REKLAMA

Najdziwniejszy zamach w historii Polski - o przewrocie majowym mówił Krzysztof Kloc

Światopodgląd
Data emisji:
2016-05-12 15:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
19:59 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
1 i światu podgląd kart w 2 Agnieszka Lichnerowicz serdecznie państwa zapraszam na światopogląd dziś rano premier Beata Szydło złożyła wieniec przed pomnikiem marszałka Józefa Piłsudskiego to 80 tą pierwszą rocznicę śmierci marszałka w naszych studiów w Krakowie jest Krzysztof Kloc doktorant w Instytucie historii na Uniwersytecie pedagogicznym imienia komisji edukacji narodowej w Krakowie dzień dobry dzień dobry witam ja myślę jak przyznała, że to jest znaczące, że Rozwiń » z 1 strony, bo to się tak składa, że 12 maja przypada rocznica śmierci marszałka Piłsudskiego, ale też rocznica przewrotu majowego zamachu majowego, więc bez problemu i sposób, żeby tak jednoznacznie oczywiste jest trzecią politycy pamięć o śmierci Józefa Piłsudskiego, ale już z upamiętnieniem czy odniesienie się z interpretowaniem samego zamachu majowego nie jest po dziś dzień aż tak lekko dumne no problem z zamachem majowym po roku osiemdziesiątym dziewiątym, czyli po latach, kiedy Polska historia polskość droga ta mogła się tym problemem zaś na poważnie no jest stale obecny klub wydaje mi się, że jednak wydarzenia historyczne wydarzeń politycznych warto to rozdzielać jednak politycy zawsze mają zupełnie inną perspektywę zupełnie zupełnie inne cele w tym, aby przedstawiać wypadki z maja takie nie sposób to jakbym tak słowem wstępu jest w grze lub bez kontrowersji w kilku zdaniach przypomniał pan słuchaczom tym, którzy może słabiej pamiętają MMA COS się stało, gdybyśmy mieli przy życiu genezie zamachu majowego 1926 roku i sięgnięcie w konsekwencji po władzę w państwie przez Józefa Piłsudskiego wydaje mi się, że warto zwrócić uwagę na 3 przy najmie aspekty po pierwsze od 1000 połowy 1923 roku Józef Piłsudski bez wątpienia wybitny mąż stanu w wybitna jednostka dla wielu ojców polskiej niepodległości zwycięski wódz wojny polsko-bolszewickiej zostawał, jakby poza systemem sprawowania władzy, który miał tu miejsce w Polsce sam się wycofał i oczywiście różne okoliczności tego wycofania, ale jednak wycofał się z tego życia publicznego właśnie od połowy 2003. roku to niebyła normalna sytuacja, żeby taka jednostka pozostawała w nowo młodej polskiej demokracji poza jakimkolwiek obiegiem i poza wykonywaniem pełnieniem funkcji państwowych kolejną kwestią bardzo ważną jest poczucie Piłsudskiego odpowiedzialności za kraj w obliczu sytuacji szczególnie jak i Polska znajdowała się wiosną 1926 roku i to należałoby się przyjrzeć aspektom zarówno wewnętrznej sytuacji Polski, jakiej sytuacji międzynarodowej ten czynnik międzynarodowy wśród polskich historyków i w ogóle w debacie publicznej jest moim zdaniem bardzo niedoceniany w rozważaniach o genezie maja 1926 roku będzie do tego, zaczynając przypomnijmy, że jesienią 1925 roku doszło do podpisania traktatu w Locarno później te 7 lat do podpisania do ratyfikowania później w Londynie, który sankcjonował granica zachodnia Republiki Weimarskiej niemieckiej jako te ubezpieczone, a granice wschodnie Rzeczypospolitą i Czechosłowacją jak te, które właściwie podlegają dyskusji był to bardzo, ale to bardzo poważny problem dla Polski dla i właściwie klęska polskiej dyplomacji po drugie mamy kwestię w kwietnia 1926 roku i podpisania w Berlinie kolejnego po w Rapallo traktatu niemiecko sowieckiego, który no nie było raczej tajemnicą, że musiał być poniekąd wymierzony w interesy Polski te daty chyba nieprzypadkowo zbiegają się, że mamy kwiecień i nagle później wydarzenia w Polsce majowe przechodzą do wydarzeń i kontekstu polskiego no i te wszystkie rzeczy, które się podnosiło w debacie publicznej czyli jakby padok patologia Sejmu kreacji korupcja fatalne administrowanie krajem nastroje społeczne również, które się bardzo jakbym ich wrzenie następowało początkiem 1926 roku to wszystko oczywiście się złożyło na to, że w ogóle i można było mówić o tym, że ktoś może w Polsce sięgnąć po władze w wyniku zbrojnego zbrojnego wystąpienia i nie tylko od połowy, żeby nie było nie tylko Piłsudskiemu to się mówiło, bo padały również inne nazwiska m. in . Władysława Sikorskiego i Józefa Hallera Józefa Dowbor-Muśnickiego rozumiem, że poniekąd przygotowuje grunt pod ten działa, jeżeli chodzi i sytuacje zewnętrzne i wewnętrznej w ten sposób jakoś usprawiedliwia to czy usprawiedliwioną oczywiście niezależnie od tego od intencji, jakby Józefa Piłsudskiego był to zamach stanu ale niemniej poparty tak w czasie jego trwania, jaki bezpośrednio po zakończeniu walk przez znaczną część społeczeństwa Picasso z jakiej klasy ówczesnej politycznej, więc być to usprawiedliwienie nasz to są fakty chciałbym też również, żeby podjąć wątek samego przyda to przygotowania zamachu majowego, bo on to gdzieś pokutuje and Industry i nadal niestety historiografii i publicystyce, że Piłsudski zamach majowy przygotowywał uważam i wydaje, że co najmniej kilka NATO dowodów, że absolutnie żadnych przygotowań do zamachu majowego z tą opcją nie było rozumiem, że pan wiesz to przez przypadek się ZAZ zadziałało czy nowe przypadki rzadko się zdarzają historie, żeby nie rozumiemy, że to była szła taka demonstracja zbrojna, mierząc mogę innym powiedzieć tak na czele, której stał marszałek co wymknął się spod kontroli czy paradoksalnie tak to określenie też również bardzo trafne, ponieważ to była demonstracja z oprawą, jakby wojskową, jakby ci historycy i ci publicyści czy ogólnie ludzie, którzy twierdzą, że zamach majowy był przygotowywany przywołują co najmniej kilka sztuk oraz cudzysłów dowodów np. podaje się w liczne i prawda, że utrzymane w bardzo ostrym stanowczym napastliwy wulgarny niektórym to nie wypowiedzi Piłsudskiego uderzające porządek prawny Konstytucyjny Rzeczypospolitej sprzed maja 2006 . roku o nie, tyle że ich interpretacja po powiecie i zamachu owej linii wynika z naszej późniejszej wiedzy znajomości tego co stało się faktycznie w maju 1000 zlote do dialogu pozwolę sobie na chwilę przepraszam weź pan słowom pozwolę sobie teraz zacytować fragment wypowiedzi prof. Nałęcza, który w ta wypowiedź jest niejako w sporze z tym co pan mówi i pozwolę sobie, by oddać panu głos już po informacjach, żeby pan się odniósł ponieść prof. Nałęcz w rozmowie z Michnikiem mówili, że nie z 1 strony wiele osób, chcąc rozgrzeszyć się Piłsudskiego za zamach twierdzi, że marszałek nigdy nie planował walk tylko demonstracją zbrojną, że to druga strona jest winna, ale toki tłumaczenie czyni z Piłsudskiego idiotę albo Piłsudski był urodzonym wojskowym i genialnym dowódcą albo fajtłapy, któremu się wydawało, że wojska może można użyć tylko do demonstracji oczywiście planowo demonstracje, ale nieprzypadkowo te oddziały miały ostrą amunicję założył też, że jeżeli nie powiedzie to się nie cofnie, bo to byłby jego koniec zgromadzenie skierowanie na ulicy wojska było zamachem stanu było złamaniem prawa było postawienie się poza prawem nie ma co nadmiernie idealizować Piłsudskiego i pozwolę sobie tutaj naszą rozmowę zawiesić Krzysztof Kloc jest państwo moim gościem studia w Krakowie informacja po informacjach wracamy do rozmowy światu podgląd itp, a Agnieszka Lichnerowicz w naszym studiu w Krakowie jest Krzysztof Kloc doktorant w Instytucie historii na Uniwersytecie pedagogicznym imienia komisji edukacji narodowej w Krakowie właśnie teraz dzień dobry dzień dobry ja przypomnę państwu dziś się 80 ta pierwsza rocznica śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego i okrągła rocznica wybuchu zamachu majowego w 1926 roku, który w tym roku PSL znów próbował taką uchwałę przedstawić, ale jak opowiadał potem przedstawiciele poseł PSL Piotr Zgorzelski usłyszał od Ryszarda Terleckiego sprawa i sprawiedliwości wie, że ta ustawa ta uchwała wciąż jest to propozycja zamrażarce, dlatego że projekt jest niepoprawny politycznie dla PSL w inny zamach majowy był ciosem zadanym młodej demokracji parlamentaryzmu mówi takie słowa były w tej uchwale natomiast Ryszard Terlecki uważa, że przewrót był potrzebny i wzmacniał państwo w sytuacji, która robiła się groźna jak cytuje, żeby pokazać, że po dziś dzień te interpretacje są bardzo różne, więc teraz tych gmin jak chwila, żeby posłać jak pan, żeby to opowiedział rzeczy zinterpretował to zamach majowy jego przyczyny i ewentualnie czy potem konsekwencje raczej chciałby wrócić nagrody pochodzi z prof. Nałęcza przypomnę w lidze był planowany ten zamach wszystkiego uczy się wymknęła defilada demonstracja wojskowa spod kontroli tak nie jest w ogóle uważam nie zgadzam z tą wypowiedzią mi bardzo uważam, że w, który powstał Nałęcz, jakby w porze Stone publicystyki niż niż nauki po pierwsze nie uważam, że jeżeli Piłsudski nie panował zamachu majowego to musiało świadczy o tym, że swoje chłopom, którzy nie przewidział konsekwencji zielone prowadzą wojsko namiastką domu Shiro dumnych z VAT oraz rozwiódł się może skończyć tak po raz po drugie, RN to była demonstracja z oprawą wojskową no Piłsudski cokolwiek, bo nie mówić zdawał sobie sprawę z realiów, jakimi dysponowały i nowe można wątpić, żeby prowadził tak małej, skąd oddziały po to, żeby zdobywać Warszawę on przekonał się dopiero o tym, że sytuacja wymknęła się spod kontroli po południu 12 maja po rozmowie z prezydentem Wojciechowskim i wtedy zachował się osoby żołnierz, czyli po pierwsze, odkomenderowano swoich podkomendnych po to, żebym nie przeprowadzili posiłki do Warszawy, żeby sprowadzili wierny marszałkowi półki po drugie, wysłał swojego bliskiego współpracownika Kazimierza Świtalskiego, by ten wpłynął na związek zawodowy kolejarzy, by ci z kolei zatrzymali posiłki, które mogłoby napływać do Warszawy ze strony sił rządowych w miasto byłyby racjonalne działania z jego strony jeszcze jedno Piłsudski nie negował ustroju jako takiego, lecz system sprawowania władzy i codzienność parlamentarną i kruchość oraz aby przejściowo gabinetów rządzących co z kolei w konsekwencji przekładało się na zarządzenie armiom NATO w jeszcze nałożył się ten nieszczęsny rząd Witosa znienawidzony i nie tylko przez marszałka i przypominający nieszczęsna lata 2223, który tutaj warte podkreślenia Apropos, jakby inicjatywy PSL -u, składając się nie tylko z polityków PSL również narodowej demokracji, a wracając do do tematu przygotowania do zamachu majowego dowodem na to, że zamach majowy był opanowany przez Piłsudskiego przywołuje się niekiedy spotkania knajpianej i spiskowanie Piłsudczyków w gronie takich osób jak Adam koc Wacław Stachiewicz Wojciech Wilczyński Wieniawa-Długoszowski krzyczy Józef Beck no spotkania takie w małej ziemiańskiej przepisem innej Adrii warszawski rzecz jasna miały miejsce, ale na bok jak to konstruuje w takich miejscach przy suto zastawionych stołach często przywódca, wystawiając na widok publiczny są relacje późniejsze oczywiście January Grzędziński ego niemal z bliskiego czy Michała Sokolnickiego, ale one również powstały, gdy ich autorzy posiadali już wiedzą na temat tego co się stało w maju w Warszawie nieco ponad połowę kompletnie niewiarygodny relacji Mariana Romea i jeszcze 1 rzecz cały czas historiografii podnosiło się, że minister spra w wojskowych gen. Lucjan Żeligowski 18 kwietnia powierzyła Piłsudskiemu wojska i w celu przeprowadzania ćwiczeń między garnizonem owych z ostrym strzelaniem no problem jest taki, że nikt dotychczas tego rozkazu nie znalazł i tego rozkazu prawdopodobnie nie było to się również dopisuje, jakby do legendy zamachu majowego, że Piłsudski skończ te wojska muszą objąć nie nikomu ich nie powierzał to ja pozwolę sobie, żeby byli trochę też kolejne moje pytanie pewnie bardziej z dziedziny polityki i stycznia w pamięci historycznej, bo kilka tygodni temu jeszcze w kwietniu Jacek Żakowski GW pisał Gazecie wyborczej mniej więcej tak nie wiadomo czy druga Rzeczpospolita byłaby lepsza, gdyby Piłsudski nie zrobi zamachu majowego, ale teraz widać, że trzecia RPA byłaby dziś lepsza, gdybyśmy zamiast kultywować legendy marszałka poprzednie ćwierć wieku wykorzystali na przyswojenie prawdy o dyktatorze takimi, że lider współtwórca drugiej, a kilka lat po odzyskaniu niepodległości obalić demokrację został dyktatorem, czyli popełni zbrodnię, za którą nigdy niestety nie został ukarany trzecie postawią Piłsudskiemu pamiętniki budowa muzeum nazwała jego imieniem ulicę instytucje publiczne to wyraża oraz współtworzy niejasny stosunek Polaków do demokracji praworządności dyktatury Polska to fenomen pośród demokracji kości człowieka, który w czasach nowoczesnych przy pomocy zbuntowanego wojsko, by demokracji i jeszcze tutaj pisze, że była to Polska dyktatura na tamte czasy umiarkowanie brutalna, ale jednak, gdy tak dyktatura i za trwaniem kultu Piłsudskiego okresie bowiem drzemiące w zbiorowej świadomości obawa, że Polacy nie dorośli do samo urządzenie się, a zwłaszcza, że nie jesteśmy zdolni do demokracji na ile to słuszne można dyskutować, ale wielką wielu polskich głowach kołacze w ten rzeczywiście symbol to znaczy z czasów Piłsudskiego częstości Piłsudskiego cytuje przypomina jak on się po parlamencie wyrażał na jej, jakby to usprawiedliwienie pewnego rodzaju i powiedzenie, że on musiał, bo ta sytuacja była tak krytyczna rzeczywiście taki taką Kamiński też taką opowieść historię naszą naszej wytwarza oczy tak to prawda, ale to jest wątek bardzo złożone i problematyczne remont po pierwsze nie wydają się, żeby za rozsądne porównywać dzisiejszych czasów dzisiejszej demokracji do tej z lat 1000900 tak z lat 19191926 po pierwsze to prawda, że Piłsudski słabość odnajdywał w systemie parlamentarnym stało się z odnajdywał demokracji nie był demokratą to Bóg konspiratorów był wychowany w zaborze rosyjskim królestwie Kongresowym, gdzie no nie da się porównać tych obszarów do choćby Galicji, gdzie ten parlament, ale z Polski to się, że przedstawiciele polscy mogli brać w nim czynny udział po drugie, zawiódł się już na demokracji po wydarzeniach szczególnie z grudnia 1922 roku w zamordowaniu Narutowicza i później po objęciu rządów przez ludzi, których uważał za odpowiedzialnych za śmierć Narutowicza, czyli pierwszy rząd Witosa pierwszy rząd jedno Piasta, a drugi rząd Witosa kolejną sprawą jest nastrój społeczny to nie jest tak, że tylko włącznie Piłsudski mógł te wszystkie wypowiedzi artykułować stara się osobie bliskiej uderzająco parlamentaryzm uderzający w demokrację Polacy naprawdę fatalnie to doceniali rządy gabinetowe, których było bodaj do maja chyba 16 ciągła ich zmienność ciągłe kłótnie ciągłe swary nośne hasła korupcji i t d . tak dalej były naprawdę, by pobudzały Polaków, bo do znacznej krytyki ogólnie demokracji, więc myślę, że to jest dobry występ także z 1 strony mamy opowieść o ojcu naszego państwa którego, które dawały niepodległość demokratyczna, ale właśnie je jeszcze 1 kwestia zup zup, bo podejrzewam, że zupełnie inaczej byłby traktowany Piłsudski, gdyby nie 45 lat podporządkowania Polski interesom sowieckim po czterdziestym piątym roku i pokazanie pokazywanie Piłsudskiego tylko włącznie w czarnych barwach, więc to jest raczej wątpliwe, że po roku osiemdziesiątym dziewiątym, kiedy przez 45 lat zuchy z Danutą postać pokazywano ją tylko włącznie właśnie jako o niekiedy faszystą nawet i t d. tak dalej nagle po roku oświaty dziewiątym Polacy zamiast no i słuszne słusznie budować pomniki za to co zrobił dla Polski przy odzyskaniu niepodległości zaczęli nagle piętnować zależy myślę, że to jest właśnie taka, że taka jest niezwykle ciekawa i pouczająca, gdzie zmyślą, że stawiać pomniki uznawać za ojca narodu, ale jednak też pamiętać, że nie to oczywiście pamiętać o zamachu majowym pamiętać o ofiarach, ale pamiętać również o tym, że no Ostoja demokracji, bo śmieci Polska lewica Polska partia socjalistyczna poparła zamach majowy część narodowej demokracji później współdziała z PiS -u czekami analizy zostaną wóz o socjalistyczną zajmowały nawet w Rosji komuniści poparli zamach majowy będzie chciał, żebym mówiła publicystki przypominam, że przecież był socjalistą, ale już po 2006. roku to tak bliżej mu szansę się współpracowało z arystokracją konserwatywną niż jakimiś tam radykałami społecznym tak część część konserwatystów również poparła zamach majowy ci wileńscy krakowscy nazywali roku 8 działanie Piłsudskiego, ale pod socjalizmem znacznie wcześniej zaś o to do nich osoby z szóstego sezonu wtedy, jakbym tak zupełnie, podsumowując Lee był, jakby jak pan opisał, że zamach majowy był 3 czy nie chce pan pisać ratunkiem 31 Crump po tragicznym momentem w opolskiej demokracji z drugiej RP na czym na pewno zadał klęskę demokracji tak jak gdzie mieszka w druku 2006 . po raz po roku dwudziestym szósty mamy do czynienia z fasadową demokracją z PiS osobowym system sprawowania władzy formy rządów gabinetowych kręcić dobre pomysły legislacyjne w osądach już nie mówię o jazzie to tylko to oczywistą konsekwencją od maja toto i odpowiedzialność marszałka, który robi miał odpowiedzialność za cały swój obóz, ale z drugiej strony np. wspólna na politykę zagraniczną państwa tutaj należałoby jednak wskazać sukcesy polskiej dyplomacji jak choćby prowadzenie polityki możliwość prowadzenia polityki równowagi opartej o deklarację o niestosowaniu przemocy z Niemcami ze stycznia czystego czwartego roku i układu o nieagresji z Sowietami z lipca 3002 . roku czy to było możliwe przed smokiem wątpię w sukces gospodarczy również można wskazała, iż już jako zło szukać bardzo ciekawe no i jak mu na jak żyła jest pamięć i wciąż dyskusja o tym co się działo w tamtych latach jednak cały czas myślę, że patrzymy na nią przez dzisiejszą perspektywę, gdyż dzisiejsze swoje poglądy docierali organizujemy też, że to prawda, ale rozum zakończymy dodatnim to jakby puenta nie jest prawdą, że my tak mało wiemy o zamachu majowym tak mało wiemy o drugiej Rzeczypospolitej tylko prawdą jest, żeby możemy tak mało czytamy o drugiej Rzeczypospolitej zamachu majowym naprawdę jest mnóstwo prac książek artykułów różnych przyczyn ku w dawnych źródło owych i to wszystko jest dostępna dla podatników puenta bardzo dziękuję Krzysztof Kloc asystent w katedrze najnowszej historii powszechnej też z Instytutu historii archiwistyki na Uniwersytecie pedagogicznym imienia komisji edukacji narodowej w Krakowie bardzo dziękuję, a BPA świr osób od Long and Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA