REKLAMA

Konstytucja 3 maja – wola narodu czy zamach stanu? Historię przybliża dr Sebastian Adamkiewicz

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2016-05-02 16:00
Czas trwania:
28:44 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
słucham Radia TOK FM w naszym studiu gości dr Sebastian Adamkiewicz z portalu histo ma krótka organ wykładowca dziecięcego Uniwersytetu ciekawej historii dzień dobry dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwa dziecięcy Uniwersytet ciekawej historii skrót od pierwszych liter to duch duch tak i wykorzystuje się chętnym skrót Sylwia przychodzą czasami do szkół w nowej czy w Warszawie czy w Łodzi to dzieci oddają ducha ducha dzieci oddają ducha mówią dzień dobry panie w Rozwiń » duchu także dla dzieci jestem duchem i ich oczywiście nowy duch z historią bardzo się kojarzy, bo i duch historii no i duch jako jak pewnie jakaś przeszłość, którą należy odkryli, więc stąd skojarzenie, ale dziś będziemy rozmawiali o duchu, który przestaje chyba polskie myślenie jest elementem takiej moim zdaniem wizji tylko się być dumni znaczy konstytucja 3 maja chwalimy się tym bardzo często przed światem jest to czy w edukacji jest pokazywany, że oto mieliśmy tutaj my jako pierwsi taki dokument i wydaje mi się, że warto spojrzeć na to co się wydarzyło 3 maja i konstytucja 3 maja od strony taki jak czytam właśnie na portalu jest także to nie był taki prosty proces, kiedy świat ludzie spotkali się stwierdzić dodał, że potrzebujemy konstytucji stosują najlepszą z możliwych koniec trąbka a jakby łyżkę dziegciu dodać do tej beczki miodu w znaczy tak to my mamy wizję konstytucji, która w po pierwsze jest to efektem pewnej zgody narodowej ale jakby pierwszy element, który zawsze przy uroczystościach związanych z 3 maja bardzo jest uwypuklona tak to nie było chyba prezydenta Rzeczpospolitej, który w czasie swego oficjalnego wystąpienia nie mówił o zgodzie narodowej i tyle można mieć pierwszą uwagę czy faktycznie konstytucja 3 maja była efektem zgody narodowej czy wręcz przeciwnie czy jej uchwalenie nie było czasem aktem pewnego zamachu stanu, bo to co się wydarzyło 3 maja 1700 dziewięćdziesiątego pierwszego roku takie znamiona zamachu stanu faktycznie ma to nie Wola narodu to nie pewna światła grupa rockowa jakaś mniejszość, która to konstytucja narzuciła częściowo, wykorzystując kruczki prawne częściowo, próbując wyeliminować opozycja przeciwko konstytucji co zresztą później opozycja anty konstytucja i na wykorzystywał atut reformy nielegalności uchwalenia konstytucji teraz jakby pierwsza rzecz pierwsze pytanie czy ona została uchwalona legalnie nielegalni druga wreszcie, że całe sposób procedowania nad tą konstytucją, ponieważ konstytucja 3 maja ten akt, który nazywamy konstytucja 3 maja czyniły ustawa rządowa to był dokument, który początkowo fach w początkowej fazie Sejmu czteroletniego faktycznie był przygotowany przez oficjalną komisję, którą nazwaliśmy deportacja do poprawy formy rządu natomiast ten dokument, który w tej reputacji był kształtowany w operacie tych deportacji utknął jak i ten dokument, którym mówimy, czyli konstytucja 3 maja to duży efekt współpracy konkretnej bardzo małej, bo wąskiej grupy ludzi tak naprawdę tego dokumentu w momencie, w którym był uchwalany to większość osób, którego uchwały tak naprawdę nie znało tak naprawdę nie zna no to pan rozmontował mit konstytucji 3 maja drogą historia w ogóle składa się z mitów uwag do Francuzi chwalą się zburzenie Bastylii AGD burzyli Bastylię to tak naprawdę się broniło Bastylii kilku emerytów rencistów tak naprawdę, a w samej Bastylii wakacyj nie siedział, a jest to wielki symbol rewolucji francuskiej, ale wróćmy do konstytucji żywiołem mówi o grupie ludzi, którzy dzięki, którym ewidentnie ta konstytucja została była w takiej formie jak jak była i został, chwaląc za grupa ludzi tych komu na tym zależało najbardziej w PiS i jeżeli mówimy o tej grupie ludzi, która stworzyła konstytucja 3 maja to należy przede wszystkim wypowiedzieli się o Ignacym Potockim Ignacym Potockim, który był liderem Stronnictwa patriotycznego i człowiekiem, który w dużej mierze na formę tej konstytucji wpłynęło od początku pracował w reputacji do poprawy formy rządu, która powstała już we wrześniu 1700 osiemdziesiątego dziewiątego roku chwały postać Ignacego Potockiego druga taka postać to jest oczywiście król Stanisław August Poniatowski i tak naprawdę to Sojusz między Stanisławem Augustem Poniatowskim Ignacym Potockim, którzy na początku Sejmu wielkiego byli ludźmi, którzy zajmą się zwalczali oni byli wobec siebie w opozycji takich nacji Potocki był w opozycji wobec Stanisława Augusta Poniatowskiego tak naprawdę Sojusz pomiędzy tymi 2 postaciami polskiej historii Sojusz, który został zawarty po tak symbolicznie 4 grudnia 1700 dziewięćdziesiątego roku spowodował, że sam akt konstytucji mógł powstać i mogło być wprowadzony w życie w i oczywiście między tymi 2 postaciami mamy jeszcze taką postać jak Hugo Kołłątaj i jest pisarz polityczny człowiek, który również swoimi pracami bardzo mocno wpłynął nam to co nazywamy społeczną częścią konstytucji 3 maja przede wszystkim prawo o mieszczan tak prawo w miastach no i oczywiście taki mały mały mały fragmencik dotyczący chłopów, pragnąc prąd, gdy ewidentnie tutaj NetApp raczej społeczna konstytucji 3 maja to jest jego lasagne i wreszcie ostatni człowiek, który bardzo mocno wpływa na to jak ta konstytucja wygląda to jest piony płakali, czyli MO w Ernst trudno go określić w ambasadzie był bibliotekarzem Królewskim niektórzy w niektórych publikacjach one określane po prostu jako sekretarz królewski Włoch, który pracował dla Stanisława Augusta Poniatowskiego i był takim pośrednikiem między nimi Ignacym Potockim tej zasadzie ta mała grupa, którą zresztą później opozycja anty konstytucja nie nabędzie nazywać salonem warszawskim albo ich grupom i tutaj bardzo ciekawa rzecz grupą może nie trzymającą władzę, ale grupa gotową na wszystko tak w publicystyce po majowej w tej grupie, a występujący w roli przeciwko konstytucji majowej ta grupa była nazywana w cyklu salon warszawski grupa gotowana wszystko tak oni byli nazywani co o Chłopach, bo pan powiedział, że tam fragment chłopów dotyczył konstytucji, ale tak fragment konstytucji 3 maja dotyczy chłopów przede wszystkim w ładunku chłopów włościan, bo tak oni są dla nas manii pod opiekę prawa polskiego pod opiekę prawa polskiego, bo wcześniej oni mieliby ci chłopi, którzy należeli do dóbr prywatnych my body właścicieli prywatnych to oni byli faktycznie własnością właścicieli niewolnikami tak to dzisiaj niektórzy próbują okraść medialne baty dystans ateizm, a tego ustroju niewolniczego, bo może mu, że to kwas niemoc lenistwo, jakby do końca tak, bo nie określa to są jednak stosunki feudalne stosunki feudalne, jeżeli mówimy niewolnik to sobie od razu kojarzy mi, że Żyd musiał musiał takie bardzo silne uczą więzienie życiowo i w tych dobrach byli nieszczęśliwi to różnie bywało z tym różnie dlatego ja łapię dystans, jakby tego określenia, że to są niewolnicy, ale w każdym razie nabyli własność byli w pewnym sensie własnością są właściwie własnością pana pana feudalnego wobec tego skoro byli własnością to nie podlegaliby podlegali wyłącznie sądownictwu swojego właściciela tak, czyli on był najwyższym sędzią natomiast konstytucja 3 maja pomiędzy właściciela chłopa układała się tam instytucje państwa w gremiach chłopów chronić, ale tam jest 1 bardzo ważny z mego punktu widzenia historyka i badacza tej epoki sny o fragment, który mówi, że chłopi czy włościanie największą spośród narodu stanowią ludność i to określenie, że spośród narodu to jest bardzo istotne określenie, bo bardzo poruszeni zostali włączeni do narodzin znamy raczej wie pan po wielu wiekach po 3 blisko wiekach utożsamiania narodu jedynie ze stanem Szlacheckim i to wręcz taki sposób, że ta publicystyka szlachecka wręcz tworzy taką etniczną etnicznie odróżnia chłopów od szlachty, że ten oto Szlachta pochodzi z Sarmacją jesteśmy biednym narodem nie tylko politycznie, ale i etnicznie i nagle chłopi są utożsamiani z narodem to jest potężna rewolucja wmyśleniu rewolucję, która obwieszcza w konstytucji 3 maja nie otwiera nas na uwłaszczenie chłopów nie otwiera nas na zwolnienie z poddaństwa, ale moim zdaniem uchyla drzwi uchyla drzwi i tandety tego efekt zobaczymy insurekcji kościuszkowskiej tego efekt zobaczymy w wszelkiego rodzaju starania kiedyś Polska straci niepodległość tego, żeby ta przyszła Polska jednak wobec tych co zrobiła gest, ale wielkie osiągnięcie konstytucji a czyja dobrze rozumiem, że skoro Nergal pan wspomniał o tym, że pojawia się krytyka taka jak popowym anty salonowa anty konstytucyjna, a tak rozumiem trzymani część z krytykujących stanowili ci, którzy na konstytucji, by właśnie bezpośrednio stracili, czyli jak o zmianie właściciele ziemscy, dla których akurat chłopina Bóg mówi się do liczby sił siłą roboczą i w wciąganie do w do narodu nie innych nie mogłem się nie poleci też nie czy też były tutaj obce wpływy, które powodowały, że od razu się krytyka konstytucji pojawiła co zyski co łączyło środowiskowym jak każdy w konstytucji tak jak się przyjrzeć publicystyce anty konstytucyjnej to tam generalnie te wątki społeczne występują bardzo rzadko one nie są wcale tak mocno uwypuklone to co się uwypukla w publicystę NCR anty konstytucyjne to są przede wszystkim 2 elementy fakt sposobu jej uchwalenia i kwestionowanie legalności uchwalenia, czyli pewne narzucenia tego ustroju Konstytucyjnego no i drugi zarzut, który ewentualnie te sprawy społeczne możemy wrzucić to jest pewne przerwanie tradycji Rzeczpospolitej zaprzeczenie tej tradycji Rzeczpospolitej i włożenie i tutaj jeszcze 1 ciekawa rzecz włożenie do tak jakiś obcych wzorców oświeceniowych wzorców wzorców zachodnich twórcy konstytucji nazywani są jako winami co dzisiejszy język moglibyśmy przełożyć są lewacy tak z euro, a skoro nazywanymi jakobitami dzisiaj prawdopodobnie nazwano by ich lewakami tak, bo to fakt, że poziom takie pojęcia na tamten czas to, że same tak to są te 2 nurty to są te 2 nurty jest po pierwsze jest zakwestionowanie legalności konstytucji sposobu w jaki ona została uchwalona i to jest częściowo uzasadnione, o czym być może za kilka sobie opowiemy drugi ten nurt to jest sam nurt tego czy konstytucja powinna funkcjonować czy jest kontynuacją Rzeczpospolitej czy jakimś narośl Lem zupełnie obcy wobec do tych, którzy jak rozumiem czym, gdybym chciał być Jan gdy, gdybym czuł, że ekosystem się nie podoba wtedy to znaczy, że to pewnie byłbym konserwatywnym, a anty zachodnim obywatelem tak wcale czy też tradycjonalistą, gdy mówił, że w sieci wszystko dobrze działa to poco nam taki dokument Bach Abbey jest coś w tym, że to byli po częściowo tradycjonaliści, ale ja nie do końca BM ich nawet tak określał, że to byli tacy tradycjonaliści bardzo często tak negatywnie na to patrzy to był z pewnością ludzie, którzy obawiali się, że konstytucja w ustrój Rzeczpospolitej wprowadzi pewne elementy, które z ich punktu widzenia mogło być autentycznym zagrożeniem dla wolności i tylko tej wolności szlacheckiej, którą my tak negatywnie bardzo często rozumiemy, ale może być zagrożeniem w ogóle, dlaczego dlatego co oni rozumieli poprzez demokrację no i że zjawiska mówimy, że o obrońcy i krytycy konstytucja ska bronili liberum veto to dlaczego oni tak broni liberum veto Otóż oni obawiali się czegoś takiego jak dyktatura większości to pojęcie dyktatury większości, ale zawsze występuje w publicystyce reformatorskiej w pewnych planach reform ta obawa, że demokracja, która skłoni się ku temu, że większość decyduje prędzej czy później stanie się dyktaturą większości z nich jak bardzo mocno zrozumiałem bardzo zrozumiałem o krytyków konstytucji my, kiedy obserwowałem całkiem niedawne wydarzenia w Polsce związane z wyborem sędziów tak z całą sprawą Trybunału Konstytucyjnego, kiedy nagle zdałem sobie sprawę, obserwując dyskusję w parlamencie, że opozycja, która w parlamencie jest fakt niepotrzebna wyznaczanie sobie występują oni mówią natomiast ich tak naprawdę nie oni nie mają żadnego znaczenia oni nie mają żadnego znaczenia, a za pensjonat w tym momencie za liberum veto tak, żeby wstał poseł powiedział Jaś mina to nie zgadzam, a autentycznie napisem gramy na swoim Facebooku Macieja zrozumiałem, że albo co, bo instytucja liberum veto to, że instytucja liberum veto była po to, żeby każdy w parlamencie był wysłuchany w tym, którzy po przerwie za chwilę powrócimy do naszej rozmowy my Radia TOK FM program koło historii taka wersja, która nas przenosi do trzeciego do 3 maja, a to dlatego rzeczywiście Ross rozmawiamy o konstytucji 3 maja o naszym gościem jest pan dr Sebastian Adamkiewicz z portalu pisma krótka orki wykładowca dziecięcego Uniwersytetu ciekawej historii czas dzień dobry dzień dobry i pan w pierwszej części naszych zapowiedział, że inne zobaczy pan pozytywnie tej techniki, którą nazywamy liberum veto, czyli możliwości zawetowania przez 1 osobę to nie było do końca tak to jednorazowa, gdyby 1 osoba protestowała, a to może nasza blach nie było szabli nie można było w posiadać w obecności króla, ale kijami pewnie byłaby pogłębiona liberum veto działało także musiała się pojawi jakaś wpływowa grupa osób, która faktycznie przeciwko ważnej ustawie protestowała i wtedy faktycznie to liberum veto czy liberum rum podszyli w ogóle zerwanie z dnia obrad sejmowych mogło funkcjonować, a co z argumentem, że po po to, skupowane po rozsądnych posłów, którzy mieli zrywać ceny i t d. gdy tak na występuje ta wersja podkopywania natomiast zasadniczo te motywy zawsze były różne i oczywiście bardzo często to we wersja kupowania posłów występuje możemy o to podejrzewać pewnych posłużenie po prostu byli kupieni, ale czasami za tymi wetami, które były wznawiane, które faktycznie doprowadzały do zrywania Sejmu były bardzo bardzo silnego podstawy prawne ku temu pierwsze liberum veto, które zerwało Sejm i po protestanccy postaci chińskiego miała bardzo gruntowne bardzo gruntowne podstawy prawne pierwszy sen, który został zerwany w połowie siedemnastego wieku został zerwany przede wszystkim, dlatego że wydłużono go ponad miarę wydłużono go ponad miarę on powinien trwać zgodnie z artykułami amerykańskimi 6 tygodni natomiast miał trwać dłużej starano się go ciągle przedłużać ją zaprotestowało miał podstawy Legalis styczne ku temu, żeby zaprotestować dystansem zerwać został w przypadku tego Sejmu tak jak każdy ze stronnict w chciał, żebym został zerwany także dlatego został przede wszystkim zerowa, ale to jest 1 poseł został obwiniony za wszystko, ale tutaj, by te kwestie są bardziej skomplikowane, ale co z mechaniką, bo jednak, kiedy trzeba jak jakiś akt prawny ustalić uchwalić i kiedy będzie mieć taki amorficzny pomysł jak liberum veto to będziemy w nieskończoność zrywali tak, ale liberum veto wychodziła, jakby wychodziło z 2 elementów, które konstytucja 3 maja tak naprawdę zanegowała Otóż po pierwsze, wychodziła z takiego założenia, że Rzeczpospolita jest państwem federacyjnym państwem federacyjnym czy nie jest federacja nie tylko wielkiego Księstwa i Królestwa polskiego, ale jest przede wszystkim z federacją ziem województ w i każdy poseł jest reprezentantem swojej ziemi swojego województwa tak jak dzisiaj Unia Europejska i powiedz tak jak dzisiaj Unia Europejska i każdy głos z każdej zimie tak samo ważne poseł z reprezentantem swojego sejmiku i posiada instrukcje sejmikowe, jeżeli wprowadzamy zasadę głosowania większościowego to znaczy, że jakaś część Rzeczpospolitej zaczyna dominować nad inną dlatego wprowadzona zasada weta zasada weta, żeby każdy czuł się uczestnikiem wspólnoty, bo w ogóle warto by miało służyć ku temu, żeby każdy czuł się z 2 i członkiem wspólnoty, jeżeli zrobimy prostą zasadę głosowania większościowego którą, która oczywiście tak jak pan zauważył ona przede wszystkim powstała w demokracji po to, żeby ułatwić pewien system wprowadzania uchwał wprowadzania wprowadzania prawa tak to on nie jest istota demokracji jest pewne pewne ułatwienia mechanizmu u uchwalania na pewne rzeczy mnie, więc jeżeli to wprowadzimy to, czego się obawiali nasi przodkowie będzie to, że część spośród posłów część spośród uczestników życia politycznego zostanie z niego wykluczona, ponieważ nie będzie miała tak naprawdę decydującego głosu, bo zawsze będzie gdzieś tam większość, która niezależnie od głosu mniejszości będzie robiła dokładnie to co chciała dlatego tak dobrze to zrozumiałe właśnie w 2 latku ciąg, jeżeli obserwujemy życie polityczne to często możemy spotkać z takim jest takim wrażeniem, że tak naprawdę opozycja w parlamencie przy głosowaniu typowym głosowaniu większościowym i przez bez takiego zrozumienia, że parlament jest pewną wspólnotą i ten głos mniejszości powinien być też wysłuchamy często zamienia się właśnie taką dyktaturę większości, której nasi przodkowie się bali oni bali się i dlatego że bali się wykluczenia ze wspólnoty politycznej i taka, żeby nie było z tym większego problemu jak rozumiem to można myśleć tak jak teraz jestem pierwszym wieku, czyli zakładać, że dyskusja w parlamencie i obcowanie z datą lub też inną wersją danego aktu prawnego przyjęcie go lub też odrzucenie poprzedzony dyskusją im się wydaje, że to jest ciekawe czy konstytucja 3 maja zakładała taki proces legislacyjny tak skomplikowane jak ona no może to nie jest skomplikowane, ale jest w założeniu długi tam są bardzo konsultacje nie tylko Sejm, ale i Sellaband jest to pewien proces, w trakcie którego jak rozumiem trochę się społeczeństwo edukuje co do tematu, w które ma być regulowany przez przez ustawę czy Kos ze 3 km zakładała, że to jest jednak takie rozbudowane dość biurokratyczny mechanizm konstytucja 3 maja przede wszystkim zakładała oczywiście nas jak każda z konstytucyjną fresk w pewnym pewnej ogólności opisuje ten proces tak bo gdyby on opisywał bardzo szczegółowo ten proces notariusz konstytucja byłaby strasznie długa szeroka na to rozum jest krótsza od obecnej konstytucji brak w każdym razie napisy tutaj opisywane są 3 etapy pierwszy etap to jest rozpatrywanie przez izbę poselską, a tak się nazywa Than in izba niższa parlamentu tak dzisiaj nazywamy się Sejm RP izba poselska Sęk to był w ogóle parlament pan przez izbę poselską następnie to co zostało uchwalone przez izbę poselską przechodzi do Senatu Senat nad tym dyskutujemy o prawo zawieszania danej uchwały na pewien czas wydaje opinię na temat tej uchwały Jona później ponownie w trzecim etapie musi być ponownie przegłosowana przez parlament przez izbę niższą, czyli przez izbę poselską to są te 3 elementy te 3 elementy można tutaj chce wydzielić czwarty element, czyli propozycja tronu, które poprzedzają w ogóle to głosowanie taki oto propozycje od króla od monarchy Motor był stroną społeczną tutaj Czyż oprócz projektu obywatelskiego były projekty wzorem projektami projektami obywatelskimi mogą być propozycje z kolei sejmików także propozycje mogą też chodzić od społeczności szlacheckiej jak czyni je, czyli tutaj mamy i król jest takim, który ma inicjatywę uchwałodawczą czy ustawodawczą mini Pa i posłowie, którzy są i sejmiki, czyli całe cała wspólnota szlachecka jeszcze trwa remont pan mówi, a teraz wszyscy słuchaczy słuchaczki myślą no właśnie czy konstytucja 3 maja przewidywała funkcja istnienie Trybunału Konstytucyjnego w nie tego nie wymyślono w konstytucji 3 maja nie Trybunał Konstytucyjny Trybunał Konstytucyjny to jest w ogóle pomysł tak naprawdę występujący do pojawiających się w Ustce uchwała Konstytucyjny ustawa konstytucja w konstytucjach w wyniku wydarzeń z okresu dwudziestolecia międzywojennego, kiedy okazało się, że my ktoś może łamać konstytucję ktoś może łamać konstytucję zresztą to jest taka refleksja w ogóle dotycząca kwestii ustrojowych zresztą poniekąd dotyczące konstytucji 3 maja konstytucja 3 maja wypływała to bez tego co Jan Jakub Rousseau określił umową społeczną ona bardzo mocno wypływała z tego z tego nurtu umowy społecznej efektem umowy społecznej jest oczywiście dokument, bo to też takie oświeceniowej patrzenie mkną do mające źródła tak naprawdę dużo wcześniej, że prawo należy spisać, żeby prawo jest spisane po obowiązuje, bo wszyscy wiedzą jak ono wygląda od starożytności już to mamy kodeks Hammurabiego tak kodeks Hammurabiego na Kamieniu on funkcjonuje jest pewną rzeczą uniwersalną nikt nie może sobie zinterpretować nikt nie może powiedzieć, że król powiedział coś zupełnie innego one spisane i teraz spisane prawo miało zagwarantować, że ta umowa społeczna nie będzie łamane, ale tak naprawdę umowa społeczna to jest pomysł jest za przeproszeniem umowa jak MBA nauczymy się umawiamy, że tworzymy państwo, a ja tutaj się za pan redaktor też umawiamy się, że tworzymy państwo i problem z tym polega problem z tą umową społeczną polega na tym, że jeżeli ktoś w ramach tej umowy społecznej w pewnym momencie powierzenie ja od tej umowy odstępuje oczywiście są pewne sankcje, ale jeżeli stoi, zanim pewna siła i ta siła powie, że ja też od tej umowy odstępuje to, żebyśmy wypisywali tych praw 1  000  200 na glinianych ta na metalowych tablicach to prawo nigdy nie będzie obowiązywał nominatem tata zauważono w dwudziestoleciu międzywojennym czy w ogóle w dwudziestym wieku, że sam fakt spisania jakiegoś prawa nie jest jeszcze gwarancja, że to prawo będzie przestrzegany, bo pierwotną orzeczono wobec prawa jest umowa społeczna, czyli to jak się umówimy między sobą i czym będziemy tą umowę społeczną to, że się umówiliśmy ustnie ustnie umówiliśmy się będziemy to w ogóle respektować taka pewna, że konstytucja nie była prosta Trybunał Konstytucyjny wierny Trybunał Konstytucyjny w taki uczeń, który mówi skoro mamy z zasadniczą umowy inne uchwały spisaną, a zdarza się w różnych sytuacjach właśnie znacząca większość w parlamencie została przez tylko 1 partię albo biedą obywateli jakoś przechwycono tak Janin światopoglądzie to stanie jesteśmy zmienić wszystko stworzy konstytucję włącznie Trybunał Konstytucyjny powstał idea Trybunał Konstytucyjny czy sądów konstytucyjnych ma się to nazywa Trybunałem Konstytucyjnym, ale po sądów konstytucyjnych powstała w momencie, w którym zorientowano się, że to fakt spisania konstytucji nie gwarantuje przestrzegania i stwierdzono, że musi powstać jakiś organ, który będzie strzegły przestrzegania konstytucji będzie stwierdzał, że coś jest zgodna z mocy jest niezgodne z konstytucją, czyli to jest jak dostrzeżenie naszej ułomności samo powiedzenie, że mamy umowę między sobą nie gwarantuje, że my to umowa będzie przez 13 pana zapytać o to czy w trakcie tego procesu, którego efektem, bo mam powstanie konstytucji trzeciomajowej czy czy też jest także zagraniczne potęgi próbowałbym wpływać na naturze w Polsce dzieje, aby można kształt konstytucji albo lato czy ona w ogóle zostanie przyjęta polityka międzynarodowa w przypadku konstytucji, czego mamy ogromne znaczenie w ogóle Sejm wielki rozpoczął się tylko, dlatego że Rosja uwikłana była wojna z Turcją za chwilę uwikłana była wojna ze Szwecją i to zajęcie się Rosji na tych 2 frontach walki spowodowało, że pojawiła się szansa na uniezależnienie się w Rzeczpospolitej od Rosji Rosja przed Sejmem wielkim Polska przed Sejmem wielkim Rzeczpospolita jest tak naprawdę protektoratem rosyjskim metrze rada nieustająca, która jest formą rządu w Rzeczpospolitej jest wypełniona agentami rosyjskimi w praktycznie ambasador rosyjski nie jest sprawuje pełną kontrolę nad radą nieustającą zresztą na samym początku obrad Sejmu wielkiego rada nieustająca zostanie zniesiona jako taki symbol symbol właśnie tego rosyjskiego protektoratu tak jak w osiemdziesiątym dziewiątym będą padały pomniki nie wszystkie, ale część będzie będzie będzie spadała z cokołów tak samo wtedy pierwszą rzeczą pierwszą taką uchwałą doniosła Sejmu wielkiego jest zniesienie rady Nieustającej więcej, więc pojawia się szansa pojawia się szansa Rosjanie liczą na to, że Polska wejdzie do tego Sojuszu z Rosją i rozpocznie wojnę i ze Szwecją i z Turcją dlatego caryca Katarzyna pozwala w ogóle na rozpoczęcie obrad Sejmu wielkiego jako sejmy skonfederowane ego czy takiego Sejmu, gdzie uchwały przechodzą większością głosów a gdzie nie obowiązuje zasada liberum veto ona na to pozwala to Stronnictwo patriotyczne z kolei, które chce się wyrwać z protektoratu rosyjskiego dostrzega, że przeciwko Rosji przeciwko rosnącej potędze rosyjskie zaczynają występować Prusak Prusy, które obawiają się też Sojusz między Rosją Austrią w i zaczynają w tym państwie pruskim kwestię pruskim dostrzegasz takie państwo, które może pomóc reforma Rzeczpospolitej z kolei Prusowie patrząc na to co także nadzieję po pierwsze nie za bardzo chcą zaakceptować fakt, że Polska Rzeczpospolita jest protektoratem rosyjskim oni woleliby, żeby Rzeczpospolita to było takie państwo, które będzie rozgrywany przez Austrię przez Prusy przez Rosję czy było czymś pośrednim mogli sobie to państwo rozgrywać nawet kiedy widzą, że Rosji zależy przede wszystkim na tym, żeby Rzeczpospolita była protektoratem no to dostrzegają stronice patriotycznym reformatora ach, pewną szansę włączenia się tutaj do sprawy tutaj w grę polityczną na terenie Polski i przez cały okres Sejmu wielkiego Prusy królestwo pruskie, by takie sygnały daje takie wyraźne sygnały miała wesprzemy zawrzeć z nami są już jesteśmy gwarantem waszych reform i Stronnictwo patriotyczne i twórcy konstytucji zaczynają w to wierzyć w zaś sami stronnikami Królestwa polskiego wchodzą w to graj jak i do Rosji, ale Rosja nic nie robi w tym czasie, widząc przecież skryba, mówi że tylu agentów rosyjskich rąk nie wiedzieli, że nie ma oczywiście Rosja nasz mecz, ale ona zajęta to są 2 potężne konflikt z Turcją zaszczepione zbyt zajęta na arenie międzynarodowej, żeby tutaj się przełamać polską Rzeczpospolitą RM i teraz tak to Prusy domagają się od Polski od Rzeczpospolitej, żeby tu w Polsce rozpoczęły się jakiekolwiek prace nad wzmocnieniem ustroju w Polsce zaczynają się tego domagać on domagają się wręcz, żeby to właśnie powstała jakaś komisja dlatego powstaje reputacja reformy rządu dlatego, że jeżeli mają zagrać Sojusz NATO z kimś, kto będzie silny, kto będzie miał jakąkolwiek jakość prac mówią to co tam jest w myśl, że dla wielu słuchaczy dla wielu słuchaczy jest szokującą sprawą, że jak rozumiem Prusacy byli przekonani, że silniejsza Polska będzie mógł administracyjnie tak czy owak tym, kto będzie bardziej w interesie, więc siłą rzeczy być może nie powstałaby kas dla 3 maja, gdyby nie dość wyraźny wsparcie chociażby psychologiczne jak rozumiem tak psychologicznym odmawiał wsparcia psychologicznego znaczy chodzi o to, że pojawiła się dobra koniunktura międzynarodowa koniunktura międzynarodowa, która dla tych ludzi, którzy wtedy tam żyli oni interpretowali to także o to jest szansa wyrwania się z protektora Budzyńskiego to są ludzie, którzy w większości pamiętają coś co nazywamy Konfederację Barską i okoliczności, które Konfederację poprzedziły oznacza aresztowanie senatorów, które doprowadziły do wybuchu o Konfederacji aresztowanie przez władze rosyjskie Rosjanie naprawdę bardzo źle się kojarzyli i ten protektorat rosyjski chciano z siebie zrzucić stąd też plany reformatorskie i stąd też w ogóle rozpoczęcie jakichkolwiek dyskusji na temat konstytucji, która dzisiaj jest różnie oceniana, bo dzisiaj bardzo często pojawiają się takie głosy, że nie powinniśmy tej konstytucji uchwalać lepiej byłoby, gdybyśmy zostali tym preparatem rosyjskim Rzeczpospolita byłaby zachowana poczekaliśmy na lepszą koniunkturę międzynarodową np. Napoleona i wtedy byłaby szansa wyrwania się tylko, że niestety tak jak to historia bywa jesteśmy zasadniczo mądrzejsi od naszych przodków, dlatego że my wiemy co się stało w domu kilkanaście kilkadziesiąt lat naprzód oni takie mądrości niema nie mielimy też niestety takie mądrości w stosunku do dzisiejszych wydarzeń nie ma dr Sebastian Adamkiewicz z portalu pisma krótka org wykładowca dziecięcego Uniwersytetu ciekawej historii był naszym gościem bardzo dziękuję za rozmowę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA