REKLAMA

Ks. Kazimierz Sowa i prof. Jan Hartman dyskutują o religii w szkole

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-02-16 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
46:30 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór państwu Aleksandra PEZDA ze mną studio w Warszawie ksiądz Kazimierz Sowa dobry wieczór witam, a w studiu w Krakowie prof. Jan Hartman dobry wieczór temat naszego sparingu z nimi religia etyka w szkole prowadzone Jan Hartman był łaska w zauważyć na łamach gazety wyborczej, że jest to bardzo fałszywa opozycja i że stawiała uczniów w bardzo niedobre niezręcznej i mało równej sytuacji dobrze doceniam pani profesorze no powiedziałbym jeszcze znacznie więcej żadnej Rozwiń » opozycji ani paraleli między lekcjami religii, a lekcjami etyki nie ma znaczenia merytorycznym i jest tylko na pewien projekt polityczny, który służy temu, żeby ustawiając, stawiając uczniów przed obowiązkiem wybrania 1 z tych przedmiotów umów to zniechęcić ich do tego, żeby nie chodzili na religię w ten sposób też podnosi się rangę lekcji religii z przedmiotu nad obowiązkowego jak nie wiem kółko taneczne do rangi przedmiotu do wyboru, uniemożliwiając uczniom korzystanie z czasu wolnego wtedy, gdy inni chodzą na religię i wreszcie last Bet nocnych chodzi o to, że kościół liczy na to, że jeśli lekcje etyki będą powszechne w to będzie mógł zatrudnić charakterze nauczycieli chętnych etyki albo się, że albo katechetów albo przynajmniej kadry wykształcony na podyplomowych kursach etyki organizowanych przez uczelnie katolickie właśnie w ten sposób ludziom w tym ten sposób dotrzeć jak to nazwać się z przesłaniem etyki katolickiej do tych, którzy chcieliby skorzystać z Konstytucyjnego prawa nie ulegania żadnej indoktrynacji i nie pobierania nauk religijnych w taki jest plan co do tego, że taki jest plan i o to chodzi to wiemy z ust, ale władze w 2006 roku Roman Giertych jako minister ogłosił, że zadzwonił do niego biskup z ponagleniem, żeby wreszcie to etyka wprowadzić do tego, że kościół jest zainteresowany nie ma wątpliwości tak jak nie ma wątpliwości nikt, kto ma jakąkolwiek wiedzę o etyce, że jest czymś absurdalnym wprost, żeby mnie nauczono ją w nich aż 500 kilkudziesięciu godzin, a nie tylko, dlatego że tyle jest religią przypomina trochę zimy, a 60 jego zdaniem obejrzę mógł student filozofii jedynej w 1 kierunku, gdzie można się uczyć etyki ma w ciągu 5 lat studiów 60 do 120 godzin tego przedmiotu w FZ pod dachem pod rozwagę tym, którzy chcieliby uczyć religii w wymiarze 5 niż profesorze niejedyny kierunek studiów, bo na wszystkich studiach teologicznych dotyka również z wykładami w teologii moralnej czynienie etyka nie da się mylimy 2 rzeczy, bo to ludziom realne jest trzeciego roku, a pierwsze pierwszą okresy to jest właśnie etyka, ale faktycznie to, o czym pan powiedział zawiera powiedziałbym wiele prawdy czy należy jak ksiądz widzi to podnoszenie rangi religii, że strona nie tylko właśnie jedno, że ci, którzy uważam, że mnie ministrowi nie biskupom wszystkim w Polsce powinno zależeć na tym, żeby młodzi ludzie byli wyedukowani także od strony wartości etycznych i w tym kontekście wydaje mi się, że pojawienie się takiego przedmiotu jak etyka nie byłoby niczym groźnym niczym złym natomiast ja tu być może pana prof. Otóż dzisiaj panie redaktorze dziwię, ale uważam, że lepszym czytelniejszy rozwiązaniem byłoby wprowadzenie zasady, że zarówno religia etyka ma charakter kat przedmiotu obowiązkowego i jest do wyboru albo albo to znaczy albo chce uczestniczyć w lekcjach religii albo chcą uczestniczyć w lekcjach etyki kwestia kadry naukowej czy uszkadza wychowawczej, który będzie uczyła tego przedmiotu jest pożyczka inną sprawą ja sobie zdaje sprawę, że pewnie trudno mówić w takim kraju jak Polska takiej tradycji o pewnych powiedziałbym także apele mentalności także, w którym jeśli chodzi o kwestię nauczania, że ta etyka w tle byłaby oderwana od sól tego co nazywamy często wartościami chrześcijańskimi czy też wartościami religijnymi, ale dość złożona będzie zawsze zakorzenia w tym wartość, ale no właśnie chciałam zapytać czy rzeczywiście będzie zawsze zakorzeniona w Tychach, a wartością, bo przecież etyka nie jest nauką o wartościach sensu stricte prawny z nauką o różnych systemach wartości patrząc na razie popatrzymy na to, bo też o wartościach to zresztą znaczy pewne przesłanki do lektury, które wyciągamy właśnie wartości religijnych one służą do określenia pewnych posta w etycznych natomiast etyka nie jest równoznaczna z moralnością moralność jest czymś zupełnie innym w Tychach jest na innym to na poziomie refleksji także refleksji intelektualnych jak w każdym meczu tłumaczy jak ksiądz powiedział oczywiście o to chodzi, żeby lekcje religii, ale stały się czymś więcej niż lekcjami obowiązku nad obowiązkowymi, żeby stał się lekcjami nad obowiązkowymi, ale w ramach alternatywy, a więc chodzi o podniesienie statusu lekcji religii chodzi o to, żeby jak najwięcej uczniów, którzy nie chcą chodzić na religię jednak dostało przekaz takiemu realistyczny o charakterze katolickim to jest oczywiste, że oto właśnie chodzi takie oczywiste jest, że wymiar 500 godzin jest śmieszny 300 też byłby śmieszny 200 też byłby śmieszny tak oczywiście zależy jak należy, jeżeli już żadnych ramach kursu filozofii profesjonalnych studiów filozoficznych to jest 60 do 120 latach za duże 60 SRK już tłumaczę etykę można wykładać tylko i wyłącznie bez wyjątku tak jak na studiach filozoficznych w ramach kursu filozofii może być cool filozofia ma różne dyscypliny w 1 z nich jest etyka nie da się wykładać etyki bez kursu filozofii co to jest etyka nie wie żaden z urzędników i wody w żaden z UE prawie uczestnik tej debaty i oto właśnie chodzi to wykorzystuje kościół etyka Otóż nie jest bynajmniej w czymś w rodzaju świeckich nauk moralnych, ale chyba wiedział i budujących nie fakt nie jest konieczne i cele religii i cele religij cele lekcji religii w zakresie moralności cele lekcji etyki są całkowicie ze sobą rozbieżne i w wielu punktach sprzeczne religia jest 1 z przedmiotów, na których można wychowywać młodzież na tym można przekazywać młodzieży pewne przekonania moralne i nakłaniać tak można to tak nazwać wartościami doszło do wf można uczyć się, że ciężar dla Bilda przykład życia być fair koleżeński na religię można uczyć, że trzeba szanować rodziców na matematyce można uczyć trzeba się solidnie uczciwie rozliczać z innej gminy Krosno etycy się uczy zupełnie innych rzeczy jeśli chodzi o postawie moralnej wywodzi się uczy się np. krytycyzmu w stosunku do własnych przekonań i cudzych przekonań moralnych uczy się, że usprawiedliwianie swoich czynów głębokimi przekonaniami moralnymi czy religijnymi nie jest skuteczne uczy się dystansu do wszystkich dogmatyzmu religijnych w tym również religijna religijną etycznych w uczy się krótko mówiąc uczciwości intelektualnej i krytycyzmu moralnego w tym również do panujących systemów przekonań moralnych na lekcjach religii uczy się czegoś zupełnie innego uczy się, że człowiek powinien generalnie być posłuszny pewnemu systemowi i przekonań religijnych etycznych jako rzekomo uniwersalnych będących poza dyskusją jest oczywisty konflikt nie jest w interesie kościoła, żeby naprawdę uczono religii etyki w szkole tak jak nie jest w interesie kościoła, żeby ślad uczono religioznawstwa, więc z tego w jaki sposób ludzie wymyślają sobie różnych bogów jak powstają religie jak się zmieniają w jakiej dlaczego potem upadają oczywiście nie jest w interesie kościoła Otóż panie profesorze 1 uwaga zacznijmy od wyjaśnienia pewnego nieporozumienia i bo nie ośmielę się powiedzieć, że zaplanowanego przez pana fałszu przekazywanego naszym słuchaczom pomówił 500 godzinę religia nie nie zapominać o tym, dodać, że jest to ilość lekcji religii, która jest pierwszej klasy szkoły podstawowej do matury, a więc przez okres 12 lat edukacji zostawia pan to ze studiami filozoficznymi, które trwają lat czy kilka 3 lub 4, więc to jest pewna piwnicach lub jeśli mówimy o pełnym rzeczywiście magisterskim to co dziś pomaga rzeczy no właśnie to mało rzeczy natomiast w Jaśle będę upierał, że jednak w interesie kościoła jest danie może inaczej w interesie kościół jest on funkcjonowanie, a także etyki jako przedmiotu szkolnego, dzięki któremu pewna grupa widzimy żona rośnie wolniej, z jaką śladową, zwłaszcza w miastach jest ona już zauważalną pewna grupa, zwłaszcza ludzi młodych będzie mogła dokonać pewnej refleksji właśnie jak zagadnieniami, które są z pogranicza filozofii zagadnieniami z pogranicza ludzkiego zachowania także i pewnych systemów, o czym pan wspomniał religijnych i będzie mogła wyciągnąć jakieś własne wnioski natomiast, iż ja idę na lekcje religii lub też chce, żeby moje np. dzieci bądź ktoś, kto okradł Zachodu podejmuje decyzje uczestniczył w lekcjach religii ja mu w pewnym sensie faktycznie określam w jakim systemie filozoficzną Teologicznym będzie poznawał świat będzie też świat patrzył w myśl o tym, poznawanie świata też chęć filozoficznie oczywiście broń Boże nie sugeruje to, że to, że należy wprowadzać n p . tak jest w niektórych Stanach w USA nauki pracy mistyczne bądź też jako alternatywę do pokazywania o nich wiem, bo mam w ręku niemowlę stary programową katechezy w przedszkolu i to jest podstawą oczywiście programowa opracowana dla Episkopatu, że małoletnie kreacjonizm inną w pierwszym ponoć ma rozgrywać świat jako dar Boga dla innych zdarzeń można z nich nie nazywać darmowe dla ludzi nie rezerwujemy dla ludzi, a na alarm ani literalne literalne przekaz, że pan Bóg stworzył świat przyjezdni siódmego odpoczął jest jednak czymś zupełnie inna w stanach Zjednoczonych mamy już przypadki, gdzie środowiska i stowarzyszenia rodzicielskie czy rodziców wywalczyły sobie prawo do pokazywania takiej tezy są głównie to dotyczy dotyczy radykalnych Wang HTC chrześcijan ewangelikalnych, ale tzw. nie, bo Krysię, czyli tych nowo narodzonych, którzy patrzą bardzo literalnie na Biblię wywalczył sobie prawo także do podawania takiej literalnej doktryny biblijnej chce tu zauważyć, że może do końca, bo pewnie się zaraz zwinie dyskusja nie mnie nie zostawiłbym tego pojawienia się etyki jako czegoś sól co ma posłużyć na podniesienie religijne jakiś wyższy poziom natomiast on pozwoli to jest moja osobista refleksja też jakoś oparta na pewnym doświadczeniu nazwijmy to rodzinnym czy przyczyną doświadczeniu takim empirycznym w kontaktach z różnymi ludźmi ona pozwoli też ludziom, zwłaszcza w myśl tej młodzieży licealnej podjąć mam nadzieję świadomie pewną decyzję co do spojrzenia to znaczy pryzmatu, przez który chce popatrzeć na świat i et tu etyka może odegrać bardzo dużą rolę wolę jeśli ktoś będzie miało po szkole średniej za sobą kurs etyki niż jeśli w tym czasie będzie rolnictwo w Betlejem mam pytanie panie prof. Annie mówi pan, że paradoksalnie wprowadzenie zajęć etyki do szkół podnosi rangę religii, ale chciałbym zapytać czy to, dlatego że ta etyka jest źle nauczana albo źle rozumiana chętni, by ktoś z tego odnosi się, jakbym mógł Tomanek domy z tego szkody czy ci, którzy chodzą na zajęcia etyki czy ci, którzy chodzą na zajęcia mieli zjawić 40 proc uczniów, a alternatywa samowoli sugerowanie, że jest jakaś wspólnota celów, które można realizować bądź to na drodze lekcji religii bądź na drodze lekcje etyki jest upokarzające dla filozofii właśnie nic wspólnego ma sprawną jestem jak najbardziej za tym, żeby uczyć etyki w normalny sposób jak to się zawsze robił w ramach kursu filozofii bez najmniejszej korelacji z religią bez żadnych ukrytych celów politycznych bez żadnych widoków na jakich korzyści dla kościoła z tego tytułu może być przedmiot i całkowicie świecki niezwiązany instytucjonalnie w żaden sposób konsylium absolutnie nie utrwalających fałszywego przekonania, że lekcje religii są pewne w, a nie to jest zbyt pełna to nie zostawiamy takiej wojny braci, którzy posyłają swoje dzieci na religię nie jest to już nie boi ludzie, którzy nic nie wiedzą czym jest etyka wyobrażają sobie, że to jest mniej więcej co w rodzaju lekcji wychowawczej przez prowadzony przez świeckie osoby, że cele są mniej więcej takie same no no i jest taki system wartości wspólne uniwersalne na lekcjach religii można go opakować czegoś teologiczne na lekcjach etyki będzie to samo tylko na w sposób świecki to absolutnie fałszywa jest w UE jest głęboko, jakbym ja był uczył etyki, dlatego że kościół ma w tym interes byłby oczywiście w sytuacji, gdy permanentnego upokorzenia lekcja religii tak samo nie powinna być sparował na zlecenie matematykiem z lekcjami etyki, bo nie mają ze sobą kompletnie nic wspólnego handlu drewnem w centrum naszych rozważań przez chwilę uczniów w takim razie czego powinniśmy jeść ani domagać się już mówię uczeń ma przede wszystkim prawa ma prawo do tego, że nikt nie będzie nim manipulował, że żadna instytucja nie będzie wykorzystywać lekcji etyki do tego, żeby złamać jego sumienie i jego rodziców i docierać do niego z przekazem podpór pod pretekstem jakichś uniwersalnych wartości z przekazem religijnym w wtedy, kiedy on tego nie chce zamysł i zainteresowanie kościoła lekcjami on etyki ile jest jest oczywiste to jest oczywiste chodzi o to, żeby jak ci uczniowie, którzy chcą, którzy nie chcą chodzić na religię czy rodzice, którzy nie chcą swoich dzieci na religię posyłać, ale byli, że tak powiem dokładnie musi przez nauczycieli, którzy kończyli kursy katolickie i mają do uczniom do powiedzenia tyle są różne systemy etyczne w no ale tak naprawdę jest 1 prawdziwy i to jest właśnie ten katolicki Charlie zauważyli, że to jest łamanie Konstytucyjnego prawa w jaki sposób ksiądz chciałby zagwarantować rodzicom dzieciom skorzystanie z prawa do tego, aby pod żadnym pozorem pod żadnym pretekstem nie byli im doktryna ani religijnie np. pod pretekstem kłamliwego przekonania, że jest coś takiego jak zesta w uniwersalnych Polak religijnych wartości i przekonań etycznych, które może ksiądz przekazywać na lekcjach etyki tak samo jak może to robić na lekcjach religii to przegrali z fałszywego, ale dobrze ale kto już dziś możemy się włączyć się wolnym popełnia błąd władz klubu świecka płaszcz to co się przed kościołem, która przyjmuje taki bilet, bo władza, która jest tak niewykształcone filozoficznie są, że nie wie nawet, że etyka to jest dyscyplina filozoficznymi rzeszowskim moralnego prawa uczyć etyki w nie tylko, dlatego że nic o tym nie wie, ale nie jest wolny intelektualna jest 1 głos oddany, ale proszę proszę o dorosłym życiu panią prezes po pierwsze ma pan jakąś obsesję, ale tego, że biskupi są wszędzie, że pociągają za wszystkie śrubki a gdzie ich nie ma to właśnie ich nie ma wielu miejscach to jest pomoc, którą ja lubię, gdy może w szkole ich nie ma możemy dyskutować w wielu sprawach znam wiele szkół, gdzie nie ma w po po drugie, uczepił się pan troszeczkę tego przykładów, na których poznać na pewno dowód empiryczne wymienić Lozano wymieni pan za znalezisko i księdza i drugiego jak, którzy również uczy etyki na ogół nie ma sytuacji, w której księża są nauczycielami etyki co więcej w MON uważam, że nie powinno być takiej sytuacji natomiast między nauczycielem etyki będą absolwenci filozofii będą absolwenci filozofii uniwersytetów szkół wyższych, które mają taką rangę, że rzecz, że są uczelniami wyższymi w naszym kraju bardzo różne jak pan z pewnością wie jest przez profesorem na państwowym Uniwersytecie wreszcie potrzecie wydaje mi się, że pan mówi tutaj wie pan, że ta władza, która teraz rządzi powiedz tak mówiąc obrazowo nie jest mi do niej ani blisko ani żadnej mięty niczyjej ani generalnie cieszą się one nie występowały specjalnie w jej obronie, ale muszę powiedzieć, że ministerstwo szkolnictwa wyższego jest czy, który jest po filozofii jest pana kolega też z tej samej uczelni no, więc nikt nie zmieni nie stawiają takich zarzutów, że jest to, że to ci ludzie są już zupełnie lżenie pozbawieni pewne na jego pytania do nawet do pana prof. Lech, z czym innym, bo zna pan na pewno podstawę programową nauczania etyki w szkole jak się pan ocenia Jan styka się z tym wiele lat temu uznałem, że to podstawa jestem bardzo ogólnikowa i ma PiS podporządkowana takiemu społecznemu oczekiwaniu, że lekcje etyki są do grupy de facto pewnym rozebranego rodzaju lekcjami wychowawczymi ku służą zgodnym z danych tymczasem lekcje etyki mają zupełnie inne znaczenie od od wychowywania są lekcje wychowawcze wobec cała szkoła ja uważam, że każdy nauczyciel powinien wychowywać uczniów i przekazywać im dobre wzorce postępowania i nakłaniać ich do odpowiedzialnego roztropne do zachowania w do myślenia o tym co robił w Dolsku uczciwości i t d. tak daleka krótko mówiąc szkoła wychowuje cała szkoła wychowuje teraz lekcje etyki, owszem, tak jak inne również wychowują, ale nie stoi żaden naczelny cel to są lekcje, które są poświęcone kształtowaniu krytycyzmu moralnego uczniów to cnota, jeżeli jakiekolwiek cnoty lekcje religii etyki mają w uczniach budować to są zupełnie inne cnoty w niż te, których okna możemy wzmacniać umacniać propagować na innych lekcjach WOS -u n p . takie cnoty jak właśnie wspomniany krytycyzm czy uczciwość intelektualna człowiek, który przeszedł kurs etyki ma wiedzieć, że jest czymś niedopuszczalnym moralnie, że ktoś oddaje się wyrosło całe życie moralne zawieziono na posłuszeństwo wobec jakich doktrynie w ziemi może być usprawiedliwione w swoim działaniu wolność i pieszych albo człowiek, jeżeli ktoś sobie wyobrażają go w no, więc jeżeli ktoś wyobraża orzekł, że wolno robić więcej, że wolno robić różne rzeczy, dlatego że on ma takie przekonanie, bo mu sumienie tak mówić albo, że ma taką wiarę to powinien się dowiedzieć na lekcji etyki, że teoria etyczna, która za tym stoi w jest nie tylko bardzo wątpliwa intelektualny jest po prostu nierzetelna moralnie za lekcje gry panie profesorze w takim razie wszyscy uczniowie powinni chodzić na tak sformułowaną wszystko po imieniu w ogóle wszyscy już coś co powinni mieć filozofii w szkole wszyscy powinni być etyka wszyscy powinni na lekcjach polskiego uczyć się nie tylko mitologii greckiej, ale i mitologii chrześcijańskiej każdy uczeń ma prawo się dowiedzieć jak ludzie wymyślają bogów jak w jakie są teorie etyczne każdy ma obowiązek Press, że halo halo, ale jak żyć razem z gnieźnieńskiej czym zmiany w zalewie z salonu poezji zwierząt profesor profesorowi zaznaczyć, że nie ma czegoś takiego mi trojga 6100 × znali, ale codziennie robi ratuje miała udar to wzrost natomiast zęba natomiast jest Biblia jest ono częścią lekcji na języku polskim, a więc poznajemy także tę sferę, która dla pana będzie od tej niech pan już zostanie przesłany do zdarzenia to łakomy no i wolą dzieci od lat Adla chrześcijan zostanie ona Biblio, czyli i nie widzę te w ogóle żadnego problemu w tym, żeby młody człowiek dostał ale gdyby dostawał pewnym zakres wiedzy, ale także tych krytycznych jest bardzo ważne, żeby sobie wyrobił także 3 spojrzenia wraz z pan tutaj w moim przekonaniu próbuje za wszelką cenę nie dopuści do tego, żeby ktoś własną aktem własnej woli, a więc czegoś co z podstawowej co musi zaakceptować mógł dokonać wyboru Utah chce, żeby możliwie jak, żeby moje życie było inspirowane nawet tym co bym nazwał wolą Bożą, czyli pewnego rodzaju przyznaniem się do tego że, choć miał mieć decydujące znaczenie dla PiS, ale też jakoś muszę powiedzieć wyznał, że ludzie mogą one we wnętrzu człowieka, a nie szkodzi ja rozumiem wg prof. Hartmana religia, a tylko i wyłącznie dla chętnych, a etyka dla wszystkich tak, by to miało wyglądać znaczy filozofia z etyką dla wszystkich uważam, że lekcje filozofii powinny być przynajmniej przez rok szkolny lekcjami obowiązkowymi uważam, że podobne elementy prawa elementy ekonomiczne z wielu Polaków w programie szkolnym 2 zlotych w ramach filozofii bez żadnej alternatywy w stosunku do religii nie ma nic wspólnego natomiast lekcje religii jeszcze raz powtarzam mają rozbieżne cele na lekcjach etyki można się np. dowiedzieć, jakie fatalne słabości mają doktryny katolickiej doktryny etyczne kościoła katolickiego, skąd one się biorą w jakie są ich trudności natomiast na lekcjach etyki prowadzonych w Polskiej Rzeczpospolitej czy pisowski Rzeczpospolitej ludowej będzie się można dowiedzieć n p . dlaczego wszystkie teorie SdPl szanują za PRL-u panna KUL studiował w katolickim nie zna i tam również na lekcjach etyki dokładnie tego samego mnie uczono jak wszystkie teorie etyczne są morze piękne, ale prawdziwa jest tylko 1 to samo będzie oczywiście jest hotelem polskich szkołach, a co będzie w polskich szkołach i na pewno nie jest w interesie kościoła, żeby rzetelnie uczono etyki no dobrze czujemy się dowiadywali, jakie są słabości etyki katolickiej LOK wyzwanie dajmy się zwariować byśmy o to Kościołowi chodzi, ale zdążymy zbudować ten taki przele w przekaz, jakby trochę bardziej i wie co gorsza filozofia jest z filozofią, a religioznawstwo, gdzie religia w 2000 po 1980 piątym roku rząd komunistyczny próbował wprowadzić do szkół religioznawstwo i kościół słusznie protestowały, bo nie jest w interesie kościoła, żeby uczniowie dowiedzieli dowiadywali się są różne religie jako nasze 1 w drugiej zmieniają i t d. jak powstają, jakie realizują cele potrzeby psychiczne społeczne i t d. oczywiście dla lekcje religii religioznawstwo są niszczące 12 zostało z tego tylko, tyle że się uczy w ich elementów religii greckiej mówiąc to jakieś tam nic ty, czyli bajki w finale już opowieść o tym, jaką tam ryba połknęła Jonasza albo albo pan Bóg stworzył świat 6 dni to już nie jest żaden mit Otóż święta prawda jest ważny gracz wszedł pan jest pan do tego do tego obrazu DVD podejdzie poprzez chanat także literat literacki, a więc zrozumieć także i sens tej przypowieści w kontekście literackim dokona takiej analizy prawa z tego wyciągnie bardzo mocno dały wiosną dołączy wersja w stosunku do radnych tych nie można tego zrobić, by liga grecka jest oczywiście gorsza Bugajska i bogaty jest pełno nie objawiona religia księgi jest na tartanie 00 zloty gorszy uważa pan Bóg tego, kto Rosomak w kieszeni jak dotąd wyraża bowiem z mojego jak przyznaje punkt prof. Hartmana, ale chciałabym podział jest miejsce 6 rano religioznawstwa mnie i on służyć do obu panów taką deklarację, gdzie powinno być się mnie wtedy oczy czy to powinno być w programie którymi tak program takich, dla których uczniów czy siak uczeń mógł dowolną, żeby uczeń mógł w off owej wolności skorzystać właśnie, o której mówimy i zawierzyć Biblii musi się dowiedzieć co to są religia jak są różne religie co to jest Biblia powstała, kto ją napisał po co to wszystko, skąd się wzięły, jakie są inne religie nie zna wtedy sobie może dokonywać ze wzoru chata nie zna podstawy programowej jest także dotyczącej nauki religii w liceum, gdzie cała historia między nimi jest jakościowa między nimi u źródła religii są właśnie wykładane czy powinny być używajmy takiego określenia w kontekście także innych religii w ich zderzenia chrześcijaństwa z innymi systemami filozoficznymi religijnymi wynajął wydawał się do zajmującego 1 Resovia biją na energię wszystkie mają w Lourdes Portugalię ratuje nas, o ile wlezie, ale volvo ocean marzeń, ale na macie państwo w ogóle do sytuacji, żeby ksiądz przed krzyżem ksiądz powiedział o 1 na końcu powiedzmy całorocznego cyklu powiedział Słuchajcie i teraz boję mam szczerze najfajniejsza jest ta historia z Bachusa tak złe wrażenie ma od księdza tego nie możemy wymagać wszyscy, którzy w tym studiu wiemy o tym, natomiast chciałam jeszcze usłyszeć co z tym religioznawstwo ma być i w jakim trybie i Lecha i jestem za tym, żeby tak samo jak uczniów informuje się czym jest religia grecka opowiada się mity greckie żyło się także opowiadało mi ty żydowskie także te późne zwanych chrześcijańskimi oraz innych religii po uszy mają prawo dowiedzieć, skąd się wziął islam co to jest buddyzm uczy co to jest liga grecka i muszą też wiedzieć, że to absolutnie nie jest prawda, że religia stanowi jakąś hierarchię, że ta katolicka czy chrześcijańską to jest jakiś wykwity najwyższy, który ma przewagi moralnej wszelkiego rodzaju intelektualny kulturowy nad wszystkimi innymi, na które można opluwać, które można opluwać 1 określeniem pomagają uznało, że to są pograć w i myśmy ich myśli słusznie wszystkich wyrżnęli apel i teraz mamy ligi od 2 lat i on uważa się w organizmie nie zna swoje zrobiła, żeby uczniowie byli impregnowane niech NATO język nienawiści mówiący o poglądach z 1 strony prawdziwej religii z drugiej chce uruchomić, ale rząd w powietrze w moich słowach surowych jest jedno zdanie jedno słowo, które by się miało z prawdą chodzi głodnych dzieci, na które tak powiem tak, że z prawdą mija się cała pana cały pana wywód ITS ten problem, ale auto, którym leży nieruchomo, ale ziemia zamierzam działać, więc znaleźć na tę religię znaleźli z nas lubi się w szkole kościół zgodzi zawsze mamy sytuację, w której nauczyciele religii czy też religioznawca religii religioznawstwo będą mówili o tym w pewnym kontekście kulturowym i dlatego ja uważam, że lepiej byłoby dla młodych ludzi, gdyby z polskich szkołach była filozofia i gdyby nie uczą hoteli pewnej refleksji filozoficznej pewnego krytycyzmu, a natomiast powiem szczerze ja nie widzę dzisiaj sytuacja szansy na to, żeby religioznawstwo w formie takiej wykreowanej taki sterylne i mogą być stroną jako nauki mogło być znany z mogło być w szkołach umów będzie elementem czegoś i nie mogą być także religioznawstwo dla katolików czy ksiądz dopuścił do konfliktu w tańcu wydaje mi się, że zawsze byłaby sytuacja taka, że ta religioznawstwo czy też naukę religii, bo to jest może ktoś inny kontekst ona się w przypadku katolika zawsze kończyła pokazaniem pewnej i pewnej sfery życia ludzkiego, ale jednak w tym tą kropką nad di obyć może się nawet zgadzam z panem posłem zawsze będzie to, że ta droga, którą pokazał Chrystus jest drogą prawdziwą prawda jest drogą prawdą życia to jest nasze credo nie nie widzę powodów, żeby z tego chyba miał z tego okręgu miał już doszliśmy jednak nieudany, gdyż to nieprawda wycofywać i rezygnować w imię fałszywej politycznie poprawnej koncernów fałszywe, bo ja uważam, że nie ma czegoś takiego jak Paul Jones nie polityczna poprawność w ogóle był odezwa zna on ubezwłasnowolniony i troszeczkę tak powiem nie pozwalano mówić głosem, który być może nawet w nas, że nie było uważamy, że akcentują Stack ani inne wartości kogo komisyjny przykrość albo koło albo kogoś ustawimy źle się wydarzy z Bogu ja uważam, że to jest coś naturalnego, że z rzeszą przyznajemy się do tego co wierzymy natomiast jeszcze raz chcę zaznaczyć, że jeżeli tutaj mamy do czynienia z sytuacją, w której próbujemy zostawić RM, a mnie i naukę religii, ale religioznawstwo no to to będzie jakieś napięcie dlatego ja uważam, że być może lepiej by było, gdyby w szkole jeśli religia, bo jest też pytanie otwarte to wcale nie nie uważam że, że to znak, jaki wykuwa MSP zamknie też religia ma miejsce w systemie nauczania w Polskiej szkole to być może także nie powinno być taki przedmiot jak filozofia powinna przeżyć dzisiaj sobie nie jestem w stanie wyobrazić, ale być może tak będzie, że będzie też taki przedmiot jak nauka o religiach czy też religioznawstwo syn się w ścisłym i ono będzie pusta podawało pewne treści winnym kontekście ja mam nadzieje tak to było za moich czasów krótką czy maleje mam za sobą 2 lata także prowadzenia lekcji religii katolickiej w liceum ewangelickim zresztą kiedyś pani mówiłem i miał wrażenie, że nie było sytuacji takiej, gdzie moja lekcja moje prowadzony przeze mnie moje lekcje i ich treści tych samych podawane w Pune kogokolwiek widok trenowały one przedstawiały bardzo określony punkt widzenia ci ludzie mieli szansę wtedy w tym społecznym liceum ewangelickim szansę korzystania też jest innych ofert w zakresie choćby nawet w jej nauki religii tak, ale w Alejach Jana mogę zrozumieć, o czym ksiądz księdza trudni się zgodzić na bardzo upraszczając można innym religioznawstwo dla katolików niż na etykę niewiele osób ja uważam, że religioznawstwo czystego u nas nie będzie znaczył łatwiej osiągnąć pewien wykład z zakresu etyki, bo wydaje mi się, że rzecz, że zawsze w tym już zawsze będzie taki moment, w którym trzeba będzie się też określić wobec pewnych tych systemów religijnych które, które są, które funkcjonują, które wybieramy bodźcem zawsze tak profesorowi profesorze będzie czy nie będzie czy jest możliwe czy nie możliwe jest prawdziwe religioznawstwo w Polskiej szkole w tym częściej ARiMR PiS-owskiej w pisowskich Rzeczpospolitej ludowej nie jest możliwe ani nauczanie filozofii ani neutralne i elity i ostrzegam przepraszam bardzo czy PiS nie jest jawnie ludowy prezydent będę się upierał, że wprawdzie minęło tylko 3 miesiące, ale już mniej więcej o częściowo jest odbudowany PRL swoich podstawowych struktura w sztok pisarzowi zupełnie otwarcie sztuk dziedziczy jak my mentalnie moralnie dobrze to epoka w UE, więc oczywiście w 2 pisowski Rzeczpospolitej ludowej absolutnie niemożliwe, żeby wykładany w sposób wolny od filozofii, a w tym etyka, która nie byłaby indoktrynacji moralną religijną nie jest też możliwe, żeby uczono religioznawstwa w sposób wolny to znaczy taki, żeby się uczniowie po tym kursie zrozumieli, że równie jak PE jak i jak w Grecji piją wino to co to nie są po to, są poganami, a jak piją Żydzi nie wbił bili głową to są święci echowy zmierzy się z diabłem, że mamy nie po co pozwoli im, a nie mamy wyjścia musimy walczyć z powodu oto, żeby tak jak walczymy od dziesiątek lat, że bez żadnych manipulacji ukrytych zamiarów wreszcie filozofia i parę innych przedmiotów wróciły do szkoły w, a jeśli chodzi o informację o religii to jest to jest jakaś szansa, że mądrzy nauczyciele będą informować nie tylko o w religii greckiej pod pretekstem, że to już jest nieszkodliwe, bo ludzcy rozumieją, że to bajki, ale będą też poinformować o mitologii, ale i kulturowym otoczeniu głów innych wyznań w tym również tak ważnego wyznania chrześcijańskiego ale, ale to jest kwestia odwagi nauczycieli oczyści kościół nie życzy sobie, żeby ktoś nad in wchodził w paradę i mówił coś religii katolickiej będzie się przed tym broniła odważnie nauczyciele mogą to zrobić w rzucie im w tym wszystkim nauczycielom od dalszych 2 adres co do pomocy ze strony władz pisowskich w w tym, aby jakikolwiek przestrzeń świecka czy wolności intelektualnej niekontrolowanej przez władze i kościół mogło się, że w szkole rozwieszono też pojedziesz kompletny absurd, o czym w ogóle mówimy dobrze to chciałbym, żebyśmy teraz rozmawiali z o tym co jeśli rzeczywiście będzie matura z religii, bo prawdopodobnie na to się zanosi się matura z ligi jest w ogóle możliwa i jaka może najpierw ksiądz z chorobą ma w pamięci pamięta na pamięć, jakby jeśli chodzi o pilotaż z natury religii się od jutra w te kilka lat temu w kilku diecezjach zarządu było pokłosiem problemy z poprzedniego rządu, chociaż już za czasów, bo pani minister Hall ale, ale był taki program pilotażowy w diecezji opolskiej i ja przeglądałem te zagadnienia, które były zagadnieniami przeznaczonymi do matury z religii mówię tu zresztą przed rozpoczęciem naszego programu panie redaktorze oceniłem, że to są żarty poziom tej wiedzy, którą trzeba było mieć, żeby dobrze zdać maturę to był gdzieś na mniej więcej trzecim roku teologii to znaczy Katowice im bardzo szczegółowa to były to były zagadnienia z zakresu historii kościoła z zakresu teologii dogmatyki np. pamiętam, że tam było kwestią doktrynalna związana z dyskusją na temat dwoistości natury Chrystusa zakładającą nie tylko dużą wiedzę dogmatycznym, a także kontekst historyczny sobory chrześcijańskie pierwsze tak dalej, więc ja uważam, że to było naprawdę ten zakaz materiał był bardzo obszerny i bardzo nawet powiedziałbym szczegółowy wymagający jeśli już mówimy o religii jest on Otóż religia osobiście nie widzę co jakiś specjalny potrzeby, ale jeśli to ona mogłaby spełniać tylko 1 jedyną funkcją mianowicie być takim przedmiotem kierunkowym dla tych, którzy później pójdą studiować teologię filozofię na okres nie wyobrażam sobie, żeby ktoś zdawał maturę z ligi z jakiegokolwiek powodu nawet jeśli uważasz, że ten przedmiot po prostu jest w nim najlepszych i potem wybierał studia za kolej jest z no w końcu wspólnie z po teście pół biedy Alfred jakiś inny techniczny czy jakiś pewne nowe rzeźby panie profesorze dwoistość natury Chrystusa wolność światopoglądową uda się to nie to nie wprowadzić w naturze to nie moja sprawa kościół ma jest wolny po dzięki temu, że żyjemy w ustroju demokracji liberalnej kościół możemy śmiało swobodnie pełnić swoją misję może wydawać certyfikaty, jakie chce natomiast państwo polskie państwo wyda natomiast w myśl proszę mi bez oka, ale państwo polskie nie ma prawa gromadzić informacji na temat wyznania swoich swoich obywateli w UE, jeżeli na dokumencie państwowym, jakim jest matura odbędzie się stopień z repliki będzie to bardzo silna wskazówka, że ta osoba jest wyznania rzymskokatolickiego w bądź innego, który zdawała maturę jeśli nie będzie takiego stopnia łączy to silna wskazówka, że jest osobą niewierzącą jest to dowód, ale silna wskazówka państwu nie wolno gromadzić takich na takich informacji nie wolno wymuszać na obywatelach tego, żeby dokumenty poświadczające wykształcenie zawierały informacji, na podstawie których z ogromnym prawdopodobieństwem można przypuszczać, że są wierzący czy nie to wszystko jest absolutnie niekonstytucyjny poza tym piątka na maturze z religii załóżmy, że to będzie piątka stawiała absolwenta liceum w konkursie świadectw poprzedzających przyjęcie na studia oczywiście w lepszej sytuacji od tych, którzy by w tym 2 piątki Amy LKS Wójtowa jedno Bosman jest nagi niekoniecznie, bo średnia się i tak liczy również na różnych kierunkach studiów się liczy średnio należy ocena jury, ale i, ale rodzi obowiązku leczenia zaćmy w teście górą, a ja bym chciał wojny szczegóły zapytaj czy w ogóle można zdawać maturę z ligi będąc osobą niewierzącą teoretycznie tak bezmyślnie teoretycznie tak, ale nikt prawie tego dnia robić więcej dlatego i maty stopień z matury z religii na świadectwie byłby tak jak powiedziałem z ogromnym prawdopodobieństwem wskazówką czy dana osoba zwierząt w oczy jak w związku z tym z ogromnym prawdopodobieństwem związku z tym jest to po prostu nieważne chrzanić rozdzielono realizują, ale dzisiaj na czas, że zdarza, ale dzisiaj cenowa będzie dzisiaj mamy sytuację, gdzie nas się zdarza pomyłka rozumienie na czas się zdarza, że ktoś studiuje teologię, a jest osobą niewierzącą natomiast studium jako naukę jako bezbramkowo teraz panie prof. Przyjdź dzisiaj mamy sytuację taką, że ocena z przedmiotu religia znajduje się na świadectwie maturalnym, ale nie jako przedmiot kierunkowy w krajach ujednolicenia jest to 1 z, a z pewnością ogólny nielegalności obecności religii w szkole bal Lu strony nielegalność 18 do lewa nowych autobusów zdarza, ale chyba ksiądz nie powie, że nie ma brutalnego przymusu religijnego w stosunku do dzieci w przedszkolu przepraszam jestem ojcem dziecka, w których muszę, bo ulegałem przy tym przymusowi religijnemu, jeżeli dziecko się nie posyła na lekcje religii w przedszkolu jest ono karane wyrzucane do innego do innych tak karane wyprowadzone do innej sali z 1 000 000 ludzi, którzy odważą się nie pozbawił religię wiarę, że są zmuszeni do ich czyszczenia są zmuszeni do posyłania ich ogólna MF przykładem tego proszę mnie, że to jest nieprawda, bo to nie obrażaj się pan powie, że zeznanie na nowe złoża, ale uważam, że oni konsekwentnie wyważenia jeżdżą określi zapytam, bo mówi pan oczywiście o tym, przymusza się to jest dla mnie zrozumiałe też wielu rodziców w tej sytuacji domagało się właśnie alternatywy, a z drugiej strony mówi pan, że ta realna alternatywa tylko wzmacnia religie Żyd oczywiście Noto jak wybrnąć z tego co z tego portalu każdy niech płaci PGE za swoją indoktrynacja swojego światopoglądu ze swoich środków i organizuje to sam Jasień domaga lekcji światopoglądu ateistycznego, choć jestem ateistą ani w przedszkolu ani w liceum nigdy w życiu nie przyjąłbym państwowych pieniędzy na krzewienie swojego światopoglądu jest coś takiego jak zesta w wartości państwowych doktryna etyczna państwo nie zapisano w konstytucji równość wolność transparencji praworządność niedyskryminowanie to jest etyka państwa, a nie po pan Bóg świętość życia et Cetera to jest, dokąd mam konstytucja gwarantuje nam neutralność światopoglądową państwa płacenie za religię w szkole jest oczywistym pogwałceniem tej konstytucyjnej zasady tak jak pogwałceniem tej zasady zasady wolności religijnej suwerenności państwa polskiego złożono w konstytucji obietnica, że będzie swe stolicą Apostolską zawarty konkordat, czyli system całe cały spis przywilejów ani grosza żołądki paneli porządek polityczny prawny z porządkiem o charakterze duchowymi religijnymi na kościół sobie załatwia, bo kontrole on nie załatwi sobie, bo do tego wie 2 podmioty prawa Międzynarodowego podjęły decyzję o po takim ani innym dokumencie jakoś Rosji nie ma polskiej konstytucja Niemiec prawda, bo byłoby to sprzeczne z suwerennością Polski jako walka jest, że bardzo muszę pana zaskoczyć jest przecież jest przecież umowa będziemy w tym roku obchodzi dwudziestopięciolecie traktatu o dobrym sąsiedztwie Polski Niemiec zostali oni są i co jest konstytucja Polska nakazuje zawieranie traktatów z Niemcami jest jakiś inny obraz państwo jest za wymienione na polskiej konstytucji, ale czy była zgodna z równością wszystkich wyznań kolesie z nieba w konstytucji Watykanu na różnych podmiotów jest stolica Apostolska, a najgorzej jest o co mu nadal mówimy o koronę czemu ma jedno 0 i mówiono nam się w zeznaniu prognozuje pan księdza chciałam zapytać się, bo pan profesor wrócił jednoznacznie do tematu rzeczywiście finansowania lekcji religii z budżetu państwa jak rozumiem wykluczył tę możliwość ostatecznie o tym co się z nią wydają się, że tutaj ta historia ma swoich długów, bo paradoksalnie znowu w kwestiach prawnych to znaczy przypomnę, że przez pierwsze 7 lat czy 6 lat nauka religii za naukę religii nie pobierali duchowni pieniędzy, po czym ta sprawa została notabene zarządów SLD czy było ciekawiej prasy sprawa została uregulowana na jakiej na, jakiej zasadzie na zasadzie odwołanie się do prawa pracy również płaciliśmy kokosy nie ma prawa płacić za po swoim pracownikom myśliwego leżało 6 lat jest zatrudniony w szkole gosposie zatrudniane przez kościół to niech kościół płaci nie różnimy głupców, którzy nie rośnie o dochodzie per chodzi o to, że księża powinni być opłaceni przez kościół niech pani prezes Sokoła nie należą one mogły należeć baza przed prawną i na to, że ludzie jeżdżą proszę pani Iwonie redaktor prawda jest też tak, że to nie jest ból być może popularne albumy szczerzy czy rodzicom wygodniej jest rodzicom, którzy płacą podatki w tym kraju wygodniej jest jeśli dziecko ma lekcje religii w szkole i ten problem religijnego wykształcenia wychowania jak to nazwiemy jest to rzecz przerzucony nie tylko jest na ich barkach, ale jesteśmy przerzucony na szkoły Anna edukacji tak choćby edukacja przez Jazz z naszych podatków ona nie jest już czymś co jest jakąś premią czy też jakimś nagrodą, którą dostajemy od państwa, więc ja uważam, że tak jak ja np. płacę podatki i nie korzystamy są specjalnie z przyczyn oraz przedszkola czy też ze szkoły proszę mi wierzyć jeśli ktoś wątpi to mogę to zrobić, w jakich to w sposób, który z udowodnić to chory nie mam nic nie znaczy naprawdę nie mam żadnego panie profesorze żadnych zasad z Legią zostały znalezione innych roślin, a Eryk jeszcze raz byłoby czymś potwornym, gdyby państwo polskie sponsorował zmuszało katolików do tego, żeby ułożyli na lekcje światopoglądu ateistycznego w szkole to działa absurd, ale nie ma strony jest na niemal nie powinno być z tego samego powodu lekcji religii, ale są branże handel bardzo dobrze z co nie zmienia faktu, że polskie państwo jest neutralne światopoglądowo i nie ma prawa faworyzować ateizmu judaizmu katolicyzmu nie ma do tego prawa nie ma też prawa wobec tego sponsorować działalności religijnej skoro twierdzi, że nie wie czy istnieje Bóg nie wie, która religia jest prawdziwa jest w tej sprawie neutralny, choć oczywiście rozmawialiśmy nawet gdyby to się odbiło na wyraźne życzenie większości np. wyborców nie każdy, by referendum większość bardzo chętnie gwałci prawa mniejszości konstytucja oczywiście, że większość może obalić demokrację co się właśnie teraz dzieje, a nie większość tylko w te 18 czy 19 proc społeczeństwa, które głosowało za blisko 100 wygrali wybory trudno o wygrane wybory co nie znaczy, że mają prawo łamać sprostanie śmierci niszczyć demokrację z nowego prawa nie mają trzeba było znakuje się postarać ja się bardzo starałem się do niego not uwag, ale mówię to jako człowiek, który jest rozczarowany wynikami wyborów i tak bardzo proszę się w ogóle nie przyczynił do tego absolutnie mogę je popiera opisuje fakt, że rolnik biskupowi Anzelm zapoznali się zaraz rozlega się gong 2 dziękuję bardzo myślę, że dziękuje dotknęliśmy 2 fundamentów tego sporu, który nie rozstrzygniemy, bo jak rozumiem są to właśnie paradoksalnie rozstrzyga to trochę wynik wyborczy, bo taka jest prawda ten ktoś zarządza oświatą ten ma prawo też wprowadzać takie nie inne rozwiązania prawne czy tobym się nie zgodziła, bo jednak rozwiązania prawne muszą się opierać na jakim się wynegocjowanym, choć oczywiście wanny ani monumencie konstytucyjnym, a tak się nie dzieje no ale już bym w to nie wchodziła jak te 2 fundamenty widzę w tym, że czynniki kościół się niechętnie jednak zgodził na religioznawstwo dla katolików ma ona filozoficznie zgłoszenie oraz norm ja w ogóle nie minie równo, jakby mniej wydajni nie są niemal godzą się w ogóle cofnięte jeśli sprawy mają swój Watykan nie wiadomo, bo lekcje tych co ja mówię na potrzeby naszej dyskusji natomiast panowie się nie zgodzą oczywiście tutaj błahej sytuacji w wyrwy wobec stanowiska pana prof. Religi nie powinna być Wodiczko w szkole i wobec stanowiska księdza, że jeśli złożą broń drzewcową tak się rodziców jest zdanie pytał rzeczywiście zagłosowali tym, że jednak większość dzieci na religię posłem no trudno takie jeszcze nikt nie znają nie pyta ja byłem zmuszony do tego powiem szczerze myślę, że pan z większym twardzielem jednak Paul nie podda się temu terrorowi katolickie mnie nie oceniam, jako że pan w innych realiach nie jest jeszcze tak perfidnie, że wymuszać na dzieciach widzą błędy, ale ja jestem ja jestem w pewnym sensie pana sojusznikiem w dyskursie, a panu życzę, żeby miał pan dzieci zobaczą jak to jest raczej do czegoś zmusza łamiecie kręgosłupy moralne rozdają moi bracia jakoś niespecjalnie widzę, żeby były specjalnie przyszłego ronda, że sprawa jest bardzo poważna niedługo będziemy mieli kolejny jej odcinek, bo jak wiemy jest zapowiadane spotkanie Episkopatu z rządem, na którym to być może zapadnie decyzja o tym czy wprowadzić religię na maturę czy nie przekonamy się o tym, zapewne w najbliższych dniach będziemy toczyć się naszą dyskusję dalej ja dziękuję bardzo za gorącą dyskusję prof. Jan Hartman z Krakowa do branż dzięki linii ksiądz Kazimierz Sowa z Warszawą to z Krakowa w pewnym sensie, ale dziś, zwłaszcza że gra w Warszawie i pozdrawiam pana prof. Andrzej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - ALEKSANDRA PEZDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA