REKLAMA

Kultura żydowska - kultura odrębna? Rozmowa z prof. Jolantą Żyndul

OFF Czarek
Data emisji:
2016-05-19 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
34:19 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
ich w Cezary łasiczka program Owczarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie prof. Jolanta Żyndul muzeum historii Żydów polskich Polin jest państwa my gościmy dzień dobry dzień dobry to może oznaczać wiele rzeczy, ale też oznacza na pewno, że jakiś ciekawy wykład się szykuje muzeum historii Żydów polskich Polin i Szanowni państwo dzisiaj o godzinie dziewiętnastej kolejne interesujące spotkanie z cyklu w dzieje Żydów stare i nowe Rozwiń » pytania dzisiaj my gościem będzie prof. David białe jest Uniwersytetu kalifornijskiego w taki mamy wielką przyjemność gościć pana prof. Davida mundiale, który jest specjalistą w bardzo wielu dziedzinach, ale tym razem zaprosiliśmy go do tego, aby mówił na temat właśnie ten temat, który zaproponowaliśmy to jest próba opisania tego czym jest kultura żydowska jest bardzo bardzo ciekawy temat tylko dodam, że profesor białe pochodzi z Jet wzrosła z Włocławka tam go babcia była pierwszą Żydówką, która powiedziała to jest to samo co same sobie przykrywać głowę noście peruki i ja pozwolę, aby moje włosy po prostu były wolne i Biebera z religijną Żydówką odpowiedziała nie będę ani znachora peruki, a nie żadnych ustaleń żaden sposób niemal przykrywała chowałam głosową on sobie będą takie niesforne crossovera pochodzi rodzina jego pochodzili z Włocławka i nawet to nazwisko jeszcze sektora w Polsce Wymawiamy jako białe właściwie pan profesor uważa, że nawet EU jeszcze tutaj powinniśmy używać, dlatego że jego rodzina noszone nazwisko białą Gorski ojciec wyjeżdża ze Stanów w stanach Zjednoczonych jeszcze przed wojną skrócił nazwisko w Ameryce wymawiają jako bili coś w ogóle nie widzi nic nie żaden sposób nie łączy się z tym polskim pochodzeniem, ale w Polsce mamy pozwolenie na używanie tego polskiego nazwiska uwielbia białe jaja albo biogaz i profesor białe jest autorem wielu fascynujących książek rozmiarze jedno z nich wkrótce ukaże się też po polsku tak bardzo tutaj ciekawy zbieg okoliczności nastąpi, że nasza inicjatywa muzeum Polin zbiega się z muzeum z inicjatywą żydowskiego Instytutu historycznego, które postanowiły przetłumaczyć właśnie 1 z książek pana profesora kończy z owych, gdzie jest kultury Żydów właśnie kultura tylko kultura Żydów i to jest praca, w której pan profesorze był 1 z uczestników tego projektu, ale też edytorem tej całej wielkiej książki i wiem, że żyć już przetłumaczył pierwszą część ta zmaga się z drugą zmaga się z drugą jeszcze 3 rewolucji się tez wielka praca ponad 1000 stron zbiorowy wysiłek wielu wielu wielu historyków Berg prezes galerii był tutaj taką osobą, która inną jak zorganizowany zespół i w tym sensie jest tak reprezentantem tego całego projektu, który chcemy przedstawić wydaje się, że on jest bardzo spójny z tym co prezentuje muzeum historii Żydów od polskich Otóż istnieje takie wyobrażenie, że kultura żydowska to jest jakby była jedno 1 też była jednak kultura, która obejmowała różne różne wspólnoty żydowskiej w całym sporze ale kiedy badamy i historycznie właśnie te różne miejsca, gdzie Żydzi mieszkali i i to jak żyli czym się zajmowali co co cały co o sobie myśleli to nie jest kolegę prosto nie są takie proste i bardzo się między sobą te wszystkie reguły przejawy żydowskiej kultury różnią ta książka właśnie profesora dialog, który pani mówią ona pokazuje taką skrzyneczkę ozdobną zdaje się z drugiej połowy piętnastego wieku działamy kobietę żydowską w 3 scenach jak ona da się przygotowuje chałkę tak potem jest rytualne oczyszczenie i teza zapala się, bo są świece no i teraz sobie mówimy no dobrze, ale patrzymy na to mówimy o tej ktoś, kto nie ma przygotowania mówi to dobrze ona właściwie jest ubrana tak jak były ubrane kobiety tamtego okresu, czyli właściwie mogła to być osoba dowolnego pochodzenia dowolnych konotacji etnicznych kulturowych jakichkolwiek, skąd wiemy, że ta kobieta akurat jest Żydówką, a tak z co nam podpowiada, że mamy do czynienia z kulturą żydowską czy miasta kultura żydowska czy możemy uchwycić, tym bardziej że w nosie los, sięgając do pisma jej i przypomina się co bardzo mogę jakoś wszystko się łączy, bo niedawno, bo premiera ksiąg Jakubowych księgi Jakubowe mówią z o franku książka prof. Maciejko, która moje zdanie jest dużo lepszym źródłem, że ktoś się ochronki tak to wiedzieć jest zatytułowana wielo plemiennej tłum i wielo plemiennej tłum to znowu nawiązanie do tego wielo plemiennego tłumu, który wyłonił się z niewoli babilońskiej, tak więc jak ten tłum stało się wielo plemiennej skoro przynajmniej w swoich pismach mówi nie mieszamy się z żadnymi obcymi tutaj nasza kultura z naszą kulturą nie, że nie my się nie wychodzimy za mąż za nikogo, kto nie jest religijnym Żydem wszystko gdzieś tam nasi tutaj, a do teoria świetna, ale na praktykach gorzej z praktyką jest po prostu lubię, ale w swoim czasie też typowe to też o tym, mówi pokazuje te wyjątki w oficjalnych tak powiem w dokumentach tak, by przy przypomina wielkie postaci starego testamentu, które do, której w nie nie stroniły od zawierania różnego rodzaju związkowcy również wózkami tak mówią, że bardzo nasza kultura jest kulturą właśnie taką wynikiem wielu kultur różnych Top auto tam to tam i to przesłanie może powiedzieć, żeby to trochę uporządkować wreszcie uporządkować ten profesor to jest z 1 strony mamy pewien zrąb tak ten złom oparty na na religii na pismach religijnych, czyli torach Talmud i pisma rabiniczne i to jest może mówić, że właściwie w całym sporze istnieje pewna komuna czy też, jakby pewna elita trasy komunikuje, która uzgadnia pewne stanowiska inne, która jest ze sobą w kontakcie, ale tu już, jakby manifestacje w ty tego w jaki sposób się inna kultura przejawia w różnych miejscach one są bardzo różne im też nawet biegłem głębszych można szukać wpływów czy też, jakby w interakcji z kulturą chrześcijańską od daty do tej formy może będzie najwięcej mówić, a już na pewno w takiej Glenn materialnej jest ich stronie materialnym w różnych obiektach kultury materialnej tych wpływów prawdopodobnie jest najwięcej czy też w interakcji tych tych przy przesunięciu wspólnego równego traktowania różnych rzeczy, więc nie można mówić, jakby całkowicie różnorodności, bo jest pewien rdzeń wspólny natomiast w wpły w, gdy jakiś powiedziałam w religii możemy obserwować np. serial pokazuje to zresztą jest już taki taka dyskusja, która się odbywa dosyć długo i brali w nich udział różni historycy np. kwestia ruchów spirytystycznych w judaizmie, do której jak inni w starożytnym Izraelu oczywiście są pewne wskazówki i pewne TETA można też szukać na pewnego źródła dla tych ruchów ascetycznych, ale one powstają mniej więcej wydaje się w tym samym czasie, kiedy powstają również chrześcijaństwie i prezes Graala wskazuje, że jest tutaj w wpły w ewidentny wpły w na reguły franciszkański także tester sam moment jest może nie do końca można mówić o wpływie ile o tym, że pewien czas zarówno na chrześcijaństwo ucinają daj z tak wpływowej powstają mniej więcej podobne manifestacje tego też tych zjawisk wrócimy do wykładu prof. Davida di, ale po informacjach Radia TOK FM na dzisiaj dziewiętnastej muzeum historii Żydów polskich Polin teza jestem wolny, więc można się pojawić posłuchać nie tylko będzie w języku angielskim tłoczony na język Polski doskonale tłumaczone na nie znają język lepiej niż w oryginale dookoła tak, że ktoś nie zna Polski jak skuteczne ratownicze w prof. Jolanta Żyndul z muzeum historii Żydów polskich Polin jest państwa moim gościem informacje dziesiąty 20 po informacjach wracamy do naszej rozmowy po tych Cezary łasiczka program Owczarek prof. Jolanta Żyndul muzeum historii Żydów polskich Polin jest państwa i moim gościem, a dzisiaj o godzinie dziewiętnastej nerw muzeum historii Żydów polskich Polin wykład prof. Davida obie, ale wykład po angielsku tłoczone język Polski można tu pojawić się bez uprzedzenia po prostu walić jak w tym lud, który mieszka osobno historia Żydów, a kultura mniejszości to tytuł w to tytuł dzisiejszego wykładu tutaj pan profesor białe użył cytatu z zbiegli z takim znakiem zapytania tak czy to czy to to nasze wyobrażenie, że Żydzi żyli osobno także, że są zawsze gdzieś poza granicą społeczeństwa czy to tak naprawdę jest prawda tak czy to czy to jest prawda, że i ogłosi kwestionuje to zdanie, bo on z 1 strony odbywa się w historiografii taka wielka dyskusja, która obydwie strony można tutaj taki wyróżnia z 1 strony oparte na tym przekonaniu tak inni mówią Żydzi żyli mieszkali osobno, bo chcieli mieszkać osobno, bo chcieli zachować swoją kulturę nie chcieli się asymilować z drugiej strony to tak zwyczajnie z pewną z kolei społeczeństwa żydowskiego też pochodziły te impulsy do mieszkania osobno tak do tego, żeby się nie mieszać ale kiedy zaczynamy badać szczegółowo różne miejsca różne w różnych czasach okazuje się, że ta renta ta odrębność nie była taka całkowita, że dochodziło do w różnych okresach toru mniejszego lub większego kontaktu między tymi społecznościami z perspektywy Polski można powiedzieć, że kultura Żydów aszkenazyjskich pozostawała, jakby inny bardziej poza poza wpływami tej kultury większościowej o wiele bardziej smarowali się czy też kultury zawali się Żydzi sefardyjscy Żydzi inny wschodni leży dziś z krajów arabskich, gdzie BRE tt wzajemne kontakty były w większe kultura Żydów aszkenazyjskich zużywa się jako taki przykład do daty i adres do przedstawiania tej żydowskiej odrębność ale kiedy zaczynamy badać też dokładnie te wszystkie wzajemne relacje okazuje się, że to co nam się wydawało jako typowo żydowskie jest w gruncie rzeczy pochodzenia całkowicie nie do żydowskiego i resort, ale daje wspaniały przykład jak na to takim przykładem jest historia języka jidysz i też w dwudziestym wieku uchodził no jak za symbol żydowskości to była ta indyjska tata tata żydowskości w sedno, iż Żydzi są w Polsce, by mszami niektóre kierunki ideologiczna, ale bardzo ważne wokół właśnie języka jidysz budowały żydowską tożsamość narodową wręcz i teraz galę mówi rzeczy, które są dość oczywista, ale dopiero wypowiedziane zaczynają jak brzmieć historiografii MON, mówi że przecież jidysz i jest językiem germańskim tak pochodzi od jeździli inni polscy przyszli z tym językiem czy Żydzi aszkenazyjscy przeszli testy językiem z Niemiec do do Polski, czyli przyszli z językiem niemieckim który, jakby się na ściągną różnymi innymi elementami, czyli przede wszystkim elementem hebrajskim zarówno jeśli chodzi o słownictwo, jaki też o zapis tego języka pismo pismo zostało przyjęte z dnia użyte alfabetu hebrajskiego i później stan na znowu wpły w słowiański i na koniec ten niemiecki język staje się językiem żydowskim tak mało tego on w tej formie, jakiej był umówiony na terenie Niemiec znika w klasie kształcą się w inny niemiecki, a pozostaje właśnie jako żydowski w cudzysłowie, a tak, więc to jest i takich przykładów można można więcej podawać specyficzne, czyli właściwy dla dla kultury żydowskiej w Polsce imiona, które też nie wszystkie są pochodzenia hebrajskiego bardzo wiele jest imion pochodzenia włoskiego właśnie też i słowiańskiego Barbara i IT również te odmiany, które imion hebrajskich, które funkcjonują i które uzyskują status samodzielnych imion i aktywni nie wiem mnie nie nie nie Mojżesz niemoc jest nie tylko Mosiek tak i to się staje tata tata od innych gości data ten wariant taki Europejski staje się czymś co jest bardzo żydowskiej na koniec to samo ze strojem żydowskim o tym, właśnie dzisiaj prof. Diana będzie bardzo dużo mówił także bardzo zachęcam będzie pokazywał ważni jak to co było uznawane za typowo żydowskie 19 wieku, czyli ten strój żydowski ten Hałat, że on nie jest przecież sól żon pochodzi z zaczerpnął swój wzór polskiego szlachcica od Polski z polskich takich szlacheckich strojów miasta, jeżeli ktoś ogląda nie dla w kraju system na to też doskonale o tym, wie, bo to był 1 z argumentów właśnie przy w rozmowie, ale też w dziewiętnastym wieku do tego jeszcze chce wrócić wielka walka przeciwko Żydom odbywała się właśnie o o o ten ich narody taki specyficzny typowy strój, czyli właśnie wszystkie rządy i austriacki rząd inne pruski zwalczały właśnie ten typ chował żydowski strój, który jak swojego zarania właśnie nie jest żydowski czapka tak ten kapelusz taki to był to do to byłoby w sposób inny chciał wiedzieć władz okupacyjnych, ale powiedzmy właścicieli terenu do zmuszenia rządu żeby, żeby ich zbyt łatwo było od dna znaleziono też być z tym grała kapela już tak tak czy tak, że bardzo życzę nośne szpica spiczasty kapelusz, gdy wtedy wszyscy będą wiedzieli, że chce, żeby tak nieraz jak patrzymy na jakiś obrazy czy rysunki z tego okresu to widzimy, że Żydzi Stali się tego nie wstydzą tak mówiono grano nosimy nosimy, ale proszę bardzo sami się, gdyby taka seria to bada adoptują żyją tak nie jest, więc to jest styl tych tutaj przykładów jest bardzo dużo mam nadzieję, że wszyscy państwo, którzy przyjdą na wykład jeszcze więcej z tego skorzystają dzisiaj tylko tutaj innym takie pewne tropy pokazujemy notes i bank SA przygotował prezentację więc, jakby wizualne wraz z tym wykład będzie miał tego bardzo serdecznie zapraszam, ale w poprzedniej wejść rozmawialiśmy o tej skrzynce srebrnej tak z drugiej połowy 15 tak jak z włoskiej, która jest wykonana, jakby właśnie w srebrze tez niewielka skrzyneczka na klucze do kufrów z bielizną tak taką wyprawę, którą kobieta otrzymuje otrzymywała, kiedy wychodziła za mąż inne z 1 strony ona ma bardzo silne jest silna symbolika żydowską i też tam są użyte hebrajskie cyfry litery na oznaczenie ilości sztuk tak na liczby poszczególnych nie wiem prześcieradła EURES sukni Koszul nocnych i t d. one są zapisane właśnie cyframi literami hebrajskimi, a z drugiej strony są właśnie te przedstawienia kobiet, które w sytuacjach bardzo jak znaczących dla kultury żydowskiej, ale wtedy, jakby ze ta zewnętrzna reprezentacja jest już bardzo małą żydowską, bo po pierwsze po grób pojawiają się postacie ludzkie w Sao inni zaś żydowskie lub dom właśnie okazuje się, że być może wcale tak nie jest to znaczy, że w różnych miejscach i kultury żydowskiej to inne anteny znakach zakaz przedstawienia ludzkich postaci był respektowany i w n p . wśród Żydów aszkenazyjskich on się utrzymywał bardzo długo on nie ma pochodzenia halach licznego czy nie zapisane, jakby w prawie żydowskim raczej funkcjonował jako swoiste tabu tak, ponieważ jak próby wprowadzenia nie będziesz ludzkich postaci czy inne twarze n p . na cmentarzu żydowskim w Warszawie on zawsze się kończyły, jakby taką ze sprzeciwem, jeżeli ktoś chce pójść na cmentarz żydowski to zobaczy, że tam są pewne próby przełamywania tego tego na nie hala licznego zakazu, że są rzeźby ostrzegli przepiękne rzeźby aniołów, które zakrywają skrzydłami twarzy, ale Jaś pójdzie dalej to można znaleźć taką małą figurkę buta n p . czyli i twarz i cała postać i to się też tam znajdowało w Enei po sobie, ale twierdzi, że właśnie ten zakaz w wielu miejscach absolutnie być może nie istniał Targ na nawet co więcej te kobiety jak pan mówiły one są 2 postacie są ubrane właśnie stroje, które absolutnie nie są strojami z epoki i inni tak samo się ubierali w włoscy Żydzi jakich włoscy mieszczanie, ale też nas kobiet jest przedstawiona bez ubrania czy in na nago w kąpieli, czyli dość odnosi jak do tej całej sfery rytuał żydowskiego oczyszczenia kobiecości ciała czystości rytualnej w Belgii w imprezach mundiale dyskutuje w swojej książce, jakie znaczenie właśnie tego tego nie tego przedstawienia czy to oznacza, że ta skrzynka nigdy nie miała być pokazywana na zewnątrz była takim całkowicie kobiece przedmiotem gdzieś w tylko w w świecie kobiet, jakby używanymi dostępnym czy może to znaczyłoby to pewną otwartość na renesansowe już przecież społeczeństwo włoskie, którym się również pojawia nagość przedstawiana, jakby tak nowy w różnych sytuacjach i działa kości religijnych tak dalej w wrócimy do naszej rozmowy o historii Żydów i kulturze mniejszości po informacjach Radia TOK FM, że dziewiętnastej w muzeum historii Żydów polskich wykład prof. Davida w dziale państwa mają gościem jest prof. Jolanta Żyndul muzeum historii Żydów polskich Polin informacje o dziesiąty 40, a w relacjach wracamy po Cezary łasiczka program Owczarek prof. Jolanta Żyndul muzeum historii Żydów polskich Polin jest państwa i moim gościem na dzisiejsze muzeum Polin o godzinie dziewiętnastej wykład prof. Davida Villi, ale o kulturze historii kulturze kultura Żydów tak bardzo serdecznie zapraszamy na ten wykład Teresy jest on no, jakby nie tylko przedsięwzięciem sam sobie też taką próbą zwrócenia uwagi w ogóle na na prace profesora k, ale który, a jak już się tez jego kolejne kolejne przedsięwzięcia, ale też nie ostatnie mogą jeszcze książka ma co prawda jest świeża, bo wyszła od 21 roku Kalisz SLD, gdzie jest, ale już po tej książce wydał następną pracę o sekularyzację kulturze żydowskiej nocne Events Nottingham Allen z dr no, jakby wyjaśnia kamienne w pewnym sensie w jaki sposób społeczeństwo żydowskie tożsamość żydowską utrzymuje się inni jest cały czas bardzo silna bardzo mocna mimo tego, że większość Żydów, a właściwie współcześnie nie jest religijna, żeby ten religijny religijna tożsamość wśród większości Żydów właściwie zanikła i jak bardzo ciekawa książka może przyznać się pani, że przedstawione w, więc chcemy chcemy zwrócić uwagę może jakiś wydawca znajdzie, żeby może muzeum Polin może muzeum Polin będzie mogła też się do tego przyczynić się los przychodzi do muzeum, że to muszą być jakieś kosze ze złota, bo sosy biletów, więc być może być może to przedłożyć widać to bardzo ciekawa jest sedno ciekawa, którą przyznano właśnie Gladden bili w cieplejszym off owe Symbit 56 z tak to też bardzo bardzo ciekawa praca, która z kolei, jakbym wychodzi od od tego ziem naród kultura chrześcijańska chrześcijaństwo judaizm na euro spotkały się gdzieś tam mają wspólne wspólnej dziś moment tak i mi w jaki sposób judaizm chrześcijaństwo ten ten symbol krwi, ale też, jakby jej z samą kre w w traktują jak różny sposób, a jednocześnie też on próbuje pokazywać, że czasami też te wzajemne oddziaływania polegało na tym, że przyjmowano sposób widzenia jak w drugiej i oddać innej strony, bo z 1 strony wydaje się mamy przecież bardzo silny zakaz kontaktu z krwią tak jest zakaz spożywania wszelkich produktów, które mogą zawierać kre w zwierzęcą z drugiej strony chrześcijaństwo właśnie symbolicznie jak dopuszcza tak czy spożywanie tworzywa działaczki symboliczna data symboliczna oczywiście oczywiste starożytności niektórzy nie rozumieli tego i uważali, że do chrześcijanie są Kani balami, którzy zjadają ZER to niemowlęta razem z ich krwią i później, ale też z drugiej strony przecież judaizm opiera się na ofiarach z praw zwierząt, które w starożytności in w świątyni były dokonywane jest jakby w tej w tej religii to poświęcenie i wiążące się z krwią judaizmie w jaki sposób, by istniał tak jednocześnie krew staje się nośnikiem czystości nośnikiem wartości nośnikiem tradycji tak czyli, a z właściwie do połowy 2 dwudziestego z wieku w, kiedy no właśnie ta czystość krwi także domieszka krwi poszukiwanie czystych i i to pozytywne czy negatywne, że i tak można określić dopiero gdzieś tam dwudziesty wiek, kiedy okazuje się, że to nie krew to dna, a te tereny na niedzielę myślała tak nie wiemy co będzie w przyszłości jest na ten temat myśleć też te wyobrażenia o zmieniają kultura się zmienia pod wpływem tego jak zwojów w pewnym sensie jej mundialem bardzo dostanie pokazuje właśnie on jest niesamowitym takim może być wizjonerem, bo potrafi obejmować olbrzymie obszary czasowej i jak różne miejsca ani im po porównuje, jakby różne kultury, więc był w stanie dokonać przejścia na od w końcu nie dosyć dużej książce od starożytności aż po faszyzmu tak właśnie antologia rasową i paszy jak my też włączyć do tej ekspertyzy swoje do tego nikt do tej analizy takie wątki jak wątek mordu rytualnego któryś zlotego wychodzi z tej szansy nieszczęsne jak książki jej pas składy sandały, a Reid Europa EU chili i tułali, ale lata są tak ta książka, która wyszła kilka lat temu chyba w dzień w 2000 nie pamiętam siódmym roku w 2 zrobiła wielkie zamieszanie w świecie naukowym, ale też i Groove może być dziś miał taki oddźwięk w zupełnie niesamowite na naukową książkę, bo nagle zaczęli o nim mówić no wszyscy dziennikarze na świecie ona mówiła o tym, że resort oraz to się wycofał ostatecznie z tych został rzucony z Bari z uniwersytetu Bar-Ilan w reż Ethan na koniec twierdził, że być może niektóre rytuały związane z wyraźną zyski Żydów na północy Włoch północnych Włoszech inną wskazują na to, że jak te mordy rytualne jednak mogły istnieć czy można, że krew używane, ale jakiś leczniczych celów sta no ale to było zburzenie straszne, ponieważ dla mnie również osobiście ma nieść pisał wtedy mają książka o mordach rytualnych i innych bardzo ciekawa, ale dziękuję bardzo im wiedząc jak wiele osób jak walczy z tym absurdalnym oskarżeniem i kiedy jest tutaj z uniwersytetów izraelskiego wychodzi to takim takie stwierdzenie jak te działania na inne jak zaczynają tracić sens interwencja może być padają w takiej sytuacji, gdy cały czas jeszcze mamy ludzi w Polsce, którzy uważają, że mordy rytualne istniały też w Polsce i jak pokazują badania Dylewicza jeszcze cały czas 10 % ludzi Wschodu głównie uważa, że to jest być może, ale prawda nic z tym to, a w zrobił dużo dużo złego badania myślę profesora dialog nasz były wcześniejsze Onet nawiązał do UE do tej do tego wydarzenia i książka rzeczywiście jest szalenie interesujące pokazy i też pokazuje i nie jest to też bardzo bliskie to myślenie, że ich wizja kultury i też sama kultura, że to, że tato jest on ulegają zmianie pod wpływem, jakby wydarzeń w wątłym dawnego nie wiem o ogólniejszych, jakby procesów i zdobyła też teza właśnie, w którą promowanej książce pokazać, że mord rytualny i to w oskarżeniu mord rytualny i jak sobie wyobraża rok temu o rzekome mordy rytualne to był bardzo zależne od tego jak sobie wyobrażano Żydów i w jaki sposób wdanym momencie historycznym oni byli oceniani jak oceniano ich zagrożenie i legenda mordu rytualnego, która się wydaje, że istnieje 800 lat tak naprawdę on miał tyle odsłon i była tak różna w średniowieczu i tak różna w dziewiętnastym wieku właściwie to już nie jest sama legenda wykorzystywane są pewne tylko takie elementy natomiast jak ona dopasowuje się do epoki daje siłę bez tej bez tego, który współgra nieraz z całym z tą stałą światopoglądem ona nie miała żadnej siły, ale właśnie tak jak też produkty serial pokazuje ono doskonale wpisywała właśnie to myślenie o rasistowskie, gdy tego czasu no i też, że ostatnie badania profesora ostatnia jest od niego przez 9 projekt, który ulg w Tauron w Polsce z drżeniem myślą o chasydyzm nie historii a to jest przedsięwzięcie, które trwa już kilka lat i w tej chwili jest już na ukończeniu tekst już powstały nim powstanie pierwsza jak autorzy zapewniają co taka całościowa historia chasydyzmu od jedno i początków osiemnastym wieku aż co pod całkowitą współczesności tak jak ponad grubo ponad 200 lat historii chasydyzmu dla historyka jest to być może bardziej ex ekscytujące niż dla innych osób, ale te dotychczasowe ujęcia historii chasydyzm one z reguły zajmowały się naj wcześniejszymi tylko na Strzyży epokami, czyli samym gestami jak jego bezpośrednimi następcami, a właściwie dziewiętnasty wiek i dwudziesty zostawia odłogiem, ale nie widzimy jak to jest silny ruch do dzisiaj głównie w tekście to prawdopodobnie około 700 może 800  000 Żydów jest członkami tego bardzo szerokiego ruchu i który odgrywał fakt zaś coraz większą rolę w Izraelu w planach ów można przecież spotkać tak i w samolotach, ale i w stanach Zjednoczonych są bardzo duże wspólnoty w Anglii Holandii we Francji i w Izraelu wręcz 3 mówisz o tym, że to jest grupa, która wzrasta również nie tylko jakby ich znaczenia, ale przed też liczebnie także, że społeczeństwo izraelskie, które wyrosły jak na takim socjalistycznym etosie coraz bardziej staje się z społeczeństwem religijnymi ten etos socjalistyczny czyn taki inną lewicowy, że one tam jest w pewnym odwrocie zaczyna być w pewnym odwrocie może grzywną red z demografią po prostu to jest rzeczywiście wiążą się z książką profesora od innych, więc także to wszystko właśnie, w jaką się ze sobą przeplata myślę sobie tak, że rywale Dinis haredim mi Haas ltd dalej, więc nikt też rozpoczęcie przez żydowski Instytut historii historyczne tłumaczenia właśnie książki jej przez cara w dziale Culture są w jazzie, że za tym pójdą na następne wspomniał też ani jego prace inną pałęta bolesne są gdzieś jest jej lektura dom mówi o tym jak i jakie były źródła wpływów tego co nadal możemy nazywać się w Polsce też tak się o tym, mówi wpływów żydowskich tak jakiem niekiedy społeczność żydowska w diasporze ich w konkretnych miejscach mogła w jaki sposób wpływać na swój los, bo przecież z reguły jest ważne szczerzy do społeczności żydowskiej to są społeczności mniejszościowe, które nie mają nie mogą mieć i nie miały przełożenia na władzę tak ale w jaki sposób funkcjonowały im też spojrzenie na taką z lotu ptaka tak jak to właśnie zwykle czyni je rozumiane dodaje taką dobrą orientację i to pozwala też właściwie później opisywać pojedyncze i takie manifestacje właśnie tej siły czy też bez siły, bo w bliżej im patrzymy na psie na sytuację Żydów w dziewiętnastym wieku to widzimy, że te społeczności tej siły nie mają tak w dwudziestym wieku to się zaczyna zmieniać ta książka też bardzo fajnie to pokazuje w bardzo dziękuję prof. Jolanta Żyndul muzeum historii Żydów polskich Polin oba państwa moim gościem dzisiaj 19 w muzeum Polin wykład prof. Davida w dziale dziękuję serdecznie informacje o godzinie jedenastej po informacjach wracamy do programu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA