zboże z 1 ziarna uzyskiwano 3 może 4 z ziarna siewnego, więc było jej gospodarka ekstensywna mało wydajna na szczęście te tłuszcze, które były dookoła dostarczały jej ogromnej ilości mięsa owoców grzybów ryb płyną wszystkiego co można było zebrać złowić, więc była taka gospodarka jeszcze w pewnym stopniu mieszana, a czy wzrost został jakiś przedstawienia np. bydła hodowlanego albo pracy na roli w tamtych czasów czy raczej nie, ale wiemy o tym jak wyglądało to bydło z badań specjalistów zoologów czy paleontologów powinniśmy powiedzieć, którzy badają kości zwierząt te, które my wykopie miny archeolodzy one są analizowane w związku, z czym wiemy jak wyglądała struktura konsumpcji w każdym takim grodzie czy też na osadzie którą, którą przygotowaliśmy wiadomo ile było zwierząt hodowlanych, jakiego gatunku, jakim były poziom uzupełnienia diety i łowiectwem, jakie gatunki preferowano to są zupełnie fascynujące rzeczy, o których nie ma żadnych przekazów pisanych żadnej tradycji oczywiście natomiast umiejętne zastosowanie rozmaitych metod do znalezisk archeologicznych naprawdę otwiera zupełnie nowe Horyzonty, który do niedawna jeszcze nie widzieliśmy w kartonach nawet jeśli chodzi o inne produkty żywnościowe pochodzenia roślinnego przecież tyle setek lat one nie mniej oraz Sadowne z tymi już gorzej było znajdujemy i ziarna w paleniskach np. nadpalone, które wtedy się dobrze zachowują znajdujemy odcisk Jarem w pole pije, a więc wypalonej glinie, ale to są to są właśnie ty te znaleziska dosyć rzadkie dobrze się zachowują kości, więc znamy tę dietę mięsną, czyli mięsny rybną bardzo dobrze ty rośliny możemy się głównie do jej domyślać wiemy, jakie zboża uprawianego Żyto jęczmień przede wszystkim trochę owsa, ale to to była naprawdę bardzo bardzo skromna skromna gospodarka tego się obawiają, że wegetarianie, którzy teraz, słuchając pana profesora nie dostali jednoznacznego argumentu, że oto nasi dalecy przodkowie nie jedli mięsa i Barentsa wręcz przeciwnie wręcz przeciwnie jednak byliśmy więc, że radni i nie było nie było i innego wyjścia alkohol i alkohol tak no i z trudno, żeby się zachował jakiś alkohol to tego możemy się domyślać z późniejszych przekazów oczywiście nie wina w naszym w naszym klimacie nie mocniejsze trunki, bo destylacji nieznaną piwo na pewno na pewno piwo, ale z tego co wiemy już dużo późniejszych czasów to mu było to taki PiS skoro paskudne dawcy, czyli mętne nie przefiltrowany jak za PRL -u na odwrót chyba jeszcze gorsze, bo za PRL -u to po prostu było to piwo ciepłe natomiast stadionu jeszcze są takie eksperymenty robione były, żeby wyprodukować piwo wg takich starych receptur i to też z dla naszego poczucia smaku zupełnie zupełnie nieudany, ale do nie wynikało to z potrzeby jakiegoś alkoholizm wania się tylko m. in. chodziło też o to szczególnie właśnie w takich ośrodkach, gdzie ludzie żyli zagęszczeniu, gdzie poziom higieny nabył zupełnie katastrofalny w związku z tym picie piwa zabezpieczało przed spożywaniem brudnej wody w może jeszcze nie w tych czasach, o których mówimy, ale później niż w tych miastach średniowieczny dzień wcześniej było kanalizacji nie było wody bieżącej szlaki się obok studni wykopywał gdzieś tam na zapleczu domu na to były straszne warunki, więc co to to piwo czy jakikolwiek alkohol przynajmniej w jaki sposób zabezpieczał przed zwykłym zatruciem pisze właśnie co te co do warunków higieny w to znana jest historia anegdotyczne jak wycieczka szkolna w Biskupinie oglądała tylko ładnym trakt drewnianej idą tak jakbym pomieszczenia mieszkalne i że tak pięknie tak czysto i dopiero później pani powiedziała, że w oryginale to wszystko było ubłocone buty pełne jakichś resztek pożywienia skur niż to było po prostu absolutnie anarchii analogicznie urządzone, ale mało tego, bo zwierzęta zimą wały pod 1 dachem z ludźmi, więc są mało, że ubłocone to tam się po prostu jeszcze w, jeżeli się tego nie sprzątało się, by rodziło w takim gnój zmieszanym zmieszanym z błotem, ale ci ludzie byli do tego przyzwyczajeni to nic nadzwyczajnego tak było na całym świecie w Skandynawii, gdzie indziej po prostu tak mieszkalną i nikomu specjalnie nie przeszkadzał, ale jak komuś przeszkadzało to może mu się odłożyć, jakimi środkami, jakie środki odurzające produkowali tamtejsi ludzie może produkowali zapewne jakoś żyli blisko natury doznali właściwości różnych środków na ile stosowali jakieś inne rośliny np. chadecy naganny tego nie wiem w tej chwili 1 z moich studentek chce napisać pracę magisterską właśnie na tym temat zebrać podobne informacje nie z naszego obszaru, bo u nas takich nie mamy, ale w Azji w niektórych grobach znajduje się chociażby fajki do opium czy jakiś zasuszony w tamtejszym klimacie odrobiny Tychy Tychy rośliny halucynogenne coś co do aut co dołącz do nas trudno powiedzieć cokolwiek w pojawia się pytanie o ubiór ludzi, którzy wtedy mieszkali pierwsza taka myśl, których najbardziej chyba nieracjonalna jest taka, że nie przejmowano się zbytnio ozdobami w momencie, kiedy trzeba się zabezpieczyć przed zimą, ale przed chłodem i to miał być przede wszystkim praktyczne, ale może są takie informacje, które mówią o tym, że oprócz praktycznego ubioru pojawiały się również ozdoby ludzie mogli stroić w tamtych czasach oczywiście no ludzie stroją się już przynajmniej od 200  000 lat czy może powiedzmy to trochę krócej i w tych chodzi, o ile ich ziemie Polski leżący na uboczu tej cywilizacji wczesnośredniowiecznej Europy były zawsze bardzo ubogie, ale mamy jednak sporo tzw. skarbów, czyli zgromadzonych przedmiotów to są to jest biżuteria czasem monety srebrne czasem połamane, które świadczą o tym, że to poczucie estetyki ta chęć wyróżnienia się zdecydowanie była obecna, a szczególnie wśród elit elita, żeby być rozpoznany jako członki i członek elity trzeba było to pokazać to musiał być widoczne z daleka, więc takie obwieszczenie się srebrem różnych zapinki zawieszki amulety bransolety naramienniki to musiał być widoczne, w czym wędrówki ludów, które miały miejsce w przeszłości czy one mogą być dla nas traktowane jako część naszego dziedzictwa przeszłości mam namyśli informację, która dla niektórych być może jest zaskakująca dla innych nie rzec można spróbować doszukiwać na temat polskich wpływów celtyckich jak pan jako naukowiec reaguje na taką informację panie redaktorze na terenach ziem polskich można się spodziewać wszystkich wpływów rzymskich wpływów wystarczy spojrzeć na mapę Europy my jesteśmy częścią tego tak i z wielkiej Zielonej przestrzeni, która ciągnie się od Atlantyku i właściwie, omijając od południa Ural kończy się na Pacyfiku w związku z tym w Europie jakiekolwiek większe ruchy ludnościowe szczególnie armie, które przesuwały się równoleżnikowo właściwie musiały przejść przez nasze ziemie, więc tam też musiał swoje ślady genetyczne również nie tylko archeologicznym archeologiczne znamy doskonale musieli pozostawić nie tylko Celtowie, ale i Germanii i Scytowie Sarmaci i Tatarzy i Bóg wie, kto jeszcze ja mam nadzieję, że badania Paleo genetyczne których, który teraz nabierają dopiero rozpędu one przez długi czas mieliśmy trudności z badaniem tego tzw. starożytnego dna a, ale teraz już coraz więcej programów takich się uruchamia, więc ja myślę, że 1 może za kilka lat jakiś będziemy mieli tych szkieletów przebadanych nie kilka dziesiątych populizm kilka tysięcy będziemy mogli bliżej powiedzieć, skąd ci nasi przodkowie pochodzili co jest w naszych genach, a na pewno będzie to bardzo ciekawe i może przywrócić w ogóle naszą wizję historyczną tego kim my jesteśmy się też kim byliśmy czymś naprawdę jesteśmy tak bardzo słowiańską jak nam się wydaje za chwilę powrócimy do rozmowy z naszym gościem w tym jest pan prof. Przemysław Urbańczyk mediewista i archeolog za chwilę po skuciu informacji Radia TOK FM słuchamy Radia TOK FM i programu koło historii nasze studia gość pan prof. Przemysław Urbańczyk mediewista jak Holland jeszcze dzień dobry panie profesorze dobry państwu w pierwszej drugiej części naszej rozmowy rozmawialiśmy o po przeszłości o początkach państwa polskiego o wyłanianiu się z takich bez zbioru rozsianych dziś po puszczach społeczności i państwa, ale państwo w jakim znaczeniu to znaczy to co pamiętamy ze szkoły podstawowej zamiatarka ze szkoły podstawowej, że oto Mieszko pierwszy z potęgą swego ducha i czynu spowodował, że zaistnieliśmy na mapie Europy jako państwo na później poszczególne wojny wyznaczały go o granice na ile to rzeczywiście można, by odnieść do mieszkańców tego miasta ilu z nich było świadomymi tego, że oto żyją w 1 państwie, a ilu np. zupełnie nie wiedział o tym, mieście to miało związek czeka czy tak jak to uczyliśmy się w szkole kluczem było przyjęcie chrześcijaństwa to jednak jednak nie budowa państwa to jest projekt skomplikowany i długi wymagający determinacji poza tym pamiętajmy, że to te częsty błąd jest, że myślimy o państwie mieszka pierwszego czy Bolesława Chrobrego takiego państwa w dzisiejszym, które miało swoje granice liniowe ustabilizowane oczywiście chroniony pilnowany miał swoją stolicę miało swoją administrację prawda system podatkowy i t d . tak dalej wtedy tego wszystkiego nie było oczywiście przede wszystkim pani taki wczesny państwo było właśnie prywatnym przedsięwzięciem rodu, któremu udało się opanować jakiś wielki i większe terytorium rodu, który powiększał zakres swojej władzy i który właściwie tymi mieszkańcami interesował się tylko tyle ile oni mogli dostarczyć mu jakiś nadwyżek głównie żywność chodziło o to by to były to był klucz ich świadomości Państwowa była żadna właściwie w trzeba podejrzewać, że ich to w ogóle nie obchodziło ich obchodziło bezpieczeństwo życia codziennego i to, żeby właściwie wiedzieli, kto ściąga od nich te daniny i to wszystko, że on dziś przekazywał dalej, że był jakiś mieszkać potem Chrobry na większości z tych chłopów to w ogóle nie obchodziło tata nie był tak nie było ich problem bieżących idea państwa funkcjonowała właściwie tylko wśród elity tych ludzi skupionych wokół władcy, a właściwe wokół grodu potem nie był nie była nie było jedyną władztwo to była władza rodu powiedz nazwijmy ich gestami, bo takich tradycyjnie nazywamy to tylko ci ludzie mieli jakiekolwiek pojęcie o tym, oni realizowali tę politykę swoich władz swojego władcy, dlatego że oni na tym zyskiwali na to jest silna statusie na swoim bogactwie i to wszystko, ale to była zupełnie innego rodzaju konstrukcja ideowa nawet pojęcie państwa wtedy nie istniało tu zdaje się, gdy w moim zdaniem dopiero Bolesław Chrobry i to dopiero na początku jedenastego w wieku stworzył czy próbował stworzyć taką ideologię państwa, która przetrwałaby rządy 1 władcy wprowadził nazwy Polski wprowadził nazwę jego mieszkańców niezależną od akcyzy aktualnej sytuacji politycznej co pozwoliło właśnie przetrwać temu państwu te kolejne kryzysy, bo zaraz po jego śmierci jego syn przeszła na kilka lat rządził i państwo się zawaliło później mieliśmy przecież podział dzielnicowy, który bardzo długo trwał to co łączyło tych jej to terytorium to była pamięć właśnie o tym, że istniała władza Centralna, że mamy wszyscy 1 nazwę jedno arcybiskup słowo oczywiście ten ten kości to arcybiskup swobodnie żnińskie było takim symbolicznym zwornikiem i nazywam się Polakami znowu nici chłopi tylko te elity, które czuły przynależność polityczną, a to, dlatego że z tego po prostu korzystały, więc są to nie był jakiś patriotyzm jest ich poczucie takiego wspólnej drogi, którą dążymy i ku przyszłości świetlanej tylko bieżący zupełnie pragmatyczny postępowań w tym czy tancerz Maserak słuszna przed dyskusję współczesne o różnych zjawiskach społecznych obyczajowych można się od gender tak role mężczyzn kobiet w życiu społecznym czy tą samą rolę w nas z miasta jest na stałe zdefiniowane liczone są kulturowo jakoś tylko inspirowane czy pan profesor da się to czasami do do czasu meczu Polski Piastowskiej zastanawia się czy tam funkcjonowały role mężczyzna kobieta z osobna jak one funkcjonowały 3, a ekologia daje nam tutaj proste informacje, że na pewno w państwie Piastowskim kobieta nie mogła tego tego żywego, a mężczyzna graczy pewnie tato i to czy mamy te informacje moglibyśmy napisać pracę gender w Polsce Piastów panie redaktorze w taki społeczeństw nie ma chyba nigdy nie było, gdzie wszystkie role kulturowe zgadzały się z płcią biologiczną i właśnie, jakie słyszę te dyskusje pełne emocji o tym, strasznym gender że, gdyby podobny jest jakąś ideologią to co ja przypominam, że to pojęcie wzięło się właśnie z badań antropologicznych i archeologicznych, bo to, jeżeli wykopujemy brzydko mówiąc wykopujemy kobiety pochowano z mieczem albo mężczyznę, który ma ozdobić pochowany z ozdobami kobiecymi NATO w NATO to jest jakiś sygnał dla mężczyzny z ozdobami kobieta tak znamy ze Szwecji groby męskiej, gdzie takie typowe kobiece słowiańskie kabłączki skroniowe się za znajduje i tego tego rodzaju znaleziska no, więc to jest ewidentny sygnał że, gdy chodziło o zademonstrowanie tego, że funkcja pozycja tożsamość tej pochowany osoby nie było tak oczywista, czyli my antropolog i fizyczny identyfikuje pochowano osoby jako kobiety mężczyzny natomiast, gdybyśmy nie mieli tej informacji na poznaje, znajdując mieć oczywiście co mówimy wojownik mężczyzna rycerz brutalnej krwawej, gdy tymczasem to była kobieta mężczyzna znowu są z ozdobami kobiecymi, gdybyśmy nie wiedzieli, gdyby antropolog na nie powiedział, że test mężczyzna na to za ekonomicznego punktu widzenia oczywiście kobieta 100 %, więc to tego typu odkrycia i tego typu dyskusje wywołały tę falę, którą przełożono w sposób zupełnie nieuprawniony, w jakich dzisiejsze problemy polityczne i spory ideologiczne, więc mnie to noc mnie denerwuje, ale trudno trochę śmieszy, bo to jest oderwanie się tego pojęcia gender od pierwotnych źródeł wynikających z potrzeb badawczych to pojęcie został stworzony po to, właśnie, żebyśmy mogli jakoś zinterpretować te tematy te dawne społeczności pat w przekazach pisanych w takich relacjach, które nam pozostały 3 my widzimy, że rolę kobiety mężczyzna ksiądz zmieniały się, aby były zaskakujące albo na czas PUP dla współczesnej były niejednoznacznym nie mogę przestać bać tej sytuacji, kiedy w archeologa natrafia na szczątki mężczyzny z ozdobami kobiecymi albo szczątki kobiecy zmierza raczej jest odejście ta figura Niemcy kraju czy plemienia Amazonek tak jest zatem nowa grupa ta legenda starożytna już lektura też właśnie to to właściwie ta legenda pełniła inną funkcję przekazane pokazanie, że gdzieś indziej istnieją społeczeństwa, które żyją na opak, że odwrotnie to był taki właśnie ostrzeżenie że, żeby uważać, bo może wszystko się przewrócić tym społeczeństwie, a jest to to co do pana pytania czy mamy takie informacje o tej zmienności funkcji to moim ulubionym przykładem jest są fragmenty kroniki biskupa zresztą Miss Universe Burskiego Thietmara, który bardzo skrupulatnie opisał czasy sprzed 1000 lat i on tam sporo uwagi poświęcił cesarzowej Teofano to była Greczynka księżniczek no nie księżniczka Daisy Stokrotka bizantyjska, którą wydano za Ottona drugiego najpier w króla potem cesarza rzeszy niemieckiej, która po przedwczesnej śmierci swojego męża spełniała funkcje dyrygent i w imieniu swojego małoletniego syna to na trzeciego i cóż pisze Dietmar oni bardzo nie lubi, bo to była Greczynka świetnie wykształcona i jedno i nagle kobieta rządzi tym z nas kolonizowanych społeczeństwem, więc w 1 miejscu napisał no tak neonu słaba kobieta, ale tu dosłownie czy cytat męską zgoła ręką sprawowały rządy sprawowała rządy w imieniu swojego syna, ale to mało tego jest 1 dokument, pod którym cesarzowa Teofano podpisała się jako TW fani już imieniem męskim zupełnie przedziwne no, więc tak to też istoty to nie jest przypadek, bo takie dokumenty przygotowywała Kancelaria, więc to z 1 strony opinia biskupa Dietmar który, jakby wskazywał, że ona spełnia funkcje nieprzystającą tej słabej płci jak napisał z drugiej strony również jej niewątpliwie decyzja, żeby przedstawić się jako mężczyzna no, więc tego typu problemy to to była co może nie codzienność w tym czasie, ale to się również zdarzało, więc to znowu nasze czasy nie są w tym względzie niczym specjalnym, ale na to pytanie muszę zadać, które ciśnie się na usta, kiedy wrócimy do postaci mieszka pierwszego i jego żony, bo teraz pytanie na ile to była autonomiczna postać, która mogła mieć jakikolwiek wpływ na po dogrywce mówi tak to ona na ile ana ile ta była bezprzedmiotowa po prostu wręcz rzeczą, którą oddawano w ramach układu wręcz politycznego pomiędzy pomiędzy państwami jak jakiś sojuszy i t d. tak dalej Nobla wtedy oczywiście małżeństwa na tym poziomie najwyższych elit to zawierało się z powodów politycznych to jest jasne nie podpisywano wtedy są już pani traktatów międzynarodowych tylko zawieje zawarcie małżeństwa było gwarancją tego, że nasze narody ze sobą współpracują w przypadku mieszka tu widać bardzo wyraźnie dopóki żyła księżna Dąbrówka dopóty współpraca polsko-czeska utrzymywała się bardzo dobrze po jej śmierci Mieszko zmienia on swoją strategię geopolityczną wychodzi za nadrabiamy te Saską i od razu zmienia się jego jego postępowanie zaczynają się konflikty polsko-czeskie, więc Anna na ile Dąbrówka miał wpły w na swojego męża znowu mamy przekaz nowego biskupa i Marek, która twierdzi, że to właśnie Dąbrówka, przekonując swojego męża i stosujący kobiecy różne podstępy skłoniła go do tego, żeby się ochrzcił nazwą strony to to jest tzw. topos czy taka opowiastka taka przypowieść, która powtarza się właściwsze będzie na Grenlandii żona Erika Rudego właśnie próbowała skłonić go do ochrzczenia się sama będąc chrześcijanką z pewnością tt chrześcijańskiej żony wydane za pogańskich władców odgrywały i tutaj jakąś rolę no w wiemy doskonale, że rzecz, że kobiety wpływ kobiet na polityków był jest jest ogromny, ale nie musiały spełnić konkretnych funkcji, więc nigdy się nie dowiemy na ile to była autonomiczna decyzja mieszka, żeby dołączyć do tych cywilizacji chrześcijańskiej akurat łacińskie ani wschodnim Grześ miał opcję wschodnią i tłum ta decyzja, żeby ożenić się z chrześcijanką, która przyjechała z Pragi i oczywiście miał swoje konsekwencje polityczne nie nie ma co do tego żadnych wątpliwości również trzeba brać pod uwagę jej wpły w na wychowanie dzieci wiemy o dwojgu 1 to Bolesław Chrobry no i nie trzeba do tego przedstawiać, ale zapomniane właściwie w Polskiej historiografii córka Świętosława, która była wszak królową 3 peronów skandynawskich po kolei w Szwecji Danii Norwegii widzę, że pan robi wielkie oczy no właśnie nad pan o tym nie słyszał postać zapomniana, którą wydano za najpier w za króla Eryka zwycięskiego króla Szwecji urodziła tam syna Olafa, który został królem szwedzkim potem, kiedy owdowiała natychmiast wydano ją wydała się lub została zmuszona do ożenku przez króla duńskiego Svena Widłobrodego, któremu urodziła czworo dzieci w tym twórcy imperium Anglia gdyńskiego kranu tak wielkiego, który był w połowie Polakiem przypominam i potem jest królestwem odesłał ją do Bolesława Chrobrego, po czym znowu synowie po śmierci Svena wezwali do Danii zabrali ze sobą do Anglii, więc w ogóle ma postać fundamentalna nową sól królowa 3 królest w i właściwie zapomniana, a nie dziwi się z Skandynawów, że oni nie bardzo chcą się przyznawać zlotych i słowiańskich korzeni ale dlaczego u nas o tym, się tak mało mówi po to, ja tego nie rozumiem, więc znowu kobieta ulokowana w kluczowych w kluczowym punkcie sceny geopolitycznej około Bałtyckiej nie tylko, bo sięgająca wpływami aż do Anglii czy spada perspektywy, kiedy w szczególnym z pana zainteresowań naukowych, kiedy poświęca pan wiele w czasy Energi również Skandynawii czy Polska to jest takie taka część Europy, która w ulega wpływom Zachodu Zachodu południa Wschodu czy też północy, bo jednak przeważa wydaje mi się taka opinia nożem lub 6 SA przyjęliśmy Zachodu, ale kultura zachodnia zdominowała, a te nie za dobre rzeczy czasem przychodziły do nas ze Wschodu, ale to zazwyczaj mieczy ach, trzymały zgoła nic już nie ATA Skandynawia jakoś nie funkcjonuje jako taki silnie wpływające na nas region, ale czy czy po prostu tak sądzi, że to jest zgodne z z prawdą czy też bagno to to znowu to jest 1 z tych mitów liczy, że jak już się przyłączyliśmy się do tego chrześcijaństwa łacińskiego to już właściwie tylko zachód nas pływał wpływy skandynawskie są oczywiste nie ulegają żadnej wątpliwości, że jest wpływy wschodnie chociażby napły w ogromnej ilości srebra arabskiego w postaci monet, które aż gdzieś z Samarkandy i do nas napływały w tej chwili prowadzone są badania nad zawartością tych skarbów srebrnych, o których wspominałem, z których wynika, że bardzo silne były wpływy południowe jest to Polska leżała no w tym w tym takim środku tej Europy bardzo zróżnicowane i tu i wpływy z poły z południa i ze Wschodu i z północy i Zachodu to wszystko naszym łączyło mieszało utworzyło taki jest specyficzny klimat wyjątkowej, czyli to adaptowanie tych elementów taki syn Kret jest kulturowe jak powiedział pan prof. Przemysław Urbańczyk mediewista archeologów naszym gościom dziękuję bardzo dziękuję do widzenia świąteczny poranek TOK FM
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIĄTECZNY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA