REKLAMA

Polskie inwestycje gospodarcze - wielkie projekty międzywojnia. Opowiada prof. Wojciech Morawski

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2016-05-29 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
30:29 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
koło historii w radiu TOK FM 4 minuty po godzinie ósmej rano jak zwykle w niedzielę o godzinie ósmej rano program koło historii w naszym studiu prof. Wojciech Morawski szkoła główna handlowa dzień dobry dzień w państwo, ale przenosimy się w czasie kończy się pierwsza wojna światowa z terenu 3 zaborów powstaje na organizm państwowy Polska i w Polsce rozpoczną się proces nie tylko integracji tych 3 poza Borowy z terenów w 2 i wiele innych procesów globalnych się tak Rozwiń » wyraźny czy też Macro w skali makro, ale też proces industrializacji chcę zapytać pana profesora, kto i jak wpadł na pomysł, żeby z części Polski utworzyć taki teren silnie Hindus realizowany, w którym teraz kojarzony z nazwy centralny okręg przemysłowy co było co było powodem no i jak przebiegał ten proces przede wszystkim dokonujemy do sporego skoku w czasie, ponieważ między końcem wojny albo decyzją budowy cała kwota prawie całe dwudziestolecie minęła ta koncepcja dojrzewała powoli przede wszystkim, kiedy trzeba było się z industrializacji bać, ponieważ Polska wyszła zniszczona wojny świata w ich potem z naszych wojna o niepodległość nie mam tu namyśli zniszczeń takich fizycznych zburzonych budynków i t d. bo to jest w sumie najmniejszy problem, ale wyszła z dokapitalizowania znaczy kapitał zgromadzony w królestwie polskim przede wszystkim to była najbogatsza część ziem polskich ucierpiał bardzo na skutek ewakuacji rosyjskich piętnastym roku to te zakłady zostały zdemontowane przeniesiony do Rosji patentami przepadły w nas potem cała gospodarka Polska bardzo ucierpiała na skutek inflacji hiperinflacji właściwie Polska była goła cena z kapitału były próby pierwsze pomysły z czasów reformy Grabskiego były tego rodzaju, żeby ściągnąć w miarę możliwości kapitał zagraniczny państwo oczywiście też musiało się wtrącić Grabski n p . od początku nie miał złudzeń, że państwo powinno się zająć mocną pozycję w bankowości gromadzić kapitał w bankach państwowych, ale do przemysłu w przemyśle raczej preferowaną własność prywatną życiem, ponieważ z polskiego kapitału nie było to tak miał być kapitał zagraniczny rzeczywiście druga połowa lat dwudziestych to jest to są próby ściągnięcia tego kapitału no ale potem przychodzi wielki kryzys wprawdzie mówi się, że kapitał nie ma ojczyzny i kieruje się optymalizuje sobie zyski ryzyko, ale zauważono też, że jak naprawdę źle się dzieje to kapitał ma tendencję do tego, żeby się dopatrywać, czyli powracać do kraju, z którego wyszedł no i myśmy właśnie padali ofiarą takiego procesu w tej sytuacji państwo zaczęło rozszerzać zakres swoich zainteresowań znaczy gospodarka nam się etaty zachowała wóz coraz większe sektor państwowy w gospodarce to był 1 z wątków, który doprowadził do tego, o co pan pyta drugi wątek polegał na tym, że było sporo przemysłu na ziemiach polskich przed pierwszą wojną światową, ale to nie był przemysł zbrojeniowy tymczasem teraz myśmy stanęli wobec potrzeby zbudowania własnego przemysłu zbrojeniowego druga Rzeczpospolita była niesłychanie zmilitaryzowane państwo pamiętajmy o tym na obozie była zagrożonym państwom tak naprawdę to tylko wojsko było nieproporcjonalnie duże nieproporcjonalnie wysoką pozycję zajmował społeczną w polityczną gnoju też na potrzeby tego wojska trzeba było stworzyć odpowiedni potencjał przemysłowy, ale co było początkiem czy myślenie o gospodarce i interwencjonizm państwowy jako coś co będzie takim kołem zamachowym rozwoju gospodarki w rozwoju albo próby przeciwstawienia się kryzysowi czy też właśnie ta idea, że przede wszystkim państwo polskie powinno mieć silną armię czy, Ergo przemysł zbrojeniowy fabryki i t d. tak dalej w sobotę początkiem jeśli chodzi o takie myślenie myślę, że te oba wątki się nierozerwalnie splatały od początku to znaczy był problem taki, że w razie wojny musimy sobie zapewnić dostawy sprzętu albo własnego albo z importu dostało m. in. w latach dwudziestych za decyzją budowy, gdy i na bok podczas wojny 1920 roku okazało się, że na wolne miasto Gdańsk w krytycznych momentach nie bardzo można liczyć, bo tam zaczynano przekaz strajkowali drukarze i my nie mamy na to nie rozładowują naszych transportów dlatego zbudowano tą gdynian jest z tym, że proszę pamiętać, że Gdynia rozwiązywała ewentualnie problem na wypadek wojny z sąsiadem wschodnim nie rozwiązywała na wypadek wojny z sąsiadem zachodnim no bo od razu była zagrożona trzeba i t d . a potem był powstał taki właśnie pomysł, żeby możliwie naj bezpieczniejszym miejscu możliwie najbezpieczniejszy, bo nie znaczyło bezpiecznym jak się okazało, ale z dala zarówno od granic niemieckich jak i od radzieckich zbudować nową i tak padł wybór właśnie na rejon centralnego okręgu przemysłowego proszę pamiętać, że tam były pewne tradycje było coś takiego jak staropolski Zagłębie przemysłowe jeszcze 19 wieku w nie dokładnie tam trochę na północ w Ostrowiec Świętokrzyski Skarżysko tam się rozwinął nasz przemysł zbrojeniowy już w latach dwudziestych teraz został włączony w ten plan druga sprawa, która decydowała o lokalizacji to bardzo duże ukryte bezrobocie na wsi rezerwy taniej siły roboczej tak się składa, że jak doszło do rozbiorów to Galicja była najgęściej zaludnionym kawałkiem Polski i ich granice rozbiorowe zamroziły tę sytuację na całe 19 wiek tamy na południu, bo na jej Boenisch, który nie przypadkiem stamtąd np. wychodziła największa emigracja prawda w Chicago NATO górala nie Kaszubi mieszkają 3 czytania i Mazur nie jest dobrze to z rąk do pracy nie brakowało tylko coś się tak wyrażę z wykształceniem szczególnie technicznym jak ludzie oderwani od pługa mogliby się do zakładów zbrojeniowych dotacji nocuje, ale to nie jest to nie wymagało z kolei jak i takich szalonych kwalifikacji przed tobą nie tak takie dosyć proste można było przód tak nie była bariera prawdziwa tam też trochę kultury przemysłowej było także pamiętać, że w Galicji były Zagłębia naftowe z najpier w stare w okolicach Jasła Krosna to, które my znamy potem w latach dziewięćdziesiątych dziewiętnastego wieku nawet Borysław Drohobycz dzisiaj na Ukrainie jeszcze na początku dwudziestego wieku Galicja była drugim na świecie producentem ropy naftowej no to co było świetnym swą miłość jest po pierwsze, były n p . te zasoby surowcowe były ogromne złoża gazu ziemnego w latach dwudziestych w Rakszawie koło stryja odkryliśmy największe wówczas na świecie pokłady gazu ziemnego oczywiście w świetle tego co my dzisiaj znamy dzisiejszych potrzeb to było malutki wszystko, ale bez ich tam zaczęto też budować pierwsze gazociągi, bo w zasadzie przy przedtem dziewiętnastym wieku, bo gazowni miejskiej w Warszawie w większych miastach, ale dowożono ten gaz cysternami natomiast w co polegało m. in. na stworzeniu takiej sieci gazociągów innymi zaczęła powstawać taka sieć przesyłania na większe odległości to samo zresztą z energią elektryczną druga Rzeczpospolita nie miała takiej ogólnopolskiej energii, żeby można było w nadmiar prądu z Warszawy przesłać do Poznania to wszystko było wytwarzane na miejscu i konsumowane na miejscu w bramach stopu zaczęto budować takie linie przesyłowe dalekiego zasięgu na jej ten przemysł zbrojeniowy proszę pamiętać, że poza naszymi specyficznymi uwarunkowaniami te lata dwudzieste w ogóle było okresem pojawienia się pewne pewne całkiem nowych przemysłów przemysł lotniczy się pojawił, bo przemysł motoryzacyjny się pojawił nie tylko u nas na świecie się pojawi z Radia się pojawiło się różne związane z nim w rzeczy w tabor takie całkowicie nowe przemysły przekładające się na potencjał militarny, więc z tego punktu widzenia atrakcyjne dla wojska, ale też modernizujące kraj tak w ogóle Intrall pod względem technicznym myśmy się dosyć szybko znaleźli w czołówce światowej to co reprezentowali nasi konstruktorzy lotniczy nie przynosiło nam wstydu różnica między nami, a rozwiniętymi krajami ujawnia się w momencie, kiedy przychodziło do masowej produkcji do mocy produkcyjnych albo zbudowaliśmy równie dobry samolot jak Amerykanie, ale my mogliśmy dorobić 30 miesięcznie, a oni 3000 miesięcznie i to była już w Adams zaczął od robotów w kwestii kapitału i w kwestii pieniędzy, bo to to jest o tyle istotne, żeby sobie odpowiedzieć na pytanie, skąd w takim razie olbrzymie nakłady, które na budowę centralnego okręgu przemysłowego się udało skoro państwo było biedne nie było kapitału na rynku to jakiś sposób udało się w ogóle już Grabski stworzył taki system banków państwowych, które miały temu zaradzić tak było z wyznaczy bank Polski to był bank centralny to jest inna historia natomiast na ten sektor banków państwowych miało się składać Pekao, które zbierało od ludności wkłady i to była 1 strona tego biznesu i bank gospodarstwa krajowego, który to z kolei wydawał na różne pożądane przez państwo cele w naj państwowy bank rolny, bo uznano od razu, że rolnictwo jest na tyle specyficzne, że tam trzeba trochę inne rozwiązania stosować i te 3 banki dofinansowały tak naprawdę w latach trzydziestych rosła ogromnie potęga Belgijka BGK przejmowało z rąk jeśli upadała jakaś prywatna firma i państwo ją uratowało ratowało, wykupując akcje dało to przechodziło pod kontrolę BGK BGK stawał się w centralnym taki punktem wielkiego państwowego koncernu z naj po pierwsze to się udało po drugie, Polska była krajem dosyć konserwatywnym w sprawach walutowych złoty Polski był mocny w czasach, kiedy inni w czasie kryzysu dewaluować walutę odchodzili od złotego standardu różne religie rzeczy myśmy byli dosyć konserwatywnie myśmy się popisywali mocnym złotym nawet trochę ponad stan żeśmy się podpisywali, bo prawdę mówiąc nasza kondycja gospodarcza nie nie była odzwierciedla ona przez aż tak mocnego złotego w związku z tym, ale to było robione m. in. po torze w polityce gospodarce zdawali sobie sprawę, że ogromna ilość środków tak naprawdę jest autoryzowana, czyli gdzieś tam zagrzebana w prywatnych zasobach w ogóle nie wchodzi dobro na każdy chłop porządny był biedny, ale trzymał tę parę carskich świnek 9 zł rubli na na posag dla córki na czarną godzinę coś takiego chodziło o to, żeby ludzie nabrali do tego stopnia zaufania do systemu finansowego, żeby dał wyciągali oddali do Bakali, żeby można było coś z tym zrobić oficjalnie rząd mówił namawiał do tego tak tak były takie kampanie oszczędnościowe i to coś więcej przynosiło pewien efekt to znaczy, zwłaszcza w, kiedy ludzie zobaczyli, że złoty się trzyma różne inne rzeczy, do których dotychczas mieli zaufania, a zaufanie i mniej się trzymają, bo np. 3004 . roku zdewaluować dolara i ci, którzy otrzymali dolary ani złota stracili na tym po prostu to była nauczka, która jakoś tam nie poszła w las, więc coś się w jakim stopniu udało to wydobywanie kazał gazowane inna sprawa, że z punktu widzenia dalszego rozwoju wydarzeń to ci, którzy dalej trzymali złote ruble i nie dali się na to nabrać chyba postąpili dosadny jest za chwilę Powróćmy do rozmowy w studiu pan prof. Wojciech Morawski szkoła główna handlowa przed nami skrót informacji Radia TOK FM punktem dyskusji powrócimy do rozmowy koło historii w radiu TOK FM w 21 minut po godzinie ósmej rano słuchamy programu koło historii w naszym studiu prof. Wojciech Morawski szkoła główna handlowa jeszcze raz dzień dobry, a inne państwo rozmawiano o inwestycjach państwowych inwestycjach w przemysł zbrojeniowy odmówiliśmy też o budowie portu w Gdyni w okresie międzywojennym najpier w musieliśmy wrócić do dowodu do centralnego okręgu przemysłowego i inwestycji port w Gdyni i w jaki sposób władze odmówiły to znaczy czy mówiłem proszę oto wszyscy ponosimy wspólnie solidarnie jako społeczeństwo inwestycje szczególnie przemysł zbrojeniowy, bo musi mieć silną armię tak, bo muszę mieć silny przemysł w jaki sposób oto opowiadano to była narracja innej społeczeństwo wtedy akceptowało to brało udział w tym w pod postacią przyrodnie zbiórek pieniędzy na armię cel zbiórki to się pojawiły już krótko przed wojną w obliczu bezpośredniego zagrożenia natomiast była akceptacja społeczna dla tego typu wydatków to znaczy była świadoma, że Polska jest krajem zagrożonym w latach niepodległości nie jest taka wcale jeszcze okrzepnie Galileo trzeba o nich nie ma co na to miało na to żałować towarzyszyła temu propaganda, która dzisiaj dla nas byłaby chyba trudna do zniesienia, bo do nas pasuje pod dookreślenia propaganda sukcesu jak najbardziej to znaczy, iż to mówienie o Gdynię i było takie testy w szkliwo patetyczne, o co bije też powodem z samym nazewnictwie plaże po to, zauważyć powstała Huta Stalowa Wola ta nazwa jest z tej epoki odzwierciedla ducha w jakim o tym wszystkim mówi Anna także ta propaganda była na tyle nachalne, że n p . Antoni Słonimski w swoich felietonach w pewnej chwili jak chciał pisać o różnych bolączkach współczesności w dal była atakowana np. przez innych, a przecież Gdynia się buduje, więc on wpier w w pewnym okresie napisał, że odtąd odbędzie każdy swój felieton zaczynał, mimo że gdy nasze buduje to kto ale na początku zawsze powie, że Gdynia się buduje w notach Gdynia była postrzegana jako nasze wyjście na świat jako takie leczenie troszkę z kompleksów po rozbiorach, bo co tu dużo mówić myśmy byli nieobecni z, a teraz chcieliśmy od razu awansować do grona dużych państ w europejskich, które mają jakąś zamorską polityka jakieś interesy ogólnoświatowe powstała liga morska i kolonialna, która w tym kierunku ptaki ptakom mocarstwową propagandę uprawiały, ale rozumiem tu na tym polu bez sukcesów nie bez sukcesów brak zresztą do tego się odnosił bardzo sceptycznie on jedno liga czasami wchodziła w paradę, bo robiła różne nieroztropne rzeczy musiał potem z tego się wypunktować kiedyś spotkał z przywódcami Dzidzi powiedziała im panowie przecież naszej kolonii zaczynają się zaraza Rembertowa stosunek w do tych rzeczy natomiast nie z 1 punktu widzenia to było ważne proszę pamiętać, że byliśmy wtedy w samym centrum eksplozji demograficznej to zjawisko, które dziś już wygasło raczej się martwimy, że u nas jest coraz mniej osób, ale wtedy nas bardzo szybko przybywało 1 z receptą było popieranie emigracji i Zamorowski z Polaków no bo to była wieś przeludniona duże bezrobocie i t d. więc popieranie migracji było w pożądanym kierunkiem myślenia, a z tym nie było łatwo, bo od lat dwudziestych stany Zjednoczone się zamknęły na imigrację z Europy, więc trzeba było szukać jakichś nowych kierunków my tutaj ta liga rzeczywiście nie tyle dam zdobywanie kolonii dla nas, ale zawierania jak ułatwianie im emigracji w toaletach to był pożądana, ale państwo oficjalnie wspierała migracje, bo to zaskakujące dla nas kompletnie zwrot państwa europejskie Popiel wspierały emigrację, bo wtedy byliśmy w fazie eksplozji demograficznej wtedy wszystkim przecież to, że Hitler zaczął mówić o przestrzeni życiowej dla narodu niemieckiego, a to, dlatego że tego narodu niemieckiego przybywało także oni wiedzieli jak zagospodarować to był ich odwrotny sposób myślenia niż dziś obok warto sobie uświadomić, że to była zupełnie inna epoka w 2 bank zażąda tego stanu w najbardziej wydaje mi się jest interesujący, kiedy rząd mówi całemu społeczeństwu Słuchajcie oto budujemy wielki nowoczesny port w Gdyni około część kraju tak silnie Industrial i czujemy, że to będzie to mamy nowoczesne fabryki Huty, gdzie i w jaki sposób jest to przedstawiane czy o to właśnie będziemy 1 z tych najwyżej rozwiniętych krajów czy też przedstawiane to jest w ten sposób zapóźnienia musimy musimy podgonić, ponieważ mieliśmy rozbiory i t d . i t d. jak to jest opowiadana historia wyznacza chyba ta druga narracja plus obronność plus obronność jednak przy czym tak nie było także rząd zaproponował rząd o tym, mówił jako o czymś oczywistym z domu przyjmowany jako coś oczywistego niż przy czym tak nie było wzywanie do zaciskania pasa w sytuacji, kiedy było bezrobocie, a rząd tworzył miejsca pracy to było oczywiste, że to jest dla wszystkich korzystna, bo to nie jest tak, że musimy sobie z windy winnej sprawie było zaciskanie pasa jednak w latach trzydziestych jak się bardzo skurczył handel międzynarodowy i wszystkim brakowało dewiz no bo wszyscy, więc mieli kłopoty ze sportem z notą np. była taka kampania, żeby wspierać przy pomocy dancingu eksport polskiego węgla albo cukru to znaczy narodu godził się, że drożej płaci za cukier albo za węgiel po to, żebyśmy zagranica go sprzedawali tam jej, żeby państwo miało dewizy tego rodzaju ofiarne społeczna była akceptowana rzeczywiście ona była przedstawiana dosyć uczciwie społeczeństwo społeczeństwo akceptowało, że tak jest co prowadziło do paradoksalnych skutków, bo n p . w Karpatach wschodnich przemytnicy przenosili z Rumunii Polski cukier z powrotem do Polski, bo w Rumunii był dużo tańszy niż w Polsce opłacało się tak wnosić go tak to Arek Band Resovia przemytnika to sobie uświadamia, że z 1 strony są plany zgodnie z nazwą centralny okręg przemysłowy centralnie został za zaplanowane jako takie miejsce, gdzie w nowe inwestycje w nosie pojawia się tylko pytanie co z tych planów wyszło czym rząd mógł powiedzieć właśnie po tak jak później po wojnie po 5 lat przykład w latach tak pod podany 5 lat, że oto realizujemy to sukcesem i faktycznie założony w ilości produkcji były realizowane czy nie udawało nam się to jak to wygląda może jeszcze jedno dodam w kwestii kapitału, bo jednak dostaliśmy na to ogromną pożyczkę francuski Francuzi byli naszymi sojusznikami z 3006 . roku była umowa o g 2 i naprawdę dostaliśmy duży kredyt francuski, więc to w jakim stopniu potem system był kłopot, bo wojsko nie bardzo chciało ten kredyt przekazać do wspólnych finansów tylko chciało samo zachować się nad tym kontrolę dlatego potem powstał Fon i troszeczkę te finanse wojskowe zaczęto wyprowadzać z finansów ogólna państwowych natomiast jeśli chodzi o weryfikację tego ma to realizacja stropu przerwała wojna można powiedzieć, że z punktu widzenia budowy co pół przedwczesna, bo to wszystko miało być gotowe gdzieś tam po czterdziestego drugiego roku nie sądzę, żeby wynik wojny Polski z Niemcami to jest tak, że Nowak zmienił od natomiast w te inwestycje były robione mądrze najlepszy dowód na to jest taki, że po pierwsze, Niemcy je pokończyli tam, gdzie było zacięte to Niemcy nie pokończyli mieli z nich pożytek w czasie wojny, bo to było poza zasięgiem lotnictwa alianckiego tak dosyć bezpiecznie w nie przypadkiem u nas próbowali VU w 2 i byśmy złapali taką rakietę gdzieś tam przekazaliśmy części Anglikom po drugie w PRL-u było kontynuowane ostatecznie przez most do normy mamy czas przerwy znowu SKM wiele z WSK Świdnik opony w Dębicy Rzeszów to wszystko petard dzisiaj ta ten klaster lotniczy pod Rzeszowem to wszystko jest kontynuacja przecież inwestycji sopockich one nic nie wymarły przetrwały epokę, która powołała do życia po to, prztyczek w nos dla tych wszystkich, którzy mówią, że tylko w PRL był tymczasem kiedy industrializacja następowała kosztem konsumpcji myśmy budowali budowali budowali kombinacja odstawał industrializacja peerelowska była kosztem konsumpcji niewątpliwie miała swoje niewątpliwe wady, ale to nie było tak żona startowała od zera George, a właśnie, a czy w okresie międzywojennym pojawiały się takie głosy że, że ta industrializacja, którym mówimy to też kosztem konsumpcji Jean czy 333 nie dała się do mnie w duchu tak że, tworząc miejsca pracy poszerzamy rynek wewnętrzny ludzie będą mogli zarobić, choć ten obrazek z występem zamówił jednocześnie mówiąc społeczeństwu jak możecie to jedźcie sobie do pracy and Paper czy południowy, lecz paradoksem tej sytuacji w niesamowitym inie nieprzekonanych to jednak czasu w Gnieźnie w nie doceniamy tej zmiany demograficzne jednak wtedy euro procent Europejczyków w świecie Rus to myśmy mieli eksplozję demograficzną reszta świata jeszcze nie dziś jest odwrotnie byto już mamy za sobą resztę świata to przeżywał, więc dokładnie odwrotną stronę to zupełnie nie wpłyną czy mieszanki Sojuszu między w okresie międzywojennym takie, które by się odbijały na współpracy przemysłowej n p . nie w gazetach można było przeczytać, że obaj przez podział szatni było o pożyczce z Francji tak, a czy technologiczne tak to wyglądało teraz jak to ktoś na badania, kto w Polsce chce takiej dobrej jakości to mówi się niemiecka jakość warto być może już odchodzi w przeszłość, ale nie wszystko jest, że technologie to szwajcarska precyzja niemiecka jak jasna, jeżeli mówimy o przemyśle zbrojeniowym to tutaj dylemat był następujący czy kupować gotowy sprzęt nowoczesny za granicą inwestować własne technologie naboje siatki było ograniczane można było robić albo to albo to z punktu widzenia naszej wiedzy dzisiejszej września 3009 . roku być może zamiast budować co lepiej by się opłaciło kupić kilkaset nowoczesnych myśliwców gotowych gdzieś tam to jest jeszcze parę miesięcy przed wojną dałoby się zrobić pewnie z dna, ale z kolei to był taki błąd, który dwudziestym piątego roku popełnił gen. Zagórski jako dowódca lotnictwa on uznał, że lotnictwo Musila, tak więc kupić we Francji od długiej serii gotowych samolotów wydał na to wszystkie pieniądze na parę lat do przodu i potem nam się te samoloty stopniowo stwarzały własny nasz przemysł ponad 8 przestali zamawiać na pewien czas na rowerze czy na jego oceniano powszechnie trzymane za górowskiego jako błąd obawiano się, że powtórzenia tego bo, gdybyśmy tak zrobili, a wojna, by nie wybuchła w kongresie, bo ten dylemat czy przestawiać wojnę na tory w gospodarkę przepraszam na tory wojenne w czasie, bo takie narady jeszcze w sierpniu 3009 . roku sfery gospodarcze się pytały czy czyta wojna baby jak ta wojna będzie powiecie nam, że ta wojna na pewno będzie to my wiemy co robić, ale jak nie będzie, a my zrobimy to co wiem to załatwimy tę gospodarkę, więc prosimy o Jasną odpowiedź i wojskowi i wywiad niby nie byli w stanie udzielić Jasnej odpowiedzi, więc myśmy dosyć konserwatywni byli do ostatniej chwili nie traktowano tego jak ja razem do ZUS z perspektywy było tajne po to nie był środek nacisku na nikogo Mono czy teraz mówię teraz nawet jak najbardziej tajne, ale nagrania z Janowa teraz nie powstaje taki doktorat na temat współpracy polsko-niemieckiej to jeszcze w sierpniu 3009 . roku te rozmowy gospodarcze z Niemcami toczył się jak najlepszym i oni nam ustępowali w różnych ważnych sprawach macie tam też nie było pewności czy ta wojna będzie tam też zakładano, że będzie jakiś dalszy ciąg w związku z tym zadaniem było takie są próby takie porównania przynajmniej przez własne kręgi gospodarcze porównania potencjału Niemiec i Polski pierwszego z tych próby porównania w tym nie na z tego wychodziło oczywiście fatalnie z tym, że może pamiętać, że ich gospodarka niemiecka ani bilansowa się finansowo trzecia rzesza uciekała wojna przed bankructwem i nie było stać na taki poziom uzbrojenia i sobie zafundować ich co zaś mogło właśnie być sygnałem ostrzegawczym, bo to trudny start oznaczało, że oni inaczej zamierzają ten problem rozwiązać w ale to przy normalnym funkcjonował na dłuższą metę tak się nie dało jak robili Niemcy, a proszę zwrócić uwagę, że od Niemców zależał moment wybuchu wojny, a od nas nie, gdybyśmy zaczęli tak się zachowywać wojna, aby nie wybuchła to z niewiadomych przyczyn byśmy sobie zafundowali katastrofę gospodarczą, ale ktoś do nas słuchy może pomyśleć, że w zasadzie w okresie międzywojennym ten ruch inwestycyjny ograniczył się do portu w Gdyni i do centralnego okręgu przemysłowego, ale przecież długów mieliśmy kopalnie na Śląsku tak byłem reporterem osobnym wyspecjalizowanym firmom w notatkach zdanie było dzieło drugiej Rzeczypospolitej tylko wcześniejsza z tym zresztą był pewien problem, bo 2005 . roku wybuchła wojna celna polsko-niemiecka Niemcy przestali kupować nasz węgiel uratował nas strajk górników brytyjskich, bo myśmy 2006. dzięki temu właśnie na rynki skandynawskie nie przegraliśmy tej wojny, ale np. wielką inwestycją była budowa magistrali kolejowej trzeba było też Śląsk z Gdynią połączyć interesy z pominięciem Gdańska jest taka linia kolejowa, która tam przez Kaszuby przez te pagórki do Gdyni po prowadzi, omijając terytoria wolnego miasta Gdańska po to, zostało zrobione w jedno poza tym rozwijały się niektóre miasta rozwijała się Warszawa dzięki swojej stołeczności pojawiły się pewne na budownictwo mieszkaniowe takie początki Spółdzielczości dosyć tak jest rozległe dzielnice mieszkaniowe powstawał ten problem jakoś był rozładowany i to nawet nie nie tyle dla ludzi zamożnych również takie robotnicza też n p . na Żoliborzu we z mintaja za wzór przedsięwzięcia przecież udane jak najbardziej na tak daleko za w skali w skali kraju, który ma problem demograficzny tak brzmi jak zarysował pan profesor nad Sołą szczegóły jak rozumiem, że część społeczeństwa realnie myślał o tym, żeby wyjechać do pracy w Senacie większość mieszkała na wsi większość myślała jak przetrwać w wieś ma to do siebie, że jak trzeba to może przejść właściwie prawie całkowicie na gospodarkę naturalną, iż nie nie przejmować w gospodarstwie rolnym można sobie zrobić w prawie wszystko w razie czego bo w tym w czasie, kiedy działał pełną parą centralny okręg przemysłowy czemu miało działać pełną parą jak pan za udział w po czterdziestym drugim roku tak, ale zakończoną inwestycją lekturę w samym czasie na drugim końcu kraju gdzieś na nas na wschodnich rubieżach odbywała się w miejscowości, gdzie rzeczywiście może rozmów o obrazie z Kijowa zwaną Rzeczypospolitej było ogromne tam na tych Kresach Wschodnich ta pani w ogóle jeszcze mieli takie zaufanie do rubli carskich, że jeszcze pod koniec lat dwudziestych większym zaufaniem darzyli ruble carskie niż zła Trident traktowali nas jako przejściowe zjawisko wierzyli, że wróci tamten porządek i 5 i cienie złote ruble tylko papierowe naprawdę tak to wstawienie w innym świetle sytuacji oczyścili go, o której mu powiedzieliśmy weszła już była tragedią 3009 . roku rozpadł rozpadu kraju NATO, ale winnej sytuacji są to rubieże wschodnie, gdzie jak rozumiem przywiązanie albo do dróg można również oceniamy wysiłek militarny to jeszcze weźmy 1 poprawkę jednak ta armia przez długi czas za bardziej prawdopodobną uważała wojnę z sąsiadem wschodnim wdarli się bardziej przygotowywała stoi przed tą wojnę z Zachodem trzeba było improwizować w ostatniej chwili właściwym bardzo panie profesorze dziękuję za dzisiejszą wizytę w radiu TOK FM dzisiejszą rozmowę prof. Wojciech Morawski szkoła główna handlowa dziękuję dziękuję bardzo jest ósma 38 z chwil kilka na naszym ten skrót informacji Radia TOK FM, a po skuciu informacji Radia TOK FM naszą stronę będzie pan Michał Sutowski z krytyki politycznej porozmawiamy o festiwalu Kuronia koło historii w radiu TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA