REKLAMA

Wytwórnia filmowa Sfinks - to tu zaczynali Pola Negri, Jadwiga Smosarska i Stefan Jaracz. Opowiadają Izabela Żukowska i Faustyna Toeplitz-Cieślak

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2016-06-15 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:10 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
chór Radia TOK FM Karolina Głowacka to jest wieczór Radia TOK FM na studia goście pani Izabela Żukowska dobrem nadrzędnym tworzy i pani Faustyna Toeplitz Cieślak dobry wieczór obie panie są autorkami książki Sfinks wizjonerzy i skandaliści kina pod podtytuł jest taki porwania aktorów zrywane kontrakty szpiegostwo repertuarowe drapieżna konkurencja prekursorów polskiego kina to jest opowieść no właśnie prekursora polskiego kina tych pierwszych w kinach, jakie funkcjonowały Rozwiń » na ziemiach polskich, bo przecież nie w Polsce 1, który wtedy nie było jak się okazuje syn pani książki kino jako taki bardzo szybko trafiło na Polski Kia tereny prawda, kiedy były to pierwsze pokazy mnie w sensie właściwie Gminny budżet i drenażu kasy niedługo po tym, jak te pierwsze pokazy odbyły się we Francji w Paryżu i jak bardzo szybko spodobało się kino w na terenach polskich pierwsze kino taki stały powstało nie w Łodzi IWA to było kino braci Krzemiński HR właściwie trudno jeszcze mówić o kinie, bo tak naprawdę to było takie pomieszczenie gdzieś na zapleczu w prześcieradła no właśnie z prześcieradłem i z wejściem, przed którym tłoczyli się zainteresowani, którzy chcieli zobaczyć te ruchome obrazy na tym prześcieradła no no i tak było tych zainteresowanych dużo, że ruch odbywał się tylko 1 stronę związku z tym chodzili drzwiami, a wychodzili oknami, dlatego że inaczej nie było możliwości i to było pierwsze na pierwsze pokazy mu też warszawski odbywały się także właściwie nie ma niedługo po tym, jak zostało pokazane pierwsze obrazy ruchome we Francji na początku dwudziestego Wilków teatrze letnim w ogrodzie Saskim pokazywał swoje filmy w Prószyński, który był takim prekursorem no właśnie jeszcze przed tym wszystkim co opisujemy tutaj w książce, bo rzeczywiście były takim prekursor, że mógł wyprzedzić braci Lumiere ios to był rok 19021904 to już było kino pierwsze kino braci Krzemiński, którzy przenieśli się do Warszawy no i potem już tak bardzo szybko zaczął się trener najpier w MEN przemysł kinowy apotem przemysł filmowy rozwijać w tym rośniemy w inny Kazimierz Prószyński myślę, że warto, żebyśmy się jeszcze chwilę nad nim zatrzymały, dlatego że centralną postacią jest Aleksander Hertz Systems centralną postacią pani książki, ale właśnie Kazimierz Prószyński i chyba zupełnie zapomnianych dawno niezapomniany moja ukochana postać mógłbym Kazimierz Kosiński Turczyński, któremu tyle zawdzięczamy, a o mały włos nie został w tym pierwszym w historii kina, bo on swój aparat zwany biografem już pokazywał w 1800 dziewięćdziesiątym czwartym roku w ale wydał mu się on jeszcze, że nie zaznał doskonały, a ta skromność i nie wszystko harem złożony z reguły perfekcjonizm skromność tak typowe dla naukowca i oczywiście co przeszkodziło rząd nie był tym pierwszym pieniądze postanowił, że udoskonalił geografów, ale będzie musiał na to jeszcze pozbierać się trochę środków inaczej było w przypadku braci Lumiere, którzy nie narzekali na pieniądze w Ernst byli zamożnymi ludźmi blachę i oni ogłosili swój wynalazek w 1800 dziewięćdziesiątym piątym roku zatem Pruszyński Emu tak niewiele brakowało, ale bracia Lumiere Polak tego bardzo docenili wtedy, kiedy zaproszony był na konferencję naukową 1 z braci Lumiere wskazał na bliskiego i powiedział, że państwa to jest ten właściwy pierwszy człowiek ona się mówi jako pierwszym, ale też stan, który rzeczywiście dokonał wyjątkowego wynalazku jego pierwszy poza tym inne to jest dla mnie taka taka postać się jak pani powiedziała zapomniana i niezwykła, bo jak piszemy tutaj o wizjonera ach to on był prawdziwym wizjonerem, a co ciekawsze on swoje wizje, w których wcielał w czyn Manning zapominamy, że to właśnie Pruszyński Emu zawdzięczamy pierwszą ręczną kamerę, dzięki której mogliśmy oglądać sceny z pierwszej wojny światowej i tutaj znowu nie taką studyjną premiera, że wszystko musi się dostosować do kamery tylko tyle możemy obserwować rzeczywistość, która jest dramat mógł utrzymać w ręku i wszystko dookoła filmować zresztą w związku z tym ta pierwsza kamera nazywana była kamerą śmierci, ponieważ operatorzy na polach w pierwszej wojnie światowej bardzo często ginęli, kiedy pechowych lali się z okopu, żeby coś sfilmować i właśnie ten pierwszy wynalazek, który zawdzięczamy gruzińskiemu i znowu torze był człowiekiem, ale niezamożnym spowodowało to, iż po musiał pan ten swój sprzedać Francuzom i Anglikom, którzy mogli produkować kamery, a nie są również od kamery uważane jako za nasz Polski wynalazek w tym mówią pani Faustyna Toeplitz Cieślak no i teraz tak powiedz jeszcze więcej proszę o tych kinach, bo to wydaje się inny zupełnie fascynującego, ale wtedy wyglądały, bo oczywiście my siłą rzeczy jesteśmy przyzwyczajeni do czegoś diametralnie innego, ale wtedy nas samych początkach tak jak mówiłyśmy po prostu prześcieradła czasem gdzieś zawieszone gdzieś z tyłu albo jakiś budach teki na kinie klinika, a nawet Niemek odmienić potrafiłyby dziesięcioosobowe np. szczytem turkot hałas prawda wszystko tak wygląda to było fascynujące ludzie fascynowali się przede wszystkim ruchomymi obrazami tak naprawdę na początku nawet nie było ważne co tam było na 11 na tych filmach po prostu chodziło o to że, żeby się ruszała właśnie nagle obrazy zaczęły się ruszać fotografii przeciw fotografia to też nie był inną w dowód całkiem niedawny wynalazek tutaj te fotografie nagle ożyły można było zobaczyć ludzi co oczywiście wywoływał przerażenie, a te filmy braci Lumiere były mu tylko on wykorzystywany i pokazywane jeszcze w Warszawie do 1939 roku, czyli tak naprawdę przez kolejne dziesięciolecia byli i co ciekawe inne to one były pokazywane w cyrku braci Staniewski ich tam, gdzie dzisiaj na ulica okólnik stoi Uniwersytet muzyczny tam był wielki cyrk, w którym pokazywano właśnie te pierwsze filmy, dlatego że na początku filmu to niebyła sztuka tylko to była noc rozrywka rozrywka jarmarczne w dodatku czyni niegodnym wyższych cholernie nudne wyższych sfer, czyli nie pokazywano w jaki z tych dziwnych podejrzanych miejscach pierwsza pierwsze 3 na taki w Warszawie trwało to właśnie była jakaś taka była podejrzana prowizoryczna z Pele legenda trwa już na nowym świecie i na początku było to my to coś takiego podejrzanego natomiast później, zwłaszcza w latach na początku lat dwudziestych czy w latach trzydziestych not kina zamieniły się rzeczywiście Eiffel pałace i to były wspaniałe eleganckie, że elegancki przybytki, do których przybywali elegancko ubrani ludzie zresztą bardzo była popularna, bo był bardzo było popularne chodzenie do kina w ogóle i oglądanie filmów i pani w toaletach i panowie w eleganckich garniturach w 1 z dotarciem do teatru Rudolf Giuliani Sarah podjeżdżali w nocy pod Pekinem kina były wspaniałe kino Napoleon, który zostało w czwartek 3009 . roku przyćmiło wszystko i to było rzeczywiście wspaniałe cudowne miejsce także bardzo szybko się zmieniło to podejście do kina no bo to tak naprawdę jest na ile 3 dziesięciolecia 2 dziesięciolecia 3 dziesięciolecia, gdzie nastąpiła zmiana z 1 strony w postrzeganiu kina, a z drugiej strony w całej tej otoczce no bo pojawił się też gwiazdy okazało się, że kino to jest taki inny jest na coś takiego co generuje marzenia, więc było też szczególnie ważne wtedy, kiedy nastał kryzys wielki kryzys przełomu lat dwudziestych trzydziestych groźną drużyną Richards właśnie stało się tak inne antidotum na taką bardzo szarą złą rzeczywistość wtedy kino rzeczywiście zaczęły się niebywale rozwijać, bo wydawało jakąś odskocznię i pozwalało marzyć, a jeszcze wrócę do tych pierwszych bardzo prymitywnych Chin szalenie działa na wyobraźnię nie wiem jak to wiza fakt, że te filmy można było kupować na wagę także to co obejrzą widzowie to była absolutna niespodzianką co nam będzie w tym koszyk na wagę zresztą opisujemy, dlatego że byli, kiedy inna, kiedy mówi się o początkach kina no to wyobraża sobie takich panów cylindrach odbiorca tych legalnych amerykańskich władz artystów niemalże na pewno mecenasów co najmniej 200 może panów łysy z lalki Prusa natomiast tak naprawdę to metody były jak na dzikim Zachodzie i one dotyczyły też właśnie wyświetlania filmów, dlatego że tak naprawdę jeszcze zanim powstały wytwórnie, które zaczęły realizować filmy netto bardzo ważny mecz tym elementem tego rodzącego się przemysłu filmowego byli winiarze i oni między sobą bardzo, że rywalizowali, by ta rywalizacja polegała właśnie na tym, że im jeśli ktoś wyświetlał filmy, których wszyscy chcieli zobaczyć to n p . że inni właściciele kin też wywieszali ogłoszenie, że oni będą ten film pokazywać np. trochę wcześniej publiczność szła do kina i okazywało się, że film, który jest pokazywany tu zupełnie coś innego, ale jedno w owych chciał przeciągnąć się ta publika w związku z tym, że właściciele kina pozwali się do różnych takich dziwnych zupełnie nieetycznych metod jak bardzo się spodobał funkcja po stracie, którą pani opisują je, o ile dobrze rozumiem to była taka funkcja taka osoba, która stała obok ekranu tłumaczyła widzom co widzą jednak warto było jeszcze wtedy, kiedy nie było nawet napisów i właśnie Władysław Krzemiński były takim na początku takim skaczą, czyli takim bliźniaczym rei zresztą, żeby zachęcić cieszy widzów do przychodzenia do kina braci Zielińskich muzeum nagrał taki film, na którym wychodził właśnie jako ten stateczny pan w cylindrze zapraszał kłaniał się i odchodził bardzo się podobał, że się w stacji wyspecjalizował w anatomii człowieka i zdobyła ona właśnie objaśnia nie wiem co było do objaśnienia w takich pierwszych filmach, ale widocznie były takie filmy przy, których trzeba było opóźnić ich aurę, że jeśli jedziemy do czego służy Allen przedziwne historie związane z tymi z tymi pierwszymi pokazami byty żywe obrazy też przecież udawało się pokazywać się odległe tereny prawda to byty tak pierwszy nasz naliczył grafik w Chinach, więc być dramaturga greckim kryzysie pierwsze kroniki i co ciekawe to by nam się wydaje, że te filmy numer z i kiedy powstały to potem przychodził taki bardzo długi proces, zanim trafiły na ekrany natomiast wcale tak nie było, dlatego że na początku właśnie wytwórni sfinksy działał 1 z pierwszych operatorów, czyli Jan Skarbek Malczewski, który był takim latającym operatorem i one rano wsiadał w dorożkę i pędził na miejsce, gdzie co się działo tam kręcił jechał do laboratorium i o godzinie szesnastej w kinie Sfinks te filmy były pokazywane, czyli właściwie w programie na różnice i rolnik donosi na bal wiadomości po schodach proza wieża DHL naprawdę odbywał się bardzo szybko także nocą było lilii i nasz pan biografię w Jodłowej przez sąd w grupach niesie też fascynowała długość tych filmów niedawno żeśmy miała okazję i opowiadać się już więcej o ważnej postaci życia związaną z wytwórnią sfinksy hand członkowie Aleksandrze Aleksijewicz ucha ziomkowie potentaci filmowym rosyjskim i on mu my w latach 19081914 BM bardzo dużo się produkował, które byłyby przełożeniem można powiedzieć ekranizacją literatury to też wielki ciekawy wątek euro to bardzo ciekawy wątek i wyobraźcie sobie pani, że Anna Karina ucha Drzonkowa trwała 12 minut tezami fascynujące informacjach w ich na osiedlowych wojna jest spokojny chłopak kończy właśnie wynikało to ciekawe ile ile 3 trwałby, gdyby zrealizował go w wytwórni Sfinks ne Aleksander Hertz potop właśnie to jest genialna historia, bo przecież był wielki plan, żeby ta piękna kręci potop już wszystko było nieprzygotowane zdjęcie miało się rozpocząć od oblężenia, że jest on już rozgorzały i co się wydarzyło koszmar reżysera koszmar producenta, czyli żołnierzom, którzy mieli w bardzo ważnych scenach wystąpi zakazano tego występu wojska rosyjskie zostały wycofane z planu tysięcy 11001000 statystów no jakże można było kręcić po to, by bez statystów było to niemożliwe wielkie rozczarowanie Aleksandra Hertza i właśnie wspomniany przeze mnie Aleksander Aleksiejewicz Han Mongołów okazało się takim mężem opatrznościowym, ponieważ tysiące zagranych metrów taśmy odkupił od Hertza Han ziomków inne zmienią co nieco obsadę, ale obsada była też, że nie byle jaka ponieważ w główną role Kmicica zagrał tam mój brzuch Chin wspaniały artysta kina niemego przed cudowna postać taka też szalenie interesująca i tragiczna jest ich historia tego aktora, którego sława zakończyła się wraz z pojawieniem się filmowo udział dźwiękowego wówczas to zarząd KOV wycofał się zgrania popadł w ogromną nędzę, ale nie zapominały o nim, zwłaszcza jego wielbicielki, które przysyłały mu cały czas listy o tych listów nie otwierał, jakby zawstydzony tym, że to już nie jest godny miana ich wielkiego artysty zmarł w biedzie nędzy i kiedy po jego śmierci otwarto też listy okazało się, że w nich były pieniądze przesłane przez jego wielbicielki, które zadba chciały zadbać o to, żeby godnie mógł użyć także niezwykła historia tego aktora i właśnie właśnie mój brzuch inny miał zagrać Kmicica zagrał Kmicica, bo przecież film został skończony natomiast coś z tym filmem stał włączony jeszcze istnieje tego nie wiemy jak z wieloma firmami, które były realizowane w wytwórni serca mamy albo tylko wiemy z przekazów, że powstały albo mamy tylko drobne fragmenty do miejmy nadzieję, że gdzieś tam są inni, że kiedyś uda się je odkryć tak jak udało się odkryć polską kulturę czyni film z 1908 roku, który dopiero został odkryty we Francji 16 lat temu, a zrobiony przez wielkiego konkurenta Aleksandra Hertza, czyli przez UE to wina, które właściwie ta nie nie istniałby chyba Aleksander Hertz, gdyby nie było Mordechaja tu w inne rozdanie się nawzajem napędzali się na woli nawiązali konkurencja zaś to wiemy doskonale napędza zatem mi jak w 1909 roku Hertz tworzył kino obok niego usadowił się w drzwiach mówi lek. Jan Bury PSL jak 1 otworzył wytwórnie na ich drodze rzeźbę tak samo było z wynajmem filmu tymczasem w 1 rzeczy to winny prześcignął Aleksandra Hertza, a mianowicie po pierwsze w tym, że w jako pierwszy pomyślał o tym, iż można nakręcić film taki film z prawdziwego zdarzenia po to, bo Iza wspominała tutaj o filmach robionych przez Burzyńskiego to były scenki to niebyły już rejestracja tego zostaną fascynacja zjawiskiem prawda o tym, że było tylko kręcenie właśnie takich scenek nie wiem łyżwiarze na ślizgawce np. natomiast to, więc pomyślał o filmie, który miałby scenariusz i które opowiadały bardzo konkretną historię, a mianowicie historie dzieci Wrześni, czyli fabularnych w Gdyni w formę naszego, o czym się, ale ważną rzecz o naszej historii o tym co się działo wtedy i wszystkich poruszało i rzeczywiście doszło do takiej hali do realizacji tego filmu Mordechaj to win wynajął operatora podobno francuskiego i ten film został za nakręcony w 1908 roku w tym samym roku powstał film p t. Antoś pierwszy raz w Warszawie, który dotychczas uważaliśmy za taki pierwszy Polski film, ale chyba to miano należy się jednak filmowi to wina i to jest pierwsza ważna rzecz, którą inne, którą trzeba oddać Gowinowi, a druga to test jego niezwykły pomysł, żeby przedstawieniach teatru żydowskiego przenieść na ekran i w tle w ten sposób powstały pierwsze filmy w języku jidisz, a tych filmów powstało kilka i to bardzo ważny był właśnie, bo oni obaj prawda i Aleksander Hertz Mordechaj Tobin byli Żydami, ale ile to biedny korzystał z tego i wypromował tę kulturę to megaherce, by się z tego wycofywał, jakby się trochę chował wręcz z lewej strony było także Aleksandra Hertza rzeczywiście Mann np. dbało o to, żeby jego pracownicy mieli polsko brzmiące nazwiska, a sam nie zmienia, chociaż sam nie zmienił i chociaż sam w swojej ostatniej woli wyraził życzenie, żeby być pochowanym na cmentarzu żydowskim i do dziś jest jego grób męża na cmentarzu żydowskim w Warszawie natomiast on rzeczywiście pierwszy film, który został zrealizowany przez wytwórnie Sfinks to było to była ekranizacja powieści Elizy Orzeszkowej Meier Zuchowicz i to była historia, którą można, by odczytywać jako właśnie ukłon w stronę tej publiczności, ale z drugiej strony wtedy, kiedy ten film powstał zarzucano mu antysemityzm zresztą jego reżyserem było Mn Józef Ostoja sunnicki, który znany był stres może z nich jest właśnie, że był antysemitą i UE dodano to są takie kontrowersje, których pewnie nie rozstrzyga formujemy, bo to należałoby o to zapytać samego Aleksandra Hertza, ale była taka inna jest dwoistość natomiast jeśli chodzi o Mordechaj, a to wina to jeszcze co ciekawe to w mordach i to on winny później wyjechał z polskich i ale w 1932 roku, kiedy zmarł, bo mówimy o tym, że dzisiaj nie pamiętamy o Aleksandrze Hercu, a wtedy, kiedy umierał w roku 1920 muszą pewnie nikomu nie przyszło do głowy, że może być ten człowiek, który był tak ważny dla polskiej kinematografii zapomniany natomiast wtedy, kiedy umierało Mordechaj Tochwin LM to ukazała się wzmianka w prasie, ale nie o śmierci twórcy kina widz kuli dziś tylko o rywalu Aleksandra Hercena w ten sposób był przedstawiony, a ta rywalizacja też potrafiła przebierać czasem no wręcz groteskowe inne formy, bo przecież będę mówił myśmy o tym, że Edmund ci ludzie, którzy zakładali kina no to nie byli żadni mecenasi kultury czy ludzie właśnie ich wysokich sfer tylko nudno niekoniecznie to, więc zdaje się były kupcem był prof. Lech traktował to jako sposób na biznes no i historia ich serc pewnie też ich historia Szanowni państwo jest naprawdę genialna Otóż Hertz zaprosił mnie komika Maxa Klingera do siebie i co robi to wybitna Enei to win porywa młode gwiazdy armat widać to było naprawdę to był pierwszy gwiazdor filmowy największy wtedy w był w Rosji wracał i Aleksander Hertz, który miał zmysł do interesów postanowił, że wykorzysta to, że wielki aktor będzie przejeżdżał przez Warszawę i zaprosił go ne, żeby wystąpił w Filharmonii warszawskiej na takim specjalnym przedstawieniu czy koncercie i garnków wszystko było dograne i bilet strzelają, ale tez bilety były sprzedawane natomiast to win chciał mieć w tym swój udział, ale ich udziału chodziło mu w południe udział artystycznych tylko chodziło po prostu udział finansowy, bo do panowie pewnie spodziewali się całkiem sporych dochodów z tego wydarzenia i w związku z tym, żeby wymusić na Aleksandrze Hercu no to, żeby i on miał w tym udział wszak do pociągu przedstawił się jako wysłannik Aleksandra Hertza Max Linder nie miał powodu, żeby nie wierzyć dał się wyprowadzić z tego pociągu nie na tej stacji doktryna, którą jechał tylko wcześniej na nic panowie pojechali do hotelu wtedy też nie to, więc zadzwonił do serca Hertz wyrywał sobie włosy z głowy, ale skończyło się także rzeczywiście podzielił się pieniędzmi sytego przedstawienia przestawienie odniósł żądał okupu po prostu wzrost ten los mu odwagi tak to się skończyło, a pewnie byłby wielki skandal natomiast ponowić jakoś tak ani chyba teraz Iza należy zadać się pytanie zagadkę co to państwu przypomina, a przecież film, a wy Cezar braci Coen Nora dokładnie taka historia miasta, ale tak powiedzieć, że myśmy mieli lepsze właśnie ich wcześniej tak w pachwinie wymienia prawdziwe obraził się właśnie tych historii było więcej, bo jeśli chodzi o rywalizację to wina Scherzo, toteż raje bardzo ciekawa jest historia wtedy, kiedy pokazywany był film Quo vadis to chyba po pierwszym tak naiwna supergrupa swój region nawet zaczął się do superprodukcji właśnie wtedy przymierzał się Herz też do zrobienia potopu i element dostał koncesję na to, żeby pokazywać ten film jako jedyny w Warszawie, więc liczył na to, że publiczność będzie waliła drzwiami oknami, a tymczasem podkupił kopię tego filmu to winni postawił pół legalnie trochę nawet nie jest, więc nawet zupełnie nieudane wszelkie rozdrażnieni postanowił przekazać wcześniej i wtedy Aleksander Hertz wdarł się do kabiny projekcyjnej i oblał tylko w Betlejem wszak zrobił to sam także naprawdę było takich historii z dużej panowie nie przebierali w środkach nie przebierali w Lund, ale ciekawa jest właśnie ta historia także związana z tym jak twórcy kina zorientowali się, że sama obrazki ruchome to już nie wystarcza także trzeba zacząć szukać fabuły szukać scenariuszy i odkryto, że wszystko, że przecież w zasadzie gotowe może nie scenariusze, ale przynajmniej historie są w książkach i dosta w wielka sprawa Niny ekranizacji nie literackich pani Justyna o tym, chwilę wspomniała mi chwilę temu jestem ciekawa właśnie jak pisarze podchodzili do tej sytuacji no bo oto oni siedzą piszą tworzą działa tak dalej Atu taka rozrywka trochę jak można żyć się na podróżach podejrzana dopiero za chwilę ona będzie już w pełni uznana, ale też przecież do tej pory wiemy co czasami filmowcy potrafią zrobić się tym dziełom literackim, a wtedy to już w ogóle nie było wiadomo jak to będzie wyglądał nowy z jakim było to podejście, ale dla dla kina był to przełomowy moment bardzo ważne, ponieważ pamiętajmy, jaka była wówczas pozycja pisarza to był to co do grupy stał Żyd to był ktoś, jeżeli Long Her z myślą sobie także, jeżeli jest taką popularnością spotkała się ekranizacja maila z Łowicza, o którym żeśmy wspominały to może warto pokusić się o inne utwory literackie i co ciekawe, ale wielu pisarzy podeszły do tego właściwie entuzjastycznie można powiedzieć jak chociażby Bolesław Krupp to Prus, którego przytaczamy tutaj fragment jego utworów, którym wyraża ogromną fascynację dla nas dlatego dla tej nowej sztuki, jaką jest kino wiemy, że Gabriela Zapolska zaczęła pisać specjalnie na potrzeby filmu wiemy, że Henryk Sienkiewicz, do którego zwrócono się o pozwolenie na ekranizację potopu przystał na to z radością także i ich tak jak mówią mówią o tym, przełomowym momencie, kiedy wszyscy usłyszeli, że pisarze podchodzą w tak entuzjastyczny sposób było do tej nowej sztuki zatem jest to sztuka coś Warta i wtedy nastąpił ten moment, że mnie ta lepsza publiczność zaczęła przychodzić do kina może bardziej otwarci zaczęła przychodzić do kina, bo coś nie chce mi się wierzyć, że wcześniej jakoś tam chyłkiem się w niej nie pojawiali, bo to przecież musiał być jednak zupełnie fascynujący, a 1 nie wypadało nie dostanę była inna obyczajowość proszę wyobrazić, jeżeli taka dama wykłada zobaczą na wniosku w 1 miejscu i o nieodpowiedniej porze, a na nieodpowiednim w filmie własnej woli były łaźni odpowiednie miejsca, by było tak kino Wenus, gdzie po dwudziestej drugiej pokazywano bardzo nie obyczaj inne filmy i inni, ale daleko było to rozwinięte nie obyczajności no pewnie dzisiaj byśmy tylko się uśmiechnęli na terenie obyczaj obie tezy, iż tam na tamtych z tamtych czasów na Odrze i drogach leśnych na wyjazd nowych pokazywano nieobyczajne filmy, na które przychodzili rosyjscy oficerowie i nieobyczajne panie razem z nimi to było takie kino na dni dama z Towarzystwa absolutnie nie mogły się z takim mozołem okazać teatru podamy pojawiły się tam inny w pewnym momencie damy kina królowe ekranu prawda i sfinksy Aleksander Hertz w swojej wytwórni w Sfinksie wykreował takie nie damy tak się, mówi że właśnie, gdy stworzył je m. in . to może państwa zaskoczyć najsłynniejsza Polska aktorka, czyli pola Negri właśnie zaczynał Hertza, ale się pod kogoś tego wstydziła wycofywała Focus historia pola Negri to by w ogóle jest nie bardzo ciekawa postać się i jej bardzo ciekawe było śledzenie różnych jej wypowiedzi na temat jej spotkania Aleksandra Hercena, dlatego że właściwie co wypowiedź ta inna wersja light i wręczyła na czym polega i było także rzeczywiście ona miała 1415 lat była bardzo młodziutka inny i mniej występowała w teatrze, gdzie Aleksander Hertz Chivu zobaczył i zależało na tym, żeby wystąpiła u niego w filmie, bo w Melbourne był nikt nie ich nie została uznana wtedy za taką wybitną aktorkę teatralną natomiast to było coś co uważał Aleksander Hertz, że sprawdzi się w tym kinie niemym, czyli to jako na pop posługiwanie się ciałem i tak posługiwała się twarzą wyjechała w regatach nadmierna w Warszawie oraz nadmierna ekspresja co było potrzebne w kinie niemym i Aleksander Hertz poprosił, żeby pola Negri zagrała w filmie niewolnica zmysłów to był rok 1914, czyli to był początek tak naprawdę drugi bieg pierwszej wojny światowej i gotową niebywały sukces rzeczywiście okazało się, że narodziła się gwiazda i że Aleksander Hertz ma taki zły dotyk później mówiono o dotyku Lubicza i o tym, że właśnie pola Negri została dotknięta tym dotykiem Lubicza i UE dlatego zrobiła taką wielką karierę w Hollywood można mówić o takim dotyku Hertza, ale nie w nogę potoczyło się to wszystko nie tak jak miało się potoczyć, dlatego że Air Poland podpisała umowę z wytwórnią sfinksy, ale potem dostała zaproszenie z Berlina pojechała do Berlina i tam dostała propozycję występowania w wytwórni niemieckiej i NATO przystała, zrywając tym samym kontrakt z wytwórnią sfinksy co spowodowało, że będą tutaj nastąpiły mocne tarcie, dlatego że był procesy i okazało się, że jednak Aleksander Hertz ma rację wytwórnię, w której została zatrudniona pola Negri miała wypłacić odszkodowanie, ale potem tak się wydarzy użyta wytwórnia upadła została przyjęta przez ufa przyjdą tego giganta niemieckiego i te pieniądze gdzieś tam to odszkodowanie się rozpłynęło, a pola Negri wyjechała ona bardzo różnie opowiadała o tych pierwszych swoich kontaktach i z firmami i Aleksandra Hercena po pierwsze, Ernst niewinnie nie zawsze nawet wymieniała jego nazwisko, dlatego że trafiłyśmy na takiej wspomnienia, w których ona mówi tylko o oszuście, który w inny widział mąż jest właśnie ten oszust, który zakupił od niej film, który ona zrobiła sama od początku do końca, do którego wnosiła scenariusz wyreżyserowała szyła kostiumy nie wiem stawiała dekoracji jedno robiła absolutnie wszystko podkreślając, że Warszawa dnia było miejsce wtedy kiedy, kiedy ona też zrobiła, w którym w ogóle ktokolwiek wiedział co to jest kino czy zupełną nieprawdą jest ona była tu wizjoner com, która w ogóle na nas na tym naszym gruncie zaszczepiła to była 1 wersja mówi inna wersja to była taka, że Aleksander Hertz przed nią klęczał prosił, żeby w tym filmie zagrała Ninę natomiast jedno nie bez wątpienia Aleksander Hertz był tą osobą, która uczyniła z niej gwiazdę, która sprawiła, że pola Negri stanęła przed kamerą no i okazało się, że jestem wielką gwiazdą mu SI wtedy pewnie na domiar Asta Nielsen, który się wszyscy zachwycali no i wyjechała do Niemiec, a stamtąd okazało się, że już jest tylko krok do Hollywood i zapowiedziała, że Aleksander Hertz syn wygrał proces, ale tak naprawdę to on przegrał, ponieważ cóż z tego, że dostał pieniądze stracił wielką gwiazdę, która zrobiła jak wiemy międzynarodową karierę, ale to jest jak dotychczas jednak taka jedyna nasza gwiazda rzeczywiście charyzmy taksy przed obiektywem i ZUS może warto jeszcze powiedzieć, że ona miała niezwykłe szczęście do do Niemców do wytwórni niemieckich na zarzut co miało swój ciąg dalszy, a mimo to nie podejmowała dobra decyzja ta, dlatego że pola Negri oczywiście pamiętamy biomasy, czyli Chaplina oczywiście Rudolf Valentino wyszczególnionych zaprzeczył wiedzy o odpowiedź ze strony polne nowość, bo nie były pola Negri potrafiłabym dzisiaj byśmy powiedzieli, że była mistrzynią w Cannes też noworoczną mistrzynią PR -u szefa zarzucała wybranych zdecydowanie tak była marką i zdecydowanie zarządzała swoją karierą natomiast inni ona wychodził uczy odnosiła wielkie sukcesy w największe sukcesy w latach dwudziestych, czyli w epoce kina niemego boleń mówiła najlepiej po angielsku i wtedy, kiedy kino przemówiło nota kariera się z gałązek czy też opowiadała, że mówiłam biegle język się w życiu tak fatalne także tak, ale jednak nie na tyle, żeby grać przy nim po angielsku i LM i to ta kariera się załamała to był początek lat trzydziestych i ona bardzo ubolewała no bo wiadomo, że dług musiał być bardzo bolesne, żeby z tych absolutne wyżyny spaść, ale jest przecież o tym, wspaniałe filmy bulwar zachodzącego słońca tak ludzie grają bardzo narażonych miała zagrać zagrała wielka konkurentkę tak jest w fenomenalny Iga konkurentka Gloria Swanson, która była jej konkurentką właśnie w latach dwudziestych, a w latach trzydziestych pola Negri zdecydowała się na krok, który dzisiaj, gdybyśmy go nie brali takich poprawki i nie nie próbowali patrzeć na to z perspektywy innych czasów, czyli roku 3005 . ale i ona postanowiła, że wróci tam, gdzie jest wystawiała swoje pierwsze kroki, gdzie ta kariera jej rzeczywiście wybuchła na cały świat, czyli do Niemiec, ale to było rok 3005 . czyli to był już zupełnie inne Niemcy niż stare, w których ponad karierę zaczynała, bo to był już to były Niemcy hitlerowskie idee i Józef Gaweł, z którą oczywiście był tą osobą, która wszystkim decydowała chciał zakazać występów Poli Negri, ale sam Adolf Hitler był podobno jest wielkim wielbicielem Łodzi, kiedy inni nie spała podobno zdarzało się to bardzo często kazał sobie wyświetlać, ponieważ był też, że wielkim miłośnikiem kina kazał sobie wyświetlać film Mazurka realizowane w Niemczech my tutaj jest jeszcze 1 rzecz umowy która, która wiąże się z pola Negri, czyli inni nagle pojawiło się plotki o tym, że zostanie żoną Adolfa Hitlera, ale i trafiłyśmy nawet na gazety co ciekawe australijską właśnie z antypodów 3 jak ta plotka daleko za 2 drzewa, gdzie opisane wyżej opisano je było napisane w sumie w tej australijskiej Gazecie, że pola Negri już niebawem wyjdzie za mąż za Adolfa Hitlera było podane jako fakt i ogłaszał właśnie Goebbelsa zdenerwowana ona sama co sugerowała mówiła jak to ona, że mówienie w jego życiu w 2 ona mówiła, że rzeczywiście już niebawem zostanie żoną wysokiego niemieckiego dygnitarza no ale potem zdementowała absolutnie wszystkie te plotki, które sama najpier w stworzyła i powiedziała, że ona sama wybiera sobie swoich przyjaciół, a Adolf Hitler do nich 1 i czym prędzej wyjechała z Niemiec i tak się skończyła ta historia musiała być nieźle nas straszą na 2 mówię pewnie zdenerwowała Goebbelsa już poważnie narzędzi obrony możemy dodać, że nie zam . wtedy w latach trzydziestych w Niemczech tylko we Francji i tylko jeździłaby niemieccy robić filmy tato jest jeszcze bardziej jakoś tak w perwersyjny w pewnym sensie, bo zdaje się poranek cisza była Żydówką czy pochodzenie żydowskie tak właśnie, więc jakoś już na zdrowy widać ten głód kariery zdecydowanie, ale nie tylko Polę Negri nie żyła wytwórnia Sfinks nie tylko nie tylko pola Negri żył Aleksander Hertz jako człowiek biznesu postanowił szybko tę dziurę załatać i pojawił się nowe królowe w twarz pojawiła się nasza niezwykła Jadzia kochana przez wszystkich kochana już 3 i bardziej pamiętana z filmu dźwiękowego, kiedy możemy usłyszeć głos, kiedy możemy usłyszeć jak jak śpiewała początek znajomości Jadwigi Ślusarski jest Aleksander Hertz chcemy, by nie był najlepszy Aleksander Hertz zaprosił młodą aktoreczka, którą zapewne wypatrzył w teatrze na bok, gdzie można było wtedy szukać talentów zaprosił do siebie do studia i jej do wytwórni i Smosarska przyszła punktualnie czekała 51015 minut od pana dyrektora nie było zapewne kończyły takie zdjęcia, bo przecież Hertz musiał wszystkiego dopilnować osobiście zdenerwowana młodziutka Smosarska poprosiła o kartkę i zostawiła list dyrektorowi Ferencowi, że tak się nie robi tak siedząca wymyślili kobiet z lewicą sobie myśli i opuściła wytwórnie list został oczywiście doręczony Scherzo owi Richard syn wygłosił takie zdanie, że proszę mów nigdy więcej rejs Marka Twaina oczy nie pokazywać, ale widocznie musiał po jakimś czasie z drugim zadaniu siedziby teatru im Herdera wybrał się do teatru albo zdał sobie sprawę, że jest to jednak wyjątkowa osoba wyjątkowa aktorka i zaprosił już do stałej współpracy Jadwiga Smosarska go i wtedy to Jadwiga Smosarska zagrała w filmach, które nazywamy złotą serią Sfinksa były to filmy, gdzie grała nękany nie miała szczęścia do tych ról, ponieważ zawsze to była jakaś nieszczęśliwa istota, która albo wpadło pod tramwaj albo skończ wypadła odbył się półfinał już utopiła w cash bądź razie krytycy na czele ze słonimskim używali sobie na tych filmach okrutnie, ale publiczny ZOZ Chełmno Hauer film kochała swoją ósmą carską chodziła na tych filmach zwane złotą serią Sfinksa to jeszcze było tak nazwane, że to jest z z jakiś film z tłem jest trójkąt z tłem tak, że zawsze musi być nieszczęśliwa ona nieszczęśliwy mąż nieszczęśliwy kochanek ich jej jeszcze coś chlapnęła zjeżdża jeszcze coś jeszcze coś w tle w każdym bądź na zasadzie do tej pory się tak chętnych do umowy chyba nikt nie od Archanioła w talent to hegemon na nasz dobry na dobry film w tym domu ta kariera w i etyki sponsorskiej można powiedzieć że, że ona się inny dobrze rozkręciła do roku 2008. a zatem do roku, w którym Aleksander Hertz zmarł już wtedy nie słodzi, ale zbliża się niespodziewana niespodziewani w wieku 49 lat i wtedy kariera Smosarska już rozwijała się dalej bardzo szczęśliwie bowiem, że to była 1 znają kocha niższych aktorek dawnej Warszawy Warszawy przedwojennej, a ja chciałem jeszcze powiedzieć się o 1 aktorce, bo to jest aktorka, bo znamy Jadwiga Smosarska, chociaż znamy przede wszystkim tak jak Faustyna widziała z czasów kina dźwiękowego, czyli z lat trzydziestych mnie oczywiście znamy, chociaż może niekoniecznie oglądaliśmy filmy, ale nie ma chyba w Polsce osoby, które nie słyszała o Poli Negri natomiast jeszcze była wcześniej Maria Dulęba aktorka, która spełniała, która była wspaniałą aktorką teatralną i dlatego myślę, że warto też przywołać i nie, dlatego że ona zrobiła właściwie na krok karkołomne i pewnie musiała się długo nad tym zastanawiać, bo one jeszcze w tych czasach, kiedy kino właśnie nie było takich umów na takiej jeszcze po podejrzana i rozrywka ona, która była aktorką teatralną, a teatr nie wszyscy kochali zdecydowała się na to, żeby wystąpić w filmie i była tą pierwszą gwiazdą ona wystąpiła w wersji niemej Zachowicz, czyli z pierwszym filmie i ona miała być pierwszą kolejką Bilewicz równo i gdyby była na to pewnie się wszyscy byśmy nie pamiętali, bo tak się stało jak się stało z filmem potop Maria Dulęba później wróciła do teatru, ale myślę, że warto też pamiętać to nazwisko nie tak głośne nie tak spektakularna kariera jak kariera Poli Negri czy Jadwigi Ślusarski, ale też bardzo ważna postać w historii wytwórni zwieńczonej była jeszcze Jamala, która tak naprawdę jeszcze nie zrobiła w kinie kariery w wytwórni Slim dopiero wtedy, kiedy wyjechał, kiedy wjechał do Niemiec tak szczerze powiedziawszy Hertz nigdy nie upatrywał początkowo w niej wielkiej gwiazdy ona zawsze grała nigdy nie grała pierwszych ról zawsze gdzieś tam inny w tle pojawiała się, ale miała o tyle szczęście, że zawsze zaprzyjaźniła się z wolą Netii która, kiedy wyjechała polane, kiedy wyjechała do Niemiec ściągnęła swoją nową przyjaciółkę i tam Maria Marysia poznała producenta o nazwisku Zelnik, który zrobił z niej prawdziwą gwiazdę niemiecką koniecznie Mara jeszcze była bardzo urodziwą młodą istot koło jej i jej wizerunek pojawiał się dosłownie wszędzie Niemcy zakochali się nie wini marzę o jej zdjęcia umieszczane były na pudełkach z czekoladkami na pocztówkach kalendarzach zrobiła tam zawrotną karierę, ale ciekawe że, że w Polsce bardzo mało o nich wiemy właściwie tt postać tak troszeczkę żeśmy przypomniał w książce to coraz dalej doprawdy nie muszę przyznać, że nie słyszałam jakoś nie wcześniej, gdzie się ona umknęła ale kiedy tak mówimy o tych królowych ekranu właśnie tych paniach nic to jak i nie wiem czy pani na to zwrócił uwagę pewnie tak do tego się rzuca oczek bardzo zmienił się cieszy mnie na ten kanon piękna problem zupełnie inne są te dziewczyny już to co teraz uznaję za coś idealnego fotogeniczne i t d. iść drobne usta dość nieregularne Rywina przykłada do zupełnie wycięte już zupełnie inaczej to też myślę, że niestety ciekawej warto o tym, wspomnieć chociażby dlatego, żebyś nie dać zwariować wymusić wygląda dokładnie Brazylia aktualny aktorki wyglądają my ale, toteż jest jeszcze sprawa w inne tego wizerunku prawda fotogeniczna czegoś co jest nieuchwytne prawda jest mnóstwo pięknych ludzi, którzy fatalnie wychodzą na zdjęciach ludzie zupełnie przeciętnych, którzy genialnie wyglądają na ekranie próbowano już było około Aleksandra Hercena któraś z resztą kraju to dostrzec i potrafił zresztą jego pytano wielokrotnie o to jak konto robi, że kreuje to królowe ekranu mini, ale on mówił o tym, że do niego przychodzi mnóstwo młodych dziewcząt, które chciałyby być następczynią ami Poli Negri czy Jadwigi Ślusarskiej no ale zdecydowanie niewiele z nich ma to coś, a on nieuchwytny ważne jest on był mistrzem od tego, żeby to wydobyć i pokazać oszlifować diament jak sama wie o kosztach fotogeniczna ścigałam się interesujące, bo to są pierwsze momenty, kiedy ludzie się orientują, że coś takiego funkcjonuje prawda jest wspomnienie, które panie znalazły aktorki Janiny Roman główny, która wspomina m. in . tak widzę siebie ona ogląda film, w którym zagrała widzę siebie jak klęczy przed Węgrzyna na grę wówczas wiedziano dziewczynę z broni wypadało, że musiałam płakać rozpaczać, kiedy po raz pierwszy zobaczyłam siebie na ekranie doznałam nieprzyjemnego uczucia wydała się sobie okropna pewnie takie uczucie, jakie większość z nas żyje wtedy, kiedy ogląda los zawierzają zdjęcie albo uznali, że mamy dzisiaj to nie jest taki rzadki i musimy się do tego przyzwyczaić natomiast co ciekawe jeszcze w tym kontekście to myślę, że warto powiedzieć się od tych początkach, ale też technicznych, dlatego że wiadomo, że fotogeniczna ości to jest też kwestia np. oświetlenia i to były takie problemy, z którymi borykali się właśnie ci pierwsi filmowcy, czyli jak dobrze oświetlić, bo na początku te filmy były po prostu realizowany na na ulicy potem jednak wciąż w Darłowie, gdzie było nic się nad tym specjalnie nie zastanawiał potem były realizowane w pierwszych dekoracjach, gdzie po prostu na n p . w Warszawie nad NASA ustawiono kolejny prześcieradła i stół i parę krzeseł to już była dekoracja do filmu no a potem okazało się, że potrzebne są miejsca, w których te filmy będą kręcone i aż do dzisiaj stoi budynek, w którym znajdowało się w Atelier wytwórni szli Mokotowską 12, gdzie innym zachęcamy do tego, żeby się tam wybrać się zadrzeć głowę i popatrzeć, bo i dzisiaj widać, że to studio, który był na ostatnim piętrze na poddaszu było przeszklone i dlatego ono było właśnie tam zlokalizowane było na początku nawet wtedy, kiedy już filmowcy zainstalowali się w tym materiale to ciągle jeszcze nie mieli tak sprawnego oświetlenia i właściwie cała ta praca filmowca filmowców polegała na tym, że oni czekali na światło dźwięk wiadomo praca filmowca to jest wielka cierpliwość, ale i wtedy jeszcze jeszcze tu było zwielokrotnione niesie bardzo spodobała reklama prasowa, którą pani znalazły już mieściły w książce Sfinks właśnie mnie cytuje nie szczędząc żadnych wysiłków materialnych zdobył najbardziej epokowe dzieła sztuki kinematograficznych, by podnieść frekwencję i zwiększyć kasy swych odbiorców i by najzagorzalszych wrogów kina zmusić do złożenia należnego mu hołdu hałdy w bardzo chciała, chyba że współczesne reklamy z pozoru wygląda mogłybyśmy jeszcze godzinami drogie panie, ale my powoli nasze czasy się kończy w momencie, kiedy umiera Aleksander Hertz Sfinks jeszcze pracuje jeszcze pracuje czas jakiś, ale to wszystko wyhamowuje prawda już nie jest ten sam inne rozpęd oczywiście, a szkoda, bo za chwilę przecież wejdzie okaże się film dźwiękowy i toby było dla Aleksandra Hercena w pole do popisu pierwszy film dźwiękowy właśnie po to jest film p t . na Sybir zrealizowany przez Sfinksa, a także przez wytwórnię kina ton i ciekawa historia tego filmu, ponieważ zostało zrobione w 1930 roku jako film niemy, a 3007. został dźwiękowy jony co ciekawe aż błyszczy także mnie te pierwsze filmy one już miały to był taki pierwszy film, w którym pojawiła się ścieżka dźwiękowa specjalnie na pisane do tego filmu, bo było także te filmy jeszcze robiono Israel i napisami i potem już po podkłada nogę teksty atutem była ciekawa historia właśnie przy filmie na Sybir, bo ten film właśnie czynnik ta ścieżka dźwiękowa do niego powstawała w Berlinie w i potem filmy zostały uroczyście po raz pierwszy pokazany na zamku Królewskim w obecności prezydenta Ignacego Mościckiego, który był wielkim fanem również kina i pod tym pokaże zapytał prezydent Mościcki Henryka Warsa, który zajmował się tą stroną dźwiękową, dlaczego filmowcy jeździli do Berlina, dlaczego nie zrobili tego w Warszawie no i okazało się, że po prostu nie było takiej możliwości, bo nie było tego sprzętu i wtedy prezydent Ignacy Mościcki zadbał o to, żeby odpowiednią aparaturę sprowadzić do Warszawy już filmowcy później musimy za noc kultury dla państw tak tak to wtedy działało w Szanowni państwo tak jak mówię mogłybyśmy jeszcze godzinami, ale to już zainteresowanych odsyłam do książki Sfinks wizjonerzy i skandaliści kina wydawnictwo Prószyński i spółka dzięki uprzejmości wydawnictwa mamy dla państwa egzemplarze także uwaga uwaga, kto pierwszy ten lepszy wieczór małpa to krótka FM wieczór małpa TOK krótka FM o swej książce o tamtych czasach ob o początkach o pioniera pioniera w pionierskich czasach efektu panie opisały polskiego kina opowiadały pani Izabela Żukowska dziękuję bardzo pani Faustyna Toeplitz Cieślak dziękuję bardzo to był wieczór Radia TOK FM, który przygotował Paweł Kierzniewski za chwilę będą informacje po informacjach powtórka dzisiejszego poranka Karolina Głowacka dziękuję bardzo do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA