REKLAMA

Czy nacjonalizm to choroba wieku dziecięcego?

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-06-13 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
49:15 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z Radia TOK FM gestem jest już kolejny trzeci ostatni dziś gość prof. Lech Nijakowski Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór panie profesorze dobrze wiecie państwo mówić będziemy o nacjonalizmie o rewolucjach narodowych i zacznę od pytania otwartego w tym nacjonalizm panie profesorze to coś dobrego czy złego w upomnieć, aby zapytać opinię publiczną wtedy podać odsetek w EUS poważniejsze taki taki, bo na dobrą sprawę, gdy chcemy opowiedzieć o Rozwiń » nacjonalizmie to opowiadamy o całej nowoczesności we wszystkich wymiarach, czyli o narodzinach państwa Narodowego państwa Narodowego o nowej wspólnocie wyobrażonej, jaką jest naród o tożsamość jak zbiorowych o formach władzy o formach od nowej formy w sferze publicznej na pewno w każdym wymiarze i tu od razu Waltera White 1 uwagę poczynić mianowicie w Polsce jednak nacjonalizm jest kojarzony no tak jak szowinizm z tym negocjowanych generalnie ta natomiast na naukach społecznych raczej to anglosaskie rozumienie dominuje stan mówiąc o nacjonalizmie w zasadzie myślimy o ideologiach narodowych wszystkich ruchach związanych choćby ze stworzeniem produkowaniem państ w narodowych narodów i tak ja będę używał tego terminu na ręce oczywiście, gdy patrzymy w perspektywie historycznej to nacjonalizm było wspaniałą wielką ideą w idea narodu, która miała na celu emancypację włączenie różnych warst w społecznych do takiej właśnie wspólnoty równych obywateli była to przecież niezwykle ważna siła, która po wielkiej rewolucji francuskiej zmieniała Europę w wtedy przecież narodziły się także masowe narodowe armie, gdzie te emocje patriotyczne się ujawniły, więc z tej perspektywy nacjonalizm ufundował to co dla nas oczywiste właśnie państwo narodowe i właśnie narody, ale oczywiście skoro określił przestrzeń działania w przestrzeń myślenia, a to także może być i był wykorzystywany do w motywowania wszelkich działań i z 1 strony idea narodu mogła no właśnie popychać do OFE wspaniałych czynów do wielkich reform społecznych, gdzie w różne warstwy np. bogatsze bogatsze inteligenci byli w stanie się poświęcić dla ludu właśnie to na odnowienie ludu to bardzo ważna idea, która napędza wielu społeczników, ale zarazem nacjonalizmów, że wielką siłą, która pozwalała mobilizować tylko do wojen nie tylko do rewolucji, ale nawet o ludobójstwie z tego punktu widzenia nacjonalizm możemy odnaleźć się już tych najjaśniejszych i tych najciemniejszych kartach historii zacznijmy od tego pozytywnego ujęcia, kiedy nacjonalizm przychodzi na świat to zwykle właśnie wskazuje się na wielką rewolucję francuską jako tę cezurę, kiedy narodził w ogóle narodziła się taka nowoczesność polityczna w UE wtedy właśnie szerokie rzesze ludu francuskiego zostały włączone w ich życie polityczne i chciał się zaangażować np. obrony Francji oczywiście ewolucyjnej Francji przed reakcją innymi rządami np. + 1, ale to sprawiło ofert w praktyce, że osoby, które kiedyś miały swoją lukę w życiu społecznym nie miały szansy się z niej wydostać, bo były zamknięte n p . w tych takich no bardzo feudalnych Yamahy np. wsi francuskiej mogą się włączyć wżycie społeczne jest właśnie sukces wielkiej rewolucji francuskiej, a zwłaszcza to zniesienie idei reformy z boiska, a także ewolucyjnie w każdym wymiarze przez wojska Napoleona w etap ten początek właśnie kształtowania się narodów oczywiście one budowały na wcześniejszych pokładach kulturowych na różnych związkach wynikających z państwowości samej w natomiast właśnie narody jako takie jako pewne nowoczesne wspólnoty wyobrażone to jest w zasadzie ta eksplozja w wieku dziewiętnastym do dzisiaj, bo zwróćmy uwagę, że ich 2001 . wieku, gdy już nie separatyzm w doprowadziły do powstania nowych tworów to też nowe twory ubierały się natychmiast szaty państ w narodowych były niżej to były w regiony o bardzo komplikuje się tradycji państwowości bardzo słabej administracji i natychmiast chciałem mieć wszystkie te oznaki suwerennego państwa, a nawet czasami właśnie opisywało się w kategoriach narodu, choć tej wspólnoty narodowej nie było, więc tak można w perspektywie historycznej na to spojrzeć i to od razu widać związek 2 aktorów dziejowych narodu jako pewnej wspólnoty wyobrażonej, która została stworzona jest nieustannie odtwarzana w oczy codziennie trzeba włożyć wiele wysiłku, żeby ta obrażona wspólnota istniała, a z drugiej strony właśnie państwa Narodowego jako tego tworu, który okazał się niezwykle skuteczny zarówno na polu wewnętrznym, jaki zewnętrznym na nie zwrócił uwagę, że historia z tego punktu widzenia to jest także czas rozpadu wielonarodowych imperiów i dziś nawet 3 właśnie po zimne piwko niekiedy przytaczano bardzo różne idee, kto miał z niego przyjemność kontra DC to tradycyjne myślenie w o w porządku międzynarodowym w nowe, że kończy historię czasami to właśnie to był wielki sukces państwa Narodowego nawet związek radziecki stał się właśnie takim podlegają, na którym nowe państwa narodowe powstały oczyści na bazie tego podziału Republiki związkowej, choć być może tożsamość niektórych grup była bardzo słaby, a w talerze głowę państwa narodowe są wieczne czy są wieczne jak ja myślę, że póki co ono trochę jak z demokracją nie wymyślono niczego lepszego Święch ze wszystkimi ich też właśnie z negatywnymi aspektami trzeba brać, ale państwo narodowe okazało się także taką przestrzenią wielkiej emancypacji pytanie czy to wynikało tylko włącznie z tej organizacji życia politycznego społecznego z tej idei narodu, gdzie no wszyscy członkowie narodu są oni jako braćmi niezależnie właśnie od kształtu zajmują się bawiono się obrażony, której pan przed czołem panie profesorze wspomniał to to zawsze zadziwiająco sportowo obrażona dlatego tak, że ona jest symboliczna nie jesteśmy w stanie poznać wszystkich członków tejże wspólnoty, której członkiem jesteśmy, a jednocześnie jesteśmy w stanie za nią przelewać kre w tak interesująca może 2 słowa rzeczywiście o tej wspólnocie wyobrażonej, bo ktoś mógłby pomyśleć, że mówi Marzena to fikcja, że nic nie znaczy, że odrzucamy w ogóle coś takiego jak naród Polski np. teraz niebezpieczne odrzucać takie takiej de przede wszystkim wspólnota wyobraźnią właśnie oznacza, że łączy się w 1 kolekty w ludzi, którzy mogą się bardzo różnić, którzy mogą mieć bardzo różne pochodzenie bardzo różne historie jak pani Lodzia nigdy nie mają szansę się spotkać, ale wyobrażają sobie, że właśnie są częścią takiej wspólnoty o bliskich więzi jak i te wspólnoty są obrażane przez tych ludzi jako terytorialne jest to terytorium ojczyste terytorium Narodowy, za który właśnie, chociaż przelewać krew to jest wspólnota wyobrażone jako suwerenna właśnie, by się wszystko, żeby w każdym wymiarze była niezależna co więcej często dominuje mit kąśliwe trzymał pewnie wielu Polaków czy wyobrażamy wszyscy gdzieś tam od mieszka potomkowie czy od Piasta Kołodzieja ten mit wspólnoty krwi też jest bardzo silnym weźcie to wyobrażenie, że to są wspólnoty odwieczne właśnie gdzieś tam toną w mrokach dziejów i ta bliskość więź genetyczna we współczesnym językiem łączy rodaków tylko, że to dobrze wiemy jest w wielu wymiarach fikcją, choć to wyobrażenie konkretne danego narodu może bazować na wcześniejszych elementach kultu religii n p . w Polsce katolicyzm jest bardzo silną składową tożsamości narodowej, ale do niezłożenia rachunku krzyżem tylko pod tym znakiem Polska z polską, a Polak Polakiem to zresztą wynika z tego, że proszę zwrócić uwagę właśnie Polski nacjonalizm kształtował się w czasach, kiedy nie mieliśmy państwa Narodowego od g gość, kiedy no właśnie często zaborcy byli definiowanie nieważne czy słusznie czy nie słusznie przez pryzmat wrogi religii, ale tak czy inaczej, dlaczego jest to wspólnota obrażona dlatego, że to nie jest taka nie jest wspólnotą jak duża rodzina rzeczywiście możemy mówić takich twardych realnych biologicznych związkach możliwości spotkania się, ale wybieramy różne elementy sądzimy, że właśnie to nas łączy, że w wyraźnie odróżniamy się od innych narodów i tu jest jakby negatywny element tego procesu wyobrażają sobie wspólnotę narodową nieustannie, konstruując ją w dyskursie publicznym w codziennych rytuałach do tych najbardziej banalnych choćby taki, że nie jem pogoda pokazywana jest w granicach narodowych rada gdzieś tam za zachodnią granicą się kończy albo co gorsza jak jest większa mapa w Polsce pada deszcz, a w Izraelu na skreślić świeci słońce pytanie co za tym stoi wtedy się chodzi zresztą Majka Majka byli pokazywał w ramach tej koncepcji banalnego nacjonalizm jak takie drobiazgi budują świadomość narodową także to wymaga ogromnego wysiłku w ramach tego budujemy tę wspólnotę, ale jednocześnie myślimy o innych często w psim, wykorzystując negatywne stereotypy i właśnie ciągle, podkreślając różnice, budując różnica z innymi, a to już jest podstawa do bardzo różnych konfliktów, kiedy często możemy zupełnie nie znać członka innego narodu, ale mieć bardzo silne negatywne stereotypy uprzedzenia traktować jako zbiorowego aktora ci Niemcy to ci Rosjanie to to myślenie w kategoriach narodu z tego punktu widzenia bardzo łatwo przekuć się takie działania na poziomie państwa np. właśnie jak wcześniej pani zauważyła w to, żeby ludzie przelewali krew za ojczyznę, czyli co robi w praktyce zabijali tych, których im rządy wskazują to na gruncie polskim możemy to rozróżnić mamy patriotyzm czy miłość ojczyzny mamy nacjonalizm, czyli coś co się rodziło toaleta jest zbyt serio nie tylko z Grubna, ale i tak naprawdę mylące, bo zwróćmy uwagę, że w gruncie rzeczy no nie wiem forma Obywatelska czy ta tożsamość narodowa i zbiorowa indywidualna ona sprawiała noża ludzie z 1 strony mieli pewne oczekiwania n p . wobec rządu wobec właśnie tej głównej Narodowego państwa i w tym sensie, motywując narodową żądali np. reform społecznych to widać, że np. polscy socjaliści komuniści często operowali Tomka z Legią narodową zawsze to było tak silnie osadzone w ale zarazem te osoby właśnie jako gotowe do obrony tej abstrakcyjnej wspólnoty no były gotowe innych zabijać często sądzą, że bronią swoich rodaków ze swoją ziemię ojczystą swoją rodzinę dopuszczali się czystek etnicznych masakr i ludobójstwem, lecz także tu wyraźnie widać, że ta silna więź to poczucie, że jesteśmy częścią pewnej wspólnoty, która jest takim dźwiękowym aktorem nie tylko w kontekście stosunków międzynarodowych, ale wręcz dziejów to jest rzecz, którą łatwo także wykorzystać do naprawdę najgorszych rzeczy pamiętam takie badanie, które kiedyś zrobiono na naszym narodzie okazało się, że my Polacy po pierwsze, czujemy się Polakami, a dopiero w drugim rzędzie z ludźmi to on z drugiej strony nie jest taki niezwykły na wszystkim w UE pamiętajmy, że to są często badania, gdzie na ich pytania są naprawdę bardzo określają to jak ludzie zaczynają myśleć badanie opinii publicznej często robione oszczędnie, pisząc swoje sny telefonicznie, a nawet, jeżeli tak po bożemu na porządnych ogólnopolskich reprezentatywnych próbach to i tak w związku z jakimś konkretnym tematem, więc zupełnie inną tożsamość zupełnie inną narrację byśmy otrzymali nie wiem rozmawiając z tą osobą na przystanku albo, zapraszając do studia Fox suk Fokus owe go na wywiad grupowy min zlotym pamiętajmy, że jestem problem z badań natomiast to, że ta tożsamość narodowa jest silna w porównaniu np. taką jak nie wiem tożsamość ogólno ludzka czy nawet tożsamość Europejska to jasne tyle tylko że, gdy patrzymy na szczegółowe badania skoro NATO pani wskazała to wyraźnie widać, że Oscar dla Polaków lokalność jest ważniejsza czy nawet 20 do przynależność do wspólnoty narodowej niż w kat tożsamość regionalna w Polsce tożsamość regionalna jest bardzo silna jest tu się w na różne sposoby zmienia ale, toteż zależy o tym w jakim kontekście dotąd tożsamości pytamy, gdyby nas napadli kosmici to wszyscy byśmy byli ludźmi w tym sensie na, a miała dobre cywilizacji myślenie o w myśleniu o naszych potrzebach naszych konfliktach jest wpisany na taką nieustającą rywalizację narodów ten uznał taki stan natury między narodami stąd ludzie głównie przez ten pryzmat często na siebie patrzą, ale to zależy od sytuacji badania od tego jaki problem nas dotyka w bo inaczej myślimy o tym, wtedy, kiedy chodzi n p . nie wiem o wydanie uchodźców i ilu ich przyjmiemy od Niemców, których zaprosili, a teraz, kto nam wcisnąć na siłę, a inaczej, kiedy będziemy mówili ja nie wiem o problemie epidemii, które do nas docierają wtedy jakby czujemy tą wspólnotę, która brutalnie przekracza granice narodowe lasy to właśnie zamykamy granice nie wpuszczamy nikogo, bo może być zarażonych to na pewno, ale wtedy trakt jest problem nas ludzi w tonie znaczy to natychmiast uruchamia soli hojność tak niestety nie jest gatunkiem jesteśmy z tego punktu widzenia dość dość paskudnym, ale wtedy to nie jest nie wiem choroba żydowska, że odwołam się do różnych strasznych dyskursów np. okresu międzywojennego etyką to jest właśnie takie wielkie zagrożenia apokaliptyczne, które dotyka nas wszystkich zresztą kultura popularna ładnie pokazuje teraz różne katastroficzne filmy i filmy postaw to są bardzo modne wina oczywiście robi się wiele zabija się zamyka się granice odcina się tych, którzy mogą zagościć, ale też zdefiniowane wtedy w takich kategoriach ogólnoludzkich jest to sytuacja tworzy niejako też, jaka tożsamość, jakie elementy tożsamości wysunął się na plan pierwszy, a nasze życie jest jak gdyby regulowane przez dyskurs z kranu na miarę państwa Narodowego i to sprawia często, że ludzie właśnie w ten sposób przede wszystkim o sobie myślą, bo to przekładają na konkretne problemy na konkretne symbole na konkretne narracje, które są aktualizowane zastanowią się czy nacjonalizm może istnieć tylko relacje to znaczy muszą być ci inni wobec których, z którymi się porównujemy w ogóle jako ludzie potrzebujemy jakichś innych i to w macierzy można oczywiście mówić o naszej historii gatunku jak to jest osadzone w konstrukcji naszego mózgu no ale to psychologowie pokazują bardzo często, że na off bez problemu my najbardziej kuriozalne podziały natychmiast traktujemy jako bardzo poważne nawet takie wytworzone przez psychologów w sytuacji laboratoryjnej i co to oznacza, że ludzie zaczynają inaczej postrzegać członków grupy własnej, a inaczej członkom grupy obcych, jeżeli można w laboratorium tak silny efekt związany nie ze światowymi deklaracjami, ale głębokimi procesami poznawczymi uruchomić to co dopiero w przypadku takich starych wspólnot, które są tak głęboko zakorzenione w kulturze w popkulturze w naszym codziennym życiu przeprowadzono szereg takich eksperymentów, gdy np. dzielono na uczestników danego eksperymentu na obozowisko nr 1 i obozowisko nr 2 i okazywało się, że to dosłownie kilkunastu minutach zaczęli ze sobą wojować albo kiedy robiono bardzo dla mnie interesujące eksperymenty w przedziale pociągu, jeżeli jedzie grupa 6 bądź 8 osób w danym przedziale, a potem 1 osoba w trakcie tej podróży wychodzi pojawia się ktoś inny, bo np. dosiada się 1 osoba wysiada druga się do świata to już teatr nowy członek jest traktowany jako obrót jako element obcy także z tego punktu widzenia to myślenie w kategoriach narodu odpowiada naszym głębokim ślizgiem, a to oznacza, że oni Jonasz zawsze od twarzy oczu zwróćmy uwagę, że wspólnota narodowa, gdy tak pogrzebać też jest cięższe co narzucamy innym nowym światem w szkolnictwie powszechnym nie jest w kulturze popularnej przede wszystkim kiedyś takim niezwykle ważnym narzędziem była, ale miasto masowego poboru w, która dała się też produkowała niejako te państwa narodowe państwa, które ciągle sobą chorowały nie można o tym, zapominać o Neill w tej perspektywie widać n p . gdy patrzymy na te wyobrażenia, które składają się na główną lutową narracja polskim narodzie to jest to wszystkie generacje są osadzone w historii, ale w Polsce to jest niejako taka historia czy pamięć się generalnego Gubernatorstwa czy Kongresówki, a na trochę tych opowieści nie mieszczą się np. losy Kaszubów czy Ślązaków w czasie drugiej wojny światowej na terenach wcielonych do rzeszy to słynny przypadek dziadka z Wehrmachtu wykorzystany w kampanii prezydenckiej także z tego punktu widzenia, gdyż jedziemy na ten niższy poziom to już widać w jakiej mierze ten naród jest fikcją, bo albo mamy do czynienia z bardzo silną tożsamością regionalną tak jest w Polsce w przypadku Ślązaków n p . albo z jakimiś skupionymi mniejszościami narodowymi, które zupełnie inaczej patrzą na historię kraju na analizie są bardzo lojalna, nawet jeżeli uważają się za obywateli państwa polskiego nie są tego zmieniać choćby Litwini w Puńsku Sejnach także gdzieś tam niżej wyraźnie widać, że mamy wiele wspólnot pamięci czasami wręcz się mniejszości narodowej etnicznej i tamto jak gdyby podziały się odtwarzają właśnie na niższym poziomie czy choćby na ziemiach zachodnich i północnych między różnymi grupami, które tam napłynęła z różnych regionów NN czasami jest także pozostali jeszcze, jeżeli nie wyrzucono w UE ci, którzy tam byli przed wojną, więc z tego punktu widzenia im niżej zjeżdżamy w tym te podziały różne czasami bardzo głęboko osadzone w historii się na produkują mamy miasto w końcu, gdyż może okazać, że pamięć dzielnicy jest ważna jak lewobrzeżna prawobrzeżna Warszawa i t d. tak dalej, więc to nie jest nic wyjątkowego w to nie jest gest nic wyjątkowego pytanie w jakim stopniu te podziały ta pamięć jest polityk Zawada na ich naturalny sposób ta pamięć ogólnopolska czytamy, że ogólnonarodowa tożsamość narodowa narracja narodowa narodowa jest silnie Polity zwana, bo to jest istota no właśnie funkcjonowania państwa Narodowego, kiedy nacjonalizm zaczyna się wracać, gdy staje się czymś złym jak muszą być przyczyny, żeby ta wspólnota obrażona zaczęłaby się wspólnotą teamie, który mamy ochotę na kogoś napaść pani zaczęła od typowego dziennikarskiego pytanie, które w odwdzięcza się typową odpowiedzią socjologa Zalesiak czas pokaże to zależy, a czy czas pokaże to już może jeszcze inną narrację tu kupić, dlaczego to zależy, dlatego że na zwykle, gdy myślimy o czymś takim atakiem zgadzają się to musimy ruchach skrajnych my, a myślę, że nie toczy się też jest pole, na którym możemy dyskutować, ale zwróćmy uwagę na to, że historie często było tak, że właśnie porządni obywatele Niewiem patrząc oczami psychologa nema nisze dla testów osobowości testów inteligencji patrząc oczami policjanta bez żadnej kartoteki patrząc oczami mieszkańców dzielnicy porządni ojcowie rodzin np. czy porządna matki, wykonując swoje obowiązki jako obywatele jako członkowie wspólnoty narodowej mogli zabijać niewinne kobiety dzieci z tego punktu widzenia, gdy patrzymy na niemieckie ludobójstwo to przecież nie tylko SZ tak ideologicznie silnik doktryny chowanie naziści mordowali to czas tak właśnie Jurgena Stroopa, który mógł tam w tym swoim małym małej miejscowości dokonać żywota jako porządny obywatel w jasne, że powiedzmy ruch nazistowski wiją się z takich bojówkarzy właśnie radykalnych, ale potem całe państwo zaczęło realizować ten projekt podobnie było w imperium osmańskim, gdy zaczęto realizować projekt ludobójstwa Ormian w czasie pierwszej wojny światowej podobnie było OFE w przypadku sygnałów nie mamy racji Hutu i Turcji w 29 zlote oraz na rumowisku racjonalnego punktu widzenia to jest można powiedzieć wywodzą się, ale nie, dlatego że pojawiają się bojówki Janowicz oczywiście wszędzie to był Ależ właśnie sam aparat państwa korzystają z tej narodowej mobilizacji sprawiają, że ludzie sądzili, iż są patriotami, że właśnie działają w imię dobra ojczyzny, broniąc swoich rodzin robili rzeczy straszne straszne z naszej perspektywy, bo to co jest niezwykle niebezpieczne właśnie w narodach w państwach narodowych nacjonalizując kierunkowych co to, że on może bardzo zmieniać perspektywę świata nagle się okazuje, że nie ma alternatywy, że trzeba Myszka Gosik terminować, że trzeba rozpocząć wojnę, że trzeba jakoś się grupę pozbawić praw obywatelskich albo sterylizować np. jak często w różnych projektach eugenicznej tzw. było, dlaczego tego się nie robi, bo ktoś jest takim właśnie nie wiem co drastycznym potworem toczy się też zdarzają, ale to co widać z takim oglądzie socjologiczna tych masowych ostatnio złożonych działań, że to są normalni ludzie tak można mówić o moralności narodowosocjalistycznej taki właśnie można mówić o często moralności ludobójców czy oprawców i to jest bardziej niebezpieczne niż po prostu radykalne ruchy, które były solą i będą, które się nasilają przypadków różnych trudnych sytuacji to widać teraz w czasie kryzysu uchodźczego no ale to jest jakby w ogóle część nowoczesności raczej trudno się wyobrazić taką sferę publiczną taką swoją polityczną, gdzie nie ma antagonizmów, że ci wszyscy zgadzamy nie to konflikt polityczny antagonizm jest istota sfery publicznej to jest istota nowoczesnej debaty to jest w ogóle ta polityczność także życie utopiło się wszyscy zgodzimy nie będzie żadnych podziałów to jest rzecz chybiona, a standard moralnej oceny one się często zmieniają, ale i one są też jest przedmiotem dyskusji to co dla 1 będzie no chuligańskie wybryki handel mlekiem dla innego może być właśnie takim kanałem wykorzystującym przemoc, z której został wykorzystany, dlatego że inne kanały komunikacyjne były zamknięte przemocy z Telekomunikacji czy dla pana profesora to co dzieje się teraz w Europę czy na świecie to jest to jakiś wzrost siły potęgi nacjonalizmów, a jeśli tak coś, czego to wynikać to tylko efekt kryzysu uchodźczego i był pewny tej narracji takiej narodowej muszę się bronić przed obcymi zamkniemy się tylko my sami tutaj we własnym domu to jest efekt globalizacji, a która sprawiała White Team była to narrację, że nie będzie granic to będzie się swobodnie podróżować będziemy mieszkać, gdzie będziemy chcieli ukryć świat stanie się taką globalną wioską właściwie, kto wtedy mówiło państwach o narodach, a może teraz wahadło odwróciło się drugą stronę to gigantyczny problem w mszy ruszyli do drugiej siedzieć, żeby to wszystko omówić w ale wszystkim zwróćmy uwagę, że pod takimi opowieściami o te opowieści często oczywiście one były częścią publicznej debaty nie chodzi tylko polityków chodzi o różnych intelektualistów, ale nie oddawały najczęściej faktycznych procesów, bo szkoła rzeczywiście idea państwa Narodowego narodu tak osłabła w to dlaczego nie udało się z najbardziej euro optymistycznych w czasach przekształcić się na tej wspólnoty jakąś federacji, by się nie udało bo gdy patrzymy to wbre w nam Halamy znany tajski zawsze był to bardzo złożony mechanizm negocjacyjny między suwerennymi państwami narodowymi oczywiście pewne wymiary tej suwerenności zostały ograniczone w porównaniu z takim na absolutnym modelem Allen czyniono to imię Narodowego znalazł tam też sprzeci w państ w członkowskich wobec konstytucji Unii Europejskiej to jest właśnie dowód tego procesu paczek myślenie w kategoriach narodowych Narodowego interesu było cały czas naczelnym zwrócił uwagę, że nawet ta idea Europy ojczyzn ona też była podnoszona Alone niegdyś Iniesta faktem za każdym razem z Europy jak gdyby pozostawia te najbardziej go politycznie kluczowe sprawy poszczególnym państwom Rembas KOV Basków pozostawia Hiszpanii Francji nikt nie narzucał kryteriów kopenhaskich jak nam Bobby nie przeszła prawda nie uznaje mniejszości narodowych etnicznych w tym sensie są różne modele takie bardzo prawda federacyjne z silną tożsamością regionalną jak macie Hiszpania czy Niemcy także tu wyraźnie widać, że mimo tej wielkiej narracji o takim zanikanie Włoch państ w narodowych narodów, ale się miały bezdusznie nawet w tym właśnie najbardziej optymistycznym okresie to było niezwykle silne tożsamości to co próbowano zrobić, w jaką właśnie taką nową ponadto narodową tożsamość to w tych kategoriach szacunki nie udało Unia Europejska się sprawdziła na wielu polach, ale pamiętajmy, że zaczynała się bać takich prostych uzgodnienie wzajemnej kontroli, kiedy ludzie pamiętający o okrucieństwie wojny tej wielowiekowej we mszy w wojnie domowej w Europie zauważyli, że trzeba jakieś narzucić mechanizmy konsultacji, aby do nowej wojny nie doszło, ale nigdy nie przekroczono tej granicy, jakby wejścia w taką wspólnotę dobili właśnie po setkach ludzi w poszczególnych krajach, którzy się uważają po prostu za Europejczyków widać ich podstawową tożsamość w Polsce są w ogóle jakiś drobny procent w zależności od badania w innych krajach wygląda to lepiej w ale nawet ta idea kolejne pokolenia, które w tych ramach wzrosły nie zmieniły się miasto pokazuje, jaka ma być w tym okresie najbardziej optymistycznym była siła idei narodowej i siła państwa Narodowego i globalizacja, ale zwróćmy uwagę, że paradoksalnie mieliśmy do czynienia już taką fazę globalizacji w okresie przed pierwszą wojną światową tak można powiedzieć w wielu wymiarach była bardzo podobna do tej dzisiejszej później, jakby ten kataklizm na tych wojny pierwszej drugiej co złe, gdyby taki można być łączny okres tej perspektywie będzie to, więc zostały pozrywane zostały na nowo zawiązana później, ale patrzenie na globalizację jako taki proces liniowy nie wiem ewolucyjne wejście na wyższy poziom także jest chybiony, bo to zawsze są bardzo dynamiczne relacje w historii byliśmy świadkami istniała bardzo silnej kooperacji między różnymi organizmami politycznymi w pewnych regionach można mówić o nim średniowiecznym systemie świecie w Azji na bliskim Wschodzie, które było lepiej rozwinięty niż raczkujące Europa dopiero później 16 wieku zaczęła w świat podbijać z tego punktu widzenia nie patrzmy na globalizację jako na coś co po prostu tylko likwiduje nie wiem granice nie tworzy nowe granice to jest działanie systemowe w pewnych wymiarach otwiera w innych wymiarach zamyka także w tej perspektywie po pierwsze, widać, że wcale takie rewolucyjne podejście, że właśnie my ludzkość się drutów ze wspólnym światowym rządem miałem się od razu przypomina wczesne to jest pewne nieporozumienie, a z drugiej strony jak wobec tak różnych procesów właśnie idea narodu i państwa Narodowego się obroniła okazuje się, że one jako zagospodarowuje bardzo różne potrzeby takiej twardej Realpolitik z 1 strony to właśnie w kontekście choćby rozpadu wielonarodowych imperiów czy federacji wielonarodowych, ale i w planie indywidualnym indywidualnej tożsamości ludzie dalej chcą być członkami narodów i odczuwać dumę z przynależności do tego nie innego narodu, a jednocześnie mówić tym innym obcym, żeby sobie poszli grać to też zależy, by być na uwagę, że na pierwotnie przecież Europa zapraszała imigrantów na Francuzi ściągali można wręcz Pojezierze zajmą się z gry rządowe z tajgi niewolników były bardziej n p . to Niemcy też ściągali trochę jak taki jest żywy towar wielka Brytania i tym okresie ich witano w błąd zapewniono im różne udogodnienia, bo postrzeganej właśnie jako tych, którzy przejmą pewne niewdzięczne prace, ale także Aldona drugiej wojnie światowej potrzebowano w ogóle rąk do pracy i gospodarki rozwijały fantastycznie jak to zwykle po wojnie im potrzebowano ludzi, więc niemiecka gospodarka potrzebowała nominalnie wylew krwi okazało się, że ci imigranci ekonomiczni teraz to jak obelga byli witani z otwartymi rękami oczyszcza zakładano, że nigdy problemu stanowić będą rzeszę staną po prostu Francuzami Niemcami czy czy nowe granice między Brytyjczykami w i to jakby się zmieniła zmieniło się nie, dlatego że nie nagle coś przestawiło udział w mózgach tylko, dlatego że zmieniły się bardzo radykalnie warunki w stąd także widać, że nasz stosunek do innych jest zróżnicowane, jeżeli chodzi o odpowiedź na emigrantów białoruskich czy Ukraińców oni od dawna tu przyjeżdżają przecież to dzięki nim rząd nie stają osoby często mają w Polsce opiekę są niańki dla dzieci i t d . to niema co powtarzać jakoś wtedy nikt takich głosów nie podnosił adresu momencie to jest też kwestia publicznej prezentacji problem nie wątpię, że można było zrobić ze ukraińskiej migracji gigantyczny problem w bazie tej potomkowie u pana po cichu przyjeżdżają, odbierając nam Peace i zagrażają być może napływają o to, żeby oderwać przemyśle Polski paradoksalnie to dzisiaj taka anty ukraińska narracja jest chyba w tym wymiarze polityki ogólnopolskiej najsilniejsza z różnych powodów tymczasem tutaj jak gdyby jeżeli chodzi o np. uchodźców z nauki powiedzmy bliskiego Wschodu, ale nie tylko dobrze wiemy, że to bardzo zróżnicowana grupa to jasne, że zadziała negatywny stereotyp, ale czy nie było negatywnych stereotypów Ukraińców związanych z Utah oczywiście, żeby też kwestia także politycznego wykorzystania narracji jak jestem obcy przedstawiany czasami obcy możemy go nim fundusz pogardzać traktować go bać oparte na nich styczniowego widać tak nie com tam swoje miejsce zajmują jest taki prosty może jest niekompetentny w niech te prace proste prace wykonuje, ale w NRD ma dobry stosunek do nas nie osoby tam żyją właśnie tak, że to jest bardzo złożona sytuacja i to widać choćby po tym, jak ustosunkowali się Polacy do różnych ruchów migracyjnych już po roku osiemdziesiątym dziewiątym, kiedy Polska ma stopniowo zmieniała się z tego kraju czysto imigracyjnego w taki imigracyjne, a emigracyjny nad potem ta wielka emigracja w po układzie Schengen to trochę zachwiała, ale derby są inne wymiary z wdową to zależy to zależy w tym ileż niepewne jedno, że bardzo łatwo z obcego uczynić kozła ofiarnego nieważne kim był tak to prawda to historia pokazuje profesorze porozmawiajmy chwilę o tym, ktoś czuje kim IR, bo my jesteśmy społeczeństwem, a homogeniczne my przez to przesunięcie granic przez wędrówka ludów i trudno chyba na naszym społeczeństwie to udowadniać, ale spóźniona społeczeństwo np. francuskie przeżywający teraz rozmaite problemy, bo mówi się często o tym, że problemem nie są ci imigranci, którzy przybyli teraz właśnie do granic Francji tylko, że problem Francja ma z tymi inne obcymi, którzy nie powinni być już obcymi, bo są już drugim albo trzecim pokoleniem tak na to zresztą ta, że taka hipoteza trzeciego pokolenia nie tylko Francja to także było widać choćby w wielkiej Brytanii, która była przedstawiana jako taki kraj sukcesu właśnie mnie asymilacja właśnie integracji tych mniejszości na Miss Miss Pakistanu, a okazało się, że ci młodzi, którzy tam zaś najczęściej właśnie gdzieś tam dzieci wnukowie tych najciężej pracujących imigrantów jak gdyby nie tyle wrócili do tożsamości oni wrócili do żadnej tożsamości dziadków, choć mogą tak sobie to mówić oni właśnie bardzo często przyjęli tą wojowniczą nową tożsamość się radykalna pamiętajmy, że nie wiem ISIS jakości stron w takim razie i nie narodową to już nie są Francuzami nie są np. Algierczyka mi no to są kim bojownikami państwa islamskiego tzw. oczywiście dla niektórych tak jak najbardziej to zaś ona wspólnotą wyobrażoną to jest wielki sukces, ale skonstruowana inaczej, ale po pierwsze, pamiętajmy, że to w ogóle, jeżeli chodzi o świat islamu trochę inaczej te procesy wyglądały co wrogami są, jeżeli chodzi także obecne historie tych państ w właśnie specyficznie narodowych tam bardzo często te państwa były bardzo późno, bo budowane na wzór zachodni jako państwa narodowe jesteście procesy inaczej zakorzeniły inaczej wyglądały, ale jeżeli chodzi z polis jest jak najbardziej to jest taka właśnie deklaratywnie Inter nacjonalistyczna użyjmy tej nazwy chętniej sterydów tak bojowników przecież na to widać po piwie młodych Austriak kach także nim Austriaczka np. którzy postanawiają wyjechać i walczyć albo zostać żonami bojowników, o czym to świadczy NATO bez wątpienia świadczy także o tym, że to jest taka ta taka przynależność, która jest bardzo atrakcyjna w tym na świecie nie mam euro 20 Toshiba to świetnie sprzedaje też ono tzw. państwo islamskie naprawdę dobrze to, aby nawet, gdy przed kamerą Kurzyna komuś głowę nożem to i tak w tej chwili nie jest za dużo niepotrzebnych detali nie widać wiele tez profesjonalnie robionego z VAT w tej perspektywie ta tożsamość jak najbardziej wygrywa, ale tak pięknie wygląda szczególnej perspektywy, bo dobrze wiemy, że wbre w potocznym wyobrażeniom o islam to żadna się silna wspólnota to jest niezwykle podzielony w obszar i pod względem religijnym no i przytacza 1 szyici sunnici bez tego zrozumienie tego co się działo dzieje w Iraku i jest w ogóle niemożliwe, ale także niezwykle zróżnicowane, jeżeli chodzi o tożsamości etniczne w także będziemy też utożsamianie w Polsce choćby muzułmanów za nami w Stegnie rozumiem zupełnie tego co się dzieje na bliskim Wschodzie jak choćby Iranu prawda i nie bardzo długiej tożsamości Beskidów także tam nauczka potem ujawniają te różnice etniczne także różnice klasowe z tego punktu widzenia także jak najbardziej to co często wyciąga tych młodych EUP radykałów to jest takie poczucie przynależności do Międzynarodówki bojowników tych wspaniałych, jakby agent 007 i cholesterolu z rzeczywistością z praktyką często liczne podziały etniczne religię, ale zjeść za stołem czy ich przypadku tego trzeciego pokolenia problem nie jest brak przynależności Pomorza oni czują się tymi przysłowiowym Algierczyka mi, ale nie czują się też jeszcze Francuzami, ponieważ życie rdzenni Francuzi nie pozwalają im się poczuć się z Francuzami toczy się teraz przytaczane w odniesieniu do Francji np. oczywiście ma jakieś inne uzasadnienia dla sądu trzeba pamiętać, że też na skutek polityki mieszka francuskiej powstała swoista etno podklasa czynna właśnie taka wielkomiejska biedota, która rano wyraźnie była różna kolorem skóry, czyli jak to mówią niektórzy rasowa pragnę, ale na tym tle no właśnie ta wielka Brytania, która była przedstawiana jako taki sukces integracyjny aż tylu negatywnych impulsów nie miało w co ważne, gdy patrzymy na te Kong na tych konkretnych radykałów w to bardzo często były osoby na przygotowane naprawdę do Michnika jest zawodowej do awansu także nie można do tego sprowadza się ktoś ewidentnie, jeżeli chodzi o te procesy mamy do czynienia z zupełnie w innymi czynnikami, ale pamiętajmy, że mówimy jednakowo z tego punktu widzenia nielicznych grupach nie chodzi o powstanie, w czym straszą niektórzy euro islamu i prawne w Chinach ataki silnej tożsamości religijne etniczne religijne narodowe np. we Francji na albo w wielkiej Brytanii nie to jest jak gdyby właśnie często są takie w małe grupy, które szukają przynależności na choćby o tym w tej walce na rzecz państwa islamskiego czy tego włączenia się wielki międzynarodowy rok ze świadomością że, gdy wpadnę z karabinem do klubu dla gejów to potem do mnie wychwalali jako wielkiego wojownika to mogą być osoby zaburzone albo no właśnie nie wiem na co dzień to już nie ma znaczenia, gdyby na tym sprzed tej liczbie zamachowców to trudno mówić tutaj o takich masowych tożsamość jak nie ma właśnie tego euro islamu jako taki ode mnie wspólnoty etniczne narodowe i to nadal pokazuje właśnie siłę tożsamości narodowych tożsamości etnicznych, ale zarazem jak pani powiedziała także poszukiwania jakiejś małej atrakcyjnej tożsamości po prostu przez młodych z testowanych przez młodych ludzi, którzy chcieliby jakoś zaistnieć np. sposób inne niż nam podpowiada Agnieszka rodzice oczywiście to jest wielki uproszczenia są tutaj mówimy, ale z punktu widzenia głównego tematu naszej audycji moim zdaniem nadal właśnie w tym wszystkim trzeba się doszukiwać kluczowego znaczenia podziałów narodowych etnicznych a dlaczego przybywa polityków, którzy naród mają na ustach i oczyszczenie mówią o tych wszystkich, którzy zaczynają każde swoje orędzie rodacy drodzy rodacy gnioty nie chodzi tylko od tych, którzy próbują właśnie naród przedstawiać jako społeczeństwo zamknięte jego wrogów i nauk myślę, że doznał do Polski wracamy silniejsi w pewnej mierze przynajmniej znać na ile realne mamy niedoszłego zawsze to była raczej zwróćmy uwagę, że ten właśnie w tych państwach narodowych nie dało się, jakby zupełnie uciec od narodu, ale nawet nie wiem komuniści w różnych krajach oni często też właśnie frazeologii narodową stosować w ale patrzmy na słupki poparcia co innego, kiedy taki ruch cieszy się polityk 10 %o wym poparciem, a co innego, kiedy nie masz zostaje prezydentem Austrii właśnie to co jest charakterystyczne, że w ich na Zachodzie jak gdyby nie tylko w zarówno ci zlewa ci sprawa to oni mówili nie wiem o radykalnej reformy społecznej o rozliczeniu pasożytów politycznych jakieś wielkiej sanacji dobrej zmianie w państwie w kategoriach narodowych na tej, gdyby postulaty zlikwidowania granic wielkiej komuny w Europejskiej to by trafiały do nielicznych to jest charakterystyczne nawet nie wiem na polscy komuniści tzw. prawda po czterdziestym piątym roku czy po czterdziestym czwartym roku przy żonie to bardzo silnie oczywiście, że były w takie frazesy hasła Inter nacjonalisty liczne, ale to po pierwsze, była narracja silnie osadzona w historii skupiona na kategoriach narodowych i narodowa legitymizacja polskich elit komunistycznych była niezwykle silna jak reality władze postanowiły wypędzić rozproszyć się Łemków Ukraińców w ramach akcji Wisła to oni naprawdę bardzo szerokie poparcie społeczne także tym pamiętajmy że, gdyby nigdy tego narodu się w pełni udało uciec na pytanie jak mówimy o tym, gadać w bo oczywiście można mówić na różne sposoby GI el czasami po prostu nie zauważamy tego nalotu w UE i dlatego jesteśmy zaskoczeni, gdy ktoś mówi o nim winny sposób albo przypomina to jest strategia narracyjna to widać w Polsce z tego punktu widzenia niem od RM odzyskania od chodzenia po 123 latach Polski do dzisiaj można wyróżnić takie bardzo podobne topos z, a zwłaszcza że, choć okres po czterdziestym piątym roku w widać daleko idące podobieństwa w narracji czasami łączące osoby, które na same w nim przestawiają się jako radykalni wrogowie no nie wiem niektórzy zostawiają Gomułka z różnymi politykami swej historii najnowszej to prawda, gdy patrzymy na poziomie właśnie tej narracji różnymi politykami tylko z Jarosławem Kaczyńskim i takie są głosy na choćby PSL Głowiński także na to wskazywał to co nie o to chodzi, że to jest jakiś niem zachowanie się bolszewizm racja powrót dopełnia dochodzi właśnie jak głęboko pewne schematy narracyjne tkwią w jak pewne symbole są tak zakorzenione w Bostonie da się od nich uciec także pamiętajmy, że to co nas zaskakuje to wynika często ze nowej narracji nowych symboli nowej faza logika albo jak gdyby wielkie aktywacji, ale niekoniecznie z tego, że naucz się pojawia, bo nieustannie w tej opowieści ciasto jest takim najbardziej ogólnym poziomie oczywiście mówią o takich analizach i socjologicznej analizy dyskursu, kiedy mówimy o pewnych relacjach niestety jak dyskusja w nich i t d . bo jeżeli chodzi n p . mimo bardzo konkretne rozwiązania, czyli np. w MR przywoływanie chlubnych wydarzeń z polskiej historii i włączanie tego z taką w popkulturową polityka historyczna jest inna kwestia od narodu w gruncie rzeczy Europie nigdy nie uciekliśmy nawet w tych krajach, które się przedstawiał jako przynależące do International w styczniu wspólnoty komunistycznej na czym stoimy w przededniu jakiś rewolucji narodowych zależy pani rozumie przez rewolucję narodową czytałam prof. Marcin kula ostatnio w przeglądzie politycznym Envelo on to ujmuje oczywiście dopisze to nacjonaliści rewolucyjnych mógł już definiował dawno temu odnośnie m. in . na rewolucji kubańskiej, ale pisze też o założeniach o tym, że to nam, że politycy, którzy chcą przeprowadzić rewolucję narodową to mówią narodowi tak państwo będzie jednolite i jedno nasze państwo, że wszystko będzie się działo w imię narodu, że będziemy udowadniać światu naszą wielkość, bo nasz naród jest wielkim narodem, bo będziemy wszystkim wpychać do gardła nasze narodowe wartości, które oczywiście są lepsze od tych wszystkich innych narodowych wartości, ale nasz Narodowy wartości są lepsze niż inne narodowe wartości i t d . tym podobne w oddziale to powtórzę to co wiem przed chwilą z tego punktu widzenia można, by Adenauera de gola czy Jarosława Kaczyńskiego zastawić tam też jest jakby tak w to podobne myślenie, bo zwróćmy uwagę, że w gruncie rzeczy tutaj bardziej chodzi o dyskurs populistyczny i niższe niż w 100 nacjonalizm, o co chodzi dziecko populistyczna zawodnik, choć jak stygmatyzowanie, ale o pewną strategię dyskusja w nią, kiedy mówca polityk najczęściej MTR twierdzi, że ja jestem taki jak we to można się domyślać z różnych krajów, a do do klas dowodowy do was generalnie z was jestem tak jak we i jestem 1 z was wiem, jakie są wasze bolączki wiem, kto za to odpowiada jestem powstanie waszymi nie zmieni się bardzo prosta struktura w tyle tylko rzeczywiście ten dyskurs populistyczne może być ubrany w bardzo różne szaty klasowe czy inne, ale zawsze najczęściej ważne lud plac pracujące, a ci źli to dużo jest ziemia ale gdy patrzymy na ten lud pracujący w PE Elton też był zdefiniowany narodowo przecież paradoksalnie prawda także z tego punktu widzenia ten populizm nacjonalistyczne to pocieszenie oznacza taki faktycznej rewolucji dziś zupełnie z organizowania pola władzy tak przejęcia władzy przez innych tylko raczej zmiana narracji Novol z tego punktu widzenia no pewnie pewne procesy, by wskazywało na to, że zupełnie inaczej, że Polska się z tego punktu widzenia otwierano, bo przyjeżdżają studenci naraz Musa pojawia się coraz więcej imigrantów Polacy wyjeżdżają z paszą uznał, że takie twarde wskaźniki można powiedzieć, że nastąpiła rewolucja hand narodowa w bo Polacy są w stanie dostrzegać 7 inne opowieści patrzy z innych perspektyw naocznie stwierdza, że jak ktoś pojechał do Egiptu w te natychmiast przestał być takim brak przysłowiowym w wąsaty Januszem nie chodzi o to, że pojawiło się możliwości patrzenia inaczej włączenia innych nacji, ale w ramach tego może się to populistyczna narracja nacjonalistyczna pojawić ona żyje dzięki bardzo ważnym ptakom po pierwsze, oczywiście żywotności tej idei wspólnoty narodowej, ale również innych bolączek bolączek Maćka związanych nie wiem z rynkiem pracy z mieszkalnictwem z opieką zdrowotną i to jest jakby kluczowych, a na macie innego bożka takie ewolucje konserwatywne jak to określano poglądy charakterystyczne, że bardzo często te ruchy, które były przedstawiane jako takie konserwatywne zachowawcze wsteczne choćby naziści tak czy moduły CRM imperium osmańskim, którzy przeprowadzili ludobójstwo Ormian tak dalej tak naprawdę był właśnie ruchy rewolucyjne ruch nazistowski z tego punktu widzenia łączą się jakość także z ewolucją konserwatywną wchodzą w wyrobieniu ciasto w sposób niewyobrażalny wbre w swoim deklaracjom i na tym tle jak gdyby wydać także daleko idącą zachowawczość ciasto o tej narracji populistyczna narodowej, a czasami nawet populistyczne rasowe, jeżeli chodzi o uchodźców imigrantów z innych krajów, z którą mamy do czynienia dzisiaj rozumiem, że przed nacjonalizmem pan profesor widzi horyzont szerokie świetlane dla nich alternatywę czy pani widzi jakąś alternatywę dla państwa Narodowego chyba nie, bo wiele rzeczy się sprawdziło zaskakujących prawda NATO, zwłaszcza było widać w po zimnej wojnie nowotworów rozpad Czechosłowacji może aż tak bardzo nie dziwią, ale to co się działo z Jugosławią Agata nie była jak mówiono eksplozja odwiecznych waśni narodowościowych zamrożonych przez komunizm nie wyraźnie widać jak radykalni liderzy wykorzystają obce, ale także bośniackie czechosłowaccy byli w stanie zmobilizować oczywiście w oparciu o historię ludzi do takich działań nawet, że w poniedziałek użalał się całkiem spokojnie we wtorek mordowali dla socjologa natychmiast patrzą na takie wskaźniki jak małżeństwa mieszane w Bośni Hercegowinie był to bardzo wysoki odsetek podobnie było niemal w Rwandzie 1004 . roku prawda tam też często ci sąsiedzi zgodnie, że nie dało się mimo to zabić także na te wielonarodową federację bardzo często krwawo się rozpadły właśnie wg tych czasami kuriozalnych w oczach zewnętrznego obserwatora z tamtego momentu w granicy także takie wspólnoty ponadnarodowe na wyraźnie widać, gdzie jest granica przeważają przeważa taki mechanizm konsultacji geopolitycznych cała Realpolitik, nawet jeżeli jest zbyt rozbudowane sąd dekoracja tkanin tożsamości Europejskiej, która tak naprawdę jest bardzo słaba to taki mechanizm negocjowania państw narodowych czy wielogłos Narodowego także wyraźnie widać, że coś innego póki co nie działa, że w no właśnie to państwo narodowe naród rządzi wyobraźnią my przecież to widać właśnie po tych najmłodszych państwach, które właśnie natychmiast jak to mówiłem przebijają się w szaty państw narodowych skrojonych na miarę zachodnią, nawet jeżeli praktyka wygląda zupełnie inaczej w także alternatywą nie widzę co nie oznacza, że oczywiście, że nie mamy do czynienia z różnymi radykalnymi zmianami w czy to wynikającymi np. rozwoju nowych technologii komunikacyjnych w czy to wynikającymi z nowymi problemami no właśnie w tym sensie paradoksalnie nie wiem kryzys klimatyczny, z którymi ściśle powiązane kryzys uchodźczy to pamiętajmy o wodzie jako ten czynnik już mamy do czynienia z wojnami wodę z konsulatami wodę w domu to ma być właśnie główny czynnik mający jest pierwszym wieku teraz to wymusi prawda organizacje, ale czy jest coś co będzie świetnym mechanizmem w na poziomie relacji międzynarodowych będzie świetną taką infrastrukturą polityczną dla życia, a wewnątrz tych wspólnot i 6 zlotego sprawi, że ludzie będą w stanie w imię tej tożsamości się mobilizować nacje jestem tutaj naprawdę przekonany, że długo jeszcze czegoś nowego nie wymyślimy co nie znaczy, że w przyszłości czy to nie pojawi może w ogóle nastąpi wielki kataklizm na ruinach cywilizacji powstanie naprawdę coś nowego sho w optymistycznie spuentował prof. Lech Nijakowski, który był naszym gościem przed dwudziestą czwartą bardzo dziękuję panie profesorze dziękuję bardzo studiu bez użycia spokojnej nocy ale zanim państwo pójdą spać to zapraszam jeszcze na informację Radia TOK FM w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA