REKLAMA

Przegląd naukowych newsów tygodnia / Rozmowa z Polakami zaangażowanymi w odkrycie fal grawitacyjnych - prof. Andrzej Królak i dr Michał Bejger

Homo Science
Data emisji:
2016-02-13 21:00
Audycja:
Czas trwania:
44:34 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu audycja Homo science Aleksandra Stanisławska serwisu Crazy nauka PLL lot Stanisławski Gazeta PL na początek oczywiście fale grawitacyjne no bo cóż innego tak naprawdę jest to najistotniejsza wiadomość tego tygodnia prawdopodobnie też najistotniejsze wiadomości tego roku, a nad morze istotniejsza fizyce tej dekady regat jest odkrycie, na które czekaliśmy od 100 lat i może na miarę bozonu Higgsa powiedz myślę, że ważniejsze, ale już nie będziemy Rozwiń » się licytowali Jadar pewne zastrzeżenie w drugiej części naszej audycji pojawią się goście Polacy, którzy brali udziału w tym badaniu i Sołą autorami części tego badania w związku z tym fala inwestycji niż mieć też mówili bardzo dużo, ale nie możemy się darować, żeby jednak czegoś nie powiedzieliśmy, więc ciekawych rzeczy to badanie zostało opublikowane w ostatni czwartek natomiast faktycznie odkrycia dokonano 14 września, a Agora ubiegłego roku co rusz jeszcze ciekawsze tak naprawdę kilka dni nie upłynęło od momentu, gdy uruchomiono 1 udoskonalony detektor, którym w, którym to odkrycie zostało dokonane do momentu, kiedy po raz pierwszy zarejestrowano w ale kiedy i one właściwie to odkrycie czekało tylko czekało tylko ratusz technicznie dali sobie z nim radę prawdopodobnie przelatują cały czas teraz przez nas przez nas fale grawitacyjne z tym, że teraz o tym wiemy tydzień temu jeszcze nie widzieliśmy, bo one poruszył całą materią całą istotą rzeczywistości to jest właśnie najtrudniejsze w tym odkryciu żeby, żeby zbudować takie narzędzie, które pozwoli też fale grawitacyjne zarejestrować, mimo że sam przyrząd też ulega odkształceniu no właśnie Polacy w tym wszystkim dla nas istotne jest to, że spora grupa z Polski 15 naukowców brało udział w obliczeniach, które przyczyniły się do dokonania tego odkrycia m. in . Polacy analizowali dane, które spływały detektorów oraz czynili symulacje, dzięki którym można było przewidzieć, jakie obiekty będą emitowały te fale grawitacyjne i to właśnie Polacy przewidzieli to, że zlanie się 2 czarnych dziur spowoduje wielką ogromną falę grawitacyjną, którą będzie można wykryć i która właśnie jako pierwsza została wykryta we wrześniu ubiegłego roku wystarczy już tych prostych fal grawitacyjnych, bo przecież o tym, mieście mówili przez resztę audycji jest teraz przeskocz do wiadomości no trochę mniej istotnych ale, ale też ciekawych pierwsza sprawa to jest kolejny zaskakujący właściwie efekt wywołany przez ocieplenie klimatu noty ociepleniu klimatu mówią dosyć często i pewnie niestety będzie mógł teraz szczęście, bo teraz więcej rzeczy się dzieje takich które, które są wywołane tym zjawiskiem ostatnio pojawiła się informacja o tym, że przez ocieplenie klimatu będzie mieli problem z lotami transatlantyk o transatlantyckim mi, ale nie tylko tymi, bo też innymi, które generalnie latają głównym kierują się z południa trasą z Zachodu, a wschód i Wschodu na zachód i generalnie Gaweł dookoła ziemi tak powiem, a to, dlatego że tam na lata też prąd strumieniowy z Sołą 2 takie prądy strumieniowe, które mniej więcej właśnie w naszej szerokości geograficznej krążą IT jest stale wiejący wiatr, który tak trochę meandruje raz bardziej raz mniej ten wiatr ma ten prąd ma około 90 km / h i jest wystarczająco dużo, żeby napędzić lub zahamować samolot linie lotnicze bardzo chętnie korzystają z tego prądu, jeżeli lecą w odpowiednim kierunku, czyli lecą z Zachodu na wschód przypomnijmy, że te prądy strumieniowe nasz pojazd pojawiają na tzw. wysokości przelotowej, czyli takiej od 10 i północ, a ile już na swoim od 1000 m dokładnie inna, jeżeli tylko lecimy w odpowiednim kierunku to bardzo chętnie sobie wskakujemy w ten prąd i on sam potrafi skrócić czas podróży nawet godzinę, ale niestety jak żyć w przeciwnym kierunku to nie da się tego prądu uniknąć, bo przez wysokość przelotowa jest, jaka jest tą, która ona wynika z oporu powietrza z tego, że nowy spot jest kompost optymalna wysokość dla takiego lotu, jeżeli chcemy np. polecić z Londynu do nowego Jorku to nie unikniemy prądu strumieniowego i kłopot polega na tym, że ten prąd strumieniowy w najbliższych latach będzie przyspieszał szacuje się, że około 15 % przyspieszy, a to z kolei spowoduje że, o ile loty z Zachodu na wschód będą się odbywały nieco szybciej o tyle te w przeciwnym kierunku, czyli właśnie przez Londyn nowy Jork będą spowalnia ne to spowolnienie będzie znaczące i co więcej będzie prowadziło do z większego zużycia paliwa, a przez to z większej emisji dwutlenku węgla szacuje się, że to jest już rocznie 70  000 000 kg dwutlenku węgla czy niebagatelna ilość leków oraz, że mamy kolejny element, który będzie znowu napędzał ten efekt cieplarniany oczywiście jest jakiś ułamek produkcji dwutlenku węgla światowej, ale mamy kolejny przykład tego, że coś co właściwie jeszcze niedawno się wydawało dosyć abstrakcyjne, czyli co całe ocieplenie klimatu litewskie związane z tym sprawy bardzo bezpośrednio wpłyną na nasze życie, bo opóźnienia mogą ułożyć w 2 jest nawet nazwać opóźnieniami to będzie standard na te loty będą dłuższe nawet godzinę lub więcej generalnie z wyliczeń wynika, że większe straty poniesiemy również czasowe na tym przyspieszeniu mu z prądu strumieniowego niższy niż na tym zyskamy naukowcy zabrali się też za, tym bardziej przyziemne zagadnienia są nimi m. in. śliczne puchate czapy już małe pieski kotki, że Rawki Tygryski list z internetu tak których, które stanowią istotę internetu i które widujemy na co dzień którymi się zachwycamy niekiedy te zachwyty, przyjmując takie są taką postać wręcz chęci przytulenia do zmiażdżenia Janusz Rewers oczy wyszły ma właśnie naukowcy przebadali te zjawiska i okazało się, że nie przypadkiem to nasze zapędy dążą w kierunku zmiażdżenia i bez ściśnięcia tak mocno, żeby go już tak kochać to stworzonko, ponieważ okazało się, że widok takich jak słusznych maleńkich ślicznych stworzeń budzi nas uwaga agresję ciekawe czy we wszystkich czy naukowcy mieli jakiś szczególny problem to ja nie jestem pewna w każdym razie psycholodzy z lepszych psychologowie z idei Uniwersytetu Yale w stanach Zjednoczonych zrobili tak kijem badania taki eksperyment, w którym w ramach tego pokazywali ochotnikom i zdjęcia ślicznych stworzone w internetowych w momencie, kiedy one były tak strasznie zły działkowe my mięciutkie kucharz ne to no i okazało się, że wywoływały one więcej takich okrzyków Och, jakbym się przytulił czy przytuliła i jakie śliczne Och, a biegi w, kiedy były reprezentowane te zdjęcia ręki, kiedy zdjęcia prezentowały te zwierzątka w neutralnych sytuacjach robić też mało czapki różnych ma to te okrzyki były słabsze naturalnie i żeby sprawdzić czy jest to taka agresja wyłącznie werbalne no bo to zostało przez psychologów uznane za agresję naukowcy wręczyli ochotnikom oglądając zdjęcia mojego kolegi w no właśnie na szczęście nie zastąpiły je Płochocki folii, bo bankowej i mgle, która w którym, którą MON w wręczone im z poleceniem, aby ich używać do woli okazało się, że jedno takie zdjęcie takiego Super czapki różnego kod teczka pięćsetka żyraf i wywołuje zgniecenie 120 bąbelków jak potem obliczono na miarę miast mniej czopki już na stworzonka wałowe wywoływały reakcje w postaci 80 do stóp bąbelków BM w dna i w jak najbardziej ta agresja nie była wyłącznie werbalna, ale również przenosiła się na rzeczywistość w jaki sposób naukowcy tłumaczą, ale Otóż 3 jedno z wytłumaczeń może być takie że, ponieważ nie możemy dosięgnąć przedmiotu naszych zachwytów, czyli przytulić takiego małego miasteczka tylko w Teksasie i wzrost cen na nie właśnie takie przytulenie spowodowałoby że, gdyby wyhamował innych cisnął z tego zwierząt zawartości w spowodowałoby przytulenie, ale właśnie nie wyciśnie cięcie być może zawartości natomiast w 2 u głaskanie powinno z tą Nowaczyk nasze emocje, ponieważ nie możemy tego zrobić nie możemy fizycznie przytulić internetowego kotka w związku, z czym medium rośnie w nas frustracja z takich zahamowań, których nasz nasz organizm nie znasz i właśnie stąd ta agresja drugim wytłumaczeniem może być to, że my ludzki organizm reaguje czasami w sposób sprzeczny z nieadekwatnych zdawałoby się do sytuacji, ponieważ potrafimy się popłakać ze szczęścia np. 2 tak z Sevillą pecha psychologowie twierdzą, że jest to sposób na takie wyrównanie stonowanie tych emocji, który ma nam ułatwić no właśnie kontakt z rzeczywistością jest systemem jak ktoś ma jeszcze do takiego najbardziej naturalnego środowisko oglądania tych wszystkich kotków bo gdy im się, że z pióra biura jest to miejsce, gdzie właśnie w godzinach pracy zamiast się oddawać się rozkoszą excela ludzie krążą po różnych dziwnych miejscach i oglądają właśnie taki kotki teraz i teraz nie przypadkiem w różnych serwisach przy zdjęciach kotków są takie serduszka do kliknięcia i wodzie, gdy to serduszko zostaje wysłane to być może część tej naszej frustracji ulatuje i w jaki sposób uzewnętrznia nasze uwielbienie bulgotanie na widok Kotecka pies teczka tajnego jego zdaniem w celu mogłoby budzić pewną nieufność współpracowników, aby wszyscy bulgocze do tego samego kotka, ale znów stał się też może zdarzyć też może zdarzyć odchodząc od internetowych piesków kotków zapraszamy na rozmowę z naszymi gośćmi dobry wieczór państwu w audycji Homo science nasi goście są z nami studnie pan prof. Andrzej Królak z Instytutu matematycznego Polskiej Akademii Nauk oraz dr hab. Michał Bejger centrum astronomicznego imienia Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk gościmy panów ze względu na bardzo ważne odkrycie, które zostało ogłoszone w ostatni czwartek i dotyczy fal grawitacyjnych czym są te fale grawitacyjne i właściwie, dlaczego to odkrycie tak istotna fale grawitacyjne są efektem przewidywany przez ogólną teorię względności Einsteina teoria Einsteina opisuje grawitację poprzez krzywiznę czasoprzestrzeni fale grawitacyjne to są takie zaburzenia tej krzywizny obrazowo nazywane zmarszczkami zgodnie z teorią rozchodzą się z prędkością światła i do tej pory nie udawało się ich zaobserwować do tej pory była tylko pośrednie dowody, że te fale istnieją na czwartkowej konferencji dowiedzieliśmy się, że walec została strefa bezpośrednio przez kolaborację Legowicz to ta kolaboracja składa się z 2 projektów 1 z wesela i jego amerykański Life golf, który ma 2 detektory fal grawitacyjnych dużego formatu, ale z lasu rowerami 4 km, a druga to jest kolaboracja w jego pojazd w jedno, który ma 1 lidze wczoraj mecz o kamień 13 km znajduje się niedaleko Pizy CD projekt tworzą 1 na wspólną kolaboracje, która ma dostęp dodanych ze wszystkich dyrektorów i ma wyłączne prawo do analizowania tych danych także dane są analizowane przez członków zarówno projektów Life do Wilk, a my tutaj panów nieprzypadkowo gościmy, ponieważ pan prof. Andrzej Królak, który przez chwilę się wypowiadał jest koordynatorem polskiej grupy wchodzącej w skład projektu virgo i 1 z członków tej grupy jest również pan dr hab. Michał Bejger, jaka jest rola Polaków w tym całym projekcie i co Polacy robią i co robią inne narodowości Pozkalu was ma 15 członków i przyczyniamy się do wielu aspektów przede wszystkim do modelowania i sygnałów fal grawitacyjnych z różnych źródeł przewidywania tych źródeł analiza astra fizycznej tych źródeł następnie również prowadzimy analizę danych z Delektą fal grawitacyjnych, poszukując sygnałów fal grawitacyjnych dodatkowo jeszcze zaczął przyczyniać się do rozbudowy dyrektorów i detektory Vigo przechodzą modernizacje i w tej modernizacji też również chcemy uczestniczyć panie doktorze teraz pytanie, dlaczego właściwie to odkrycie jest tak istotne, bo też, że czekaliśmy na niedługo bardzo długo czekaliśmy prawie 100 lat nawet troszkę więcej, bo ogólna teoria względności Einsteina została ogłoszona w 1915 roku w 1916 roku Einstein zrozumiała, że rozwiązania tych równań, który zaproponował rok wcześniej nie wiem czy mają rozwiązania, które zachowują się trwała krótko mówiąc to jest także zrozumiano, że może przyspieszony ruch mas powoduje emisję fal fale takich tych zaburzeń na powierzchni czasoprzestrzeni można się wybrać szlak w takim wymiarze w przypadku tak jakby fale na powierzchnię wody jak to się ma do fale elektromagnetyczne, które są nagły w sumie w podstawowym sposobem poznawania świata dla nas to ściema tak jak tak tylko trochę on, że obie te oba rodzaje fałsze Rosoła z prędkością światła mogą rodzaj formę na polaryzację w przypadku trwałej fali gra widoczne w 22 rodzaj polaryzacji no i będą zaś można je nazwać z mocą tego samego równania falowego natomiast idea fal grawitacyjnych jest taka, że one są emitowane przez przed przyspieszonymi ruch mas n p . układ podwójny i NATO będą właśnie z tego powodu to pierwsza pośrednie dowody na istnienie fal właśnie z tych z tego obserwacji takich aut emitujących chciał od podwójnych posiadamy stałą obserwację pulsara w układzie podwójnym, które zachowują się dokładnie tak jakby emitowały polega zlecenia z tym, że to jest dowód pośredni, bo to, bo w Polsce obserwujemy obiekt zachowuje się tak jakbym była, ale to jest detekcja fal grawitacyjnych czy zaburzenia czasoprzestrzeni troszkę ich kosztem skrócenia czy wydłużenia się jakiś Dominiki przez detektor na ziemi, a co może emitować cóż wiemy, że może emitować fale grawitacyjne w sposób taki, który byłby wykrywalny dla ziemskiej detektorów oprócz pulsarów oczywiście, z którego cudem ludzie przypuszcza, że mogą najlepszym da nam na plener teraz widzimy mechanizmem do emisji fal to jest układ podwójny czas na układ podwójny 2 masywnych obiektów np. faszyzmu czarnych dziur, o czym mowa na narty czwartkowej konferencji w pierwszy sygnał fal grawitacyjnych i został zarejestrowany na ziemi został wyemitowany przez wylewające się układ 2 czarnych dziur to jest o tyle ciekawa rzecz, że czarne dziury z definicji nie świecą, więc mogliśmy zaobserwować tylko włącznie właśnie jako zaburzenie czasoprzestrzeni, bo w Bobrujsku elektromagnetycznego takiego błędu, do którego są przyzwyczajenia astronomowie, którzy patrzą przez teleskop stąd też tam świeci po prostu nie nie oczekiwaliśmy, ale fale grawitacyjne może też emitować Supernova może emitować supernowa ta jest zapadające się dość masywna gwiazda, która w swoim centrum wytwarza taki bardzo gęste jądro to zresztą gwiazda neutronowa albo czarna dziura wtedy ten jest niesymetryczna ości związana z tym wybuchem odrzuty materii są związane z jakością falę grawitacyjną, ale czy to jest tak, że fale grawitacyjne wytwarza praktycznie wszystko, a my jesteśmy w stanie wykryć tylko najsilniejsze czy czy tylko rzeczywiście te wielkie wydarzenia są w stanie wygenerować pewne jest niesymetryczny ruch mas z przyspieszeniem w oczy pulsująca symetrycznie gwiazda nie wytwarza fale grawitacyjne narodu było bardzo duża, czyli taka schodząc do poziomu codziennego co wokół nas wytwarza fale grawitacyjne tylko 1 soczyście założeniem zespołu z odpowiednio słabszy moglibyśmy się wybrać jakiś taki układ takie Handke robi ogromne hantle, notując w skali tej osi prostopadłej do o osi symetrii my wtedy ten układ, a priori wytwarza bardzo słabe fale grawitacyjne są naprawdę bardzo bardzo słabo wie o wiele rzędów wielkości zasoby ziemię wykręcił panie profesorze, a pytanie o to jak się właściwie te fale wykrywa to znaczy wspomniał pan o tym, systemie, ale jak on tak w praktyce po pierwsze, wygląda po drugie, działa, jaki jest mechanizm detektor fal grawitacyjnych ten, który właśnie wykrył ten sygnał fali grawitacyjnej z układu 2 czarnych dziur w kwestii reformy laserowe w tym redaktorze światło lasera jest rozszczepia ne następnie idzie do 2 ramion tych drugich 40 metrowych ramion jest odbijane od serca są na kończących ramion wraca z powrotem i tu następuje cała Francja czy nakładanie się Days promieni świetlnych Johnsona jest rozdzielane potem znowu spod naradzają i jeżeli fali fala grawitacyjna przechodzi przez detektor to zgodnie stoją grawitacji nie zmienia się czasoprzestrzeń i krzywizna czas, abyśmy przesiedli się zmienia i następują po na zaburzenia czasoprzestrzeni i zaburzenia powodują, że droga światła laserowego Zuzanna miała się zmienia, a to powoduje zmianę tego tego nakładania się asfalt, który jest rejestrowane przez odpowiednio dyrektor jak duża jest to zmiana można sobie wyobraża, że 2 czarne dziury będą wytwarzały ogromne fale grawitacyjne bez trudu wykrywalne czy Czarni czarne dziury rzeczywiście emitują bardzo silny sygnał fali grawitacyjnej tylko trzeba pamiętać, że ten układ 2 ściany widział zasadzą obserwowany poprzez fale grawitacyjne znajduje się w miliard lat świetnych od nas w związku z tym co jest bardzo słaby może dodam że, że ta amplituda fali momentu notabene mierzymy w detektorze nie jak przymierzył w fale elektromagnetyczne mierzy się energia Somalii, gdy mierzy się amplituda wahań tam dom, ale jak 1 na odległość, czyli bez odwrotnie proporcjonalna odległości na jej je w związku z tym dalej ten obiekt jestem tam widać mniejsza czy to jest także fale grawitacyjne można powiedzieć poruszają co mu Saługa Matej istotą rzeczywistości dotąd chodzi o to chodzi im dać poetycki określenia tylko o to, że jeżeli taka fala grawitacyjna przechodzi przez nas przez niego ludzi otoczenie to chyba nie jest żaden sposób dla nas możliwe do odczucia, bo porusza się dosłownie wszystko dobrze dobrze nie chcę obrażać jest w pewnym sensie to jest dobre wyobrażenie tego co się dzieje, ale jednocześnie jest także fala grawitacyjna to jest tak, jakbyśmy sobie wyobrażali takie oddziaływanie wpływowe tak jak w sędziowaniu połowę ziemia Księżyc jak Księżyc porusza np. z cenami węgla, a także alegoryczna przechodzi przez nas zmienia odległość, a jednocześnie też do pomyłki Energi bardzo malutko ale, ale ta energia jest przekazywana fali fala niesie ze sobą Energy and test test fizyczna to z firm zjawisko fizyczne osoby, które transportuje energię, a nie tylko z ukrytą w obliczu zmiany odległości, która tak, jakby w pewnym sensie można byłoby traktować jako tylko nie zmiany współrzędnych państwo podaje w wynikach badań, że zaburzenie właśnie wywołane przez fale grawitacyjne zmienia długość ramion detektora w jego o 1 miliardową 1 miliardowej metra to jest niezmiernie mało jak możliwe jest skonstruowanie tak czułego urządzenia, które byłoby w stanie to wykryć jak jak to się dzieje inżynierowi się postarać w ramieniu, który ma 3 km długości wykrycie czegoś takiego takiej zmiany od od kiedy tez możliwe koncepcje Winter Sun Tzu powstał w latach osiemdziesiątych i były rozwijane i głos szereg bardzo dobrych pomysłów jak zwiększyć czułość takich urządzeń przede wszystkim istotna jest długość ramienia, że to muszą być amatorami, a następnie moc lasera i to, że ten świat w lasach jest wielokrotnie owi odbijane w tych ramionach co zwiększa efektywnie drogę tego światła, czyli to nie jest kilka kilometrów, ale kilkaset razy kilka kilometrów są setki kilometrów niezależnie od tego wprowadzono szereg bardzo pomysłowych technik odmienne mianowicie zamiast odpowiednio lustra to światło lasera jest jakby z powrotem zawracamy dlatego układało i i wzmacniamy również około 100 × jest efektywnie Tamo wzmacnia dodatkowo cudzej i wielką linijką, która mierzy odległość to jest światło lasera bez tych, które ich długości i częstość tego świata jest niezwykle stabilna to pozwala na bardzo dokładne zmierzenie odległości, a czy można się w związku z tym spodziewać się w w momencie, kiedy będą konstruowane coraz bardziej czuła urządzenia detektory to będzie można wykrywać te fale grawitacyjne, które są wywoływane mniej spektakularnymi zjawiskami niższe powiedzmy zlanie się 2 czarnych dziur w taką mam nadzieję, że będziemy mogli np. obserwować właśnie te fale, które pochodzą z wybuchów supernowych albo z takich obiektów jak nieco zdeformowane gwiazdy, które po prostu rotują wokół własnej osi, ale mało pewno z asymetrią swojej w swojej strukturę tak jakby górę na powierzchni takie nieco zdeformowane pulsar pulsary radiowe są kserowane od lat sześćdziesiątych i znamy ich teraz w grę w promieniowaniu elektromagnetycznym powyżej 2 tysięcy w 2500 teraz nieznanych radiu Puls arów niektóre z nich mogą być zdeformowane mogą Promień promieniować takie patriotyczne Pulse rady takie pary na Polsce grawitacyjnego były takie grawitacyjne pulsar ma w czym właściwie problem, że przez 6100 lat nam zajęło wykrycie tych fal skoro wiedzieliśmy żona tam powinny być to dlaczego właśnie teraz się udało znaleźć głównie przez postęp technologii, że na 14 wracam do tego jak jak doskonałym instrumentem staną tam detektorów lego mówi doktor, do której light albo virgo to tam praktycznie wszystko jest jak to się mówi takie Station audio art przed tą najbardziej idealne lustra bardziej stabilne las najlepsza próżnia wszystko jest mu musi być najlepsze jeśli w swojej klasie, żeby osiągnąć precyzję lustra krzyczała testowych żonaty i specjalnych wygasza atak drgań żeby, żeby ten instrument nietrudno drgań sejsmicznych, które serwuje praktycznie wszystko na wiatr woda uderzające o brzeg samochody podróżujące zresztą do dziś okoliczny autostradzie, a także to wszystko musi być się tam też głoszono muszą być wygaszone także, że bon słyszał też, ale panie tu coś wiemy, że od początku była potrzebna współpraca 2 tak odległych detektorów, bo one Sokół geograficznie moc od siebie odległe domaga się związek z całą tą technologią wykrywania i przede wszystkim ważne jest to, że mam więcej za to, że może niezależnie potwierdzić kasyno w oczy, że mam via del wandale wcale i jeżeli ten sygnał fali grawitacyjnej albo jeszcze pojawić w 2 detektorach tak się rzeczywiście stało z tym sygnałem, który został wykryty i ogłoszony w czwartek oba dyrektorem, a dla jego zarejestrowały dokładnie ten sam sygnał fali grawitacyjnej z takiego samego hol wówczas chodziło o czas dokładnie tych samych mas, a także nie było wątpliwości, że to jest fala grawitacyjna, ponieważ prawdopodobieństwa sumienia i walczyć z jasnego sygnału jest bardzo mało i 61100 uznać 2 albo, więc jest też niezwykle ważna, żeby określić, skąd ta fala grawitacyjna nadchodzi i które są potrzebne czy Delekta, żeby dokładnie określić, jakiego położenie na niebie na polisy na fali grawitacyjnej to jest główna podstawa podłoże tej współpracy pomiędzy projektami dla jego wiek waga są 2 elektrony, a projekt zlokalizowany w stanach Zjednoczonych starają się zdeklarowany salwa Zjednoczonych w 2 na wschodnim zachodnim Wybrzeżu wiele w Europie decybele, ale tworzą sieć, gdzie zwykle sygnał, który będzie wykryty przez czerwone twory w z pomiaru tego sygnału będzie powiedzieć, skąd on nadchodzi rozmawiamy dzisiaj o bardzo ważnym i bardzo ciekawym odkryciu fal grawitacyjnych, a naszymi gośćmi są pan prof. Andrzej Królak z Instytutu matematycznego Polskiej Akademii Nauk oraz dr hab. Michał Bejger z centrum astronomicznego imienia Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk audycja Homo science w studiu nasi goście pan prof. Andrzej Królak z Instytutu matematycznego Polskiej Akademii Nauk oraz dr hab. Michał Bejger z centrum astronomicznego imienia Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk rozmawiamy dzisiaj o wielkim odkryciu, w którym udział brali Polacy właśnie panowie obecni tutaj w studiu m. in. i odkrycie dotyczy fal grawitacyjnych przewidzianych w teorii Einsteina i wreszcie postulatach równo potwierdzone to doświadczalnie zostało, a impuls, o którym rozmawiamy fale grawitacyjne, które zostały wykryte przez urządzenia zlokalizowane w Europie Stanach Zjednoczonych czy to było szczególnie istotne zdarzenie, jakie miało miejsce w kosmosie czy to ten impuls, który do nas dotarł to było coś się znam innego wyjątkowego wydaje się, że takie o takie rzeczy się dzieją w kosmosie oraz na jakiś czas natomiast to właśnie najciekawsze, że brzemieniem wiemy często takich rzeczy nigdy wcześniej nie obserwowaliśmy oczekiwaliśmy n p . że część część współpracę, by go w jego oczekiwała, że pierwszym sygnałem, jaki będzie zarejestrowanie to będzie układ zawiązał się 2 gwiazd neutronowych czyli, który wie związane z Buzkiem elektromagnetycznym tzw. błyski gamma, choćbyśmy oferowali toczy się bez kolei magnetycznej i halal falę grawitacyjną cebule sól ułatwienia, żeby było to jednocześnie z bardzo ciekawe dla stref ryzyka dlatego, że to jest badanie tych 2 tt 1 rzeczy z 2 zupełnie innych punktów widzenia w brzmieniu pewne potwierdzenia albo ten model tego zrywający się układu byśmy się do badacz modelować go z dość luźne pytania znajdą na to, iż znajdować odpowiedzi, więc natomiast jeśli chodzi o rozlewające się 2 czarne dziury to sygnał jest przeważnie silniejsze niż sygnał zrywający się z, zrywając się 2 gwiazd nocą dlatego, że to są większą masę no i w związku z tym może być również ten układ może być położone dalej tak jak to zwykle bywa spieszymy odkryciami obserwuje się taki silny sygnał, który byłby sobą na tyle silny, że się przebija przestałem się przez to bariera szumu detektora, więc ktoś taki takie duże szczęście wziął się pojawił tak wcześnie, bo niczego nie spodziewał no ale z drugiej strony nie nie nie obserwujemy promieniowania elektromagnetycznego wpływu do tego są czarnych dziur może pan powiedzieć więcej o faktycznej skali tego wydarzenia z VAT jak to wyglądało w kosmosie, jakie złe Energie w jak był co poza wydarzeń no, więc z tego co udało nam się zarejestrować widzimy, że ten układ 2 czarnych dziur obu to był układ 2 wcieleń romansach około 30 mas słońca każda z takim bardzo podobne Maz tych czarnych dziur i czy do niego jakiś bardzo duże ciasto nie są to stąd tzw. gwiazdowe czarne, gdzie one są notowane Toszka masywniejsza niższy niż te, które obserwujemy w naszej galaktyce, więc to jest też dowód na to, że takie gwiazdy łatano dziury mogą mieć wyższą moc niż te, które cytujemy w naszej galaktyce, które mają Sokół 15 masom to coś takiego te mają około 30 one się połączyły zjednoczoną dziura, która ma masę 60 mas słońca i w trakcie tego procesu został wy promieniowania fal magnetycznych 3 masy słońca to po prostu po w promieniu 12 Fart to energia to w 3 masy słońca oraz co kwartał 2 tysiące czwarta momentalnie emisja energii, która była maksymalna w tym w tym procesie to było 100 × jaśniej niż cała energia emitowana przez wszechświat pole elektromagnetyczne to, że to była w tym momencie moc emitowana przez stan przesuną Kangoo z coraz barwniejsze cały wszechświat w ogóle emituje energię także to były rzeczywiście najbardziej energetycznym wydarzeniem do tej pory znany ludzkości trudno sobie wyobrazić, a zebrane śmieci, że zdąży tego nie widać mamy w ogóle jakiś ogólne pojęcie to się zdarzeń ME raz w tygodniu oraz nastolatek z agresją jest bardzo ciekawe pytanie nasi koledzy badają to pogląd taki populację tych tego typu obiektów naj przewidują ile może być takich obiektów symulują tak jakby Polacy w galaktyce albo galaktykach różnych nisz nie od innych niż nasza Galaktyka teraz to wygląda także te przewidywania są to po potrącił go śmiało są dość optymistyczne, że będziemy tak jest taki sygnał widzieć więcej i też również silniejszą, gdzie mam więcej, czyli w, a więc oczekujemy, że tych sygnałów będzie znacznie więcej w drugie połowie tego roku obecnie wychwalają będą dalej ulepszone, a w drugiej połowie tego roku dołączy do tego dodać to w jego także, oceniając ten sygnał został wykryty i czułość detektora możemy oczekiwać, że w tym roku jeszcze może być nawet kilkadziesiąt wykrytych taki sygnał z układów czarnych dziur takie są nasze przewidywania i w razie będziemy mieli bardzo duży duży materiał do badań astrofizycznych i może powiedzieć, że została otwarta nowa dziedzina stąd zamiast ognia fal grawitacyjnych jak pan wspomniał o tym, że zostanie uruchomiony ulepszone detektor virgo na terenie na terenie Włoch czy Polacy mają duży udział właśnie w budowie czy też w obsłudze tego typu sektora w badaniach z nim związanych to znaczy my przyczyniamy się w pewnym stopniu do rozbudowy Tadel znak tego dyrektora, ale nasze główne na działalność jest analizowanie danych i właśnie modelowanie tych układów i sygnał fal grawitacyjnych w szczególności na bardzo duże osiągnięcia właśnie w przewidywaniu ile takich układów czarnych dziur będzie, bo właśnie zespół Astor fizyków członków naszej grupy z obserwatorium astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego w ostatnich latach przewidywał, że właśnie takich układów czarnej liście będzie znacznie więcej niż niż myślano i teraz wszystko wskazuje na to, że te przewidywania się sprawdzają oczywiście te przewidywania to był teoretycznie była bardzo duża niepewność, ale w tej chwili widać, że to jest zostało potwierdzone i właśnie mamy na wykryte układy w podwójne czarnych dziur, a nie na jakieś inne wspomniał pan o tym, że to jest właściwie nowy rozdział astronomia astronomia fal grawitacyjnych co to w praktyce znaczy to znaczy do tej pory obserwujemy głównie w fale elektromagnetyczne chyba wyłącznie nawet co nam dadzą mu w ale grawitacyjne co więcej możemy zobaczyć w USA rzeczywiście obserwujemy wszystko to co wiem wszechwiedzący praktycznie to co wiemy z obserwacji falach elektromagnetycznych, czyli w świetle widzialnym radiowym w promieniowaniu rentgenowskim gamma i podczerwonym prawda we wszystkich goście chwalą w metrach z obserwacji neutrin nocą, kiedy wielkie detektory neutrin przodkami kandydat albo inne aż Polacy tam pracują dostanie technik w Polsce też będzie powstawał taki detektor n p . tak oprócz tego jeszcze obserwuje się promieniowanie kosmiczne, czyli naładowałem energetyczny naładowane cząstki to funky popu poprzez promieniowanie Czerenkowa Polacy biorą udział w takim wielkim eksperymencie hałas np. natomiast fale grawitacyjne to zupełnie inne spojrzenie na przeszło to jestem tak, tym bardziej słuchanie niż patrzenie z powodu tego, że światło i ogólnie promieniowanie elektromagnetyczne bardzo mocno oddziałuje z materią FOT forum się zdarzają rozpraszają i generalnie jest jest to duża komplikacja chce się przeważać widzieć w środku supernowej to fale grawitacyjne przechodzą praktycznie przez wszystko bez żadnego problemu w zasadzie tylko z oddziałem mocno z czarnymi dziurami, ale oprócz tego mamy możliwość obserwowania takich rzeczy, które nie da się zobaczy, których się nie da zobaczyć innymi metodami jest takie zupełnie inne spojrzenie, czyli turysta albo, że te fale grawitacyjne przechodzą przez nas właściwie można powiedzieć stale o raz silniejsze raz słabsze tak wcale nas coś rozciąga trochę nas kurczy, ale dopiero w tej chwili się nauczyliśmy po wykrywać załoga, a odpowiednie narzędzia, a czy rzeczywiście jest tak, że w ten sposób tak jak pan powiedział możemy zajrzeć gdzieś w takim miejscu zupełnie niedostępnym w czegoś możemy spodziewać, jakiego rodzaju odkryć, gdzie będziemy mogli zajrzeć i co nam to w jednak jesteśmy bardzo dużym stopniu zależnie od tych silnych wydarzeń tak znaczy na razie nasza Technologies na tyle ograniczona można powiedzieć, że możemy tylko najsilniejsze wydarzenia zobaczy właśnie to co co coś co jak są największe oczekiwania z tym związane jeśli chodzi o media bardzo się cieszę na to, dlatego że będzie można badać Grawitacja w tym w tym takim reżimie jest, żeby powiedzieć tak należy mieć innego pola, czyli blisko horyzontu czarnej dziurze tam, gdzie jest duża krzywizna bardzo szybko się ruszają masę, bo to co wiemy o ogólnej teorii względności to jest tylko w w takim właśnie stało po pęknięciu w Rzymie słabego pola w układzie słonecznym rośnie to te układy podwójne pulsarów i takie sprawy natomiast to co się dzieje wokół czarnej pleksi tworzy Hole dzwonek na horyzoncie rusza druga to tego wcześniej nie było to to wcześniej nie było brane było tylko symulowane druga sprawa to są, zderzając się jak gwiazdy neutronowe, które się zlewają tworzą jakiś nowy obiekt Supeł masywna gwiazdę neutronową, która zapada dociągnąć rury są to poprzez badanie fal grawitacji nie da się zrozumieć co jest w środku gwiazdy neutronowe tez obiekt ryzyka stanie się on atomowa ta może być egzotyczny materiał co oznacza egzotyczne np. uwolnione kwarki albo jakiejś kompensaty cząstek, które są niemożliwe niestabilne na nie mogą istnieć na ziemi w takim stabilnym stare albo coś, czego mu woda nie przewidujemy chce to może mieć wtedy badać w sposób taki dynamiczny, a trzecia rzecz, która jest niesłychanie ciekawa to wczesny wszechświat obserwowaniu fal grawitacyjnych z z początków wszechświata tutaj, że tak powiem jest rokrocznie skończone liczba pytań czekała w odpowiedzi, ale co się stało, że właściwie już o odkryciu fal grawitacyjnych słychać było kilkakrotnie w ostatnich latach 2 na początku 2014 roku poszła informacja o odkryciu już wtedy była mowa, że tak mamy uchwycić fale grawitacyjne potem się z tego wycofano co tam się stało po pierwszej i się bardzo istotne pytanie czy tym razem też nie jest pomyłka tak chodzi o ogłoszenie wykrycia fal grawitacji niż przez projekt diesel 2 który, gdzie stwierdzono, że znaleziono ślad fal grawitacyjnych nazwane mikrofalowym promieniowaniu tła, które ten projekt mierzył okazało się jednak, że dalsza analiza współpraca z innym projektem satelitą Lang wykazała, że w tej analizie nie uwzględniono pewnego efektu fason zamierzano to była po prostu, jaki efekt występujących w tych samych naszej galaktyce, a nie tym mikrofalowe promieniowanie tła, które powoli za wczesnego wszechświata tak, że to był po prostu błąd z dnia, że nie jest dla HR w naszym przypadku jestem pewien, że takiego błędu nie popełniono, dlatego że analiza była przeprowadzona przede wszystkim były te 2 niezależne do tej pory poza tym była Anna oraz analiza kilkoma metodami była dokładnie sprawdzana przez wiele zespołów ludzi poza tym zgadza się co z pewnymi przewidywaniami prawo zatem także mamy co daje w zgodność w w wielu obszarach i tu raczej nie ma nie ma wątpliwości poza tym ten sygnał był silny stosunkowo silny bardzo silny, ale można powiedzieć coraz silniejsze niż myśleć także oczywiście wykrywanie sygnałów te sygnały są schowane w sumie redaktora na wyrwanie tego sygnału co jest przedmiotem statystyki i zawsze jest tylko może być sygnałem jest pewne prawdopodobieństwo nigdy nie możemy powiedzieć, że na pewno to jest taki sygnał, niemniej tutaj też prawdopodobieństwo, że ten sygnał jest to jakiś przypadkowo fluktuacji oś jest niezwykle znikome coś takiego tak jak zostało dokładnie wyliczone mogą się zdarzyć raz na 200  000 lat, więc to, że to nie jest ich na fali grawitacyjnej to jest praktycznie szansy z Zelowa rzadko o tym, że był oswojony było podziemie oczywiście praca wi-fi jest opublikowana jeszcze czy czytana przez szerokie grono naukowców i oczywiście będą na pewno komentarze i uwagi tak naprawdę to chyba wygląda na to, że to jest odkrycie na miarę nagrody Nobla sądzą panowie, że ta nagroda rzeczywiście należy się za to odkrycie i że import Polski zespół zostanie tu uwzględnione w jaki sposób z całą pewnością wykrycie fal grawitacyjnych będzie Zawisza agresji będzie przyznana nagroda Nobla oczywiście wykrycie tych fal jest wysiłkiem bardzo wielu ludzi nie jest, bo było kilka osób, które wolno, że w niezwykle znaczący wkład, gdyż chodzi o polską grupę NATO w VAT co może to być trudne ja oczywiście mam swoich kandydatów i dla tych osób jest niewiele to są na pewno ludzie, którzy stworzyli ten przestępca projekt na jego grę w tarasach Zjednoczonych, którzy raz opracowali koncepcję tego detektora stworzyli całą społeczność osób, którzy zajęli się badaniem rozwijanie metod analizy danych, a ja zajmuje się tą tematyką 30 lat byłem dla nas sam z początku tych badań brałem udział w rozwijaniu metod analizy właśnie do wykrywania tych sygnałów fal oraz jest, ale podwójny, ale oczywiście, by mi 17 i osoby, która z bratem ta dziedzina zapoczątkował jeszcze oszczędza też dokładnie o to, skąd w ogóle Polacy się wzięli w tym samym projekcie, bo już trochę o tym, mówiliśmy, ale tak bardzo wyraźnie z kont Polacy, jaka jest rola Polaków no bo to jest spory spory zespół tak jak mówiłem ja za zajęte zacząć dawać wodzić Noll 30 lat temu będą z nas będzie Paul de France popada w tajlandzkim najważniejsze w Cardiff u prof. Bernarda Schulza i po przyjeździe do kraju zaczęto dziedzina rozwija to właśnie przed tym zajęta dyrektor został zbudowany później jak został jednak wcale zbudowane co stworzyliśmy grupę i złożyliśmy podanie akces do tak, aby związać się z projektem w jego podpisaliśmy memorandum z projektem wideo i staliśmy się pełnoprawnym członkiem wielkiego, a ponieważ w jego współpracuje z projektami dla jego mamy dostęp do wszystkich, ale za wycofanego i wielka także zajmujemy się i analizom i modelowaniem źródeł oraz fizycznych i teraz staram się też przyczynić do rozbudowy Delekta, a także ten proces rozwijania naszej gry w bardzo powolne, a 12830 lat temu z 1 osoby i noc ta grupa systematycznie rosła, a jak liczny jest cały zespół pracujący nad tym odkryciem ile osób do tego przyczyniło zespół składa się z 2 członków 2 projektów projektu na jego, gdzie jest pracuje 1000 osób nad różnymi aspektami związanymi z budową zbieraniem danych i analizowanie danych do rektora natomiast w projekcie w jego pracuje około 300 osób, a jak to z tymi detektorami one przechodziły zdaje się ich przemiany były modernizowane i taniec nie tylko na przestrzeni ostatniego roku tylko na przestrzeni wielu lat, a detektory dla jego wielkiego zostaną uruchomione w roku 2000 w drugim pierwszy zeznawał były dyrektor Live go i działał dla firm do wyrzucenia, czego jedenastego roku następnie te detektory te przeszły modernizację ulepszenia i ta modernizacja niedawno się skończyła i w zeszłym roku we wrześniu zaczęły działać 2 detektory na jego natomiast nie zakończyła się jeszcze modernizacja dyrektora wielkiego, która oczekujemy, że skończy w połowie tego roku widać latem dołączy do dyrektorów light obserwacja fal grawitacyjnych w drugiej połowie tego roku, a tacy panowie mówili o tym, okresie od 2 luty 2 tysięcznego drugiego roku to zdaje się też był niezwykle owocny czas jeśli chodzi o o badania odkrycia tak był to bardzo owocny czas analizowano bardzo intensywnie dane poszukującym wszelkich możliwych rodzajów sygnałów fal grawitacyjnych nie wykryto tych sygnałów praca, która została wykonana była bardzo duża zaowocowała nasz sama publikacjami w czołowych czasopismach i wyniki były nim ważenia wykryta fal grawitacyjnych wynik był bardzo ciekawe, bo narzucono pewne ograniczenia na epizody fal grawitacyjnych wykazano, że ta amplitudy muszą być mniejsze niż z pewnej wielkości co już było samo w sobie istotną informacją, że Astro fizyczna o źródłach fal grawitacyjnych i z punktu widzenia tego obecnego odkrycia to ten pierwszy etap był takim testem tego całego zlecenia maszyny te 4 maszyny do analizy danych dostaniemy dane i analizujemy prawda spada wtedy nie wykryliśmy żadnych ale, ale przetestowaliśmy przetestowaliśmy nasza metoda to i tak naprawdę to umożliwiło to ostatnie odkrycie tak naprawdę legło u jego podsta w do ziemi tak można powiedzieć, gdybyśmy ryby współpraca nie była przygotowana wcześniej toby toby niebyła możliwa odkrycie, którym mówimy jest tak naprawdę 1 z najważniejszych odkryć ostatnich lat albo dziesięcioleci, więc tych, którzy państwo zdawali się sprawy z wagi tego wydarzenia tak jak panowie mówili jest to coś co zostanie nagrodzony nagrodą Nobla, że no tak się można spodziewać bardzo panu dziękujemy gratulujemy tego bardzo ważnego odkrycia i bardzo cieszymy z udziału Polski w tym wszystkim, a naszymi gośćmi byli dzisiaj pan prof. Andrzej Królak z Instytutu matematycznego Polskiej Akademii Nauk oraz dr hab. Michał Bejger centrum astronomicznego imienia Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk w Warszawie dziękuję bardzo dziękuję dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA