REKLAMA

Prof. Ryszard Koziołek o swojej książce "Dobrze się myśli literaturą"

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-05-20 21:20
Prowadzący:
Czas trwania:
36:00 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
mamy magazyn Horyzonty przy mikrofonie Hanna Zielińska, a nami stąd jest już nasz gość prof. Ryszard Koziołek dobry wieczór dobry wieczór literaturoznawca i osoba, która swoją ostatnią książką dobrze się myśli literaturą planuje zachęcić nas wszystkich, którzy od literatury odeszliśmy ne do tego, żeby z powrotem wrócić do swoich człowieczych potrzeb i zacząć nie tylko myśleć literatura komunikować się literaturą może wypisać literaturą o tym wszystkim jest Rozwiń » pana książka seria esejów, kto dziś czyta eseje drodzy państwo warsztatu porozmawiamy książka, która nazwana jest w 1 z recenzji przyspieszonym kursem literatury co ona to uda nam się z Chin podała się, bo to jest chyba First książka nie ma też jest trochę bym właśnie dla zwykłych ludzi tak to nie wciąż Akademię w razie środowiskiem walki osobniki jak tzw. jajkiem wykluł się dostał wolnością dla pań mówiąc zaś poważnym w tym poważniej to rzeczywiście jest książka, która ma jakiś taki byłby miękki projekt dydaktyczny wpisane w FTSE 1, dlatego że one są oparte na mocnym przekonaniu, że czytanie literatury jest koniecznością mówiącego człowieka, że to znaczyło, że mam podkreśla mówiącego człowieka nie myślącego człowieka no bo jak już pomyślimy czym innym to trzeba by coś z tym zrobić, czyli otworzyć usta i spróbować się skomunikować chodzi o 1 ha w centralnych, ale też dla nawet wcześniej, dlatego że nasze myślenie ma charakter narracyjny, ale też żaden inteligentnie pozwoli sobie przyznać, że myśli językiem przecież na wielkie umysły myślą o abstrakcyjną jego umowę o przyznanie lub nieprzyznanie negatywnych rzeczy po prostu jeśli próbuje formować w głowie dla samego siebie, czyli zorganizować się obrazy informacje w jakiś ciąg przyczynowo-skutkowy i układa zdań w głowie to musi złożyć zdanie w głowie, a potem jej potem dopiero zaczynają się problemy, kiedy próbuje się porozumieć z drugim i tu mamy cały pasztet współczesny, na który tak strasznie się irytuje MR, czyli kłopoty z porozumiewaniem się ze społecznym, ale w gruncie rzeczy nie sięgamy po najprostszej moim zdaniem jedyne rozwiązanie to znaczy trzeba ćwiczyć się w mówieniu, a nie ma przyjemniejszego sposobu no bo to nam zostaje na zostają nam kursy retoryki kursy PR umowy perswazji i t d . które są kosztowne i i nudne w gruncie rzeczy natomiast literatura jako to bezkresne laboratorium wszystkich form mowy, które człowiek wymyślił na przestrzeni swoich kulturalnych dziejów są są dostępne, a na dodatek spora część z nich sprawia przyjemność w nim książka dobrze się myśli literaturą wydana przez wydawnictwo czarne będzie dla państwa prezentem pod koniec naszej rozmowy ne jest ma również w pewnym sensie listą lektur obowiązkowych, gdyby robić notatki czytając pana książka no toby tych flag klubowych kilkadziesiąt co najmniej 1, a 1 z wątków z kolei jest ubolewanie pana profesora, że żyjemy dziś w społeczeństwie, którego nie łączy wspólnota kanonu lektur cóż z tego dla nas wynika jak nie nazwałbym tego polowaniem raczej mała łagodna melancholią ono mi towarzyszyło jakiś czas temu rzeczywiście mniej więcej na przełomie tysiącleci, kiedy wydawało mi się z 1 strony atakuje nas nie zbrodnia prawdopodobnie wpływowa i bez la baza terenowa na tym zna kultura wizualna, ale wszystko zamiatane, więc nie ma się co rzeczywiście martwi, ale to już, a że przestałem marzyć dlatego, że ma oczywiście triumfuje będzie triumfować długo i nasze są drgania NATO nazwanie tego nowym średniowieczem nic nie zmieni, ale co mnie uspokoiło to, że to, że ona nie zastąpiła projekty w dyspozycji tych potrzeb, które zaspokaja literatura to są po prostu 2 równoległe ścieżki rozwoju kulturowego i myślę, że my się tym nasyci my to znaczy, czyli 100 pełnych etatach, a tak to mu nie może być inaczej ten głód obrazów który, który jeszcze przeżywamy pewnie, aczkolwiek on osiąga jakiś rodzaj na nasycenia on nie tyle minie COS co zrodzi świadomość że, że między Karaczi metafory narracji w naszym życiu obrazu nie zastąpią, mimo że są efektywne skuteczne ważne niezbędne tak dalej tak dalej, ale to nie jest zamiast to jest to jest równoległe, dlatego że obrazy kiepsko się nadają do komunikacji społecznej w myśl nie będziemy wymieniać karteczkami, na których będą ich biogramy czy obrazki czy nawet z bardziej skomplikowane narracje filmowe, żeby sobie coś powiedzieć tylko niestety musimy do swojego punktu widzenia estetyki nie musimy sięgać po ten aparat mowy po po język po prostu naj to narzędzie, którego używamy do czytania zdecydowanie pozy pozwala nam jest wystarczające do odbioru czytania obrazków Emotikon ów skróconych form komunikacji w mediach elektronicznych natomiast jest odwrotnie my schodzimy wchodzimy coraz niżej na coraz niższe poziomy i to nawet jeśli ten głód słowa głód literatury zacznie z nami równać z powrotem nabrzmiewa, acz to wcale nie oznacza, że będzie nam tak łatwo sięgnąć np. formę esejów o zgodę głód o niej napisać książkę złożoną z SMS-ów inna od wójtów ten nie jest tak sprawny to znaczy, gdybym był poetą to pewnie mógłbym się pokusie ulega na ten rodzaj kondensacji przekazu, którym dysponują najwięksi poeci maleje niestety musieli więcej nagadać, żeby coś wypowiedzi rozumnego i i zrozumiałego dla innych porzuciliśmy ten wątek kanonu, bo ma ono jest ważne chyba, dlatego że te to tamta melancholia czy ten ten smutek, że oto nie ma wspólnoty kulturowej czy w uproszczeniu mówiąc tu ludzie z ludzi, którzy znają to tych samych książek sprawdza, kto jest taka prosta definicja wspólnoty, by on ja się z nim się trzeba rozstać to znaczy mnie nie zbudujemy już takiego, że jest w mojej perspektywie przewidywanie i w jaki sposób w jaki ostro pójdzie rozwój kultury my nie zbudujemy takiego społeczeństwa, które będzie znało 100 tych samych książek i uznaje za wartościowe dla siebie to zawsze wymaga pewnego rodzaju przymusu mnie się wydaje, że my dzisiaj raczej szukamy takiej takiej wspólnoty, która chciała dialogować za pomocą m. in. książek, które czyta, które są dla niej ważne przekonywać nawzajem, że warto je przeczytać będą powstawać takie takie lokalne kanony oczywiście są święte księgi każdej kultury i one są układem odniesienia szkoła powinna do nich zmuszać, żeby je czytać to nie ulega wątpliwości natomiast czy one zostaną przyswojone jako uniwersalny kanon polszczyzny np. literackiej tego już nie jestem przekonany chyba nie ma w sobie takiego impetu prawodawczego, żeby twierdzić, że w dalszym ciągu powinniśmy zbudować ten kanon w oparciu o literaturę klasyczną literaturę polską ubraną w tytule, który n p . np. kanoniczna bowiem, że zdarzało się także badał pana grupa studentów, którą pan, że i okazywało się, że często było nawet trudno znaleźć się 10 lektur wspólnych dla wszystkich osób uczestniczących w zajęciach badał to za dużo powiedziane raczej była to razem był to rodzaj uczonej zabawy, ale istotnie ten wynik potwierdza właśnie przez kolejne kilka lat pobawimy się to nadal to znaczy, że w, że w grupie studentów uczniów licealnych boimy się spotykam czasem nie potrafimy znaleźć 10 grubych książek, które przeczytaliśmy wszyscy uczciwie protest to wymaga takiej histerycznej prawdy, że to naprawdę przyznam szczerze nie doczekaliśmy dokończone zdradza ile to relaks bo gdyby wszyscy czytali lektorem to już się to już byłoby 10 książek, ale już nie ma na liście lektur grubych książek w Neście są, ale jest coraz mniej zdecydowanie coraz mniej zresztą konstrukcja egzaminu maturalnego w tej chwili jest taka, że nie trzeba przeczytać żadnej książki, żeby go zdać to to jest to jest rzeczywiście bardzo bardzo po to, poważny mankament nie natomiast nie to na początku przerażało wydawało mi się, że to jest po prostu zakłada, że jesteśmy jakimiś jak i totalnej zapaści czytelniczej jeśli nie potrafimy na filologii, a coś wspólnego kanony wiary ciągnie się, żeby wysłać nie pomyśleli przypadkiem, że to jest jakaś przypadłość Śląska bawiłem się to jest w Warszawie w Krakowie podczas swoich spotkań ze studentami efekt był podobny, a zarazem wiem, bo przecież rozmawiam z tymi studentami przez dłuższy czas rzeczy dają dużo wielu z nich naprawdę jest z czytelnikami ponadprzeciętnymi to znaczy że, że kultura się rozproszyła także kultura literacka, że po wędrowaliśmy z to bogactwo, który jest naszym na naszą radością prawda, że mamy dostęp do świata kultury nieprawdopodobne, jakiego nigdy nie było w dziejach także za sprawą technologii teraz demokratyzować kultura ceną za to jest rozproszenie czy TKM trop jak Iran może sprawić w pewnym momencie, że przestaniemy się komunikować tak bardzo będziemy odległej od siebie tak jak rozszerzające się galaktyki tak i tracimy wspólnotę języka i tu trzeba by pewnie szukać jakiejś jakieś dialektyki to znaczy z 1 strony chyba jednak instytucje kształcenia szkoła Uniwersytet powinny pilnować, jakbyśmy to nazwali zestawu ciąg zasadniczych fundamentalnych, które stanowią takie kamienie milowe rozwoju języka danego języka w polszczyzna oczywiście na najbardziej interesuje ich wyobraźni i symboliki inne natomiast one powinny być tylko bazą jako czymś w rodzaju odniesienia drogowskazu obiektu dialogu dlatego wszystkiego co jest później już wykształceniem młodego czeka także to co nam leży na sercu to żeby, żeby młodzi ludzie czytali po spełnieniu obowiązku szkolnego w bardzo pięknie zabrzmiał w romantycznych wsiada my mogą przydać zobaczy pani zobaczymy tak oczywiście z przyjemnością się spotkam z panem tutaj z 23 lata, a Jean-Michel tak dobrze zna taką umowę tak jesteśmy umówieni, że mamy sporo całkiem świadków tej umowy ma oprócz tego, aby żadna nasza komunikacja uległa pewnego rodzaju maksymalizacji ułatwień w uproszczeniu na sprowadzeniu do obydwu tytułów postów esemesów i obrazków w akurat na polskim rynku wydawniczym jest jeszcze 1 siła, która napiera na literaturę piękną, a jest to literatura faktu, która od wielu lat jest inny modna silna dobrze widziana w pewnych kręgach reportaże wspomnienia na różnego rodzaju niedyskrecje listy pamiętniki osobiste formę przekazu czy to jest dla pana niepokojące zjawisko, bo pan pisze głównie literaturze pięknej faktach i będę się przy niej upiera oczywiście, choć trudno im obiektywizować czy racjonalne i analizować coś co ma jakiś też obsesyjnym wymiar nie jesteśmy przecież panami własnych wyborów do końca, ale istotnie jeśli mówić jakieś paradygmacie kultury literackiej w Polsce w ostatnich latach to to jest ona reportażu owa reportażowe, jakbyśmy straszliwie pragnęli rzeczywistości być może jest to reakcja na wirtualny gość nie nie wykluczam tego dziewiętnasty wiek, którym się zajmuje trochę bardziej z waszego druga druga połowa miała coś podobnego w sobie miała taki impet pragnienia rzeczywistości wszyscy 3 rzeczywistości literaturze dopiero Sienkiewicz zaczął przeci w temu buntować, ale do Bordeaux, bo jak zaklęcie, które wędrowało przez czasopisma przez prozę przyznawali styka przez wykłady chcemy rzeczywistości tam to była reakcja na romantyzm w znacznej mierze dzisiaj pewnie byłaby to reakcja na nasz wirtualny jest znana NATO NATO tyranię, a radni światów wykreowanych w w świecie elektronicznym świecie komputerowym pewnie to zrozumiałe jeśli trochę droczy z literaturą reportażu, dlatego że ona gra trochę na 2 fronty to znaczy stosuje co żyjące nazwał fetyszem prawdy inaczej mówiąc daje tekst, by opowieść skonstruowano jeśli to dobry reportaż wedle wszelkich wzorów literackiej, kiedy bierzemy do ręki Kapuścińskiego czy Szczygła czy Krall toto jest znakomicie napisana literatura selekcja materiału obróbka kompozycja punkty kulminacyjne świetnie ubrane postacie właściwie możemy spokojnie i inne omawia zasady konstruowania fikcji narracyjny na tych na tych w innych reportażach, a zarazem daje jeszcze taki rodzaj stempla, który oczywiście jest zawsze obietnicą nie do zweryfikowania, że za tym wszystkim stoi prawda to jest rzeczywistość Otóż dla czytelnika to jest zawsze obietnica, której on nie weryfikuje poza bardzo nielicznymi przypadkami, kiedy Czytelnicy podejmują się jakiś rodzaj śledztwa, żeby sprawdzić co się też kryje za tym reportażami mimo to jesteśmy i pozostaje nam tekst gorzej jest w przypadku reportaży słabo napisanych, bo też wtedy mówią, owszem, może to jest słabo napisane, ale prawdziwe szlify i wtedy zarówno jednak drugie imię dominuje nad literaturą fikcja należą, która też bardzo często opiera się na solidnej obserwacji rzeczywistości Nana na studiach porządnych jeśli wychodzi z tego wzorca realistycznego mija od ceny fikcje przede wszystkim za to, że ona ćwiczy nasz aparat wyobraźnia owych co jest myślą niesłychanie ważne, dlatego że my dzisiaj nie mamy problemów na myśli twórca czy odbiorcy odbiorcy odbiorcy oczywiście to jest rock and tata pracował właśnie odbiorcy jest oparta na partyturze na partyturze napisanej przez autora w mniej, ale my dziś nie mam problemu z zdiagnozowania rzeczywistości mamy problem z myśleniem tego co ma się zdarzyć w przyszłości, czyli my musimy ćwiczyć alternatywne wizje świata, ponieważ ten, który znamy jest absolutnie nie jest zadowalający, więc kolejny reportaż, który pokazuje nam traumy przemoc i soczyście ważne jako dokumentowanie rzeczywistości, ale on nas nie posuwa do przodu w wymyślanie scenariuszy alternatywnych ciekawe warto, bo równie dobrze wyobrażam sobie, że ktoś mógłby odpowiedzieć pomyśleć albo w tej chwili właśnie tak się Stonoga no dobrze, ale po co to wszystko po to, te scenariusze alternatywne mecz chce mnie, więc zorientować się, by w tym co jest wokół mnie w moim mieście kraju planecie no, więc co mnie interesuje to ktoś sobie wymyślił, jakie są jego scenariusze alternatywne skoro mam do wyboru 2 książki 1 zapis z czyjejś podróży fakty taka klasyka reportażu, a druga aby, czyli wyobrażenie jak ta podróż wyglądała, gdyby się odbyła, niemniej interesy to co zrobić dalej to znaczy jak już jak już wiem jak wyglądamy świat u dzieci nigdy tak nie będzie, więc kompletna, ale już sporo nie wiem przeczytałem przeczytam reportażem zdiagnozował rzeczywistość teraz ma ruszyć z miejsca dalej, jakie są konsekwencje tej wiedzy o świecie, którą dostarczamy jej reportaż obawiam się, że wiele lektur reportaży, zwłaszcza tych mocnych, które pokazują ciemne strony rzeczywistości ono one stawiają nas takiej pozycji stuporu jak bardzo jestem bardzo podejrzliwy wobec reportażu traumatycznego to znaczy takiego, który wiedzie nas do jakiegoś piekła duża sztuka nas tam zaprowadzić trzeba wreszcie stamtąd wyprowadzić to nie na 1 pocieszeniem tylko sprawić, żeby po lekturze jeszcze mieć siłę, żeby powiedzieć światu tak jest też miejscem, które może być miejscem do życia mimo tego co właśnie przeczytałem Otóż wiele reportaży zostawia nas tam upajające się trochę tę ciemną energią takiej energii czarnej dziury od dawna relacyjnych, która nas pochłonęła z naszą jakąś nadzieję łączyć z tęsknotą wita nas autor zostawia zadowolony, że oto, że to udało nam się doprowadzić nas to do tego do tego ciemnego miejsca świata bez fikcji, która jest, która jest na zawsze albo zwykle jakiś cień utopii w sobie jakiś cie jak i jaki scenariusz marzenia my inne nie uwierzy, że to, że możliwe jest inne życie jej inna Polska 1 EURpa świat wygląda tak tak gruba, że wybory pod włos z FIS w nocie jest prawda argument dla nas bardzo ważne proszę zobaczyć lalka prawda kochamy lalkę, a jak nie kochamy to powinniśmy kochać Otóż lalka jest w gruncie rzeczy uratowanych z Rzeszowa absolutnie wywrotową a, ale także ona dopowiada pewną konsekwencję nieprawdopodobną znaczy bohaterek, które jakoś awatarem awatarem swojego autora przeżył przyjaciół Przemyśla rzeczywistość doświadczył powstania doświadczył zasłania doświadczył fatalnego małżeństwa Dell doświadczył robienia wielkich interesów prawda od osób to wszystko przeżył prawo to ktoś, kto go możemy się bardzo łatwo wyobrazić, że wyrasta z pokolenia lat osiemdziesiątych konspiracji potem potem robi interesy trefne w latach dziewięćdziesiątych prawda potem ma 40 lat ma bardzo dużo pieniędzy jeszcze postanawia spróbować miłość ci odzyskać przeszłość, którą stracił oba przeszłość indywidualną nić nie udaje i jaka diagnoza, jaki efekt tego tego doświadczenia i dramatyczne włożyła też zabija czy znika woda i to i to jest w gruncie rzeczy efekt obcowania ze światem reportaży takich reportaży, które są reportażami druzgocącym analityczny tymi krytycznymi ciemnymi Carla od bandy i nawet gdy Prus, który w, któremu trudno odebrać jakąś tęsknotę do marzenia do do naprawy świata nie potrafił wyprowadzić bohatera z tego z tego miejsca, do którego go, do którego zacząłem, a toczy się tylko pewien przykład lekturę tej powieści, która jak sądzę pozwala alokować w jej obrębie także nasze dylematy nasze obawy nasze lęki aktywisty też bardzo ciekawy wątek pana książce takie procesy psychologiczne, które się murach uruchamiają masy pod wpływem lektury 1 z nich jest doświadczanie czy jego życia i takie mecze poza normę, ale też trochę na serio jak on pisze na bycie starszym nastolatek mógł przeczytać zaś do świata dorosłych wyobrazić sobie poczuć posmakować oczywiście nie ma sobie, ale jednak to daje takie uczucie daje pewne wyobrażenie o tym jak te światy dorosłych będzie funkcjonował co jeszcze by wartościowego jeśli chodzi o te procesy psychologiczne dzieje się w nas pod wpływem lektury literatury pięknej na ćwiczeniu wyobraźni Jureczko Kochan powiedziała to jest kosmos to jest to kto to Doda to skala możliwości eksperymentowania z literaturą jest nieprawdopodobne ja się sporo zajmowałem Sienkiewiczem niezwykłym dziwnym pisarzem problemem właściwie polskiej kultury od samego początku 1 z najbardziej niepokojących i fascynujących rzeczy Sienkiewicza jest sposób pokazania przemocy i to w jaki sposób Sienkiewicz czy nie przemoc przyjemną to jest gigantyczny poważny problem w jaki sposób pisarz pokazuje nam zadawanie bólu i zabijanie tortury w taki sposób, że czytelnik nie jest ogarnięty zgrozą, gdyż dobrze bawić tylko się dobrze, bo ja mam wrażenie, że tylko chłopcy się dobrze bawić chcemy się nie bawiłam dobrze, a nasze umysły zdarzało mi się słyszeć to z kolegów akurat dzisiaj przed spotkaniem z państwem miałem zajęcia z ze studentami mikstury mniej więcej 70 % było kobietami i zajmowaliśmy się przedstawieniami przemocy rozmaitymi zdziwiłaby się pani bardzo, jakie w niezwykle fragmenty przyniosły studentki 1, a do dla dokumentowania rozmaitych technik rozmaitych połowę podatek w przemocy literackiej były tam fragmenty Jelinek Kosińskiego mangi i to tam jeszcze było Sapkowskiego oczywiście do gry o tron jakżeby inaczej cała paleta rozmaitych rozmaitych scenę, w której przemoc funkcjonowała na nas całkowicie odmienne sposoby odwołania nas grozy przerażenia po czystą przyjemność, gdzie to co się dzieje z ofiarą kompletnie nas nie obchodzi Sienkiewicz jest największym mistrzem w literaturze polskiej ukazywania przemocy taki sposób, żeby nic nas nie łączyło ofiarę, żebyśmy znaleźli żadnego dysonansu z, widząc to co dzieje się z ludzkim ciałem co co dzieje się z sojuszem z doświadczaniem bólu dlatego ta ma wymiar terapeutyczny nie wręcz przeciwnie przeciwnie to by to ma wymiary kształcący, ale dopiero, kiedy zanurzymy się z tego stanu w i zaczniemy myśleć co się z nami dzieje, dlatego że zadała pani pytanie co literatura z nami 0 z nami robią to żona robi z nami te rzeczy niedobre sprawia, że przestajemy myśleć, że wyłączamy empatię z 1 strony potrafi nas zainteresować życiem światem ludzi, którzy są nam kompletnie obcy będziemy studiować na psychikę Raskolnikowa, który zabije albo albo zabił i będzie on dla nas interesujący, choć w życiu pewnie nie dalibyśmy sobie trudu ani na chwilę tylko posłali go do więzienia na dożywocie natomiast, więc czyni z nas istoty empatyczne i zdolne do dojdą do głębokiego wnikliwego towarzyszenia myślami uczuciami innych ludzi, ale robi z nas też istoty skrajnie egoistyczne, które z odczuwają przyjemność n p . na widok poniżenia cierpienia sam czy śmierci innych ludzi innych postaci, ale w końcu przecież to są przyjemność odczuwana w bezpiecznych warunkach dokładnie tak w związku z tym inny ważny jest bardzo, aby prócz tego, żeby czytać jeszcze dobrze czytać i w tym nic nie zastąpi jej szkoły Uniwersytet tłum programu radiowego czy telewizyjnego, w którym które powinny starać zrobić nasz dobry w czytelniku, kiedy już odwrócimy wzrok od tekstu zadamy sobie to przynajmniej pytanie co to teksty z nami robią, czego ona od nas chcą i toteż jest on bardzo ważna szkoła lektury szkoła czytania literatury w ciekawy jestem wyobraziłem sobie teraz stało, że być może stosuje pan na sobie takie techniki na inny chce pan wprawić w taki czy inne nastroje chce pan odczucie taką daniną przyjemności ma pan serię lektur, które pozwalają panu przejść przez takie nie inne procesy psychologiczne, bo ja n p . tak robię audycjami osoby w domu odsłuchuje różnych dziennikarzy różna obiecane różnie na mnie działają są pewne głosy, które bardzo pięknie nie wprowadzają stan snu i 1 dniu niż obrażać i kolegów, bo są doskonali, ale nie usypiają my i to jest bardzo przyjemne inne audycje nie pobudzają ją w kółko słucham Radia mimo tego, że pracuje w radiu ciekawa jestem czy pan używa książek do tego, żeby się wyciągnąć jakiegoś stanu albo gdzieś zanurzyć rola pewnie, że tak to jest zresztą bardzo ważne dla kogoś, kto czyta zawodową, dlatego że przy czytaniu za dowodowym istnieje ryzyko, że wszystko co czytamy czemuś służy, czyli albo do napisania czegoś albo do zrobienia zajęć albo do tego, żeby odrobić zaległości lekturą owe tymczasem niezwykle ważne jest, żeby mieć książki jak od, których nie my nic nie chcemy, czyli o nie chcemy o nich pisać ani komentować ani używać do zajęcia należy brak jest lekturą okazuje się, że ta książka na tyle interesujące, że pan zaczyna kozłować w głowie recenzje staram się mieć zdrowe jakich się, że o, których wiem, że rzecz, że nie napisze, że nie chce o nich pisać w tej chwili czytam tak Roberta np. z niedokończoną powieść ostatnia Buval i tak się w czystej igraszki znaczy ty grasz, ale tu w opałach jest pani w głowach zaczyna o nim myśleć oczywiście też na poważnie, a którzy wymyślili Wikipedię ta oni ale, toteż z 2 takich szaleńców, którzy przewidzieli właśnie tam tyrani informacji, którą chcieliby jakoś opanować wszystko jest ważne nie wiadomo co wybrać na coś zdecydować, ale nie powstrzyma się i absolutnie nic nie napisze jest parę takich rzeczy np. myślę, że nigdy nie napisze o pięknej książce o ty Pavla śmierć pięknych saren, która jest taką książką zdolną rzeczywiście wyciągnąć mnie z jakim są stanu przygnębienia czy cieczy czy smutku, chociaż sama w sobie wcale nie nie jest jakąś wielką radością i czy wieczystym szczęściem mina, ale ma w sobie to coś mogę Czesi są są mistrzami w tym w tym w tym rodzaju budowania takiego stanu mądrej pogody, która nie wiąże się z z zakłamanym idyllą Mądro pogoda aktorkę filmową pogodna cicha w rozumieniu, która nie nie tłumieniem dramatu w smutku w porażek, a zarazem jakoś tak organizuje dla świata głównie poprzez język z sposób opowiadania rzeczy jak wychodzi z tego właśnie podczepione zupełnie inaczej niż pokrzywione przez Sienkiewicza, który w, którym wydaje się każe nam zwyciężyć wielką bitwę wyrzucić wrogów z Polski dopiero wtedy mamy prawo do szczęścia, a Czesi zdają się dawać nam to prawo wiele, a wcześniej i łatwiej, a propos Polaków Czechów chciałbym, żebyśmy wyszli poza kanon polskich lektur mimo tego, że przede wszystkim im poświęca panu uwagę na książce dobrze się myśli literaturą na ile dla jakiegokolwiek społeczeństwa ma znaczenie literatura narodowa równie dobrze wyobrażam sobie szkoły w Polsce, gdzie dorastanie dojrzewanie intelektualne ner byłoby stymulowane listą wspaniałych lektur spoza naszego kręgu może nie kulturowego oraz spoza Polski wystarczy trochę literatury skandynawskiej dla dzieci, by począwszy w tych pierwszych latach podstawówki jedno jest kilka takich rejonów na pewno amerykańska literatura dla nastolatków nie wiem ruszający w zbożu i tu z pytaniem i na ile to ma znaczenie, żeby trzymać się tego naszego kręgu językowego przecież tłumaczenie też może być doskonała no po pierwsze, ale to nie jest dobrze skierowane pytanie bo gdyby rzeczywiście przyjąć taką perspektywę to pozbawiłaby mnie pani z zawodu na ogół przemyślał tego rzeczywiście goli i filolog Polski, ale to, tym bardziej nas pan to dobrze przemyślane i dlaczego to jest ważne tak ta Polska filologia z jakich powodów wkroczył pan na tę ścieżkę, jaką domyślam się dorosła świadoma osoba już tak wtedy, kiedy już wiedziałam, że chce uprawiać ten zawód to oczywiście wiązało się to z ze świadomością, że to, że chce się zajmować literaturą napisano w tym języku, bo myślę, że to język tak naprawdę decyduje o niezbędności polskiej literatury ma pani rację w gruncie rzeczy kwestia literatury światowej i obecności książek napisanych w innych językach w naszym w obrębie dna naszej naszej kultury jest zawsze kwestią istnienia w polszczyźnie w oczy to są po prostu książki, które mówią do nas po polsku jak dziś nie wierzę, że mistrz Małgorzata Czyż nie jest polską książką nie może oczywiście wiemy, że Obama przyjazd słyszalne są tacy, którzy się opierają to podobno napisane po rosyjsku ale, ale jak to nie bardzo wierzę nie mam też ochoty tego sprawdzać i cały ten świat literatury istnieje przecież w polszczyźnie i inaczej istniał nie będzie jasne, że moi koledzy Neo filolodzy zajmują się badają mi tę literaturę w ich macierzystych językach Czytelnicy, którzy są na tyle wyedukowani głosy czytać oryginały, ale do tego trzeba naprawdę bardzo wysokich kompetencji i wejścia w kulturę danego języka, żeby cieszyć się literaturą czy też odczuwać dziejących się rozumieć ją w taki sposób w jaki dzieje się to z literaturą rodzimą ten rodzaj osadzenia w języku oni w gruncie rzeczy niedostępne nikomu, kto się nauczył języka w druku w drugiej kolejności jako oczek dorosły czy nawet mi nawet jako dziecko jest nie da się czytać literaturę w ten sposób jak potrafimy w Polsce czyta literaturę polską i druga rzecz no to jest to jest ten depozyt tematów i spraw, które są po prostu dla nas Polaków ważne bez względu na to Nana, jaki mamy stosunek do polskiej przeszłości do polskiej tradycji to są nasze sprawy te z nas nasz los albo albo radosny i niegodne celebrowania albo przeklęty, ale nasz innego mieć nie będziemy w przeszłości nie wybiera to jest to jest nasz świat bez tego jesteśmy będziemy podmiotami z amputowaną kulturą zza płotu Anglik ma przeszłość po prostu sami się, by nie nie zrozumiemy literatura jest naj bardziej złożoną wyrafinowaną efektywną formą samo rozumienia członka wspólnoty narodowej Kazimierz patriotyzmu oczywiście pod warunkiem, że należy zdecydujemy się coś co przez ten patriotyzm rozumiemy, ale na pewno troska o oto co pozwala się rozumie co pozwala się ze sobą komunikować w obrębie języka tradycji jest dla mnie patriotyzm używamy ciekawego sformułowania literatura rodzima jest subtelna różnica między literaturą rodzimą, a np. literaturą narodową, która ma już taki posmak polityczny właśnie w tutaj już często, by ten obszar literatury narodowej bywa zawłaszczone bywa manipulowana pand obserwują od lat nel kanon lektur z się zmienia zmieniają się sympatie polityków wobec różnych nurtów literackich czy konkretnych pisarzy wciąż odbywają się też śmieszne niekiedy dyskusje Agcy czek czy Gombrowicz tak zasłużony czy nie zasługuje fakt mam iść na piedestał, bo jest internet jest niewiarygodne, że to wciąż gra ważny to jest śmieszne, ale jeśli wierzyć także to należy to wciąż wraca, ale jest ciekawa, aby jak pan patrzy na inne historie naszego polskiego odbioru recepcji rozumienia literatury polskiej właśnie czy nadejdą takie czasy za naszego życia, że ten kanon, że nasza literatura przestanie być przedmiotem manipulacji ze strony polityków zawłaszczania przestanie być przedmiotem polityki historycznej nie nie wszystko co już krótko na temat czy mamy tu ja również możemy być zaś jeśli ona będzie ważna jest taki paradoks jeśli literatura będzie ważna z jakiegoś powodu, a mam nadzieję, że będzie to ciągle ważne i znowu i znowu coraz ważniejsza to ona będzie przedmiotem zainteresowania polityki kulturalnej polityki historycznej bo, bo żaden polityk, który chce wpływać na nas społeczeństwo na swoich wyborców nie wyrzeknie się takiego instrumentu jak w jakimś literatura oczywiście on nie wie sam mam, a nawet jeśli wie to nie da się z tego sprawę, że literatura go wykiwał zawsze zawsze go zdradzić znaczy zdradzić w nim ideologa mnie nawet tak to musi wydaje, że mówi i jego językiem, że jej autor zapisał się do jego partii w mniej ważne przykłada wagę wrócimy do tego do tego wątku, od którego zaczęliśmy jest tego bez pustyni w Puszczy ronda służą im nie wygrywanie wojen taka powieść zaczyna Otóż ona się zaczynała rozmową dwójki dwojga dzieci 14 latka i 8 latki na temat państwa islamskiego pierwszego państwa islamskiego, które powstało w w 80 latach na terenie dzisiejszego Sudanu w i w jakim sensie ono było bliźniaczo podobne do tego szczycić się borykamy 1106 Polak tłumaczy nel Angelice, kto to jest przywódca państwa islamskiego co takiego zrobił, jaka sytuacja polityczna, w której oni sami się znaleźli to jest bardzo poważna książka to znaczy Sienkiewicz traktuje swojego młodego czytelnika niezwykle poważnie zakłada, że ktoś, kto się interesuje światem, kto czyta gazety zadaje poważne pytania nawet jeśli ma 1438 lat nie mało, kto pamięta, że żal, że tak właśnie rozpoczyna się opowieść druga rzecz tak bardzo często bywa prezentowany w komentarzach jako taki wzór młodego Polaka Otóż ten młody Polak mówi 7 językami właściwie w całym w całym w tej powieści mówi wyłącznie po angielsku takie przynajmniej są realia, gdyby zrobić porządną ekranizacje tak właśnie musi mówić, ale prostego mówił pan po arabsku po francusku suahili i na rzeczach Glinka, iż luk czy te to co Sienkiewicz oferuje współczesnemu czytelnikowi tez młody otwarty człowiek, który świetnie czuje się zawiedziona Rozmusa psy na kilka ORA musem równocześnie, który się dobrze czują się z kolonialnych urzędników brytyjski, ale równie dobrze dogaduje się z arabskimi robotnikami czy 3 rzeczy jest plemiennymi czarnymi tragarzy sami czy jakiś polityk dzisiaj jeśli przeczyta uważam za ubytek w oczywisty czy to rzeczywiście jest zaś zgniłych no przynajmniej 1 z opcji, która chciałaby rządzić literaturą mam poważne wątpliwości drodzy państwo, tym bardziej zachęcamy do lektury książki dobrze się myśli literaturą inne mamy dla państwa egzemplarze teraz dostępne pod adresem wieczór małpa tak krótka FM wieczór małpa to krok KFM, a już bardzo dziękuję za rozbudza rozbudzenie apetytu literackiego naszym gościem w tej części wieczoru był prof. Ryszard Koziołek literaturoznawca dziękuję bardzo dziękuję bardzo dziękuję państwu zapraszamy na informację Radia TOK FM, a zaraz po nich na magazyny kobiece Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA