REKLAMA

Arszenik? Cyjanek? Trucizna może kryć się w zwykłym ziemniaku!

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-06-09 21:20
Prowadzący:
Czas trwania:
27:09 min.
Udostępnij:

W kolejnym odcinku Radiowej Akademii Nauk dr Mirosław Dworniczak, chemik, i dziennikarz naukowy opowiadał o truciznach, ich zróżnicowaniu i dużo powszechniejszym, niż by się nam wydawało, występowaniu. Trujące substancje mogą zawierać źle przechowywane ziemniaki! Niebezpieczne mogą być nawet piękne konwalie. Rozwiń »
A co z jadami zwierząt? Czy jeśli jadowity wąż sam się ugryzie, to umrze? Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM i zaczynamy radiową Akademię nauk i tak jak zapowiadałem zajmiemy się teraz tematem truciznę toksyny jadów mnie, skąd się takie substancje biorą jak funkcjonują, kto je wykorzystuje, a może po prostu powstają przypadkiem o tym wszystkim porozmawia z panem dr. Mirosławem Dwornik czakiem dobry wieczór dobry wieczór pani redaktor dobry wieczór państwu pan doktor jest doktorem nauk chemicznych, a także dziennikarzy naukowymi stałym współpracownikiem Rozwiń » miesięcznika wiedza i życie i właśnie w majowej i wiedzy i w życiu znalazł się tekst okładką wy trucizny są wszędzie właśnie zatytułowany truciznę toksyny i rady panie doktorze no myślę, że warto, żebyśmy zaczęli jednak dość klasycznie mianowicie czym jest trucizna generalnie trucizna definiuje się jako substancja, która jakiś negatywny sposób wpływa na organizm człowieka poznacie niekoniecznie musi go zabić od razu, ale wystarczy, że podpatruje czyli w jaki sposób będzie negatywnie wpływać na metabolizm niektóre z nich działają szybciej niektóre działają wolniej i dopiero po dłuższym czasie mamy kumulacje działania pan w swoim tekście zwraca uwagę, że jesteśmy przyzwyczajeni głównie przez powieści szpiegowskie do trucizn takich jak cyjanek czy arszenik takich bardziej spektakularnych, a on trujący potrafią być inne rzeczy, które są bardzo blisko nas często, którym nawet często jemy jak ziemniaki jak to możliwe właśnie tu już możemy właściwie się cofnąć do starego fizjologa toksykologa lekarza parasol z Susan mawiał o tym, że wszystko jest trucizną oraz nic nie jest trucizną solna do użytku dosyć sfatygowaną, czyli tylko dawka stanowią truciznę weźmy np. w wodę, jeżeli weźmiemy sobie wodę ten typowo on ekranową no to ona nam wielkiej krzywdy nie zrobi, ale jeśli wzięlibyśmy np. deszczówka, która jest pozbawiona praktycznie jonów sodu czy wodę destylowaną to wystarczy wypić tej wody no powiedz mi kilka litrów są po dużym odwodnienie mu jest możliwe i bywały takie przypadki organizm się załamuje jest tzw. HID ponadto premia, czyli zbyt niskie stężenie jonów sodu zaburzenia układu nerwowego w efekcie może doprowadzić do wstrząsu i do śmierci, czyli wjazd samochodem może też nas zabić, ale jak to jest możliwe no myślę, że w tym momencie mnóstwo słuchaczy otwiera szeroko oczy jak żyć woda, która przecież jest potrzebna do życia my się z wody składamy 70 % jak woda może nas zabić tak, ale my pochodzimy z wody życie wyszło z oceanów, czyli z wody, która jest w jakimś stopniu naszpikowana różnymi imionami i nasze organizmy co on był skonstruowany w ten sposób, że bardzo istotna on istotny jest poziom jonów sodu jonów potasu wzrostom, jeżeli ktokolwiek idzie do lekarza i ma badania to jest bardzo często badanie elektrolitów, albowiem zaburzenie poziomu elektrolitów może skutkować nową bardzo poważnymi chorobami i tutaj choroby, a my pijąc powietrze wodę destylowaną, czyli wodę pozbawioną jonów przede wszystkim jonów sodu w mniejszym stopniu potasu myto rozcięciem rośnięcia my za bardzo kre w w związku z tym również rozcięcia my stężenia elektrolitu AK stężenia elektrolitów stężenie jonów, które odpowiadają choćby za przewodnictwo nerwowe, a przewodnictwo nerwowe no to jest podstawa naszego życia prawda no właśnie czy nawet woda nieodpowiednie zbyt dużej dawce może wyrządzić nam dużą krzywdę, bo ba nawet spowodować śmierć, ale co z tymi ziemniakami, bo myślę, że to też jest bardzo interesują, a ziemniaki ziemniaki mają powiedziałbym sobie 2 dość istotne toksyny jedno jest mało, kto też o tym wie nikotyna, która znajduje się w liściach ziemniaków m. in. kojarzą się znajduje w zasadzie wszystkich roślinach tzw . Przemkowa tych czy papryka kalafior, tudzież tytoń drugą jest z kolei Solanin na SOS Solanum od nas Łacińskiej ziemniaka to jest taki dość złożony związek on jest glikol kolejne i on powoduje bardzo często wstrząsy alergiczna to znaczy jego działanie on się rozkłada w organizmie i w tym momencie po, ale produkty rozkładu produkty metabolizmu zaburzają totalnie metabolizm naszego organizmu sola Nina Solanin możemy nawet w jakim sensie to jest przysłowie oczywiście zobaczyć, dlatego że jeśli ziemniaki pozostawimy tu w miejscu nasłonecznionym robią się takie zielonkawe pozbywaniem się tego zielonego tam jest sola Nina Ion ma oczywiście miał wszystkich nie wszystkim w tym samym stopniu, ale może być groźna kilkadziesiąt lat temu w latach siedemdziesiątych w wielkiej Brytanii było słynne zatrucie jakiś stołówce, w której młodzież jadła ziemniaki właśnie prawdopodobnie źle przechowywane kilkudziesięciu trafiło z bardzo ciężką alergią i zatruciami do szpitali także jest tą dość czy nie można tu niebezpiecznie jest tym nie z tym nie ma żartów tak jak np. mogą wszyscy lubimy, a przynajmniej większość z nas lubi konwalia majowa piętrzy umiejętnie wasz ulubiony zapach tylko jeśli weźmiemy sobie bukiecik konwalii majowych zaciągniemy się trzy-cztery razy nie polecam róbcie tego domu to w tym momencie poczujemy, że coś nam się to chętnie kręci w głowie kilka następnych zaciągnięcie szczególnie ją osób, które o mniejszej masie ciała szczególnie u dzieci może spowodować arytmię zmiana jest gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego krwi w efekcie można wejść, włączając kwiatki albo też zjeść owoce konwalii majowej też były takie przypadki o zaopatrzeniu owoce tak owoce są bardzo ładne, bo sam kolorowe czerwone kolor czerwony w przyrodzie zazwyczaj mówi uważaj nie jestem zbyt dobry nie jestem zbyt zdrowe oczywiście nie zostało Wiśni czereśni czy innych te akurat są w czerwonej ładne natomiast owoce konwalie majowe w razie mniej znane ale, ale są bardzo ładne też trzeba bardzo bardzo na to uważać czy wracając do tych ziemniaków to nie jest tak, że mamy teraz wszyscy porzucić jedzenie ziemniaków tylko podkreślmy trzeba uważać na ich przechowywanie jeśli pojawi się ten zielonkawy kolor to to jest kłopot tak tak to jest wzrost to jest praktycznie rzecz biorąc zewnętrzną warstwa ziemniaka, czyj tatuś pod skórką, a pan w swoim tekście wymienia też rośliny, które potrafimy hodować w swoich ogródkach przydomowych jak erą łącznik pospolity pamiętam, że w zeszłym roku jakoś szczególnie dużo mówiło się też barszczu Sosnowskiego, a to wszystko jest jakoś po USA z tak no tutaj jeśli chodzi o barszczu lot po jest problem, który został przeznaczony do Polski z ze związku Radzieckiego ówczesnego to miała być cudowna roślina hodowana na pasie niestety waszą dobrą specjalnie nie była natomiast znalazła sobie dość idealny teren tutaj, żeby się mnożyć rozsiewać ona nie tyle truje co ma działanie parzące potworne działania parzące nas wspólna innych dotykowe i jedno potrafili dać odczyn alergiczny, a więc znowu z formalnego punktu widzenia jest to toksyna, ponieważ wpływa na metabolizm w naszym organizmie chciałbym pana teraz popytać trochę o zwierzęta, bo one produkują Jandy zdaje się, że jeśli chodzi o zwierzęta to należy używać słowa ja to właśnie tej zimy lata to są miliardy czasami się używa zamiennie słowa toksyny, ale generalnie to wszystko są oczywiście trucizny truciznę niekoniecznie są produkowane przez zwierzęta tych roślin my takie zwierzęta produkują je chciałoby się powiedzieć intencjonalnie, bo z 1 strony albo polują w ten sposób np. albo chronią siebie, bo jeśli się inne drapieżniki nauczą, że przedstawiciele tych gatunków czaszka trupów chyba mają takie szkodliwe substancje w swoich gruczoły noty nie będą ich ruszać jak to wygląda w świecie zwierząt, bo też są bardzo różne te trucizny Jandy zwierzęce tak zwierzęta produkują Jandy właśnie w celu, a obronnym BU wspomagania przy polowaniu w zabijaniu innych zwierząt oczywiście można powiedzieć no zaraz jak to jest wąż produkuje Fiat sam się nie zatruje nam właśnie i tutaj ja bym podał analogi, którą w zasadzie każdy powinien pamiętać ze szkoły my trafimy w naszym układzie pokarmowym białka po to, żeby strawić białka mamy w żołądku kwas Solny dość sprężony imamy enzymy m. in. pod puszkę, a one powodują trawienia Białek, które spożywamy, która wprowadzamy do układu pokarmowego no i jednak tam pod róż czka i ten kwas Solny nie zjada nam żołądka nie zjada nam organów wewnętrznych, choć w zasadzie powinien Otóż organizmy przystosowały swojej swoje ciało, a do tego, żeby w pewnych miejscach pewne substancje nie oddziaływały, czyli takie ulgi są to takie rurociągi i pojemniki wszystko co się wróci do pojemnika będzie wstawione zjedzone natomiast rurociągi sam pojemnik nie w Będominie miały uczyniony żadnej krzywdy ale bo jest tak jakby wyjętym słowo, gdyby taki wąż jadowity ugryzł u siebie, więc dziś nie chronione miejsce lotów wyszydza to w większości wypadków tak, aczkolwiek okazuje się, że przynajmniej niektóre gatunki kobry królewskiej naszym Kobra królewska podgatunki kraby kobry królewskiej mogłam się mury ugryźć i niespecjalnie im się dzieje krzywda czytają właśnie dość niedawno, że znaleziono po prostu zmutowany gen odpowiedzialny za to, że nie będzie krótka kołdra sama sobie krzywdy nie zrobił po prostu jej organizm staje się nie wrażliwy, a przynajmniej nie aż tak wrażliwe na trenerze ja to po prostu jest ewolucja chyba 1 z najbardziej interesujących przypadków dotyczących używania jardów przez zwierzęta jest warzone z Komodo jest taki duży ugryzie do krwi, a później tylko czeka aż ofiara padnie tak z tym, że tutaj jeśli chodzi o vana z komuną to w zasadzie patrzymy NATO na poziomie nieco wyższym to znaczy nie na poziomie takich czystych cząsteczek chemicznych, które byśmy nazwali jagodami truciznami tam głównie chodzi o pewnego rodzaju mikroorganizmy bakterie, które w sposób bardzo silny, wydzielając oczywiście w ze swoich on z tego organizmu w tym bakteryjnych toksyny powodują właśnie powolne powolne zniszczenie organizmu ofiary i w przypadku vana z Komodo również podejrzewa się, że to rząd jest odporny na własne na własne środki zabójcza wynika również z ewolucji zresztą tutaj mamy sytuację taką bym powiedział czekało, dlatego że jeśli wrócimy n p . do tych ziemniaków i nikotyny, która jest produkowana w liściach i mamy zwierzęta chrząszcze głównie, które żerowały na tych liściach, ale tak naprawdę padały od nikotyny ewolucja spowodowała, że wykształcił wykształciła się stonka ziemniaczana, która bez problemu żeruje prawdopodobnie za ileś tysięcy czy dziesiątki tysięcy lat organizmy właśnie ziemniaka znaczy roślina taka jak gorzelnia przerwą lub je po to, żeby, choć nadal zabijać stonkę ziemniaczaną, zanim ona z kolei przez rewolucję, żeby się przed tym bronić także mamy tutaj cały wyścig zbrojeń z tak wyjść to jest to jest dokładnie wyścig zbrojeń z okazji jeśli mowa o zwierzętach to pisałem o tym, też w artykule chciałbym właśnie opór powiedzieć o tym, że niektóre zwierzęta wykazują się niesamowitym sprytem, ponieważ nie, chcąc syntetyzować ją same trucizn, a są trujące jest takie są takie na nowej Gwinei ptaki, które się nazywają światowca nazwa łacińska stroje brzydka, więc mu nos można sprawdzić w odpowiednich źródłach, ale nie syntetyzują toksyny natomiast one jedzą chrząszcze, które syntetyzują toksyny i po prostu przejmują trucizny z organizmu innych zwierząt po to, żeby go oczywiście trucizna w organizmach zwierząt co jest również taka, żeby się inne zwierzęta nauczyły zjesz mnie nie będzie żyć w związku, z czym tych frachtowców nie wiemy, bo one zawierają truciznę same nie wyprodukowały aleją zjadły i sprytnym sprytny sposób rozprzestrzeniły po swoich organizmach taki outsourcing można powiedzieć troszkę tak bardzo bardzo dobre tak bardzo celne niecelne porównanie, ale nim ciekawa jestem jak w zasadzie wygląda to, że trucizna szkodzi nam czy zwierzętom czy owadom i t d . to znaczy co się realnie dzieje w organizmach co potrafią zrobić te trucizny jednych doprowadzają do paraliżu ale w jaki sposób jednak powodują, że brakuje nam tlenu ale w jaki sposób jak to działa chemicznie, a właśnie tutaj podejrzewam, że jeszcze sporo lat upłynie, zanim będziemy potrafili wyjaśnić związek pomiędzy strukturą chemiczną związków, które są związkami trującymi, a ich działanie jak na razie my tylko my patrzymy na to objawy owo, czyli np. sąd związki, które atakują układ nerwowy Neya wrzucamy do grupy neuro toksynę przy czym mają one bardzo różne struktury niemożna znaleźć takiego ogólnego o nazwijmy to wzoru chemicznego neuro toksyny czy powiedz Manaforta Pszczyny, która z kolei atakuje nerki czy 3 czy hemo toksyny, która zaburza np. krzepnięcie krwi także tutaj sprawa jest problematyczna jak one działają tu macie taką nerwów wnikają do organizmu albo na jej harujemy albo wnikają przez skórę albo po prostu je zjadamy i teraz pewne związki, które tam są czasami pojedyncze związki czasami mieszanina związków zaburza metabolizm zazwyczaj na poziomie komórkowym w każdej komórce organizmu człowieka w ogóle organizmów żywych jednocześnie mają miejsce tysiące wiele tysięcy reakcji idealnie ze sobą sprzężonych i współ grających jeśli pojawi się czynnik zewnętrzny w tym przypadku na skład chemiczny, który zaburzy któreś z tych cykli Cyklon dachowiec Krebsa np. to w tym momencie mamy efekt domina, czyli wszystko zaczyna się sypać potrafi to on być bardzo bardzo szybkie, a ponieważ niektóre trucizny, które blokują n p . czy oddychanie komórkowe, czyli dostarczanie tlenu niezbędnego do metabolizmu powodują wyłączenie tych komórek chów w ciągu sekund to teraz trwają mikro sekundy nano sekundy, a postój kilku sekundach po prostu organizm się wyłącza to jest mniej więcej tak jakby odciąć przewód paliwowy w samochodzie podobnie wygląda sytuacja przy zaciąganiu prawda w pewnym sensie ofiary się duszą, bo i czy ten nie może się wiąże z Gdyni nie jest w stanie wiązać z hemoglobiną, dlatego że jest już zajęte miejsce właśnie przez czat tak to jest właśnie ten problem, że cząsteczka hemoglobina właściwie ta część Centralna, bo hemoglobina jest białko plus taka taki zestaw 4 pierścieni porfiry nowych i w środku siedzi sobie Atom żelaza przypadku hemoglobiny w przypadku chlorofilu, który jest podobny sieć atomy magnezu to żelazo wiąże się z tlenkiem węgla to rozwiązanie jest kilkaset razy silniejsze niż związanie z planem w związku z tym czerwone krwinki wędrują po organizmie czerwone krwinki nie mogło ani przyjąć cząsteczki tlenu w płucach ani nie mogą z komórek organizmu odebrać silny produktu, który jest summa summarum też toksyczne, czyli dwutlenku węgla i człowiek umiera, a w zasadzie, dlatego że trener nie dociera do poziomu komórkowego, a wracając jeszcze do tych gmin truciznę, które są produkowane przez zwierzęta albo przez rośliny wytwarza się jakieś takie wrażenie, żeby zwierzęta robiły to bardziej właśnie tam mógł to oczywiście w dużym cudzysłowie intencjonalnie, czyli właśnie tam upolować zaatakować tak dalej jak to wygląda w przypadku roślin, bo znowu wydaje się być, bo bardziej przypadkowe, ale nie wiemy jak to jest ich stan wojenny tutaj znowu kluczowym słowem będzie rewolucja w zwierzynę, która nie ma wroga może go zaatakować albo w drugiej wersji może przed nim uciec roślina atakować siły wroga zasadniczo nie musi, chociaż niektóre torowym jak np. rosiczki, które wytwarzają coś podobnego do naszych soków żołądkowych aby, żeby strawić jakieś tam nieszczęsne owady natomiast same atakowane przez zwierzęta, które zjadają przez chrząszcze, które żerują na liściach wytworzyły właśnie drogą ewolucji metod obrony tak jak właśnie choćby ta nikotyna choćby tek -li kozy, gdy w wielu roślinach, które no Look przypadkową na ludzi również potrafią działać bardzo negatywnie, ale to nie jest tak, że roślinny postanowiły zabijać ludzi szczególnie Harris wegetarian, bo to, by było najwyżej stale się do jakiegoś tam potwornego horroru natomiast to jest czysty mechanizm obronny albumami ono wejść słono, bo np. taką konwalia, która ma trujące dla nas przynajmniej owoce to wydaje się trochę sprzeczne no bo przynajmniej tak się zawsze o tym, opowiada, że owoce są po to, takie smaczne soczyste, żeby je zjeść i wrócić Pestka no to skoro taki owoc konwalii trujące no to jak tutaj się w sobie to wytłumaczyć 1 z drugim po czy w niektórych w niektórych przypadkach jest to dość trudne do wytłumaczenia, ale np. owoce konwalii majowej są zjadane przez niektóre ptaki przy pasażu wywołane przez ich układ pokarmowy i pestki jako takie są wydzielane potem w różnych innych miejscach także to co nas truje to muszę pamiętać, że to co czuje człowieka niekoniecznie musi oprócz inne organizmy żywe inne zwierzęta np. i odwrotnie Ano właśnie na własny chciał pan jeszcze na koniec zapytać się taką rzecz się pisze pan w swoim tekście nie mówił pan na tę chwilę w naszej rozmowie, że nie ma metody, która pozwalałaby na to by znając wzór chemiczny związku jednoznacznie stwierdzić czy dana substancja będzie trucizną czy to znaczy w takim razie panie doktorze, że nie jesteśmy w stanie otworzyć taki fabryki truciznę trucizny syntetyczny wymyślanych od zera musimy się inspirować naturą zawsze w zasadzie nie słyszałem o tym, aby były jakieś trucizny, które wymyślaliśmy od zera czerpiemy cały czas z natury i my w większości wypadków modyfikujemy związki, które już znamy z natury jako toksyczna pod numer to tu mamy niestety tych chemików, którzy siedzą mi pracują na rzecz choćby wojska czyli, tworząc broń chemiczną przy czym my znowu to jest podobnie troszkę jak z lekami mianowicie syntetyzuje się pewne pochodne powiedz zamiast grupy metylowe i wkładamy tam grupę et la ową propylen ową Bortelova wszystko jedno i sprawdzamy czy toksyczność rośnie, jeżeli rośnie no to jeszcze próbujemy coś innego dołożyć coś zmodyfikować wiemy, że np. pewne elementy można łączyć tak jak np. glikozydy i związki Azotowe Al Kaidy w związku z tym robimy kombinację tego Zięby to podziałało n p . z opóźnieniem w bardzo sprytna sprytna technika chodzi o to, żeby nie zabijało na miejscu, ale dopiero po jakimś czasie i t d . tak dalej natomiast no patrz patrząc choćby na prosty przykład z alkoholi prostych alkoholi metanu etanu propanu butanu etanol w sklepach mamy dookoła w różnym stężeniu zabić może, ale w normalnych warunkach niespecjalnie jest uznawany za truciznę propanu butanol w większości wypadków też nie zabije metanol wystarczy kilkadziesiąt gramów i można mieć bardzo bardzo poważne kłopoty, dlatego że w inny sposób wyje wygląda metabolizm, a my niestety jeszcze bardzo bardzo jesteśmy daleko od tego, aby poznać reakcje, które są na poziomie komórkowym i jak zaburzenia reakcji na poziomie komórki wpływają na możliwość przeżycia organizmu rośliny zwierzęcia człowieka trucizny są wszędzie tą okładką owe teksty w majowej i wiedzy i życiu autorstwa mojego dzisiejszego gościa pana dr. Mirosława Dwurnik czeka dziennikarza naukowego i właśnie stałego współpracownika więcej życia bardzo serdecznie dziękuję za tę opowieść dziękuję również dziękuję państwu dobranoc to była audycja radiowa Akademia nauk za chwilę będą informacje po informacjach usłyszymy się w audycji biosfera dziś będziemy rozmawiali o gen. Franco Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA