REKLAMA

Janusz Drzewucki o ''Twórczości'' i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza

Poranek Radia TOK FM - Weekend
Data emisji:
2016-02-13 11:20
Prowadzący:
Czas trwania:
23:56 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
1125 pozostajemy w temacie literatury studio Janusz Drzewucki krytyk literacki prozaik poeta i członek redakcji twórczości dzień dobry dzień dobry, a on twórczość ma pewną tradycję lutową i związaną z Iwaszkiewiczem Jarosławem na czym polega na tradycję nabierze się ona przede wszystkim z tego, że Jarosław Iwaszkiewicz przez ćwierć wieku był redaktorem naczelnym miesięcznika twórczość od pięćdziesiątego piątego 51006 . roku do śmierci w marcu 1980 roku po jego Rozwiń » śmierci redakcja wprowadziła taki obyczaj, który po latach doskwierał mu się przerodzić w tradycję nie wiem wydobycie się zamienia w tradycję po jakimś czasie no ale mam nadzieję, że to jest tradycja, że zawsze w numerze lutowym twórczości, a więc w miesiącu, w którym urodził się Jarosław Iwaszkiewicz urodził się przypomnę 20 lutego 1800 dziewięćdziesiątego czwartego roku na Ukrainie zawsze Kalenik, a zatem zawsze w numerze lutowym redakcja publiki kołuje od roku osiemdziesiątego pierwszego materiały związane z osobą Jarosława Iwaszkiewicza terroryzm nie reaguje roku tych materiałów o dziwo nie brakuje, bo już w osiemdziesiątym pierwszym, czyli tak w rok po śmierci Jarosława Iwaszkiewicza Anna Kamińska opublikować takie wspomnienie swoje zatytułowane Jarosław ukazały się listy Anny Jarosława Iwaszkiewiczów Otóż małżonkowie prowadzi za sobą bogatą korespondencję przez całe swoje życie i co miesiąc od osiemdziesiątego pierwszego liczą sądzą o rok od osiemdziesiątego pierwszego roku do dzisiaj w twórczości ukazują się, a to oszukane inne dzika Iwaszkiewicza wiersz Juvenii Indianin utwory niepublikowane później były drukowane fragmenty Dziennika przypomnę, że albo w poinformują słuchaczy, że pierwszy fragment Dziennika opublikowała raport opublikowany został w twórczości jeszcze w opracowaniu Marii Iwaszkiewicz, a mówi o tym, dlatego, że te 3 tomy, które się ukazały Dziennika Iwaszkiewicza nakładem czytelnika pod redakcją profesora g czeskiego były opracowane już przez innych polonistów przez Agnieszkę i Roberta papieskich oraz Radosława Romaniuka także co roku w tym numerze lutowym zawsze ukazywały się interesujące interpretacje twórczości Iwaszkiewicza i co ciekawe wiele książek, które znamy wiele książek Iwaszkiewiczów wcześniej były te książki drukowane właśnie w twórczości w twórczości publikowali Andrzej Zawada i Andrzej Turczyński i Radosław Romaniuk autor napisanej ciągle jeszcze biografii autora sławy chwały, że ta tradycja którą, którą pielęgnujemy już od tylu lat jest taką tradycją, którą myślę, a nie przeminie i właśnie tych materiałów nie brakuje Matwijów nie brakuje co się okazuje Iwaszkiewicz był nie z niebywałym korespondentem przed tak powiem pisał mnóstwo listów myślę, że w literaturze polskiej drugiej połowy dwudziestego wieku chyba równie pracowitym autorem listu był chyba tylko redaktor paryskiej kultury Jerzy Giedroyć te listy najpierw się ukazują wyborze innych właśnie w twórczości później ukazały się ukazują się w książkach w tym numerze twórczości lutowym, czyli najcieplejszym ukazuje się korespondencja wybrane listy między Anną i Jarosławem Iwaszkiewiczem to są listy powojenne chce bowiem przypomnieć, że bogata korespondencja z okresu dwudziestolecia wojennego między Anną Iwaszkiewicz Jarosławem Iwaszkiewiczem ukazała się nakładem czytelnika w opracowaniu ani Bojanowskiej i Cieślak w 3 opasłych tomach w tym także numerze mamy listy Iwaszkiewicza w do Natalii Zygmunta Modzelewskiego, które przygotowała dodruku pani Anna Romaniuk mamy także fragmenty drugiego tomu biografii Iwaszkiewicza pióra Radosława Romaniuka wyjeżdżałem jedno zdanie z dosłownie jedno, bo jest rozczulające to jest zdanie właśnie z listu do Natalii Zygmunt Modzelewski samego Jarosława Iwaszkiewicza i Tesco rok czterdziesty szósty dokładnie 2002 . nie grudnia niemający zaufania do korespondencji telefonicznej ucieka się do staroświeckiego sposobu do listy 2 do listu w innych miastach są od wydaje się absurdalne, że w ulicznych uzupełnieniem, ale te listy są pisane odręcznie to jest szalenie interesujące, że to nie są na ile jest jasne to nie są listy pisane na maszynie to są listy odręczne i ta piękna tradycja pisania takich listów ona niestety trochę zamiera, ale wszyscy badacze piśmiennictwa literatury polskiej dwudziestego wieku, kiedy odkrywają takie listy to bardzo się cieszą, bo to są rzeczywiście rarytas, ale w twórczości jest także ponad tekst dotyczący Iwaszkiewicza jak tłumaczy to jest tekst poświęcony książce, którą zredagował wspomniany już kilka razy przeze mnie pan Radosław Romaniuk to jest, który zredagował antologię i przekładów Jarosława Iwaszkiewicza to Andora jest szalenie interesująca, bo właśnie wszyscy badacze Iwaszkiewicza jego twórczości czy w ogóle, by miłośnicy Iwaszkiewicza wiedzą, że on coś tam coś tłumaczył, ale on nigdy, jakby tego nie traktował jako PiS jako swoje pierwsze pisarskie zajęcie i to to są tłumaczenia rozproszone Radosław Romaniuk zabrał to 1 tomu patrzył to świetnymi komentarzami i ten tom znakomicie pokazuje Iwaszkiewicza jako tłumacza ja wcześniej, gdy pracowałem jeszcze wydawniczej czytelnik skontaktował się z profesorem MEADS merem i odsuwa go słowem wyszło, że Jarosław Iwaszkiewicz opublikował bardzo dużo wierszy, które nigdy nie znalazł się w tomikach jego opublikował te wiersze w czasopismach przed wojną po wojnie wiele wierszy pory było tylko w maszynopisie w archiwum i za moją namową profesor minister przygotował taki tom, który czytelnik wydał kilka lat temu rozproszonych utworów lirycznych Jarosława Iwaszkiewicza p t . sprawy osobiste z, jaki z tego wniosek wniosek z tego taki, że pisarz, jakby pracuje także po śmierci, że po śmierci wiele lat po śmierci ukazują się jego utwory, które za życia w jaki sposób albo się nie ukazał albo był utworami rozproszonymi, a to wysiłek badaczy, którzy zbierają to z jedno in, proponując druk to też oddajemy tak było w te utwory i samego Iwaszkiewicza one są w kilku miejscach oczywiście są przede wszystkim muzeum na Stawisku, czyli w domu i Anny Jarosława Iwaszkiewiczów są rękopisy Jarosława Iwaszkiewicza w bibliotece narodowej są także rękopisy Jarosława Iwaszkiewicza w muzeum literatury imienia Adama Mickiewicza w Warszawie, z czym to związane to jest po prostu związane z tym, że Iwaszkiewicz np. pisał do Jerzego Lisowskiego i i później detalisty mogły trafić właśnie do muzeum literatury w tym przypadku korespondencji z Jerzym Lisowskim, który objął funkcję redaktora naczelnego twórczości po Iwaszkiewicz, a przez wiele lat razem z Iwaszkiewiczem pismo redagował trafił jednak na stanowisko jej po prostu spadkobiercy Lisowskiego uważali, że dobrze było, że te listy były razem z listami Jerzego Lisowskiego do Jarosława Iwaszkiewicza mówił Robert papieski, że tych listów jest mnóstwo i gdyby je opracować i wydać to potrzebne byłyby 2 tomy w numerze kwietniowym twórczość opublikuje listy wybór tych listów Iwaszkiewicza z Lisowski właśnie w opracowaniu pana Roberta papieskich, a co takiego jest w listach, że warto je czytać, bo znam wiele osób, które trochę wzruszają ramionami non codzienna zwykła korespondencja coś w tym takiego to jest bardzo dobre pytanie byli bardzo się, że pani zadała, dlatego że ja przez długie lata jako młody jeszcze polonista uważają, że nie ma co się zajmować listami nie ma co się zajmować dziennikami liczył się tylko twórczość oryginalna, czyli to co autor opublikował identyczny akta kurczak autentyczna twórcza to są rzeczy użytkowe i właściwie trochę taki intymny, że nie ma co się tym zajmować i przyznał się, że ja zacząłem się dziennikami listami pisarzy fascynować się zaledwie 1 z 1520 lat temu, kiedy zorientowałem się, że w tych materiałach jest w tych listach w dziennikach jest dużo ciekawych informacji, których właściwie nie ma nigdzie, że można tam znaleźć wiele informacji na temat powstawania utworu, że można znaleźć tam wiele informacji na temat pewnych kontekstów literackich im bardzo mnie zaintrygowała np. korespondencja Jarosława Iwaszkiewicza do córek, które się ukazać kilka lat temu nakładem PIW-u, czyli dom Marii Iwaszkiewicz do Teresy Iwaszkiewicz zaintrygowało mnie proszę wyobrazić, zwłaszcza listy do do młodszej z tych córek do pani Teresy Markowskiej, która wraz z mężem przebywała najpier w w Rzymie, a potem w Ottawie, bo jej mąż był dyplomatą był ambasadorem i Iwaszkiewicz w listach z takich gości paskudnych stalinowskich lat pięćdziesiątych do swojej córki, który pisał bardzo często właściwie co tydzień opisał życie codzienne życie Warszawy dwu lat pięćdziesiątych z wyszedł pod tym względem jest to dokument niezrównany w niechęć do dyskusji jeszcze się toczy, ale przez jakiś czas na pewno tak było mianowicie tak czy twórczość autora należy rozważać właśnie wyłącznie sam mu ją nagą w wyłączną czy właśnie także w kontekście życia szukać tych interpretacji czy tego w jaki sposób dane dzieło powstało właśnie gdzieś tam w listach to pan z, po której stronie no tak kiedyś to ulgi wydaje się zatem pani to pytanie zada tym, że oczywiście czad czy też tylko i wyłącznie utwory oryginalne wydane w książkach, że specjalnie nie należy przykładać wagi do listów czy do dzienników 1 co się okazuje, że nasze dzienniki ważki teatrzyk domowy dzienniki Iwaszkiewicza, który ukazał się już 2001. wieku dla mnie jest właściwie ostatnim wielkim tekstem literatury polskiej dwudziestego wieku, że mocno powiedziane mocno, ale też wiem co mówili chętnie tej tezy o obronie po prostu jest to wielki tekst literacki, który który oczywiście myślę, że Iwaszkiewicz owi wybitny pisarz zdawał sobie sprawę, że jego zapiski o charakterze intymnym do szuflady nie raz na dłużej zostaną opublikowane, że przecież za jego życia wychodził już inni wspinaczkę Tołstoja czy dostanę, chociaż nie ma, więc w takim razie może takie dzienniki nie mówię koniecznie o Iwaszkiewicz czuł tak bardziej ogólnie w pewnym momencie, kiedy pisarz zdobywa sławę zdaje sobie z tego sprawę, że po jego śmierci dzienniki będą publikowane może dokonywać także autokreacji tynkiem wielką autokracji jest dziennik Witolda Gombrowicza od pierwszego zdania jest wpisany jako utwór literacki, ale oczywiście te dzienniki pisane intymnie myślę, że wybitny pisarz z tyłu głowy musi mieć takie poczucie, że tak kiedyś będzie opublikowana przez znalazły się cenzuruje w oczy jest tego nie wiem tego nie wiem zapiski Iwaszkiewicza z notatki Dziennikowi Iwaszkiewicza na cały ten dziennik jest, kiedy tak boleśnie osobisty, a czasem tak brutalnie osobisty, że wydaje się, że on z siebie nie cenzurował, ale wie pani ta może być także w 1 za zapis KON PiS bardzo szczerze bardzo otwarcie i jakby bez cenzury ASO mogą być zapiski tego my już wiemy możemy tylko domyślać, w którym jednak one trochę pióro powstrzymuje Janusz Drzewucki studia opowiada on inny Iwaszkiewicza Jarosława Iwaszkiewiczów przy okazji takiej tradycji już ustaliliśmy, że to tradycja miesięcznika twórczość mianowicie w lutowym numerze publikowane są materiały związane z Jarosławem Iwaszkiewiczem, jako że pisarz ten przez ćwierć wieku był redaktorem naczelnym miesięcznika literackiego twórczość skrót informacji za chwilę wróci sobotni poranek w radiu TOK FM Jarosława Iwaszkiewiczów w radiu TOK FM o jedenastej 41 rozmawiamy przy okazji taki, że ne w lutowym numerze w lutowych numerach może tak powinna precyzyjnie powiedzieć miesięcznika twórczość się od czasów śmierci Iwaszkiewicza ukazują się materiały związane inne systemy pisarzem, a to, dlatego że w latach 1955 do śmierci w 1980 roku Jarosław Iwaszkiewicz był redaktorem naczelnym miesięcznika literackiego twórczość studiem dość, że łódzki krytyk literacki prozaik poeta i członek twórczości jeszcze zanim dobry Freund w obecnym numerze w inny już wspomnieliśmy chwilę odpadną w tekście pana dotyczącymi Waszkiewicza jako tłumacze, ale 1 rzecz nie przykuło moją uwagę szybko przykładem strony, żeby państwu ne zacytować, bo rzecz dotyczy bardzo znanego pisarza już cytuje mało tego Iwaszkiewicz rozbił klasyczną strukturę wiersze Joyce, a z 3 zwrotek zarobił 7 wiązek i verso owych, jakby chciał zetrzeć piosenką zły charakter oryginału, a także unowocześnić jego ekspresję odważnie tak przed dojściem majstrować pragną na czym mają poezji Iwaszkiewicz bardzo często, tłumacząc nie tylko nie traktował tej pracy jako takiej pracy stricte Tłomackie czyli jakby niech nie tylko nie chodziło mu tylko o to żeby, żeby przełożyć literalnie zbiegł z Pol szczycić on bardzo często wiersza poetów i obcych przez Stefana George ego 33 właśnie Jamesa Jonesa album spolszczenia swoje dane przyczyną tej terminologii nie mówią o przekładach wkładał do swoich tomików, gdzie one funkcjonowały trochę na tak na zasadzie, gdy takich po części wieży samego Iwaszkiewicza bardzo często jego przekłady na tyle odbiegały od oryginału, że można tu mówić o utworach oryginalnych powstałych na podstawie wiersza, czyli Stefana George, a czy Jamesa Joyce, a to jest praktyka stosowana przez wielu poetów i ani nie widzę w nim niczego zdrożnego poza tym myślę, że Iwaszkiewicz, wykorzystując ten stan ten w swoim wierszu ten wątek Joyce, a tych stron na ziemi, jakby oddawał też mu taki hołd to jest taki rodzaj ukłonu pisarza wobec pisarza, który pracuje w innym języku troszeczkę w innym czasie odbywał inny szczególnie właśnie w poezji że, tłumacząc literalnie niemalże słowo słowo to, oddając samą treść językową gubisz się w treści właściwą można powiedzieć o VAT od tak duża odpowiedzialność Rosji i Janusz specjalistą nie jestem, bo właściwie poza takim młodzieńczym próbami przekładów poetów niemieckich takich jak Georga trak ten sens Berger czy czy Brecht to Inter i takich właściwie domorosłych to tu żadnych doświadczeń wielkich nie mam wiem od tłumaczy skromnie wielokrotnie rozmawiałem, że to jest bardzo trudno przełożyć, bo tu dokonań i wykonać idealny przykład bo, choć to czy chodzi o przekład w samej treści, jeżeli się przełożyć treść tato to jest to co napisała Ewa Hofman w tej książce zgubione w tłumaczeniu zgubę na przykładzie gubi się samą istotę poezji samą istotę tego wiersza i nie chciały się tak tutaj specjalnie arbitralnie wypowiadać na nas, że to jest skomplikowane jest to proste i bardzo często tłumaczy, żeby zachować melodie oryginału moim po prostu dokonuje jakichś operacji nam na treści not w błoto trzeba wybrać co jest ważniejsze czasami nam Jarosław Iwaszkiewicz 3 BM w bardzo jest postacią żywą przynajmniej jeśli chodzi o publikację jego dotyczącym oraz, że twórczość innym wraca do tej postaci to jasne, ale dba o ich kilka lat temu książka Ludwiki Włodek prawo o rodzinie Iwaszkiewiczów wart Ludwika Włodek swoją drogą częsty gość Radia TOK FM nie jest prawnuczką Jarosława, ale mamy kolejną książkę rzeczy Iwaszkiewicz intymnie wspominał pan o tym, że tworzy się kolejna biografia pisze się o nim żyje właśnie to jest niesamowite, że postać Iwaszkiewicza ogromnie je, że zwykło się przez długie lata mówi się Iwaszkiewicz jako osobie takiej budzącej kontrowersje, bo z 1 strony wybitni pisarze z drugiej strony czai, który doskonale sobie radził rzeczywistości społecznej politycznej PRL -u lat i bardzo często złośliwi w tym opowiadali tak Iwaszkiewicz luzie, jakby ta to jego działalność polityczna w okresie PRL -u rzucała się cieniem na jego twórczość, a przecież twórczość twórczości teraz, kiedy już o ich czaszki zdjęte z Iwaszkiewicza pewne odium, kiedy ujawniono całą masę faktów z jego życia, które były nieznane inny sposób taki oczywisty zajmujemy się jego twórczością i prozatorską i stylistyczną i poetycko i okazuje, że to postać ogromnie ogromnie także poprzez opublikowany całą korespondencję czy to z Czesławem Miłoszem czy z Andrzejem Wajdą niebawem ukaże się go korespondencja Zygmunt Mycielski, którą pewnie we fragmentach też będziemy w twórczości drukowali, gdy jest to jednak okazuje, że i wyrasta na wybitną wielką postać literatury myśmy właściwie powiedzieli natomiast, że ta postać wyszła z czyśćca, o czym Kukiz pisał przed laty Tomasz burek z PiS są zresztą to na takiej zasadzie, że szkoda Iwaszkiewicza do tego część zarządu i ważki wyszła z tego czyśćca i w jego postać inną no niech sobie z postacią świetlaną, ale jest postacią bardzo ważną w zyskującym, zyskując są jego twórczość właśnie zyskuje to, że sięga do jego utworu orzekł, że powstają filmy na jego MON na motywach jego opowiadanie, że ich wykorzystywany jest w teatrze to okres dziś jest postacią która, jakby nie przejmuje mnie nie przeminęła, że jego twórczość literacka nie przeminęła, a niestety historia literatury zna całą masę takich przykładów pisarzy, którzy byli wielcy i przepadli właściwie Jan Lechoń przyjaciel jego czasów młodości jest niemal postacią zapomnianą poetą w pewnym sensie zapomnianym jest także Kazimierza Wierzyńskiego też przyjedzie z młodości od ich akurat w momencie muszą być ubolewam, że żal mi tego Wierzyńskiego, który chyba przepadł, że jest czytany głównie na Uniwersytecie Iwaszkiewicz żyje, a sam miesięcznik twórczość w tym dziwnym w roku czterdziestym piątym powstało trwa do dziś cały czas Iwaszkiewicz przez trzecią ćwierć wieku był redaktorem naczelnym w od 51005 . roku poza tym, że to zły czas dla polskiej polityki praw człowieka i t d. to jakiś dobry czas dla literatury, ale mówimy teraz takim czasie to w i tam widzi Gombrowicz przecież drewno jest, by poszli dalej, ale trzeba pamiętać o tym, że, że twórczość została założona przez prof. Kazimierza Wyki w Krakowie i został później krótko mówiąc zabrane przeniesiona do Warszawy, gdzie naczelnym twórczości został Adam Ważyk, dlaczego została wybrana ze względów politycznych władza wolała mieć takie pismo, jakby dotknął nosem prawdą i pod kontrolą i im mieć wpły w pewnie na to kiedy objął Iwaszkiewicz twórca stanu w zrobił tego po prostu wybitne pismo literackie to by tworzyć rząd w tym pismem literackim była już za wyniki i kiedy się przegląda stare numerem wszystkie te numery u nas są w redakcji to właściwie jak to mówi młodzież szczęka opada w symbiozie z twórczości ukazał się wszystkie najwybitniejsze utwory literatury polskiej dwudziestego wieku, bo ich twórczości drukował i Miłosz Herbert Różewicz Szymborska mówiono, kiedy przeglądałem przygotowują się do naszej rozmowy przeglądam te lutowe tylko numery twórczości, który się ukazały po śmierci Iwaszkiewicza to ze zdumieniem wiedziałam, że jego utwory sąsiadują właśnie czy to z wierszami Różewicza czy Wisławy Szymborskiej czy z prozą Jerzego Andrzejewskiego i o to przecież zupełnie inaczej się patrzy na takie wydruki teraz po latach, kiedy pewne rzeczy zostałem przy przetrwały czas, że wiemy już, że ci są tymi wybitnymi z całą pewnością Szatan wzrosty, ale oczywiście n p . w tym numerze drukujemy krótki tekst Janusza Głowackiego, ale Janusz Głowacki jest pisarzem z takim nazwiskiem, że nie ma o czym mówić drukujemy w tym numerze n p . pierwszy prof. Edwarda Balcer Zana, który miesiąc temu odebrał w Krakowie nagrodę imienia Kazimierza Wyki był poetą za młodu pisuje wiersze do dzisiaj drukujemy właśnie na nowe wiersze dalej prosto w bazarze jest postacią znaną drukujemy wiersze pani Anny Augustyniak, która napisała książkę Antoni Sobański, który do SO Bański przyjaźnił się z Jarosławem Iwaszkiewiczem drukujemy wiersze młodego pisarza Miłosza Waligórskiego, który przez długie lata pracował na Uniwersytecie w nowym sadzie w Serbii, gdzie był lektorem języka polskiego teraz pracuje w Słowacji bodajże w Bańskiej Bystrzycy Miłosz Waligórski ma na koncie trochę opowiadań dróg 2 tomiki wierszy antologie poezji serbskiej w swoich przekładach jest to bardzo młodym pisarzem szalenie utalentowanym, ale z danymi w wąskim kręgu odbiorców wyobrażam sobie, że jeżeli twórczo będzie wychodziła za 20 lat i jakiś badacz będzie szukał starych numerach twórczości to zdarza, że można go nagle zobaczył żona powie o jej to wali Górski drukował już twórczości w 2016 roku mam taką nadzieję zobaczymy innych to będzie Janusz Drzewucki krytyk literacki nie prozaik poeta członek redakcji twórczości opowiadał o Jarosławie Iwaszkiewicz, ale i samym piśmie z bogato jak słyszeliśmy historię dziękuję bardzo dziękuję bardzo zaproszeń za chwilę będą informacje Radia TOK FM to jest wszystko, więc co przygotowaliśmy na teraz MSR Tomkiem kopką na sobotni poranek Radia TOK FM, a już za chwilę po informacjach inny program telewizyjny Wojciech Krzyżaniak Wojtek Krzyżaniak zaprasza, a dziś wśród gości będzie m. in. Edward Miszczak, a tematem będą nowości w ramówce TVN to służenie państwu sobotni poranek w radiu TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORANEK RADIA TOK FM - WEEKEND

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA