REKLAMA

Świat jest inny niż się wydaje. Rozmowa z dr. Janem Chwedeńczukiem

Godzina Filozofów
Data emisji:
2016-03-06 13:00
Prowadzący:
Czas trwania:
45:39 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w 135 słuchają państwo Radia TOK FM przy mikrofonie Tomasz Stawiszyński jest mi bardzo miło powitać państwa w pierwszym programie godzina filozofów na antenie TOK FM czy my się to będziemy zajmować trudno powiedzieć filozofować niem rzecz jasna jest wiele koncepcji dotyczących tego czym właściwie jest filozofia, jaki jest jej przedmiotem kwestii metoda te wszystkie koncepcje się wykluczają na dobrą sprawę nie ma takich 2 filozofów przynajmniej znaczących, którzy by się Rozwiń » zgodzili co do tego, jaki jest przedmiot, jaka jest metoda filozofii nie będziemy się tak szczególnie zagłębiać w to różne można powiedzieć branżowe sporej branżowe w Kutnie mi chyba najbliższa jest taka definicja filozofii starożytna właśnie ze starożytności się prowadząca no bo to jest kolebka filozofii starożytność starożytna Grecja dokładnie, która z 1 strony, mówi że filozofia wypływa czy wynika z jakiegoś zadziwienia światem, że jest próbą innymi słowy ne zrozumienia tego w jaki sposób swój świat działa i tym się różni od nauk szczegółowych to już można powiedzieć taka współczesna teza, że nauki szczegółowe jak sama nazwa wskazuje uchwytu ujął jakiś fragment czy obszary rzeczywistości, a filozofia próbuje złapać całość czy to w ogóle jest możliwe to jest inna sprawa, ale w każdym razie filozofię jakoś całością świata się całością doświadczenia się interesuje, a z drugiej strony jest taka definicja filozofii, którą rozwijały bardzo wybitny współczesny francuski filozof Pierre, a do jego książki można po polsku kupić filozofii jako ćwiczenie duchowe naprzód jest taka książka, w której on powiada, że to w ogóle jest nieprawda co ja przed chwilą powiedziałem, że wcale nieprawda, że filozofia się na zajmowałam i oficjalnie na początku próbą zrozumienia świata nie o to w ogóle chodziło chodziło o pewnego rodzaju wewnętrzną przemianę to, żeby zmienić siebie po prostu no i właśnie może jakoś tak, aby definicja, która łączy konsumuje te 2 różne te 2 perspektywy czy te 2 pomysły na finansowanie to jest koncepcja czy definicja, która jest mi bliska, ale dzisiaj do programu do tego pierwszego programu zaprosiła wcale nie filozofa tylko fizyka państwa gościem jest dr Jan Chwedeńczuk z Instytutu fizyki teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry dzień dobry zaprosiłem cyjanku do idei filozoficznej audycji już się nieraz w różnych miejscach snuliśmy takie rozmowy w iście filozoficzną o naukowe można powiedzieć filozoficzną teoretyczna i właśnie dlatego pomyślałem, że w tym pierwszym filozoficznym programie chciałbym właśnie ciebie, a gościć strzelam takie poczucie, że fizyka, którą się zajmujesz w szczególności fizyka kwantowa to jest coś co bardzo silnie z 1 strony przemawia do wyobraźni, a z drugiej strony w sposób niejako namacalne praktyczne empiryczne realizuje tak o bardzo głęboką filozoficzną, zwłaszcza w myśl, która w różny sposób w różnych epokach bywała wypowiadana, ale niedawno została całkiem zgrabnie wypowiedziana przez twórców kampanii reklamowej filmu Matrix i ona zawierała się z takim pytaniem czy kiedykolwiek wydawało ci się, że z tym światem jest coś nie w porządku to było takie hasło reklamujące film Matrix, a to, że coś jest z tym światem nie w porządku to po prostu znaczy, że ten świat jest zupełnie inne niż nam wydaje i fizyka kwantowa to niezwykle mocno pokazuje mam wrażenie filozofia różnego rodzaju intuicji formułowała dotycząca tego właśnie, jaka jest ta głęboka niewidzialna gołym okiem strukturą wszechświata, a czy świata po prostu, a fizyka kwantowa i jakoś nam to unaocznia to taki sposób niezwykle dojmującym obrażeń no właśnie Events zacząłbym od tego że bez Otóż mechanika kwantowa jest na bardzo złożoną z teorią mającą wiele aspektów takich właśnie nie klasycznych i ona tak jak z propozycją splątania nie lokalność one wszystkie są ułomne będziemy wyjaśniać trwa już wszystko są głębokie pojęcia, a złożone jakoś ze sobą też bardzo łączące, niemniej spróbuj jak ja bym, jakby spróbował odwrócić to co powiedziałaś mianowicie to, że nam świat się po zapoznaniu z toru kwantów oraz drugą wielką tory, czyli teorią względności, że świat nam się wydaje dziwne wiesz to jest tylko powodu podziałom produkt uboczny tego, że my w ewoluować szmer na tej ziemi i w tej skali ciskali rzędu metra i i charakterystyczna prędkości, jakimi poruszamy się sołtys takie nie innej tak dalej słowną nasze organizmy nie są przystosowane i nasze mózgi do rozumienia mechaniki kwantowej trochę lepiej Story względność może to wszystko w pewnym sensie dziwacy czy chcesz powiedzieć, że ewolucja nie przewidziała rozwoju mechaniki kwantowej i w jakim sensie nie przygotowała NASA wrzuca zgadzamy się na mechanice kwantowej dostaje nowości, więc już w pewnym sensie można powiedzieć, że świat jest wieś nie jest ani dziwne ani nie dziwne mechanika kwantowa jest elementem tej historii to tylko my mamy bardzo wąsko perspektywa, dlatego że biologicznie ewoluować tak, żeby w tych ani innych warunkach przeżyć i jeżeli przyjmie taką perspektywę to raczej można było powiedzieć, że to my jesteśmy prymitywni ani mechanika kwantowa wyszukana, bo ona jest pani taka nisza AK do wzrostu jest po prostu jest to my jesteśmy w bardzo ograniczeni i jeżeli w ten sposób na to spojrzysz to przekonanie ludzi na dowolnym etapie rozwoju intelektualnego rozwoju ludzkości, że wiemy już wszystko o świecie wydaje się, iż w skrajną naiwnością, a bywały takie momenty, gdy ogłaszano, że właściwie już wszystko, że nic nam się szczególna jeśli chodzi o ten zespół wiadomości o świecie przydarzyć nie może się odkryliśmy wszystkie tajnych tak to już wszystko, ale jak teraz sobie uświadomić, że na co dzień obserwujemy obiekty rządu metro centymetra moc, dlaczego to w ogóle, dlaczego to ekstra polujemy wieś do tych tam miliardowych części metra i spodziewamy się, że wiesz, że to będzie tak samo to po prostu naiwność my pod koniec dziewiętnastego wieku temu gmach fizyki wydawało się solidne to znaczy klasyczna mechanika, czyli równania Newtona, który mówi, że cząstki poruszają się też trajektoria Mikosz jest takie uporządkowane na awans taki jest budowa ronda mogą być jakieś chaotyczne zachowania, ale one wynikają z tylko ze złożoności układów, a nie jakiś nowy w cudzysłowie magii do tego electro dynamika klasyczna, czyli przewidywania, że światło się porusza falami i t d . i t d. równania Maxwella tory statystyczna w wierszu do walk i ogromny rozwój przemysłowy silniki parowe i t d . i t d. no wydawało się, że to wszystko History koniec historii w, a to to był dopiero początek na 3 wraz z tym rozwojem technicznym i zaczęliśmy budować po prostu precyzyjniejsze urządzenia pomiarowe i one wraz z rozwojem też myśli no po prostu ukazał nam skrajny nie ograniczy rozumie skrajnie ograniczoną perspektywę naszego pozna również on NATO jest też, że niezwykłe niezwykle ciekawe obserwowanie w jaki sposób ten postęp w nazwijmy to technologiczne czy rozmaite odkrycia naukowe sprzęt dają się z pewnymi procesami o charakterze kulturowym społecznym w jaki sposób wpływają na coś czym właśnie np. filozofia się inne żywo interesuje, czyli na pewien obraz świata po prostu, które się tworzy na bazie rozmaitych nurtów w kulturze i 1 z tych nurtów jest nauka 1 jest sztuka jeszcze innym jest filozof Jan a kiedy się przyjrzymy temu wszystkiemu co się naprzód w dwudziestym wieku właśnie dzieje szczególnie na początku 2 zła w wieku, gdzie zbiegła się ta rewolucja naukowa no wiesz mam z zapaścią czy też rewolucją społeczną i IT sztuce sztuka od od tamtych dni więcej lat z Tczewem nas z tych lat tak umownie tą granicą wyznaczoną zrobiła się mówiąc krótko węzłowato bardzo dziwna w takt no tak to trzeba nazwać no i to samo dotyczy wiosną nauki po prostu więcej w tym samym czasie zbudowaliśmy te urządzenia, które nam pozwoliły no i przekonać się jak prymitywna była nasza wizja świata w przodkowie to ona jest oczywiście bardzo dobrym przybliżeniem w skali te w tej skali, w której żyjemy innymi słowy to jak my postrzegamy świat ja uważam że, czyli innymi słowy, jeżeli tak materia i styczniu podejdziemy do not to zagadnienia jak nasze mózgi sprzedają się z otoczeniem to wynika to zwierz to jest wynika tylko z tego, że my mamy rozmiar rządu matka i logo ma pan doc. Kazimierz, gdyby nie wręcz można wyobrazić istoty myślące, które mają obu mikro metr czytamy w Szczecina na metr no to one przypuszczalnie widziała, by coś zupełnie innego widziałoby są propozycje czy też może teraz po Polsce co wy wyraźniejsze środy z propozycji, by one co mi się wydaje niezwykle istotne, ale też zupełnie inaczej myślałby sobie wtedy ona zupełnie inaczej doświadczały do siebie one pyta żonę, by w kompletnie innym Wałęsy potem ktoś nagle przychodzi, mówi że istnieje klasyczny świat co było dla nich zupełnym zaskoczeniem to właśnie klasyczny, czyli ten, który my obserwujemy na Zielonej wydaje zwykły, a on tak naprawdę skrywa jakiś inny, którego tak do końca nie rozumiemy bynajmniej za chwilę usłyszą państwo skrót informacji Radia TOK FM po nim wracamy do rozmowy przypomnę państwu gościem jest dr Jan Chwedeńczuk, bo on no witamy się z państwem ponownie Tomasz Stawiszyński i dr Jan Chwedeńczuk przypomnę fizyki Instytut fizyki teoretycznej Uniwersytet warszawski raz jeszcze dzień dobry na prom rozmawiamy o obrazie świata i o tym, goście w jaki sposób ten obraz świata swoje konstruujemy, jakby można było tak do esencji sprowadzić temat naszej dzisiejszej rozmowy ja mówiłem poprzednio i ty powiedziałeś o tym, że, gdyby takie istoty istniały, które postrzegały, by świat z nie na tym poziomie, którego my gołym okiem dostrzec nie jesteśmy w stanie ani widziałyby tego, który my postrzegamy to one były zupełnie inne inaczej o sobie myślały miałyby inne doświadczenie siebie fakturach no właśnie to jest bardzo ciekawe, dlatego że pan wspominałem o tym od tej łączności pomiędzy różnymi nurtami w kulturze, której jakoś się zbiegają w obrazie świata, który ma tzw. przeciętny człowiek nie ma takiego człowieka to jest jakaś konstrukcja atrakcyjna na mnie z przeciętnym Czechem, ale i przypadkowy przechodzień przypadkowy przypadkowy przechodzień i teraz przy patrzmy się temu co się właściwie stało z obrazem świata współczesnego człowieka po tych rozmaitych doświadczeniach dwudziestego wieku mamy z 1 strony inne wojny w 2 wojny, która kompletnie przybrały inni kultura i społeczeństwa Zachodu i także roztrzaskały pewnego rodzaju wyobrażenie o tym, kim człowiek jest jak człowiek zachowuje się wzrost w różnych sytuacjach mamy inną teorię względności Einsteina i fizykę kwantową właśnie mechanikę kwantową, które wysadziły kompletnie z posad w tym statyczne jakoś się ustrój, który zwany bezpiecznym w jakim sensie matematycznie obliczalna rozpoznawalny wszak świat, który się wyłania ustrój nie Zdanowskiej fizyki w mojej mamy oczywiście całą idącą jakoś w parze z tym, o czym my powiedzieliśmy rewolucje w sztuce zerwanie właśnie z pewnego rodzaju nazwijmy to estetycznymi modelami czy paradygmat ami, które zaowocowały na takim gruntownym przeorientować niem tego z 1 strony czym sztuka się interesuje, jakimi posługuje się środkami z drugiej strony też rozbiły pewne wyobrażenie o funkcji roli artysty to oczyścili muzyce i malarstwie i literaturze i teraz jakby kiedy to wszystko jakoś spróbujemy połączyć to okazuje się, że ten świat, w którym my dzisiaj żyjemy w nas świata ma radykalnie innym od świata, w którym żyję żyli ludzie, choć jeszcze w dziewiętnastym wieku fizyka kwantowa w tym staje się on tak głęboko ten obraz świata przed zorientowała, że wysadziła ponownie używam tego sformułowania wysadziła sposoby takie przekonanie o przyczynowości jako zasadzie, która działa w świecie, że jak coś robimy to to wywołuje jakiś skutek każdy skutek ma swoją przyczynę tymczasem okazuje się, że w ogóle tak nie z no właśnie na dom przyczynowości można, by sformować najkrócej w ten sposób, że jeżeli przygotujesz doświadczania z, zaczynając już konkretny sposób, zaczynając od pewnych warunków początkowych to może określić i kontroluje aż po drodze zresztą wszystkie siły i t d . to można określić, jaki będzie wynik to jest już tak patologicznie wyjaśnione determinizm oczko w liście powie ktoś nam, że prognoza pogody Toshiby rośnie też powinna być optymistyczna jest, ale też wynik chaos po prostu braku naszej znajomości i koszt wszystkich tam procesów zachodzących czy to nie jest przykład nie determinizmu fundamentalnego, lecz raczej naszej niewiedzy, a z drugiej strony jest takie podziały się jest to jest mechanika kwantowa, która mówi że no właśnie nie wiadomo co mówi techno w 3 i w tym najbardziej mówi to fizyk kwantowy, że mechanika kwantowa właściwie nie wiadomo co mu no bo nikt nie ma zgody co do tego jak interpretować w sposób podstawowe wyniki mechaniki kwantowej, ale najbardziej przyjęto taka interpretacja, która się nazwa interpretacja kopenhaska, mówi że zanim nie spojrzysz na na obiekt to nie wiadomo, jakie ono własność to jest niesamowite właśnie to jest coś takiego co niezwykle pobudza wyobraźnię i stało się też zarzewiem jakiś niesamowity koncepcji mało jest, zwłaszcza mających wspólnego z nauką czy z fizyką czy z rozmaitymi interpretacjami naukowymi właśnie no bo to właściwie ja wiem, że to nie wiadomo do końca tak naprawdę co działa w tym obserwatorzy to, choć jakieś procesy fizyczne, które się łączą z tym, że ktoś zaczyna na coś patrzeć jego obecność w sensie fizycznym wpływa jakoś na ten obiekt łączy to po prostu chodzi o pewien akt świadomości, bo jeśli, choć jak w świadomości to to brzmi trochę mistyczny Mania to menadżer tak nie jest no cóż to byłoby bardzo dziwne, gdyby świadomość była w wyróżnionym zjawiskiem fizycznym jakimś sensie, ale może wytłumaczy dokładnie, o co chodzi z tym obserwatorem, który jakoś cię aktem obserwacji, które jakoś wpływa na to jaki jest obiekt obserwowano 8 bomb jednak w prostym przykładzie Otóż mechanizm mogę rozważyć najprostsze zagadnienia, czyli przed pojedynczy Elektron w pustej przestrzeni, jaką się będzie zachowywał klasycznie wiadomo będzie jakość trajektoria zależnie od tam, że jest pusta przestrzeń to będzie się jednostajnie porusza zgodne z równaniami Newtona, a tymczasem mechanika kwantowa, mówi że ten Elektron, zanim dokonamy pomiaru opisywany jest czymś co nazywamy funkcję falową czy czymś co co nie rozumiesz nie jest taką trajektorię autko jest o rozmytym takim rozmyta zupą w całej przestrzeni i to rozumie się ono z innymi słowy on w jakimś sensie odkryto 3 bardzo ważne słowa jest wszędzie i dopiero akt spojrzenia, bo zawsze stał przy czym nie jest także jak patrzę na elektroniczną cokolwiek to to jest wszędzie matką jest zlokalizowana dopiero akt sporządzenia wybiera z tych wszystkich możliwości i jedno, ale jak wypije no Niewiem kontakt z not teraz tak jak się uczyć mechaniki kwantowej teraz właśnie zaczynam uczyć studentów drugiego roku ich 1 maja pierwszy raz kontakt z mechaniką kwantową na to trzeba im po prostu to wtłoczyć pomiar jest mówimy o pracy operatorem rzutowym to znaczy on z tych wszystkich to matematyczna operacja z tych wszystkich możliwości, które są niektóre są bardziej inne mniej prawdopodobna to określa równo jeśli gra ale, ale rozumie wszystkich ogrom kim są tam elektrowni wydaje się, jakby być wszędzie nagle patrzy się on jest tam w no i teraz, czyli jest taki obszar rzeczywistości Machała czy wymiar rzeczywistości nieboszczyk, który sformułowanie będzie bardziej adekwatne w obrębie, którego istnieją takie obiekty, które mogą być jednocześnie w bardzo wielu miejscach istnieją takie koty tam, bo tam koty też można ją auta o tych, które są jednocześnie Wejman z żelaza i ma tylko gdzieś jest co bardzo ważne słowa pytanie czy one rzeczywiście stołu, zanim ja spojrzałam rozumiesz, że to jest tak, że ten opis, który dopuszcza, że kot jest na razie w i martwe bądź Elektron jest wszędzie czy to jest tylko opis matematyczna służący de facto później do przewidywania tych aktów spojrzenia czy pomiarów czy to jest 3 to jest rzeczywistość innymi słowy cóż to jest jakaś forma no wiem, że to jest problematyczne złomu w kontekście matematyki tego podstawowego narzędzia jako szef ryzyka nie posługuje, ale zaryzykuję innymi słowy czy to jest pewna metafora po prostu tego co tam się dzieje ten opis, a że dzieje się w gruncie rzeczy coś się, o czym niewiele wiemy, ale używamy takich narzędzi do tego, żeby jakoś są to przybliżyć czy faktycznie tam ten Elektron jest iluś miejscach równocześnie Łaś i potem jak na niego spojrzy obserwator to wybiera jedno z tych miejsc, gdzie złożyć zbiera co właściwie, by znaczyło, że ona jest w ogóle, że on jest w kilku miejscach miasta jest jakaś dziwna konstrukcja ma 3 bo, bo teraz tak jak temu używasz tego sformułowania on, gdzie jest w kilku miejscach to teraz dokonujesz powrotu do klasycznej wizji znaczy to również dotacje posługuje tym swoją więź z językiem, a ty mówisz, że co, by jak mówią, że jest tylko ta rozmyta funkcja falować Toro więź to rozmyte Elektron przed pomiarem, a ty próbujesz go przez naturalne próbujesz to sprowadzić znowu do klasycznego obrazu mówić to on tak naprawdę to jest i tak w wielu miejscach, ale selektor taki oto jak piłeczka, ale także znajduje to tu to co to jednocześnie ma znaczyć no to nie no to chyba tego się nie da utrzymać właśnie robot to też powiedzmy to jesteś chyba dość istotne, że na ten obszar czy ten wymiar rzeczywistości określany mianem wymiaru kwantowej go właśnie gmina na to to już powiedzieliśmy, że się rządzi zupełnie innymi prawami aniżeli ten świat, w którym znamy, ale na dobrą sprawę my nie mamy i to już jest można powiedzieć konstatacja o charakterze filozoficznym my nie mamy na dobrą sprawę języka do tego, żeby o tym, czymś innym opowiada nasz, dlatego że pamiętam rozmawialiśmy kiedyś o tym, wspomina się takim swoim doświadczaniu próby wytłumaczenia czy przedstawienia nazwijmy to humanistom tzw. tego czym właściwie nie jest rzeczywistość na poziomie kwantowym rzeczy tutaj nie ma narzędzi do tego, żeby o tym, adekwatnie odpowiedzieć, ponieważ nasz język wszystkie te pojęcia, których używamy także sama składnia, którą się posługę składnia zdań, które generujemy jest dostosowana bezpośrednio no do sposobu, że z postrzegania świata, który ma MEN tu ma teraz też nas Roman Kluska i tak do tych metrów i t d. temperatury pokojowych, a więc po prostu mnie nie ma do czego nie ma doświadczenia ludzkiego, do którego można, by odnieść pojęcie tej funkcji falowej przytomność, gdy z propozycji tym czy ta funkcja format taki obiekt matematyczne, w którym jest zapisana to to coś co wygląda jak możliwość współistnienia w całym różnych wykluczających się pozornie możliwości czy np. w tej funkcji falowej może być zapisane, że kot jest na razie wewnątrz partii no i teraz rozumiesz my się posługujemy jest zakup wchodzimy, więc pułapkę sami na siebie nastawiamy mówiąc koty i jest nadal żywy naraz żywych martwych to jest w zupełnie zupełnie źle na 3 dni to naprawdę chyba nie da się nic innego jak napisać równania ale, ale teraz my próbujemy filozofować Czesław Miłosz my jakoś opowieść wokół tego jest wójt Smołdzina jest nogom przed osiągnięciem nowych imamy problem w zasadach w no bo gdybym to jest jeszcze 1 rzecz, która jakoś tam tylko zamarkował ME w 2 w którymś momencie naszej rozmowy, że mianowicie fizyka kwantowa właśnie stała się takim żelaznym gruntem, na którym wyrastają rozmaite bardzo dziwne koncepcje jak wpiszesz sobie z Googlea albo w 2 wiem zaś to jak dziś księgarni dużej międzynarodowej internetowej nam słowo Quantum widok, pomijając już bolesna to wyskakuje po prostu jakiś 1 000 000 rozmaitych pozycji także na polskim rynku tych książek z ze słowem kwantowe w tytule jest multum zatrzęsienie, używając tego sympatycznego surfowania ne i wszystko tam się mieści jakiś książki o uzdrawianie mu jakieś książki o działania frontowa psychologia sądowa psychologia fatum medytacja kwantowa na rozmaite inne koncepcje rozmaite inne książki opowieści właśnie korzystające chętnie z tego języka, którym coś powiedział wcześniej, że jest w gruncie rzeczy językiem metaforycznym nieprecyzyjne i rentach i rosną mające jakieś niezwykłe teorie dotyczące tego, jaki świat jest naprawdę, jaka jest nasza świadomość tego jak to się w ogóle ma już w ogóle się nie ma w ogóle się nie ma rozumiesz skoro jest to jest to teoria, która de facto, którą należy matematycznie uprawiać to to co ktoś myśli, że wierzy Doda słowo kwantowa wykorzysta pan wiedzę swoją oparł zjawiskach, o których wyczytał w Wikipedii w 12 to jest jednak nie chce nikt nikogo obrazić, ale to to jest po prostu od razu wyjaśnienie innych branż w PUP w Tresnej wnoszono teoria kwantowa teoria o jest matematycznym opisem dziś pewnego razu nasz pewnej rzeczywistości, na którym w gruncie rzeczy nie mam słów właśnie, ale to jest też coś takiego, że w oczy czy twoja postawa ostatecznie się streszcza w tym, że na składzie rzeczywiście takie odkrycie zostało poczynione fizycy się tym zajmują tym obszarem używają tych różnych równań próbuje jakoś to wszystko policzyć jakoś z tym dojść do ładu nazwijmy to po prostu trzymajcie się wszyscy z daleka generalnie od tych w wannie tyle, że to niema żadnego powodu dla was znaczenia niech oceniają rządy tego większość oczywiście nie ma żadnego znaczenia ani ME nie otrzymać róbcie co chcecie tylko poniższy świadomi, że w przypadku tak wyszukanego o odkrycia naukowego myślenia, że zdolność posługiwania się paroma pojęciami uprawnia do napisania 500 stron rozumiesz drobnym maczkiem, a no ja myślę, że im, o czym każdy ma prawo tylko od naprawdę to kwantowa to znaczy solidna rozumiesz to solidna nauka ma solidna teoria matematyczna Ross rozwijana bogato niezwykle skomplikowana w niektórych aspektach naprawdę to mierniki są tak skomplikowane rzeczy tor kwantowa teoria pola i t d . tak dalej Meyer rozumiesz to, że ja dodam kwantowe do tytułu filmu albo coś tam w masz prawo możesz robić co 3 powoła tylko to jest po prostu to niema żadnego związku z dołu twardą naukowych żadnego związku co do krzyżem w wolnym świecie może używać słów jakich coś mi to nie obrażam to w ogóle nie interesuje tak naprawdę, czyli bez książek z psychologii kwantowej tylko rozumiesz Tomek no to jest ciężka nauka toną w CIA jest jak Schulz to słowo empatia w pewnym sensie, ale w Indiach to jest otwarty świat naukowy możesz robić co z tym coś, jeżeli coś z tego wyjdzie ciekawego to się próba właśnie o tym za chwilę porozmawiamy, ale najpier w skrót informacji Radia TOK FM no i będziemy z powrotem na antenie dr Jan Chwedeńczuk z państwa gościem datio in studio cały czas dr Jan Chwedeńczuk raz jeszcze dzień dobry dobry w nosie i jest i nie jest jednocześnie nie no tak nie można powiedzieć no bo to jest świat klasyczne dziś rewanż w masie to jest w ogóle pytanie, gdzie jest to przejścia no właśnie dla jego przejście no tak do końca to przypomnijmy jest na obszarze rzeczywistości kwantowe tam wszystko działa zupełnie inaczej niż tutaj żadna realistyczna fizyka się do tego nie stosuje n p . do Włoch tymczasem jakiś tam zjawiska można co tzw. modele pół klasyczna wjeżdża tam też w ogóle bardzo ładna fizycy to lubią, kiedy udaje się wyjaśnić zjawisko prościej czy pokazać, że de facto wieś coś tam jakiś aspekt tego niby kwantowego świata jednak udaje się klasycznie to wtedy bardzo upraszcza obraz jest bardzo pożądana to po klasyczne modele, ale zazwyczaj jednak jest pieśnią trudno z bardzo często nieadekwatne jednak opis tak jak powiedziałaś to właśnie IT i coś tam się dzieje na tym poziomie, ale jest już tak upraszczają marne mówił coś tam się dzieje, ale inaczej zupełnie niż na tym poziomie, który postrzegamy przyczynowości nie jest zasadą, która tym światem rządzi chociażby różne osobliwe zjawiska tam zachodzą metaforycznie opisywane takimi pojęciami jak tylko 3 Edgara na skoczni kot, który jednocześnie jest martwy i żywe dopóty w każdym razie, dopóki ktoś na niego nie popatrzy i wtedy niejako tego kota w 1 z tych Stanów wprawia, ale jak to robi to dziś wiadomo dokładnie w no i teraz mówiliśmy o tej tonie literatury, która próbuje tak zdemolować, czyli przenosić te różne wnioski te różne no właśnie niezwykle przemawiającą do wyobraźni metafory ze świata kwantowego na ten świat, w którym funkcjonujemy albo n p . co jest szczególnie modne jakoś odnosić to rzeczywistość kwantową do rzeczywistości ludzkiego umysłu dla ludzkiej świadomości coś tam są takie tezy, że oto właśnie się świadomość działa jak czy w oparciu można wiedzieć czy podobne w każdym razie nie działają reguły w świadomości w świecie ludzkiego umysłu co właśnie na poziomie kwantowym, że to się jakoś ze sobą łączyć nowość jest jakaś kwantowa świadomość w noc w no ale gdzie się kończy to ten rewir kwantowa zaczyna ten rewir klasyczny nazwijmy to nasze kończy obiekt, który może być z kilkunastu miejscach jednocześnie zaczyna dr Jan Chwedeńczuk, które tylko w 1 miejscu siedzi, choć złożony jest różne elektronarzędzia mogą być podział myślą skoro każdą z cząstek, z których się składam rządzą prawa mechaniki kwantowej no to ma to wyjaśnią, dlaczego ten wskaźnik talerze z tobą nie rządzą, który jest ze mną, o ile wierzymy, o ile w ufamy w dosyć materialistyczne spojrzenia wstecz, gdy jesteśmy sumą tych cząstek tak nie inaczej inaczej no nie ma, bo można powiedzieć, że to jest coś więcej w wyroku, że jakaś dusza, ale duży, choć może to on nie ma nie wchodzi duża kwantowa może w w każdym razie niema ostrego przewyższają one tu Spiritual Litwinom tak od tej pozycję pozycję na pewno wartościowanie w pole niema ostrego przejścia między tym kwantowy świat ma klasycznym i generalnie rzecz biorąc to, że nie widzimy w makro skali tych zjawisk magicznych wynika z ich ulotności to znaczy ona trzeba bardzo się napracować, żeby doprowadzić obiekt duży palec marzann około 1 milionowej metraż 15 µm do jakich z tą z propozycji to to jest to nie niestety to właśnie to tort, a posteriori tłumaczy, dlaczego my my tak późno na to wpadliśmy to znaczy te subtelne zjawiska wymierają ktoś nazwał konferencją czy utrata spójności to zwykle osobny temat ćmy spójność, bo prowadzi to z konsekwencji spójności to musimy porozmawiać Otóż jest z socjologicznego punktu widzenia bardzo ciekawe jak rzadko społeczeństwa jeśli Spójnia i reagują na jakiś sygnał jak rzadko jednostka w ogóle Spójnia ma cokolwiek reaguje w każdym razie to spójność, czyli to coś co dopuszcza możliwość tych zjawisk kwantowych ona to umiera bardzo szybko w kontakcie z otoczeniem, a większy sobie tym większy ma kontakt, bo oddziałuje stałoby się z tym wszystkim co jest dookoła w związku z tym dniem nikt nie nie można tych ostrej granicy po to, postawić, ale na pewno w tym naszym makro świecie rozmieszczać praktycznie wykluczone, żebyśmy zaobserwowali jakieś zjawisko kwant takie bezpośrednio fundowanie tylko jakoś głęboko ukrytą konsekwencję mechaniki kwantowej na morze umysł działa tak jak moi koledzy z morza nie wiem co nie ma żadnych podstaw, żeby tak twierdzą weźmy takie zjawisko o zwane zjawiskiem splątania kwantowego w domu jest na osobną rozmowę z bardzo skomplikowane zagadnienia, ale w każdym razie coś takiego dzieje się z cząstkami ich, że one nawet będąc z nadwagą na 2 krańcach wszechświata on pod pewnymi względami zachowują się tak jakby były ze sobą jakoś połączona jest 1 wiedziała co się dzieje z drugą, choć nie ma żadnego kanału komunikacji pomiędzy niema no i teraz weźmy takie zjawisko, które inne bywa często przez rozmaitych specjalistów od aplikowania tej metafory Kik kwantowej do różnych zjawisk psychologicznych podawane jako taki przykład z kwantowej go splątania tylko niejako bijącego się pomiędzy 2 umysłami stworzy on mnie mama to ludzi, którzy są ze sobą bardzo blisko związani to mogą być bliźniaki np. albo mają być ludzie, którzy są bardzo w sobie zakochani albo nie wiem co za sobą bardzo blisko spokrewnieni no i to 1 z tych osób jest gdzieś bardzo daleko druga na 2 krańcach moje krańcach, bo przecież miasto okrągłą twarz jest, a nie wszyscy się trochę kontrowersyjna teza kontrowersyjna teza istnieje Flood and Society w Londynie Stowarzyszenie płaskiej ziemi się, że Carlos istnieje Stowarzyszenie posiadający każdą tezę bardzo zżyte jak w Jordan też się tak teraz są dziś bardzo od siebie oddaleni od dna i oto z 1 dzieje się coś złego, że nie ma wypadek albo ciężko choruje albo nie, a druga osoba ma sens n p . albo jakiś przeczucie bardzo intensywne jakąś intuicję, że coś może jest nie tak no i teraz ktoś powie no to zdanie jest ewidentny przykład splątania, czyli USA jedno z konsekwencji splątania czy takiej korelacji, zwłaszcza to co podrośnie lokalność to, że wydaje się, że pozornie manipuluje aż 1 obiektem zupełnie niezależnie od drugiego, a de facto to ty na tym wszyscy na tym wspólnym obiekcie operuje aż inne słowo tamten drugi może być dowolnie oddalone, ale ty, wykonując pozornie lokalną operacji tak naprawdę działasz na ogół tak my teraz powiesi to osoba zachorowała tak naprawdę to niemożna nie myśleć jako osobnym indywiduum, bo ona jest splątany 1 bytem z tą drugą na na drugim krańcu ziemi nasz w związku z tym to co i staje się to 1 non natychmiast determinuje stan umysłu drugiej tak to byłby przełożenia splątania kwantowego na świat malarstwa jak i są w tym złego miano piękna teoria to tylko trzeba to udowodnić czyjąś drugą jest ona będzie więcej o po pierwsze musi udowodnić że to nie jest zbieg okoliczności innymi słowy, że to jest rzecz czy jest jakiś efekt znikania, a nie tylko koincydencja to znaczy, że rzeczywiście tak jest, że jakaś, że coś co dzieje się z 1 osobą automatycznie odzwierciedla się w tej długiej i nie jest to lokalne no właśnie jest Jerzy Węglarz udowodnić, że nie przepłynął między tymi 2 mózgami czy też umysłami cokolwiek, jakkolwiek to powiedzieć, że nie przepłynęła klasyczna informacja, czyli że nie ma i tyle lat także nie ma instytucji nie przeleje przypomną impulsy elektromagnetyczne np. w których wiadomość porusza z prędkością światła zatem między końcami ziemi to są jeszcze są jakieś ułamki sekund to była tele patriotą co no no tak no ale telepatia wydaje mi się o wiele bardziej do przyjęcia hipotezą niż to, że 2 MAK troską o połowę wierzy w 2 zloty w Monterrey biologiczna lider w Demczuk powiedział o mózgu proszę państwa, żeby nie było żadnych wątpliwości, że one wchodzą w relacji kwantową, która żyje mimo tego, że to wszystko w temperaturze pokojowej no na 3 no może tak powiedzieć komu w osobie musi ponieść tego konsekwencje, że i tak oto zostawiasz to albo to wykazuje się co to skrajnie nieprawdopodobną teza, bo się wycofuje naszych nie tylko to wzrost nie idzie w ataku jak w Bojanie głosowe z takich takich hipotez zalane są częste, ale Janku, bo dno właśnie dokonać pewnego rodzaju redukcji to znaczy ja ci przedstawiłem pewien mit mit, który skądinąd brzmi w jakim sensie atrakcyjnie uważa, że ja bym chciał żyć w takim świecie, w którym jakaś forma niezwykłej nie lokalnej komunikacyjne już bardzo głębokim poziomie pomiędzy mną, a przed bardzo bliską mi osobą może zachodzić to jest no coś takiego to jak akces piękna a dlaczego miałoby być coś takiego nie np. przesiąść, lecz słowo Edwards wplątani między liściem dębu gałąź Puszczy Białowieskiej, a o jakimś drzewem Australia czy rozumiesz no i zyskuje za to co to nagle, dlaczego uprzywilejowuje ich mózgi ponadto w liście, ale śnie mózg i serca wzrusza mnie miłość ta zupa mózg nie dowód, ale dokonała pewnego rodzaju nazwijmy to redukcji nerwowego mitu to znaczyć, że stawiamy się obraz o taki obraz, który się często pojawia w tych różnych publikacjach dotyczących właśnie kwantowych różnych koncepcja to psychologiczna to takich z poziomu trochę właśnie parapsychologii właściwie są takie są 2 rzeczy na pograniczu dokonać pewnej redukcji no pokazała, dlaczego to jest jakieś uproszczenie, które w każdym razie jest mało prawdopodobna jest prawdopodobne, iż w każdym razie też nie jest czymś co moglibyśmy wziąć poważnie ponieważ, żeby to wziąć poważnie to by należało wykonać cały szereg rozmaitych działań inne o charakterze proceduralnym, żeby ustalić czy w ogóle jakieś takie zjawisko to zachodzić myśmy sobie tylko je w myśl unijnej na tym generalnie polega metodologia naukowa na tym polega nauka tak, że jest pewien rygor to znaczy to jest wychodzimy z takiego założenia wiemy też o tym, że ludzki mózg ma tendencję do tworzenia nie tyle adekwatnego obrazu rzeczywistości co spójnego obrazu rzeczy właśnie zależy na tym, żeby jemu się tam generalności zgadzała, a nie na tym, żeby to bardzo słuszną uwagę na to, żeby wiedział, jaki jest naprawdę raz nauka jest jakąś próbą w oparciu o pewnego rodzaju rygor właśnie metodologiczne dna i to taki rygor, który zakłada do personalizacji to znaczy, że chodzi o to, żeby nie jednostka, choć ma soczyście ważne jednostki tworzą nauka, ale nie jej oczekiwania ani emocji u niej jakiś założenia ukryte tylko pewna procedura prowadziła do odświeżania właśnie tego co jest tylko pewnym życzeniem wyobrażeniem mitem od tego co my możemy stwierdzić z maksymalnym prawdopodobieństwem może nie na pewno, ale w maksymalnym prawdopodobieństwem, że zachodzi, że my wiemy, dlaczego co jest przyczyną co jest skutkiem i t d . i t d. może to jest coś co nam po prostu strasznie zubaża te wizje świata ten cały naukowy rekord, bo być może macie co słuchacze, którzy w takie przekonanie, że może to zjawiska kwantowe splątanie rzec świadomość tutaj oddziałuje tak dalej i ty przyszedłeś istną brzytwą okna ma inne dokonały się jakiś kompletnej destrukcji tego czy ten ta wizja świata naukowa to nie jest gdzieś taka wizja trochę smutna trochę taka nieciekawa trochę właśnie też, że nic nie duszenie zapędzali się tu mamy nasze równania mamy naszą technologię jeszcze takich tez wszystko smutna to słuchaj ja bym powierzył suchy, ale tez najskuteczniejszy ono dotrzeć do niezbyt nie ma sprzeczności między stosowaniem rygorystycznych metod naukowych, a wzruszanie się, słuchając Bacha puszczam Dody czy czegokolwiek nie ma nie ma sprzeczności na 3 i nadal będąc konsekwentnym nauk w w świecie nauki nadal rozumiesz mogą być wrażliwe na na tę czy psychiczna rozbieżność to wszystkie psy z psychiczną doznania, których mi dostarcza np. sztuka czy kontakty z ludźmi, więc ja nie mam tu Niemcy z bojowym odróżniania nękana przez rynek wciąż jest porządnie nie czuje się zubożony wręcz na odwrót czuje się nauczone czyszczono nauczony pewnej pewnej metody, która jest niezwykle pomocna mają nagle przez całe życie, by się będzie mi towarzyszyła myślę, że jednak kontakt z nauką to jest to wzbogacą czy też jak teraz się mówi u bogatsza w CHF w bardzo ładne te zaś uboga, bo właśnie żyłby ubogaca liczmy się tutaj nie przystają do godziny, ale to właśnie Bob co jest dość istotny chyba powiedzieć, że to nie jest tak, że to się wyklucza, że różne wzruszenia, których doznaje, słuchając Bacha np. z UE, kiedy je rozbierze na czynniki pierwsze, kiedy i opowie związek ona przed euro na UW, ale fizyki także NATO to wszystko straci swój powab to też jest chyba także w jakimś sensie ten światopogląd naukowy w wodzie z takiego założenia, że lepsza jest zawsze prawda, choć w cudzysłowie to słowo, a nie taka wieczysta prawdę, ale no i wskażmy, że jakaś rzeczywistość od tego co my o tej rzeczywistości chcemy sobie myśleć tak mam pytanie jeśli na koniec sezonu pozostanie na zawsze otwarte 3 czy to co my uprawiamy w jakim stopniu to przefiltrowana WIOŚ przynoszą mu z gminą, a do tego wracamy do początku, a i to jest siła rozdziela moment, bo przez to cała aktywność naukowa ne cała metodologia naukowa nauka w ogóle to jest coś właśnie co mózg ludzki na naszej kultury, który tak jak żeśmy zaczyna się rozmowy, które ewoluowało w takich ani innych warunkach jest bardzo ukształtowany przez to właśnie warunki zdaje sobie tutaj urządził takie rzeczy, do których w ogóle się w przygotowanej dlatego jest w ogólnej konfuzję często na Dębcu przy bardzo dziękuję dziękuję państwu gościem był dr Jan Chwedeńczuk z Instytutu fizyki teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego kończymy godzina filozofów ów udało się to taka debiutancka, a godzina filozofów antenie Radia TOK FM miałem tremę przed pierwszym programem, ale ciesze się, że byłeś moim gościem ja akurat mija równo państwu też bardzo serdecznie dziękuje program zrealizowałam tego legnickie wydała Małgorzata Połczyńska za chwilę informacje Radia TOK FM po nich strefa szefa, na którą zaprasza Marzena Mazur jeszcze na złom Tomasz Stawiszyński i słyszymy się we wtorek 1440 w kwadracie firm filozof to usłyszy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA