REKLAMA

Dlaczego dziś Polska nie potrzebuje Endecji? Wyjaśniał prof. Andrzej Friszke

Światopodgląd
Data emisji:
2016-05-24 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
20:44 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świerk lub pod blok w błąd w 2 LO Agnieszka Lichnerowicz słyszą państwo już prof. Andrzeja Friszke długo wymieniać z winogron dzień dobry osiągnięcia były historyczne i publikacji i t d . więc z lutego wszystko członek Polskiej Akademii Nauk jeszcze raz dziękuję panie profesorze przyjął pan zaproszenie, a chciałbym porozmawiać o endecji z wielu powodów 1 niech będzie takim trochę może prowokacyjnym publicystycznym, dlatego że w ubiegłym tygodniu grupa posłów Rozwiń » Kukiz 15 w tym Paweł Kukiz Marek Jakubiak Adam Andruszkiewicz we współpracy z Rafała Ziemkiewicza, a więc publicystą ogłosili założenie stowarzyszenia endecja, ale to jest tylko 1 z powodu, więc tak znając pani rozejrzy co to znaczy endecja to było bardzo duży ruch polityczny, który zrodził się obecny na początku lat dziewięćdziesiątych jeszcze dziewiętnastego wieku no i był bardzo aktywnym ruchem politycznym przez kilkadziesiąt lat w Polsce do roku czterdziestego piątego na emigracji przez następne lat 40 parę no, a w branży z sobą była główna partia polskiej prawicy tak można najogólniej do dziś nic nie wiem o istnieniu jakichś endecji, a tak coraz większy, więc szczegółów myśli pan, że tam nikt porównywanie 3 rozumienie dzisiejszej polityki przez analizy dwudziestolecia Piłsudski kontra Dmowski endecja kontra Pepees po tym, piłsudczycy 3 Anders informacje, że w pewnym momencie czy to on pomaga dziś zrozumieć dzisiejszą sytuację nie odbyć oczywiście, że nie oczywiście, że nie to jest te błędy w dacie to pojęcie to ideologię do struktury ta myśl polityczna, którą endecja wytworzyła na przestrzeni kilkudziesięciu lat jest duża myśl polityczna dużo koncepcje różnych no to one dotyczyły innego świata po prostu my żyjemy dziś jest kompletnie innym świecie natomiast ja rozumiem żywotność tego pomysłu czy tego co oni dzisiaj próbują zrobić polega na tym, że w tym ruchu była pewna obecna pewna mentalność, jakbyśmy powiedzieli ten sposób patrzenia na świat pewien rodzaj wartości no, które są w jakiej mierze ponadczasowe i oni się do tego odwołują, jakie to są wartości pewne rozumienie narodu my rozumienie narodu etniczne naród jest etniczną wspólnotą losu etniczną wspólnotą doświadczenia, a ani nie jest to naród obywatelski, a zatem do narodu wchodzą 3 i których uznamy za godnych bycia narodem zatem na pewno nie chodzą Żydzi ateiści Ukraińcy jacy się na różni tacy w czystości tego wspólnota nacjonalistyczny korzysta ktoś absurdy nacjonalistyczny koncert endecja i jej przywódcy Roman Dmowski Zygmunt Balicki i następnie z młodszych pokoleń właśnie się głównie radni skupiali to jest fundamentalna kategoria ideologiczna ogromnych książki co jest naród co to jest polityka narodowa co to jest wychowanie narodowe co jest gospodarka narodowa, a co to jest kultura narodowa wszystko miało być narodowe narodowe, a nie państwowe i w co wiem co jeszcze oprócz tego koncertu właśnie Narodowego takich wojaków wartości myśli pan, że do dziś istnieje w pewnych ruchach po złym stanie przekonania, że naród jest najwyższą wartością z łączeniem przyznała, że nieodzowną częścią bycia narodem jest katolicyzm idą na katolicyzm rozumiany w bardzo szczególny sposób to znaczy w gruncie rzeczy w oderwaniu od jego uniwersalnych wartości nie mówię do 10 przekazania, bo to, jakby wszyscy akceptowali Ależ tak cała cała ta misja kościoła w skali świata ludzie czy mało kogo obchodziła tutaj interesujące było to jak kościół ma wpływać na okrzepnięcie narodu na jego ujednolicanie na jej było przeżywanie swojego swojej tożsamości narodowej ona być narodowo katolicka w dosłownym działy rzeczy fundamentalne dla dla ideologii endeckiej antysemityzm no tak oczywiście antysemityzm jest w jądrze tego wszystkiego no chociażby dlatego, że to wynika z samej definicji narodu, jeżeli narodem jest wspólnota Polaków katolików głęboko przeżywający tożsamość narodową no to ci, którzy nie są tacy sami oni są obcy z natury, że Żydzi są z natury rzeczy obcy chociażby, dlatego że nie są katolikami i nie akceptują nacjonalizmu i bronią z dachem suwerenności jednostki prawa człowieka do tego, żeby miał własne rozumienie narodu endecja nie akceptowała endecja była właśnie w tym wszystkim, o czym mówię nurtem ambicjach totalnych to znaczy to nie jest tak jak z ludowcami czy chadekami czy nawet już ciekami, którzy uważali, że naród w po Polski naród siedzieli na lewicę prawicę centrum ludowców Demokratów konserwatystów klasę robotniczą królową Elżbietę endecja dążyła i nie ukrywa tego, że tylko ona ma prawo wypowiadać się za naród, bo tak definiuje i ten naród wychowywać kształtować się rozwijać i w zasadzie te wszystkie podmioty jak mówiłem są dysfunkcjonalne one przeszkadzają można z nimi zawierać odcinkowe porozumienia się z ludowcami, ale nadzieję, że te pory w tych porozumieniach oni zostaną wychowani narodowo i staną się narodowcami natomiast Snapchat socjalistami nie można sobie z IPO są wrogami immanentnym i Żydzi tak samo masoni tak samo piłsudczycy też w Yale czy mam siedzą w taki tekst były w pana profesora z 2012 roku z portalu edukacyjnego Instytutu Pamięci Narodowej i takim słowom, które się często powtarza jest darwinizm dawno ta jest, bo to będzie tak darwinizm w, czyli przekonanie, że prawa Darwina, czyli walka gatunków prawda dominację silniejszych nad słabszymi eliminowanie w końcu tych najsłabszych, czyli prawa rządzące przyrodą popularność tych tych, gdy tych teorii jest druga połowa dziewiętnastego wieku, ale zostały przeniesione na grunt polityki czy nagle, że tak życia społeczeńst w ludzkich m. in . przez Romana Dmowskiego, który zresztą był przyrodnikiem z wykształcenia na gruncie rzeczy też przez Zygmunta Balickiego, czyli założycieli narodowej demokracji oni patrzyli na rozwój narodu syna współzależność narodu właśnie jako zmaganie się silniejszym ze słabszymi silniejsi byli dzicy byli bardziej rozwiniętą cywilizację to jest bardzo ważne cywilizacje, czyli cywilizacja to jest w tym pojęciu i tożsamość kulturowa i potencjał ekonomiczny zdolność do aktywnego rozwijania prof. Andrzej Friszke jest państwo moimi gośćmi gościem wrócimy do Darwin niezłą i ich do innych koncepcji endecji tych historycznych lub w morze skład sami ocenią też jak bardzo współcześnie po informacjach do tego wrócimy w ATA świat lub podgląd dostęp podgląd itp, a Agnieszka Lichnerowicz państwa moim gościem jest cały czas prof. Andrzej Friszke FSC były członek Polskiej Akademii Nauk jeszcze raz dzień dobry pani kino relaks dobre rozmawiamy o emigracji, a przynajmniej o tym jakie są w źródłach czy jaka ona była w latach trzydziestych i mówił pan profesorze to był taki projekt Narodowy nacjonalistyczny, ale w latach trzydziestych to muszą być projekt tak sobie myślę, o której określono w nowoczesnym tak jak wtedy naród był dosyć suplementów w naszym regionie część dosyć już mogą uprościć nowym, więc tak się zastanawiam jak bardzo dyskusjach szynowym nie na nowo, ale to jest jeszcze czas kształtowania się czy dużo do kształtowania się narodu w tym sensie, że dopiero po odzyskaniu niepodległości było możliwe przez systematyczną oświaty przez wojsko przez znak PN działanie państwa UE narodowi niedostarczenie świadomości narodowej pewnym grupom społecznym, które do przedtem oględnie były w innych reżimach prawną z niewątpliwie projekt narodowej demokracji endecji zmierzony, jakby przyspieszenia tego procesu i idoli zarazem rower to była zagaduje hasło państwa Narodowego państwa Narodowego, czyli tylko naród Polski tylko Polacy mogą decydować o sprawach państwa w drugą ojczyzną, bo wcześniej był właściwy koncept i barów czy jakaś stolica zdobywa kontrolę nad jakąś ziemię co nie zmieniały koszt tożsamości położenie ciała, ale do rozmowy o bardzo odległych czasach generalnie, że tak powiem od rewolucji od wiosny ludów powietrza w naszej części Europy kształtowały się po trzecie narodu no tak jak będzie się rozumiemy ten język kultura prawda to jest naród ten sam język ta sama kultura, więc natomiast w okresie międzywojennym, gdy jak mówią, że Polska była krajem, w którym 13 to były mniejszości narodowe, a zatem z projektu państwa Narodowego wywoływało to kolizje z 13 obywateli, bo ona miała całkiem materialny znaczenie robot jest tym szóstym zabój 2002 . zabójstwo Narutowicza prawna na rzecz wybranej przez Sejm prezydent został zakwestionowany ten wybór, bo powinni na niego głosować sami Polacy, jeżeli uczestniczyli w tym Żydzi Ukraińcy jacyś Niemcy to to w ogóle jest zbrodnia przeciwko jedności tożsamości narodu no i nartach został zamordowany po ostrej kampanii endeckiej przeciwko narodowi czołgi w bitwie powiedział, że to jest bardzo ważne jak mówimy o kondycji dlatego, że to jest taki podział, który się ukształtował drugiej Rzeczypospolitej endecja i wszyscy inni Annę tendencja to był 1 obóz wszyscy inni to w gruncie rzeczy była był drugi wachlarz przyp oni próbowali to przełamywać przy brzeskim, próbując pozyskać część ruchu Ludowego model Toshiby udawało nie udawało się dyskutować, ale generalnie to może tak powiem ten podział był zasadniczy i i one też miał element fundamentalny antysemityzm nie, bo nie ma endecy bez antysemityzmu to jest widziałam, że ideologii w jądrze wszyscy Żydzi również ci, którzy mieli raptem dziadka Żyda jakiegoś nie są Polakami i tylko podłoże ekonomiczne jak rozumiem, czego zawracanie głowy Zych była rywalizacja wzrost był elektroniczny też, bo nie uważali, że trzeba wyprzedzić Żydów z polskich miast, żeby zrobić miejsce dla Narodowego polskiego mieszczaństwa to owszem, ale oprócz tego było przekonanie bardzo głębokie kulturowe, że Żydzi to obcy obca cywilizacja zresztą wielokrotnie starszą od polskiej prawda mające tysiące lat za sobą, a zatem groźna zagrażającą polskiej tożsamości Żydów należy eliminować życia polskiego też bardzo ciekawe co czasem może się jeszcze do tego tekstu pana profesora na portalu dekad edukacyjną i będzie przypomną o tym, że młodzi już endecy byli bardziej anty demokratyczni zdają oni już krytykowali pluralizm i taki znajomy mi po znajome współcześnie słyszy je słowa o przekonanie, że demokracja liberalna się z regeneruje i upadnie tak jest to, że za przełom w gruncie rzeczy od zwycięstwa Mussoliniego we włoszech 2002 . rok i naraz stało po 2006 . roku, czyli po przewrocie majowym zagarnięcie władzy przez Piłsudskiego narastało, tym bardziej bo przewrót majowy też miał i ten sens, że endecja wiedziała, że legalnie przemocy kartki wyborczej wyborów nie wygra stoją oczywiście Spychała też w kierunku projektów antydemokratycznych, ale to nie tylko jest to, bo również oni generalnie byli przekonani, że system demokratyczny wielopartyjne demokracja rządy parlamenty rządy prawa to tak naprawdę jest maskarada z tyłu gdzieś tam są siedzą jak i masońskie loże i tak naprawdę wszystkie wszystkim tym rządzą sąd boski tak pisał sam Dmowski tak pisał k i nie wierzył w prawdziwość demokracji ludzie była już to wszystko jest taki prawda reżyserowany przez Żydów masonów wielki kapitał i odpowiedział na to powinny być demokracje wasze demokracje nie demokracji, że pojęcie demokracji jest tutaj ważny przez demokrację rozumie wielo partyjna dość wolność wypowiedzi, a oni przez demokrację rozumieli możliwość awansowania warst w niższych do pozycji wyższych, czyli awans społeczny jak my uważamy dziś mówimy o awansie społecznym to oni nazywali demokracją i demokratyzacji społeczeństwa i liczyli na to, że te warstwy ludowej jak będą szły w górę obejmowały funkcje pracowników umysłowych przechodziły do elit toby no właśnie miały Narodowy charakter wypchnął Żydów wypchnął masonów już stanowią wspaniałą polską narodową i w tym sensie oni zakwestionowali demokracji zdecydowanie lata trzydzieste to jest kwestionowanie demokracji totalne, a właściciele endecy ci starsi pszczelarze zwana grupa profesorska, którzy byli jednak przywiązanie do reguł demokracji parlamentarnej byli stopniowo spychani na margines Stronnictwa chciałbym zapytać o politykę zagraniczną z 1 strony, dlatego że te wydają się ciekawe to są darwinizm znów wraca, czyli takie przekonanie, że w stosunkach międzynarodowych rządzi rywalizacja i każdy, kto myśli inaczej mimo tak naprawdę jest naiwny, a z Wisły mam przed sobą tekst Adama Balcera z nowej Europy wschodniej NBA na Wschodzie krytyczny od razu powiem w stosunku do myśli endeckiej i radykalniejszych odmian w tym on ostrzega, że może poważnie utrudnić to myśl endecka współcześnie prowadzenie polityki wobec wschodnich sąsiadów, bo jeżeli chodzi o politykę zagraniczną, a MO to jak i w zasadzie stosunek endecji do Rosji, bo był to projekty antyniemieckiej artylerzyści z logo była to cywilizacja rozwinięta, czyli bardziej na drogach dokładnie dokładnie to Dmowski bardzo dobrze wyłożył w swojej książce Niemcy Rosja kwestia Polska w roku 900 ósmy i właśnie ten element niemieckiej było nawrócić niezmienny przez następne dziesięciolecia Otóż sens tego poglądu jest tak, że Niemcy są wyższą cywilizacją od polskich wyższą lepiej zorganizowane państwo wyższa kultura lepsze zdolności techniczne lepszych zdolności artystyczne krótko mówiąc dominują nad Polakami, a zatem, ponieważ następuje w gruncie rzeczy cywili historia cywilizacji polega na tym, że 1 się rozszerza kosztem drugiej no tak Niemcy będą nas skłaniać jako ci wyższe cywilizacyjnie i organizować krótko mówiąc historia ówczesna mgła przekonywała, że tak właśnie jest, a zatem to co jest Paul Paul Polakom potrzebne do budowania frontu przeciwko właśnie tej niemieckiej ekspansji, a zatem trzeba szukać partnera po drugiej stronie, czyli Rosja stoi Rosja Moski zresztą w tej samej książce o cywilizacji rosyjskiej o poziomie państwa rosyjskiego wypada się jak najgorzej się obraźliwie nieomal natomiast barbarzyński wschód, a NATO miast natomiast, ponieważ jest to jednak masa duża, że państwo no to znak PL warto się nie oprzeć, bo Rosja taka, jaka jest i tak Polaków nie strawi, bo to jest nisza cywilizację najem i Polacy dla Polaków nieatrakcyjna natomiast, że tak powiem pozwoli się oprzeć ekspansji niemieckiej taka była logika tego tego wywodu jak oczywiście miała znaczenie przed pierwszą wojną w czasie pierwszej wojny światowej po pierwszej wojnie światowej nie ma żadnego znaczenia, dlatego że Rosja była bolszewicka komunistyczna Polska niepodległa i musiała szukać żadnego poparcia Rosji, więc to już przestało być ważne natomiast nad miastem element antyniemieckich cały czas był bardzo silne w i teraz jeszcze jedno, żeby tu była mowa o polityce wschodniej tak na czym ta logika, że wyższa cywilizacja pochłania niższą prowadziła też endecję endeków do przekonania, że Polska cywilizacja jest wyższa od białoruskiej od ukraińskiej, a zatem, że tak powiem teren ekspansji cywilizacyjnej Polaków to są Ukraińcy Białorusini należy, iż tak, by wchłaniać narzucać własną kulturę własną cywilizację stopniowo polemizować z na de la oczywiście ludzi z tamtych terenów dla Ukraińców dla Białorusinów do wzrostu akt agresji i musi powodować ostry konflikt to to coroczna profesor mówi to są te założenia z opcji wtedy MF rozważa też to co pan, że są na pociąg podkreślał ewoluowały koncepcję naturalnie przez lata były też różne obozy i różne frakcje, więc jak rozumiem to co by ciało Boys i nie ma bardzo prezes pan profesor zgodził się trudno powiedzieć rób co dziś w tej debacie publicznej w głowach, żeby tych, którzy się odwołują do endecji zostaje, bo jednak, by to ta podstawowa konta w zakresie powtarza jest to, że Piłsudski Dmowski mogą stać obok krzyża dania, ale jak tak patrzy na wypowiedzi w telewizji niektórych ludzi tak jak pan Winnicki i czy czasem może Ziemkiewicz to w nich jest elementem mentalności endeckiej to znaczy oni nie lubią zachodniej Europy boli nie lubią liberalnej Demokratycznej cywilizacji oni by chcieli, że tak powiem, żeby tylko naród naród wszędzie naród ten naród też zdefiniowany w kategoriach narodowo katolickich i wąskich bardzo nie oni też nie akceptują będziesz demokracji politycznej raczej nie bardzo wierzą, że nie bardzo uważają za wstyd za funkcjonalną demokrację parlamentarną wielopartyjne wolną grę sił politycznych elit mediów chcieliby narzucić gorset, żeby żądać Pm ludzie tak rozumować jak oni by chcieli w tym sensie tu są elementy odwołujące się do tej części spuścizny endeckiej, która mówiąc szczerze najgorsza to znaczy pochodzi z najgorszego okresu okresu totalitaryzmu lat trzydziestych budowania totalitaryzmów czasów, kiedy w Rosji rządził Stalin w Niemczech rządził Hitler we włoszech rządził Mussolini i lodach mają różne podmioty uważa, że tak jest przyszłość świata bardzo dziękuję panie prof. prof. Andrzej Friszke członek Polskiej Akademii Nauk budzą tak skrótowo bardzo do państwa moim gościem, że chodzi o politykę zagraniczną zachęcam do sięgnięcia do pod tekstem dała Volckera w nowej Europie wschodniej w najnowszym numerze pani Wrzeszcza dziękuje tyle co z Anną Jakubowską na państwa przygotował śladem Szura realizował program informacje o Poli Maciej Zakrocki zaprasza kwiatów pod blond Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA