REKLAMA

"Listy Tove Jansson" - opowiada Justyna Czechowska

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-05-06 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:17 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM dwudziesta druga 9 piątkowy wieczór Radia TOK FM przy mikrofonie Hanna Zielińska z nami w studiu jest już Justyna Czechowska dobry wieczór dobry wieczór literaturoznawczyni tłumaczka ze szwedzkiego norweskiego ne, a przed nami wielkie to niż chciałem, które mamy na polskim rynku dzięki twojej pracy na wybór listów Tuwim Jan sąd wybór, a tych stron tutaj z 450 jak rozumiem jest to tylko jakaś część, bo dowiedziałam się, że netu Williamson w swoim życiu na Rozwiń » psa prawdopodobnie około 100  000 listów, ale na początek, zanim na tych listach to chciałem, żeby zapytać o stosunek inne emocjonalną etyczne do czytania i publikowania listów do Vojens sąd ja oczywiście uwielbiam czytać listy my wielkich ludzi bardzo też lubię tam nie dyskrecji cieszę się za każdym razem jak wyjdą listy pamiętniki szczególnie te nieprzeznaczone do publikacji oczywiście są najsmaczniejsze pytanie, jaki swoje stanowisko w tej sprawie tutaj warto zaznaczyć, że to nie ten tom ukazał się dzięki mojej pracy na samym końcu, ale dzięki przede wszystkim wielkiej pracy w 2 redaktor tego tomu były Invest in Helen Svensson, który dokonał wyboru opatrzyły te wszystkie listy komentarzami biograf ski i redaktorki tak byłem w Bestwinie z grafiką tutaj Jansson kilka razy widziałam stówę i znały się trudno powiedzieć przyjaźniłem się znały Helen Svensson z kolei to jest pani już w takim podeszłym wieku, która w latach osiemdziesiątych i jeszcze siedemdziesiątych była najbliższą redaktorką ZUW Janson i on się naprawdę przyjaźniły bardzo dobrze się znał, więc ja podchodząc do od tej książki jako tłumaczka, czyli te kwestie na samym końcu to uznałam, że to to jest odpowiedzialność właściwie tych 2 pań, a ponieważ ona obie bardzo dobrze albo dobrze znały autorkę tych listów osobiście to ja takiego dylematu właściwie nie miałam co do wyborów w co do wyboru ta co do upubliczniania tak tak tak tak, dlatego że one tutaj i myślę, że nie stosowała trudniej takiej cenzury co mu wolno otaczają nas, dlaczego nie wolno pokazać wśród nich nie ma takiego moralizatorstwa myślę, że po prostu wybrały te fragmenty, które są nerek, które przede wszystkim tt tt korespondencji, które są skierowane do 20 najbliższych osób, które Jansson do sądu listy do rodziny i do takich najbliższych przyjaciół ponadto wybierały podejrzewam takie takie listy, w których rzeczywiście dużo możemy się dowiedzieć z zakonem jagody jako dopełnienie biografii są genialną lekturą i też takie listy które, jakby pokażą obraz tu wyjazdową, która będzie ciekawa dla szerokiego grona Czytelników było to myślę sobie, że wśród naszej korespondencji bardzo często są takie listy, które są ciekawe tylko i wyłącznie dla 1 z innej osoby, czyli dla adresata, a tutaj zawarte są jednak te listy, które pokazują sposób życia sposób bycia i sposób tworzenia, który reprezentowała barwy Jonsson Szwecja utrudniony nie miał żadnych skrupułów podchodzą do tego i tutaj to, bo to są listy, które rzeczywiście bardzo dużo osobistych spra w odsłaniają, ale ja myślę, że tu w niem nie kryła się za bardzo one nie była osobą bardzo kryjącą się ze swoim życiem osobistym w sam fakt, że przez 40 ponad 30 lat żyła z partnerką w czasach, kiedy w Finlandii homoseksualizm był karany i w ogóle na świecie był no powiedzmy raczej nie nie niespecjalnie ciepło przyjmowane są one jednak nigdy się z tym nie kryły prawda, więc nie myślę sobie, że tutaj nie ma dnia odkrywa się żadne leki z takim intymnych wstydliwych sekretów tylko pokazuje, że przede wszystkim takie fascynujące bardzo ciekawe życie dla mnie duże dla mnie te listy są przede wszystkim wielką inspiracją dożycia do tworzenia to są takie listy, które się bardzo wielu z nas powinno przeczytać szczególnie ciężkich czasach w sądach te ciężkie czasy przewijają się w każdy rozmawia drodzy państwo odsłonie temat to malutka aluzja jak wszyscy musimy radzić z tą rzeczywistością dzisiejszą Anno to czujemy się rozgrzeszeni z przyjemnością zasiadamy do lektury listów poetów Janson my pytanie jak to było z tymi listami, bo 100  000 listów napisać wciągu 1 życia wydaje się jakimś absolutnym rekordem, a z drugiej strony nad przypomnimy sobie, że to były te czasy, kiedy po prostu listy się pisało dzisiaj mało mało, kto pisze list naprawdę od wielkiego dzwonek jest pewnie jakaś specjalna ne okazja, ale też właśnie, by pytanie, kto gustów Jansson, bo ma ona zdaje się, że bez korespondował Ania z ludźmi uczyniłaby właściwie styl życia ona korespondować nie tylko jak powiedziałaś mi z osobami sobie najbliższymi przyjaciółmi matką czy swoimi ukochanymi szczególnie kobietami, ale ona też regularnie z czytelnikami korespondowała całe życie tak jest jeśli Czytelnicy wierni jeśli ktoś wyjął sądzę, jeżeli na sam początek rok temu wydany wydanego zbioru opowiadań trwającą p t. wiadomość to tam wspaniały wstęp napisał młody dość współczesny pisarz fińskiej szwedzkojęzycznej, ale w Finlandii żyjący w filii 4, które powołuje się w tym wstępie na swoją własną korespondencję gestów Jason, który był bardzo króciutko ograniczyła się do wymiany właściwie 1 listu w każdą stronę, ale mimo wszystko wyrażał pan taki swój niezwykły podzi w i zachwyt faktem, że siedemnastoletni chłopak taki odurzony w ogóle twórczością tu 2 Jonsson pisze do niej list jak do celebrytki ona mu odpisuje i mówi do niego Pisz Pisz Bołądź tłuszcz to jest najważniejsze to, jeżeli ty sam tak uważasz to co najprawdopodobniej tak właśnie jest z listy jak też nie były od niechcenia pisane są one rzeczywiście każdy był każdy był na swój sposób bardzo osobistej taki, chociaż krótki to to bardzo bardzo wnikliwy i z taką estymą darzony szacunkiem to też doraźną i 0 do nowo tak średnio 56 listów dziennie do Czytelników potrafiła napisać z tuleją są bardzo wcześnie, bo jeszcze będąc nastolatką obrała sobie jako motto życiowe hasło łacińskie laboranta Marian, który pojawi się na kolejnym każdy Nidzicy Exlibris, który sobie stworzyła i który właściwie bardzo długo towarzyszył jej goście do końca towarzyszył i ona wg tego Motta rzeczywiście także władza pracowało się no był to, ponieważ kochała swoją pracę to się nie zapracowała, ale rzeczywiście tworzyła bardzo bardzo długo bardzo długo pracowała i i trudno powiedzieć, że ktoś będzie właśnie totalnie przemęczona nagrodzono także, nawet jeżeli był taki moment jedno, bo rzeczywiście strasznie zmęczona pracą z Łomiankami do odłożyła je w pewnym momencie i rwała się do malowania poza tym cały czas ktoś mnie samą pracą jako taką tylko w mało Muminki nieco przytłacza osób w kominku w pewnym momencie ją przytłoczył i to wcale nie dziwi ja myślę, że tak się dzieje z każdym twórcą czegoś bardziej bardziej popularnego, ale ta po to, o czym chciałam powiedzieć to to żona była w niedzielną być może była pracoholiczką nawet, ale jeżeli można w ogóle być pracoholikiem w pozytywnym znaczeniu tego słowa no to ona właśnie taka była osaczona miała przede wszystkim taką rutynę swoją tak ona bardzo dobrze wiedziała co chce osiągnąć i co jest potrzebna do tego jak ma to osiągnąć i ona rzeczywiście była bardzo pracowitej bardzo regularnie powiedział czegoś nie ma się obudzić co ma zrobić, kiedy zjeść, kiedy pakiet jest czas dla znajomych nawet w tym okresie późniejszym swojego życia, kiedy żyła stuleci piekle swoją ukochaną obie panie, ponieważ obie były artystkami one nigdy tak tego swojego życia nie połączyły 1 osobisty akt on nigdy nie wprowadził się do 1 mieszkania mieszka bardzo blisko siebie właściwie w tej samej kamienicy przechodziły z mieszkania do mieszkania poddaszem przez ponad 40 lat ponad 40 lat ale, ponieważ żyła oddzielnie to rzeczywiście mogły pracować też oddzielnie jest to życie osobiste też wchodziło do domu 1 albo drugi dopiero wieczorami, kiedy one piły razem herbatę i oglądał filmu uwielbiał oglądać filmy na wideo w, więc język to też sprawiało, że rzeczywiście te tereny powiedzmy nam podejrzał, że nie 812 godzin dziennie, kiedy obie pracowały rzeczywiście mogły być wypełnione najróżniejsze o pracę również pisaniem listów, ale listy faktem jest czynna do ZUS mówi Marek Dudek początek tej korespondencji to są lata trzydzieste, więc siłą rzeczy jest to czas, kiedy się nie dzwoni, kiedy tak jak dzisiaj mnóstwo czy jesteś proza życia po prostu w tych na PFRON zwykły sadzonek bardzo oddanym dzisiaj w stół podejrzewam że, gdybyśmy tak liczyli wszystkie te minuty, które spędzamy na Facebooku prostując różne rzeczy albo nie wiem, klikając na kolejny postęp naszych znajomych trwającą tak myślę, że 20 lat trenuje trwającą dokładnie można tyle czasu, dlatego że ona w razie faktem jest, że te listy nawet gdy te szczególnie te długie listy to są listy, które są pisane przez kilka dni wychodzi ubrana jak byłam zdziwiona jak one niektóre są długie, bo inna sprawa że, gdy ten smak sztuki epistolarnej właściwie jest już w zapomnienie, o ile i dopiero Czechy przypomina rannym można było taką długą wypowiedź komuś przesłać, ale to na pewno nie na stronę czy na wielką niektóre z nich są bardzo bardzo długie i też byłam ciekawa czytając to inne jak toby tłumaczyło się, by z Metalistem po wydawałoby się, że skoro pisarka i zostawia po sobie taki zesta w listów korespondencji to pewnie sama przyjemność, bo to my wartości literacką 4 kontekstowe, które już wspomniałam z tymczasem czytam we wstępie od ciebie od tłumaczki, że tutaj towarem są zostawiła dla swych tłumaczy różne miny specjalnie konstruowane błędy albo nieścisłości autorska interpunkcja, która też jest wyzwaniem dla tłumacza nie wiadomo właściwie co zrobić w takiej sytuacji tak to jest trudna, dlatego że akurat 4 co jak co, ale listy, czyli takie autentyczni warto by było przełożyć na ich autentyk w tym drugim języku, ale sam przekład sam w sobie nic nie będzie już aut nie w ogóle nie jest autentyczny prawda no bo jest to jednak troska, żebym wiedział, że jest tak w ogóle to trochę wertykalny obywatele, ale no i nie jest autentycznym także dla niego jest autentycznym tłumaczeniem prawda więc, więc tutaj rzeczywiście był ten zgryz, ale muszą od razu powiedzieć, że bardzo pomogła mi w tym redaktorka tomu genialna dziewczyna Anna Mieczkowska, w którą toczyliśmy długie tygodnie, bo jak niektórzy tłumacze tu toczą boje ze swoimi redaktorami myśmy prowadziły bardzo długie dyskusje i sprawdzały szmer u najwybitniejszych to było także, przygotowując się właśnie do redakcji tego domu obie przejrzał taśmy i korespondencji w dzień ule w i korespondencji np. Bachmann i Celana, który świetnie zredagowana zresztą opatrzone przypisami komentarzami od tłumaczy również, więc los, gdyby miałyśmy dużo takich podręczników, po którym można było sięgać, ale faktem jest, że aż tutaj trzeba było poradzić sobie chociażby z błędami, która narobiła nam w ciąży czy każdy robi jakiś tam błędnik drona robi celowo i na szczęście na tyle konsekwentnie chociażby wyraził miejski, który konsekwentnie piszemy słowo albo przekręcając łąki co kina toki łąki to getto to akurat było proste prawda ale, ale fakt, że ona napisze po szwedzku, ale pochodzi z Finlandii więc, pisząc do swoich chińskich znajomych albo tych znajomych właśnie z Finlandii używa czasami słów albo szwedzkich będący gminną, by istniejących tylko w fińskiej odmianie języka szwedzkiego albo wręcz słówek w fińskim, w które dla szwedzkiego czytelnika stwarzają tutaj taki element myślę dosyć czeka ciekawą egzotykę zwana druga od inwencji rzeczywiście tłumaczono oddać do willi w języku polskim było dosyć trudno w związku z tym zdecydowałyśmy się na to, że oprócz tego, że będą przełożone wszystkie przepisy, które dały redaktorki tomu, w których są takimi przepisami dotyczącymi faktów osób to w jednak w Polskim wydaniu tych przepisów powinno być trochę właśnie od tłumaczki od redaktorki i one pojawiają się mam nadzieję, że są zrobione na tyle, by konsekwentnie też na tyle widocznie i prosto może, że bank Polski czy doniesienie pogubił, bo może być ich sporo było dowód z faktem jest też n p . gdy, o ile dla szwedzkiego czytelnika część skandynawskiej historii jest jakby wynoszą rzeczy do bardzo oryginalnych win to dla nas chociażby fakt, że to jest coś co odkryłam właściwie, tłumacząc tę książkę, że historia drugiej wojny światowej w Polsce jest tak szeroka tak ogromna i tak ciężko my właściwie dużo o dużo w LO od drugiej wojnie światowej na świecie, ale nie wiemy jak Betard wiemy tak dużo o polskiej historii drugiej wojny światowej Ilona wracamy nasz spektakl nawet nasi bliscy znajomi ci przez morze, by w dopiero teraz właściwie trochę się ukazuje dokumentów rzeczywiście coraz więcej na raty kwoty zwrotu rzeczy do książek i dokumentów, choć przecież ostatnia taka świetna książką Norwegii, która jest właśnie z antologią dokumentów z całego dwudziestego wieku z Norwegii do Scudetto to co się ukazuje, ale Alek no nie wiem co druga wojna światowa Finlandia dla nas Polaków, którzy wiedzą, jaka jak u nas wygląda druga wojna światowa ikona z pobłażaniem często patrzymy naraz co oni wiedzą po tak co to dziś o rannej dokładnie tak, a tutaj dowiadujemy gościli dostajemy takie raporty dzienne z tego co się dzieje w Finlandii podczas ich w Helsinkach szczególnie podczas pierwszych bombardowań jakich produktów w sklepach brakuje jacy kolejni znajomi i przyjaciele i bracia tu wyjazdem udają się na front, gdyż takie refleksje z dystansu, które znamy dzisiaj powiedziałbym narracji feministycznej, że wojna to jest zabawa chłopców tak, że to wojen są one nie będzie rodziła dzieci skoro świat jest tak urządzony i właściwie to jest posyłanie, by dzieci jak tak odrosną na front bez Wda bez wiedzy wobec własnej decyzyjności tak to niezwykła dlatego właśnie del Neri uważa nasz list, że ten zbiór jest, gdy jest tak fenomenalnej tak genialną lekturą gości na każdą okazję dla każdego czytelnika, bo to nie jest właściwie taki rarytas dla wąskiego grona miłośników tańca dla fanów Muminków, by móc tutaj Muminki w domu, gdy znajdziemy nie wiemy zakup lokum kulisy Muminków tutaj rzeczywiście odkryjemy troszkę Allen, ale to jest jedynie wypełnia nam wiedzy na temat Muminków albo nie mnie dodaje żadnego smaczku do tego to jest moje w moim przekonaniu jest to fantastyczny dokument dwudziestego wieku właśnie spisany przez kobiety tak jak mówisz i przez artystkę, bo tutaj oprócz właśnie tych chociażby dziennych raportów z tego co się dzieje roku 3001. 3002. kiedy dotował pisze ogromna część listów, które w ogóle wtedy pisze z listy do jej bardzo bliskiej przyjaciółki Ewy koników, która ze względu na swoje żydowskie pochodzenie czterdziestym pierwszym roku opuściła Finlandię i wyjechała do Stanów i została tam już na zawsze Nowym Jorku zam. zaczął pracować dzięki temu, że wyjechała tak daleko tak dużo korespondencji się zachowała się właśnie tych raportach nie tak dokładnie tak, gdy są tak z 1 strony raporty, a z drugiej strony tu wyniosą wtedy 20 parę lat z młodziutką dziewczyną, która już była na swoim pierwszym stypendium w Paryżu spędziła trochę czasu we włoszech podróżując studiowała w Sztokholmie studiowała w Helsinkach, gdy ma swoje doświadczenie przeżywa pierwszą drugą trzecią miło na razie mężczyźni i na razie mężczyźni, a jednocześnie zaczyna deklarować się jako artystka i w tych listach w 1 z tych listów znajdziemy taki genialny właściwie manifest artystyczny czuwa, która pisze właśnie o tym, po co to jest jak to powinno wyglądać zresztą bardzo piękne 1 z moich ulubionych listów, ponieważ on potem odzwierciedla się w 1 z opowiadań trwali sportowej Jonsson w służbie wczoraj wiadomość faktami wiadomość jest 1 jedno opowiadanie, które nazywa się list do koni kołowej, które tu we stworzyła bardzo późno to jest też ciekawe żona bardzo późno w życiu w już będąc 70 paru latką została poproszona wręczył swoją urodę aktorki Helen Svensson drugą, której mówi coś zrobić porządki w listach do Ewy koników Stwórz coś z tego, ale niech to będzie opowiadania niech to będzie coś taki styl i tak taki mały splot tego co w tych w tych listach zawarła z naj da się udało genialnie uważam, bo rzeczywiście i w tym w tym opowiadaniu właśnie o listy do Ewy konik owej pojawia się ten manifest manifest artystyczny, bo potem jeszcze pojawia się właśnie ten manifest feministyczny i takiej, a propos macierzyństwa powiedziałabym wyrozumiałość, czyli tutaj treść tych listów przeplata się z treścią i literatury, a sama wartość literacka tych listów czy to są inne raczej takie notatki Dziennikowi dnia, aby codziennego czy widzisz tutaj jako tłumaczka ten sam styl literacki czy te same nawet raz czy nawyki językowe charakterystyczne dla autorki, która potem, z którymi wcześniej miał do czynienia przy opowiadaniach bardzo nawet jeśli jest taki nie takiej listy z 1 z Paryża ona pisze też takie wyścigi raporty dzienne, które pisze do swojej mamy most bardzo młodziutka, bo ona na niespełna 20 lat wtedy inni i napisze pisze pisze, a pod koniec listu pisze wiem ma może ona hamować się gwiazdy matki z Vivian Chan, że mój list jest strasznie chaotyczne, ale nie mogę się powstrzymać tak bardzo chciał, żeby tutaj była dokładnie taki ton, jaki może pojawić u niej w opowiadaniach zresztą ja miałam w ilości wymian totalną taką przyjemność tylko włącznie z tłumaczenia tych listów, dlatego że rośnie rok wcześniej tłumaczono opowiadania i k i potem tłumaczą z listy człon, żebym na klawiaturze wybija się ten sam rytm kiedyś, kiedy tłumaczyłam z listy, bo bardzo dużo obrazów przede wszystkim, ale też też sposobu w jaki ona jak opisuje powtarzały się z opowiadań co oznacza dla mnie żona opowiadania jest niezwykle autentyczna i mimo że one są fantastycznymi takimi obrazkami opowiastkami zresztą też uważam, że one są genialne pod względem formalnym, jeżeli chodzi o nowelę w ogóle to są one rzeczywiście takimi pełnoprawnymi nowela mi to one w praktycznie zawsze są z życia wzięta i teraz tłumacząc, ale listy wszystkie te czułam, że znacie się dobrze on bowiem dokładnie tak te opowiadania powracały jest to koszt to wielka frajda dla kogoś, kto to jednocześnie będzie paralele nie czytał ten, gdy 2 książki, bo ta drużyna z wyborem poleciła już nie mamy ich słuchać takich, którzy mieliby ochotę, a jeszcze nie przeczytali to mu wiadomość ani nie przeczytali w domu Nest tłumaczono mi przez ciebie listami Duffy Jackson można czytać na różne sposoby można wczytać się na przemian raz 1 raz drugie, a chronologicznie to trzeba się napracować, żeby czytać chronologicznie, bo to jest myślę dosyć ciekawe, bo listy to jest rzeczywiście taki dokument z całego dwudziestego w rękę w naprawie stałego dwudziestego wieku, bo na zacznę się w latach trzydziestych, a kończą się w latach osiemdziesiątych, ale i, więc i ile w róg jeśli ktoś się uparł to byłby w stanie to para jakoś tak chronologicznie czytać naprzemiennie listy i opowiadania, ale na no, więc myślę sobie że, że to jest tak to jest też tak to nie tylko te 2 książki tak warto czytać pomiędzy tym wszystkim córka rzeźbiarza, który też jest zbiorem takich bardzo autobiograficznych opowieści, gdzie wprawdzie w tytule pojawia się ojciec był rzeźbiarz, ale sam tom jest bardzo gromadki podobnie jak w listach tej matki jest bardzo bardzo dużo no i wszystkie inne książki lotów atak czy warto uważać też wspaniałą frajdą byłoby czytanie listów paralele nie z oglądaniem razem z obrazu obrazów bywają znów ich bardzo dużo jest teraz w sieci, ponieważ 2 lata temu odbył się jubileusz tutaj Jansson złoty jest stulecie jej urodziny obchodzone bardzo hucznie w Finlandii wtedy powstał taki duży projekt przy galerii narodowej Atelier w Helskim w Ateneum w Helsinkach, w której to pokazano retrospektywę gości całej twórczości i tej wizualnej mówi Jonsson i bardzo dużo z tych z tych obrazów jest dostępna w sieci dziś wreszcie być może powodem są poczułam się docenione zauważone zauważona jako malarka ilustratorka dnem do tej działalności Pisarska wybijała się na pierwszy plan, choć nie było to jej intencją, a już nam było na pewno nie było my intencją to przekleństwo sukcesu my Muminków uśmiałam się lekko jak przeczytałam, że nawet na inne w ramach nekrologu, kiedy umarła w Vojens pojawił się cytat z UW czy Kia w naturze taki po prostu ironia losu Ilona rozlicza się uwolnić od tych Muminków jak pisała te komiksy, żeby regularnie już w pewnym momencie do 1 z londyńskich gazet to właściwie stało się takim nieszczęsnym obowiązkiem dla niej, który gdzieś tam studiowała tylko się już ner mogła po kilku latach pozbyć tak jednocześnie ona nic Schleck przeczytamy listy to zobaczymy potem jak bardzo temu gmina stał się jej alter ego tak jakby jak bardzo to co działo się w jej życiu przekłada się potem na opowieści Muminka na konkretne postacie aniołów radnym, by zdać każdy kolejny miłości i blask przyjaciela szczególnie miłość wyjazdom muszą potem stać jakąś postacią Muminka w co oznacza, że jednak ta seria nie była tylko i wyłącznie przekleństwem to był absolutnie jej świat, do którego ona wkładała wszystko to najlepszy występ mogła ta otoczka cała tak i to, że to Muminki rzuciły cień na całą inną działalność została znaczy to w pewnym momencie to, gdy wypadło na czele wymknęło jej się spod kontroli taką siłą rzeczy były lata 50 latach sześćdziesiątych i 66 lat, kiedy Japończycy robią swój własny serial w ogóle z nią nie konsultując, gdzie dziś o wymyślają oczywiście swoje jakiś tam nowe historie dotyczące Muminków idzie Muminki w pewnym momencie mają karty innych kart kredytowych wtedy nie było, ale pieniądze i obracają pieniędzmi proces w ogóle niemożliwością Dolinie Muminków już na takie sytuacje, kiedy zaczyna się produkować najróżniejsze rzeczy z wizerunkiem Muminków nie ma podpaski z małą Miss i papier toaletowy i tak nam różne jest siłą rzeczy jak toto to jest denerwuje na każdego denerwowało tak, jeżeli coś stworzone jakoś tak Rand dziur tworzenie Muminków zaczął się w czasie drugiej wojny światowej tak jako taka ucieczka atak na taki świat wyobrażony, w którym nic, nawet jeżeli coś złego to i tak to doprowadziło do czegoś dobrego prawda tymczasem tutaj na torze w różne osoby zacząłem wykorzystywać różne osoby firmy przedsięwzięcia instytucje zaczęły wykorzystywać właśnie i postać Muminka i iglicą idea i przerabiać na swoją i dają się też to przede wszystkim Jeślinie podobało nam też nie podobało się to rzeczywiście przez 7 lat codziennie musiała robić nowy pasek i wymyślać historie są bardzo często po prostu zabierało jej ciała w związku, z czym, a to jest jednocześnie w ten okres, kiedy ona za wszelką cenę postanawia sobie za wszelką cenę zdobędzie tę swoją wymarzoną wyspę i napis przez całe zauważcie drugą połowę lat pięćdziesiątych walczy z najróżniejszymi instytucjami dalej radą regionu i z urzędami najróżniejszymi o to, żeby pozwolono jej wydzierżawić wyspa i Ilona w pewnym momencie rzuca w cholerę te wszystkie Muminki jest taki moment, kiedy dostaje dokumenty wreszcie i głosu na parę miesięcy poświęca się tylko i wyłącznie budowaniu domu na wyspie i to jest dla nich, wyzwalając żona to panowie kładą kolejne no nie wiem czy wysadzają kolejne skały i kładą kolejne deski ona gotuje kapuśniak na mrożoną drobny przykład takich historii ta doczekała się, by doczekała się swojego miejsca Cichej pracy niestety jej znajomi przyjaciele bardzo też lubili to miejsce swej pracy czasami było miejsce głośnej pracy psują nieraz złościło jeśli pojawiali się my nie zapowiedziami ciekawa jestem co jako tobie osobie, która dobrze zna i działalności TUW Jansson tych różnych polach też osoba ne co to by wydało się zaskakujące w tych listach czy były takie obszary, które odkryły się przed tobą umowę da przede wszystkim druga wojna światowa ma i historia ta woda wokół drugiej wojny światowej Novum, ponieważ dobrze znam zarówno tę biografię autorstwa ból West in jak jeszcze 1 biografię, która wyszła autorstwa fińskiej krytyczka sztuki, ale miał w pośladku czytałam i sporo rzeczy wokół tu Wojas sporo artykułów rozmawia z wieloma osobami z Bytowa Janson to mam wrażenie, że w miarę dobrze znam, więc tutaj nie było nic takiego bardzo bardzo zaskakującego nowego w tym sensie, ale to Beyoncé zaskakuje mnie za każdym razem, gdy jest kompletnie zauroczona tą osobą i jakoś tak EMC czasem sobie myślę, że szkoda, że takie osoby nie ma w moim życiu, bo takie osoby, która znęca się jest wymieniona no ale nie byli nieźli, ale tak i możesz zadać pytań Saifa możesz też wiarę można, by było rozmawiać z obu kod, który można było się uczyć się, jakby jesteś taki film lekiem prawda o tej Dean, więc do jej ono nie zaskakuje właściwie cały czas, że można było stworzyć tak wielkie dzieło jednocześnie będąc uwikłana w różne historie i miłosnej nie tylko miłosne przyjacielskie być jednocześnie tak spontaniczną i otwartą bardzo otwartą na ludzi i tak bardzo towarzyską tu wiosną goście prowadzi od Kielc czwarty dom tam ciągle byli jacyś ludzie tak samo ta wyspa stała się taką otwartą wyspą tam ciągle ktoś był bardzo duża rodzina, z którą ona miała świetny kontakt oprócz ojca w domu w czasie drugiej wojny światowej, gdy się pokłócili i tak prawie na śmierć 1 na Allegro aukcja i wujowie ze Sztokholmu i jakby wyobraża sobie, że ktoś z uwikłanych tak bardzo dużo kontaktów z osób z różnymi ludźmi jeszcze rodzina, wobec której noszę rzeczy masz jakieś obowiązki i a jednocześnie stworzyć tak wielkie dzieło na to jest chyba osobą nadzwyczajną misję po prostu nadzwyczajną osobą w Ajaksie tutaj rysuje w tej korespondencji inne takie zapisy jej dojrzewania do miłości dojrzewania seksualnego dojrzewania do partnerstwa, bo inne to jest też bardzo ciekawy wątek, bo właściwie tutaj można prześledzić najpierw jest próba po prostu konwencjonalnego życia ta jest wręcz przyszły mąż nie tylko jakaś miłostki tylko po prostu przyszły mąż, do którego ona też pisze listy są mężczyźni potem pierwsza kobieta, a potem właśnie tulejki Pietia, którym mówiło się 40 lat związku bliskiej zażyłych relacji czy tutaj też o masie zmienia jako człowiek przy okazji tego odkrywania siebie swojej tożsamości nigdy dosyć ciekawe, bo tego różnicy w tym chociażby w jej sposobie pisania myślenia o różnych rzeczach nie ma za bardzo ona po prostu w pewnym momencie i to chyba jest także w w listach do Ewy konik gov, która chyba nie za bardzo przychylnie w ogóle patrzyła na pomysł ich o homoseksualizmie stówę, bo ona stówę wręcz wspomina o tym, listach, a tu zaczyna mówić o tym, że o duchach ona nazywała lesbijki Roman g tak przychodzi astronomowie przechodzenie na stronę duchów od duchowa Aniu, powiedz Neo tam spotykali się z duchami i takich i różnych imprezach, na których tylko są duchy i że te imprezy smaki są wyjątkowe dyskobol znak czasów takie używanie jakiegoś kodu dna opisywania Gloria myślę, że taki kot Maciek Lubiewo n p . Miss i Michała Witkowskiego to pokazało, że koledzy w latach osiemdziesiątych również istniał jedyna książka Krzysztofa Tomasika Homo biografii i kolejnego książki też pokazują, że takie kody istnieją jeszcze w każdych czasach i w każdym kraju prosta, więc atak na tamtym kodem właśnie Błotach duchowość ze swoim im i myślę sobie, że żona się właśnie tak bardzo nie zmieniła, bo ona tak jakby ta czułość i dobór słów i dąży się z tą swoją najbliższą osobą tworzy i taki świat który, który jest, bo w związku z tym jestem z tym 1 z rynną 1 relację również są takie schody tak, kiedy ona na szkodę tulić i 5 tyle pisze o do mojej takie słówko ze wymyśliło krośnieńscy znaczy do ich kochana do ich albo ją nazywa pan czuł czyjej prawda tutejszych Atelier no i za każdym razem dostałam już od adaptacji do tata tak bardzo, ale tak samo było za to są miotane na, do którego różne zdrobnienia używała i też dobra żona zawsze była taka, że marzyła bardzo dużo wyobrażała sobie przyszłość rozrysował wała tę przyszłość albo w tych listach pisała o swojej codzienności rysowała swą codzienność zarówno w listach do Atosa interesuje sama siebie jak np. leży na łóżku i pisze list otoczona płótnami prawdach, które tam schną i które muszą być wysłane na wystawę i tak samo te rysunki tworzy również w listach do tuniki Piet ile, więc myślę, że innym ta k i jego osobowości sprzed przejścia do strony duchów i po dużo się nie różni jak tego regionu, którym kierowała się jak na inne osoby, a to wszystko tak, ale bez, jakby tutaj różni się tylko nakierowanie ów dług tylko płeć osoby, na którą się kieruje Broda a gdyby psy i nią samą i i z jej RM z pozwem odczuwania emocjami rozmową z daną osobą rozmową o tej osobie nie ma nic wspólnego od tych płaciliby skoro nie umiera niż wynikałoby, że te pierwsze związki z mężczyznami pierwsze relacje więzi emocjonalne były jednak autentyczne skażone były podobne do do tych późniejszych Annie wyłącznie próba dopasowania się do społecznej konwencji tak nie absolutnie ona rzeczywiście miała związki heteroseksualne początkowo i one były w pełni jak też pełnią szczęścia nie miał zupełnie takiego pomysłu nawet, żeby żebrać, żeby kobieta się pojawiła właściwie ten moment kiedy, kiedy pojawia się to w jej głowie nie jest tak do końca nie widzi udokumentowaną ci gdzieś tam przewija pierwszy raz 0203 . ale nie ma takiego momentu, że słucha dzisiaj zobaczyłam taki taki film albo przeczytam taką taką książkę, bo spotkał 2 kobiety, które żyją razem nie nie ma tego nigdzie zaznaczonego w Lotosie w pewnym momencie pojawia ale, ale ten pierwszy związek i bardzo młodziutki związek dwojga dwudziestoparolatków znaczy tu Jonsson i tam psy, które w pewnym momencie Irena aferą, gdy w czasie wojny dzielić na front potem wraca tu się okazuje, że jest w Helsinkach od paru dni, a dopiero dzisiaj się odezwał do tu uwaga znów zaczyna być podejrzliwa złości się, ale potem zupełnie takie ma kobiece zwyczajny odruch znaczy, że ona wie, że to ta sama wróci w związku z tym u nas wykupi nową sukienkę prawda albo kupuje sobie Szal i zejść na sprawdzian bardzo drogo kosztuje nie stać mnie, ale jakże będą pięknie wyglądać jak fiesta są nie zobaczymy jej się ściskamy albo dostaje od Ewy koników paczki z Ameryki, w których są takie jak dla niej bardzo luksusowe rzeczy znaczek kawa herbata nie wiem suszone śliwki no tak strasznie, że zachwyca tym śliwkami pisze Ewa tak nie uszczęśliwiać, ale nie z nimi od razu, bo za miesiąc wraca taksa atak są uwielbia śliwki suszone prawda, więc i ona już tak się przygotowuje na takie każda dziewczyna przed randką, o czym przed spotkaniem po jakimś czasie rozda mam nadzieję, że mężczyzna też tak się przygotowuje Bartek akurat nie wiem, więc ona taka sama jest potem kiedy, ale ma romans bardzo krótkie zresztą romans rzeczywiście, bo potem ten romans listach jest tylko długi z wielką Bandery na prezydentach i synem dokładnie tak zresztą zamężna wówczas, kiedy się panie poznały jest to jest bardzo intensywne intensywny związek, który trwa zaledwie parę tygodni zaraz potem Wika jedzie do Paryża i to on reżyseruje jest reżyserką teatralną tam reżyseruje i 2 pisze do niej takie bardzo namiętna listy, ale też takie namiętna, ale też takie właśnie rozmarzone, planując CE rozrysował bijące codzienność przyszłości prawda 2 światy są takie bardzo podobne tutaj reakcji jej na różne postaci potem stoliki piekle tam chyba jest taka różnica dopiero, ale to różnica taka, która pokazuje, że ten związek był na zawsze mu taki ugruntowany bardzo oczyszczenie od początku, ale po latach napisał piszą do siebie cały czas stoi też niezwykła uroda sobie wyobraża, że dzisiejsze małżeństwa aż tak długo zapisze się nie piszą test pomijając, że aż tak długo nie wytrzymują ze sobą 45 lat właśnie w obie panie w stół to wypisze nawet wtedy, kiedy wie, że listu nie wyśle tylko, że dała go otulić, kiedy kierowcy spotkają bon nie wolno, bo wyjeżdża na wyspy i wiadomo będzie, że z wyspy nie będzie miała komu przekazać tego listu, ale i tak robić notatki pisze o tym, że co tu się dzieje jednak codzienność albo o tym jak tęskni albo co będą robić jak już tulić jedynie do jeżdżenia bądź ich hot zachowuje i tak ciekawa jestem czy w tych listach można nel za to prześledzić się taką zmianę postawę wobec życia wobec świata, która często jest obserwowana na u starszych osób również u twórców, którzy pod wpływem doświadczeń życiowych różne, a netto za Jonssona na miewała trudne doświadczenia również w związku z przeżyciem wojny przystanąć pojawia się trochę takiego zgorzkniała może cynizmu może takiego poczucia, że już, że wszystko było, że się, że bardziej się kończy niszy zaczyna mnie nie ona cały czas była tak samo żywiołowa jak 1 bądź innym była bardzo żywiołowa i ten żywioł wstąpił z nią na nową właśnie ich już wywiadem wyspy swoje gusta Eco z tak też jako ich jak gdyby w momencie ich dom albo starszą panią, dlatego że ona będąc starszą panią w roku siedemdziesiątym traci matkę umiera Graham z 1 Thomas Jansson i w tym momencie kończy się seria o Muminkach znaczy parę miesięcy po śmierci Ham okazuje się ostatni ostatnia część ostatnich lat część serii o Muminkach, czyli Dolina Muminków w listopadzie i potem czuwa już wie, że nie wróci do Muminków do tej serii dużych koniec, bo w ostatniej części życia Muminków nie ma nawet w tej Dolinie to jest zęby powieść o utracie i ona wtedy wie, że teraz może się poświęcić malarstwu i jest niezwykła uroda do tego żona wreszcie porzucił malarstwo zupełnie będąc niespełna 30 letnią dziewczyną, gdy się rozwijało dba kolorystyką domów używanych w późniejszych, bo marsz w inspirował się modernizmem europejskim z drugiej olbrzymie freski miał mnóstwo zamówień na ogromne freski robiona ołtarz nawet droga do 1 kościoła, a potem nad bardzo bardzo długo musiała porzucić i wraca do malarstwa będąc starszą panią 3 lata głównie lata osiemdziesiąte test taki okres, kiedy ona znowu intensywnie maluje i czym to malarstwo późne różni się tego wczesnego bardzo szybką pewną kreską jest taki 1 autoportret tu uwagę na wróble tworzą bardzo dużo autoportretów, które i jeszcze na tym kompletnie nie znam, ale o, którym przeczytałam tak dużo, że to dopiero potem po tej całej mojej lekturze jest w stanie zrozumieć, dlaczego ten portret jest tak genialny, bo on jest niezwykle dopracowany on tu jest brzydka w ogóle jest jakby autentycznie starą już taką kobietą ze zmarszczkami trochę takie zwisające nad policzki mamy zdjęcia między ulicami dary dla Czytelników norma i ja i tam jest gdy, ale i to jest genialne, dlatego że on z po jest niezwykle dopracowany, a sprawia wrażenie, jakby był narysowany dosłownie kilkoma pociągnięciami pędzla zasiłku nie jest na tyle, aby uznane za nędzne załata genialny, że to właśnie ten portret wykorzystano w roku jubileuszu, czyli 2 lata temu na łamach w rewersie monety 2 EUR owej, którą stworzono wtedy w Finlandii wybito w Finlandii właśnie ten autoportret żaden inny też moje ulubione w tamtych lat czterdziestych, kiedy jednak wczesna to jednak we wczesnych o ciekawy jestem, bo wspominasz o tym, jubileuszu stulecia trwającą jak się kształtuje pamięć się pani, bo tak jak jej kariera rozwijała się z naciskiem na różną działalność raczej rysowanie raczej malarstwo raczej pisarstwo jak pisarstwo to Muminki czy opowiadania różnie to było w różnych okresach życia czy jest tak wreszcie po tych 102 latach, że to się zrównoważyły to, że temu miękki już nie wychodzą na pierwszy plan, że te nie są już tylko Muminki czy lampka ten jubileusz jakoś do tego się przyczynił się tak w ten sposób, że na to tak jak wspomniałam echem w Ateneum odbyła się bardzo duża wystawa, która trwa niezwykle długo, bo aż pół roku można było ją zobaczyć wystawa, która pokazuje el przy całą twórczość stówę, czyli od tych wczesnych szkiców jeszcze takich szkolnych poprzez pierwsze próby malarskie ze szkoły artystycznej ze studiów poprzez te już te freski takie zamówione różne rzeczy te, które w czasie wojny tworzyła poprzestał twórczość taką też przestrzenną niżej, choć Muminki, bo ona tworzyła też postaci i to bardzo szczegółowe domki domki Doliny i wszystkie te same figurki też Muminków i wszystkich innych postaci to wszystko, bo na tej wystawie to wszystko było na tej wystawie poprzez oryginały i aż do oryginałów oryginałów tych pasków komiksowych, które tworzyła prawda także tak to można było zobaczyć całą trwającą tam filmy też ARM poświęcony jej zresztą na wczasy diabli jubileuszu oprócz tego, że była cała ta wystawa to w związku z wystawą bardzo dużo nowych rzeczy powstało, dlatego że wtedy zrobiono na szkodę gadżety w takie muzealne, które normalnie się sprzedaje przy okazji takich West zestaw nie były tylko włącznie poświęconemu Ming on zło niezwykle fajne były i nie wiem od zwykłych siatek takich plastikowych naczyń reklamówek takie, które właśnie nie dotyczyły Muminków poprzez nie wiem pudełka zapałek, które właśnie były na wschód, gdzie było reprodukcje obrazu jakieś rozmów rękami nie ma nic wspólnego prawda jest, więc to myślę, że się bardzo przyczynia się jednak te suweniry też mają duże znaczenie to jeszcze zabiera potem do domu prawda to one są tymi suwerennie ran czy przy przypominającymi o tym, wszystkim, ale też bardzo dużo artykułów, które się pojawiały wtedy w prasie i rozmów w mediach najróżniejszych właśnie dotyczyły ogółu twórczości tu Wojas sąd warto zauważyć, że ta biografia, której wspomniałam czy nie biografia ból Westin o ból wystygnie przede wszystkim badaczką Muminków badaczką literatury dziecięcej to Doda druga biografia autorstwa fińskiej krytyki sztuki, których nazwiska nie wspominam, dlatego że gonitwa chętkę przepraszam on jest bardziej poświęca tam ta biografia jest bardziej poświęcono właśnie twórczości tej malarskiej wizualnej Dwayne Johnson i dała tamta biografia ukazała się właśnie rok w roku jubileuszu znowu pokazuje tu zupełnie innej strony kolejna rzecz jest taka, że w tym roku jubileuszu, o ile Muminki są cały czas wznawiane bony są cały czas na bieżąco czytane witał nas też kolejne kolejne wydania się pojawiają właściwych władz chorób są na nowo publikowane takty książki dla dorosłych stówę i jej 2 powieści i wszelkie zbiory opowiadań były już właściwie takim rarytasem był drugim w antykwariatach tymczasem z okazji jubileuszu wiele z tych książek wznowiono co sprawia że, gdy kolejne pokolenie miało szansę sięgnąć po tę książkę jak dziś miewa literatura to wy Jenson poza Skandynawią i poza polską dzięki tym książkom, które tytuł Macierz gdzieś tam też uczestniczyliśmy w tym jubileuszu czy też pokłosie tego i Dariusza jubileuszu im i możemy rozmawiać nie tylko o Muminkach czy to jest jakaś szersza fala, która dziś gdzieś w Europie też dotarła właśnie wydają się, że nie za bardzo to jest tak, że jeżeli jakiś autor ma tłumacza albo tłumaczkę takim go Africa, jakim ja jestem to jest szansa, że ma ambasadora w danym kraju są doborem, bo np. biografia, a autorstwa Włoch West in ukazał się w Polsce jako pierwsze tłumaczy tu pierwsze tłumaczenie dopiero po kilku latach w jakimś maleńkim wydawnictwie w Bułgarii ukazało i chyba lada moment ma się ukazać w Japonii, ale to znaczy to nie wynika też ma inny tylko właśnie z tego, że ja jestem z Orlikiem, jeżeli chodzi o to wyjazdami poprzez chodziłam chodziłam chodziłam z tymi książkami aż wreszcie znalazła na to wydawcy nie tylko dlatego też, dlatego że rzeczywiście widzi w tym wielkość Muminków IT ten sukces Muminków, jeżeli chodzi Europy w Polsce był największy i to widać jak zobaczyłam wiele lat temu miałam okazję pojechać do Turku do archiwum, w którym ma jest znajdują się wszystkie listy od dzieci, które przychodziły do 2 Jansen, bo w Helsinkach są wszystkie inne archiwa z innym z rękopisami z dziennikami z wszystkimi innymi listami Dwayne Johnson, a w Turku przyjąłem nie Akademię tam już bez koniecznej, ponieważ tam jest taki duży wydziału dotyczący, badając w ogóle literaturę dziecięcą w związku z tym, gdy w tamtejszym archiwum są te listy od dzieci jak nie przeanalizowano, skąd te listy są i okazuje się, że najwięcej listów przychodziło jak oni co zresztą odzwierciedla się w 1 z opowiadań w zbiorze wiadomość od dróg druga co do wielkości korespondencja jest właśnie od polskich dzieci czy to oznacza, że ma podpisywał również polskim dzieciom dach był wtedy pamiętam, że znalazła tak bardzo piękny list od takiej dziewczynki z Łodzi był adres zwrotny jest do dziewczyn napisałam spotka się z nią kilka lat temu namawiał rzeczywiście otrzymała list zwrotny zresztą rozmawiam też ostatnio Remigiusz Grzela, który był tak miły napisał na taki polecenia na skrzydełku listów on też miało w krótką, ale jednak korespondencję z trwającą wymienili się kilkoma listami także, a także to są dla mnie dowody na to, że ona rzeczywiście odpowiadała tym wszystkim korespondentom i korespondentką mówisz o sobie beże jest też rynkiem jeśli chodzi o tematyce ZUW Jansson i że inne bardzo byś chciała, gdybyś mogła porozmawiać z nią albo, chociaż wymienić się korespondencją, gdybyś mogła zrobić takie tematy tak naprawdę uważa że, w jakich tematach mogą być rzeczywiście w sobie coś nawzajem dać i bardzo osobiste czy naczep inspiruje jako po prostu człowiek i postawa wobec świata innych ludzi wobec świata innych ludzi i stworzono wzrostu była strasznie mądra taka mnie fascynuje w ogóle tam taka bliskość jej rodzinna i to jak ona potrafiła przez tak długi czas utrzymać kompletnie niezachwianą niczym w żadnym żadnym konfliktem relacji ze swoją mamą to nie znaczy, że nie ma jakichkolwiek złą relację z mamą wręcz przeciwnie ale, ale jednak to dobre relacje z moją mamą wynika z tego, że wcześniej się wyprowadziła ziemią własny pogląd Marian aż 8 lat ona miała 28 lat i weszli przez całe życie zajmowała się tym czym poniekąd zajmowali się jej rodzice, więc nauką, a dokładnie, tak więc jest to budzi mój olbrzymi podzi w żona zachowała tak tak bardzo blisko relacje z nimi również z braćmi i zwojami to mnie fascynuje i też, że też patrzeć na to, że nie tylko jako córka też Komana tak też bardzo cenne dane w dorosłość mieć dobry kontakt z Czerskiej bardzo już bardzo, ale też wpadną w oczy to to ja chcę przede wszystkim zapytać jak żyć jak sobie radzić właśnie tak na co dzień w takich trudnych sytuacji było w trudnej sytuacji w trudnych czasach Niewiem w takim takim też w pośpiechu Pogoni w takiej sytuacji, kiedy nienowy troską uzupełnia politycznej sytuacji, ale też takim cywilizacyjnych takich cywilizacyjnej, kiedy dworzec ma być kup sobie wyspę i no może ocalić dosłownie albo przenoszeniem dotykiem paradoksalnie wraz z wysp osoby kupujące strasznie bogaci ludzie, ale prawda gwiazdy chwalił, gdy żona też prawdopodobnie nie miałaby wyspy gdzie, gdyby nie bogactwo myślę sobie albo status tak, bo tak tak tak Kolonia to zupełnie coś innego nie było światła tam nie było prądu Danone miały radio tranzystorowe, która od czasu do czasu piątkowe wieczory puszczał, żeby bateria się nie zużywa prąd wodę nawet nie był odcięcia wody było dowozić zresztą o tym pisze dzisiejsza kubku parę butelek wieś GM no tak, że mam mnóstwo takich RM takich rzeczy właśnie jak sobie radzić tak na codzienną ja myślę sobie, że trzymamy tak strasznie dużo rzeczy tak mamy światło myć ciepłą wodę mamy co jeść mamy naprawdę nie mamy problemów w porównaniu z tym co co co co, chociaż Bytów Jonsson, ale też mnóstwo innych ludzi 5060 lat temu na co dzień przeżywało lata albo ich więcej lat temu szczególnie, ale właśnie jak zachować taką taką wycenę i taki Itaki pomysł i w ogóle potraficie cieszyć ze wszystkiego no nawet z tego, że można położyć płasko walizkę otworzyć puszkę sardynek kamieni w butelce wermutu ojej po prostu żyć korzystać z życia drodzy państwo wydawnictwo marginesy ma dla państwa egzemplarze listów trwającą prosimy o maila na adres wieczór małpa TOK TOK FM w wieczór małpa tak krótka FM, a ja bardzo dziękuję za opowieść o świecie tu fajansu naszym gościem była tłumaczka tych listów literaturoznawczyni tłumaczka ze szwedzkiego norweskiego Justyna Czechowska dziękuję bardzo bardzo dziękuję za minutę informacje w radiu TOK FM, na które zapraszamy zaraz po informacjach magazyn dorosłe dzieci będziemy rozmawiać o tym, czym charakteryzuje się duchowość dziecka i czy dziecko potrzebuje religii w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA