REKLAMA

Czwarte powstanie czy pierwsza rewolucja? O roku 1905 w Łodzi

Światopodgląd
Data emisji:
2016-06-16 15:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
24:26 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
lont do PIH Agnieszka Lichnerowicz proszą państwo w naszym studiu w Łodzi jest Michał grał za złe krytyki politycznej dzień dobry dzień dobry, a Study w studio w Warszawie prof. Tomasz Nałęcz z Akademii humanistycznej imienia Aleksandra Gieysztora w Pułtusku były doradca prezydenta Komorowskiego z Gorzowa wchodzi do gry w HR proszę państwa w Chechle Home zwroty już w duchu tego tematu, którym chciałbym porozmawiać on chciał, żebyśmy przypomnieli AM, a zmiana nazwy to Rozwiń » powstaniem łódzkim i w ogóle rewolucję 1905 roku, która chyba nie łączy się panowie zaś zgodzić, że jestem nieobecna wciąż w debacie publicznej pytanie do was czy powinna być obecna i ewentualnie, dlaczego nie jest może pani prof. Hanna dzik te wydarzenia 900 piątego roku, aby raczej wolą mówić o buncie z lat 94908 o rewolucja kojarzy nam się tylko z aspektem społecznym dążeń, a jak popatrzeć na ten wielki ogólnonarodowy ruchu to był to wszystkie bunt Narodowy tu wszystko to było to był protest przeciwko rosyjskiemu panowaniu wraz z hamulcami niewolno znana, ale nie przyśni, kto zdrowych zmysłach nie kwestionuje też społecznego aspektu tej rewolucji 1 z głównych animatorów tych wydarzeń lider PPS Józef Piłsudski uważał, że jedyną drogą do odzyskania niepodległości jest wykorzystanie społecznych aspiracji innych wad im warstw plebejskich i poprzez spełnienie społecznych aspiracji związani z ideą niepodległości, ale chodziło jednak nie tak bolszewikom, bojąc się jak się mówi językiem biblijnym tak tak mnie nie to w przewrocie rewolucji przywódczyni psucie socjalnym chodzi o zmianę ustroju najczęściej we własnym państwie jednak inną natomiast w powstaniu chodzi przede wszystkim o sprawę narodową o budowanie własnego państwa wan poszerzenie swobód dla lat dla miejscowej od lat lada dla danej ludności, ale wracam do czego pani pytania, dlaczego to jest wydarzenie tak ważne, bo to było pierwsze wielkie wydarzenie Polski nowoczesnej ono często jest pokazywany jako kontynuacja sześćdziesiątego trzeciego roku Ależ, skąd przyszły rok, gdzie żyją powstania był wcześniej podczas styczniowego, w którym były zaangażowane setki tysięcy Polaków my dziesiąty trzecie rok jest nieporównywalny z tym wydarzeniem po latach 40 Otóż były zaangażowane miliony Polaków, jeżeli był znacznie większy ten punkt powstanie rewolucja zaraz zacznę jedni mogą za to nazywał 900 piątym roku niż samo u nich powstanie w styczniu tak oczywiście, a wydatkowane energia na walkę z zaborcą zaborcą była większa niż w roku osiemnastym, chociaż osiemnastym roku skończył się sukcesem niepodległości aż 900 piąty siódmym porażką zresztą było opcje to był pierwszy bunt Narodowy od czasu powstania kościuszkowskiego, który mimo porażki przyniósł poprawy kondycji przyniósł ustępstwa w ZUS może jest w zapomnianym pana zdaniem ich Luo jest absolutnie tak absolutnie ciała jest wymiana samych zapomniany, ponieważ najróżniejsze siły były zainteresowane, żeby fałszować obraz 900 piątego roku, by pewnie wywołał oburzenie ludzi kochających marszałka Piłsudskiego, ale pierwsi zaczęli zakłamywać 900 piąty roku piłsudczycy, chociaż to była ich legenda to był ich mit założycielski wolnej Polski, ale właśnie Piłsudski rozczarowany aspektem społecznym tego poruszenia doszedł do wniosku, że bardziej co będzie ewoluowało w stronę ewolucji niż powstanie Narodowego i porzucił to drogę postępowania w wolnej Polsce Otóż system do tego niechętnie wracali, gdyż było za bardzo się z obozu socjalistycznego opaskami i tak za dużo innych elementów socjalnych tak dużo daje, bo dla pracowników robotników, a dokładnie tak ambitnych potem oczywiście komuniści fałszowali 900 piąty roku uważają, że taki mit założycielski komunizmu na ziemiach polskich i pechem tego wydarzenia było, że jak wielka 5 rocznica tego buntu przypadło na czas najczarniejszego stalinizmu jeździć pokrytą takim stalinowskim oko z tym, że do dzisiaj trudno jest to ze Skrobacz, a dzisiaj dominujące w naszej narracji historycznej prawica też niechętnie walczy wraca do tego wydarzenia po to, wydarzenie było napędzały, iż da poddanym siłom lewicy prawica wtedy szukał jakiegoś modus Vivendi zaborców ona barykada ginęła lewica powstaniu szykowała lewica, więc bardzo trudny ze Skrobacz ci inni ten, kto nam to naleciałości historyczne, ale trzeba o to wydarzenie się absolutnie upominać absolutnie my zrozumiemy współczesność jak rozumiemy 900 piątego roku Polska partia socjalistyczna Socjaldemokracja Królestwa polskiego Litwa oraz bundy, czyli powszechny żydowski związek robotniczy rodzą się to teraz do Michała gazu z podobnymi pytaniami Niemcom, by pan szympansy gorzelnie złagodził coby pandą do drugiego dołożył do tej dyskusji, czyli o pamięci o 1905 roku Otóż to znaczy MF to z 1 strony padło oczywiście, a słowo o tym, że było to powstanie narodowe ale, toteż jest pójście w Butare właśnie tego co Józef Piłsudski czy w poprawkach historycznych, które cieczy Michał Sokolnicki pisane pisał już w latach trzydziestych jakby, przepisując rewolucję na 1 właśnie taki pomysł, że trzeba było zorganizować armia robotników do dojazdu do uzyskania niepodległości, abym pozostał przy pytaniu przy takim pytaniem postawionym w książce Th Jacka Babińskiego tam wyszła dni w PRL -u w oczywiście trzeba ją odpowiednio z dzisiejszej perspektywy czytać, ale zadała w PTF jest w tytule pytanie z 3 było to czwarte powstanie czy pierwsza rewolucja było to wydarzenie na pewno, które posiadało takie i jej składniki IT i tę walkę niepodległościową i tę walkę socjalną MEN to co widać FR w tych postulatach z 1 strony mieliśmy oczywiście postulaty polityczne, czyli chęć przekształcenia tego tego ustroju całego z ustroju, który panował w niej w imperium rosyjskim, bo muszę pamiętać że, że w zasadzie tych swobód mieliśmy niewiele po upadku powstania styczniowego tę auto nie autonomii nie mieliśmy awans społeczny był blokowany pora panowała rusyfikacja RM, a więc z 1 strony była to chęć zmian zmian społecznych tych zmian edukacyjnych oczywiście jest nieosiągalny dzień pracy minimalna płaca udali się już chodzą wchodzimy na tę sferę ekonomiczną, czyli rzeczywiście i to chyba problem z naszą historią, że bardzo lubimy przeskakiwać w ogóle opowieścią o Polsce nie innym np. wód wodzie w dwudziestym wieku na NATO narracje w 1 walkę o niepodległość, która przesłania wszystko to co co działo się obok możemy spojrzeć na ruch Solidarności, który też jest inny na karnawał Solidarności, który miał mocne podłoże ekonomiczne są mocne podłoże społeczne, które zostały w na przestrzeni lat przerobionych taką walkę z komuną można powiedzieć, że 3 czy poznański czerwiec i t d . to są to są już nie mówi o takich tam takich faktach Diora założyli nam się od tych wątkach czy aspektach rewolucyjnych socjalistycznych tak powiedziałbym w ogóle o walce socjalnej zaczynam się wydaje, że takie osiągnięcia jak nie wiem ośmiogodzinny dzień pracy jeszcze niektórzy na etacie posiadający ośmiogodzinny dzień pracy Job czy prawo do urlopu czy emerytury jestem też zaczynają mieć problem nie było to wywalczone, bo ludzie się mu to nie przyszło prosto z góry nie paru mądrych gości przy stole nie zdecydował, że takie takie kwestie zostaną wprowadzone, bo już jest mamy nie wiem w 1900, który środki trzeba wprowadzić tylko bardzo często niestety ludzie po prostu musieli wychodzić na ulice i domagać swoich praw musimy pamiętać, że sytuacja w królestwie polskim była taka, że nie było prawa do strajku pracownicy w zasadzie z nimi żadnych praw to znaczy to co sobie fabryka np. mógł zdecydować, kto to się spór z pracownikiem działo z normą było 11 godzin po pół godziny praca, ale ta norma rzadko była przestrzegana w niektórych gałęziach nawet pracowało się 1516 godzin już nie wspomnę o tym, że około 30 % pracowników ogół, jakby przemysłowych pracowników stanowiły osoby poniżej dwudziestego roku życia, więc to są te aspekty które, które nam, gdzie się, że w ogóle uciekają w opowieści o o Polsce ja to pytanie 3 czy rewolucja była była powstaniem czy byłam w inne czy była być rewolucją zostawiłbym otwartej po prostu to co my robimy tutaj w klubie krytyki politycznej w Łodzi to po prostu naświetlony różne różne z sfery różne wątki tej rewolucji, która była bardzo bardzo szerokim ruchem, bo imamy samoorganizacji i przemysłu w maju wrócimy do tego, żeby to Michał groza jest bez krytyki politycznej w Łodzi państw państwa moim gościem ja od razu dodam, że Stoch jedenaste w ustach wraz z par 3 lipca obchody tej rocznicy powstania łódzkiego będą miały miejsce w sobotę w najbliższą radio TOK FM ma patronat, ale jeszcze, zanim przejdziemy do szczegółów dodaje prof. Nałęcz jest w Warszawie i trochę się nie zgadza z tym co Michał gaz zamówił to znaczy są te 2 wątki ideowe Bujak główny Narodowego powstania Narodowego przeciwko rosyjskiemu zaborcy, ale też tej rewolucji buntu pracowników przeciwko jednak właścicielowi się z tym generalnie strukturalnie nie zgadzam i bardzo jestem wdzięczny panu, że pan przywołał właśnie tytuł książki na początku lat sześćdziesiątych, bo książka jest z tego okresu w Tychach i Lewińskiego to by książka świeża w porównaniu z tym właśnie zalewem k stalinowskiego kłamstwa, ale nie ukrywajmy ja to przecież mówi się z pozycji byłego członka PZPR, ale tylko krowa nie myśli dylemat rewolucja czy powstanie narodowe jest dylematem historiografii komunistyczny, bo to ta fałszywych faktów, fałszując dzieje Polski i historiografia myśl historyczna dzieliła ruchy społeczne na narodowe czy mogę o nich myślą, chyba że mogą ze sobą Ależ oczywiście rozważymy kogoś popchnie Ależ, ale no, ale powiedział pan wyjaśnił, że NFZ pozostała nierozstrzygnięta pytanie czy rewolucja czy niech itd itp w dwudziestym wieku nie ma wielkiego skutecznego poruszania Narodowego bez emocji społecznych socjalnych i właśnie na tym polega wielkość polskiej niepodległościowej lewicy tym się ona różniła od tych od tej radykalnej lewicy spod znaku SD KPEiR, że właśnie PPS znakomicie rozszyfrowała tu, że siły oporu w Polsce może oglądać emocje społeczne spełnienie tych aspiracji chętnych i ostatnie słowo w obronie niepodległego państwa polskiego techno przykro mi bardzo po łakocie kibic chciałbym przyznać rację tłumom Alex ośmiogodzinny dzień pracy i emerytury innym bardzo nowoczesny jednoznaczności rozwiązania socjalne w ich nie dały buntu społecznego odrodzenie wolnej Polski i pierwszy rząd ludowy, w którym dominowali socjaliści prof. Tomasz Nałęcz jest w studiu w Warszawie w Łodzi Michał Gazda z polemika słowo dla Michała Gazdy tuż po informacjach rozmawiamy o rewolucji powstaniu buncie 1905 roku w sobotę w Łodzi obchody nad którymi rady taka sama patrona, więc więcej jeszcze po informacjach od, a świerk lub podgląd itp i prof. Tomasz Nałęcz z Akademii humanistycznej imienia Aleksandra Gieysztora w Koniuszy ponownie tak, by były doradca prezydenta Komorowskiego to studio w Warszawie jest gościem państwa, a w studiu Radia TOK FM w Łodzi Michał Gazda z krytyki politycznej Szczecin dobry w ciemno po 111 rocznica powstania łódzkiego obchody tej rocznicy odbędą się w soboty 18 czerwca w najbliższą sobotę w Łodzi krytyka łódzki klub krytyki politycznej organizuje je, a więc Michał dał za ja przypomnę państwu pozwolę sobie tak podsumować te debaty, którą myśmy w pierwszej części rozmowy, że pełno to jest powiedzmy społeczny niepodległy i niepodległościowe bunt, bo i robotników i uczniów robotników, ale przez komorników we wszystkich grupach społecznych UMP przeci w, a i zaborcy rosyjskiemu, ale też jakoś jednak przeciw fabrykanta w 1905 roku, a więc już po upadku powstania styczniowego po wybuchu strajków protestów w Petersburgu Moskwie rozstrzelanie, więc ma ten element Solidarności jest ten element tego co się dzieje w oczy całej Rosji jest 1905 rok w MDM wydarzenia najbardziej dramatyczny gest 2002. i czerwca, kiedy wybuchają w Łodzi powstanie zbrojne można powierzono trwa 2 dni do 24 czerwca nie zostaje z dławi one mówiły o tym, Michał mówił Michał g za wcześnie, że to jest bardzo wiele wątków w niemal, na które pan, by chciał zwrócić szczególną uwagę, bo ja powiem od chwili mogę odpowiedzieć, ale proszę wybrać inny, że jednak niesamowita była skala zaangażowania społecznego i to co zwraca moją uwagę jak czytam to jednak też współ walka Polaków i Żydów to znaczy to jest taki bardzo ciekawy element, ale proszę wskazać, że coś innego, jeżeli pan uważa do mnie wstań transu plug-in i tak absolutnie znaczy to co by w tym roku podkreślamy to walka z czarną sotnią, czyli z 1 strony na z 1 strony mówimy o tym co o tej czarnej karcie, która działa się w trakcie rewolucji szczególnie po tej stronie imperium rosyjskiego, a nie tych ziemiach polskich czyli, czyli takiej próbie Mn organizowania grupy tej grupy powstawał samoczynnie albo przy przy pod inspiracją władzy, aby właśnie tych przekierować bunt obywateli właśnie ze z tej strony sprzeciwu wobec samodzierżawia cara tu i Stacey kwestii socjalnej na bardzo prostą rzecz się p t. wielka Rosja i bić Żyda i akurat te akurat w samym imperium rosyjskim doszło do kilkuset pogromu chyba 1 z największych był w Odessie, ale tutaj w Łodzi do pogromu nie doszło mieliśmy liczne relacje szczególnie z roku 1905 gdzie, gdzie próbowały takie czarne secie inne grupy się organizować, ale z drugiej strony sami robotnicy tworzy utwory tworzyli grupy samoobrony no bo rzeczywiście skoro skoro tutaj walczymy o wspólne wspólne cele, bo trzeba, więc wiedzieć, że ta, że ta autonomia, a jeśli chodzi nie wiem o o Barry równouprawnienie wyznań wyznań czy zakładanie szkół, w których rannych mogą mieć się wykładać we własnym tak powiem języku jedno dotyczyło nie tylko jakby z ludzi na narodowości polskiej oczywiście, bo to szkodziło o Żydów czy Niemców, których tutaj w Łodzi mieliśmy znaczny odsetek niż rzeczywiście w trakcie w trakcie rewolucji jest taki obrazek np. trojaki sposób, że robotników to przychodzą przychodzie prezentacja żydowska jak jest pogrzeb w robotnika chrześcijanina w robotnika żydowskiego to przechodzą robotnicy też chrześcijanie też na ten na ten grób no i w czasie właśnie szczególnie szczególnie pod koniec 900 piątego roku kiedy ta jest okolica 13 grudnia, kiedy rzeczywiście ta czarna sotnia miała uderzyć to to mieliśmy dużą mobilizację robotniczą aby, aby temu zapobiec więc, więc to jest taki w tym roku akurat na to kładziemy aspekt, ale rzeczywiście z tej rewolucji można bardzo dużo czerpać mamy z tą strajk szkolny, ale mamy rzęsy oraz Syrii walką o polską szkołę jednoczy wokół zgłaszałem znalazła się samoorganizacji chłopską powstaje w UE pierwsza pierwsza organizacja polityczna Polski związek ludowy nawet na ziemiach Królestwa polskiego tego zaboru polityczna organizacja potem w późniejszych latach to się łączy z PSL oczywiście i związek Nauczycielstwa polskiego w zeszłym roku z tą dziesiątą rocznicę trzeci w tym roku 111 różnice obchodzi swoje bez swojego powstania, ponieważ odwołują się do zjazdu nauczycieli ludowych Piaskovia 900 piątym roku, więc różne instytucje różne grupy różne związki zawodowe także ten do tego do tego okresu mogły mogłoby się odwoływać, bo jak wiemy w 900 szóstym roku jak zezwolono na zakładanie stowarzyszeń związków zawodowych własnego życia w królestwie polskim pozwala przebić, bo chciałam podkreślić, że tak naprawdę to zdarzenie trwało do 1907 roku i mówili panowie też w poprzedniej części może skala zaangażowania ludzi była większa n p . nawet niż w powstaniu styczniowym mówiliśmy o tym, że to być może jedno z najbardziej mówił profesora zakłamanych czy może wydać zapomnianych wydarzeń w historii i teraz zwraca się do prof. Tomasza Nałęcza z pytaniem w pierwszej części rozmowy mówił pan, że nie da się zrozumieć nowoczesnej polityki bez znajomości buntu powstania 1905 roku rewolucja nic się polskiej nowoczesności zrozumieć bez tego, bo to jest właśnie pierwsze masowe poruszenie poruszenie na ziemiach polskich, toteż powiedzmy w ten ogromny ładunek narodowych emocji przede wszystkim PUK promieniował na pozostałe zabory, choć ci w ten bunt przeniósł się do Galicji do poznańskiego tam się nie skierował przeciwko władzy, dokąd tylko kontestują w obecności władz austriackich czy niemieckie, ale właśnie domagał się ustępstw narodowych i zyskiwał te ustępstwa, bo władze się cofały to były naczynia połączone natomiast te co jest dla mnie charakterystyczny, gdy miało 1 słowem powiedzieć nudny w tych wydarzeniach turystów w Polsce ja jestem przeciwnikiem patrzenie na ten Polski bunt przez historię z Rosji, bo oczywiście poruszenie w Polsce było elementem szerszego poruszenia Interim i rzeczywiście w ramach i wokół ich imperium to była rewolucja Ubuntu one się przeciwko psuciu Absolut stycznej feudalnej jeszcze w Rosji, chcąc budować wcale nie Rosji socjalistyczną to był margines tych żądań w Rosji chciano budować Rosję demokratyczną liberalną to tych 2 światów uważał, że Rosja wkroczyła na orbitę 900 piątym roku oczywiście swojej orbity wypadła jej to Bobuch się załamał jednak tu na orbitalną, którą Francja wkroczyła w końcu osiemnastego wieku ich rzeczywiście jak i dlatego historycy z dnia polscy nie mają wątpliwości, że nazywają wydarzenie dzicy w lipcu tego roku także w Polsce rewolucją, bo już optyką ogólno rosyjską dla nich to są polskiej prowincji imperium rosyjskiego w tym jest co jest bardzo charakterystycznymi spontaniczność osób dziś pasjonująco marzy mi taka książka, żeby zestawić 900 piąty rok 900 osiemdziesiątym drugi, bo w my dzisiaj jesteśmy skłoni nawet zaatakować rewolucja wybuchła 2002 . styczeń 900 piątego roku bzdura dzielnicy dwudziestego 1 stycznia oczywiście została zdziesiątkowana salwami wojska demonstracja w Petersburgu adresy w bardzo charakterystyczną toczyła się czyta w miejscach dzikich nielegalną prasę tych partii PPS, ale nie tylko to oni ciągle czekają na moment wybuchu rewolucji w tej chwili, a nie wiedzą żony już trwa mówiliby o o tzw. powstanie łódzkich no to był klasyczny przykład spontaniczności tak naprawdę gra w Amiens Lille nie tak naprawdę nie tylko to tak naprawdę bunt spowodowały głupie władze rosyjskie, ponieważ happy niedziela była ciepła chciałem być członkiem talent nie było weekendów tylko niedzielny były wolne za 6 dni się rozchorowało wtedy w niedziele była ciepła, więc tysiące robotników z Oprah Winfrey wybrały do Pol pot pod łódzkich lasów na majówkę wracały w całymi takimi grupami no bo przecież można było wrócić nie tylko pieszo tam komunikat akcja była w powijakach i przy przerażone władze rosyjskie siły tych wracających z tych wstyd z tego wypoczynku ludzi za demonstracji Robotniczej jedno 1 z 1 z takich jednostek tych rzek ludzkim byśmy na to powiedzieli mi wbić z innym zaś zatrzymano salwami zginęło 5 osób chętnych potem z kim jest zdziesiątkowana chory sam pogrzeb tych mniej tych poległych i oburzeni duży wybór robotnicy polscy żydowscy niemieccy właśnie zaprotestowali w pięknych jej paroma dniami walk ulicznych, ale bez szans na żadne powodzenie bez żadnego przygotowania, by z czasem usiłowano jakoś tym kierować się tak naprawdę to było tak spontaniczne strajki sierpniowe roku osiemdziesiątego prof. Tomasz Nałęcz to był, a już ostatnie słowo do Michała Gazdy organizatora współorganizatora tych rocznicowych obchodów sobotnich najbliższa sobota w Łodzi godzina dziewiętnasta 5 to robić tak ostatnim słowem jak w Łodzi to się wybrać się pamięta te wydarzenia to znaczy liczy czy uczone już stały się elementem tożsamości pamięci ram stoczy jednak cały czas opornie w Chinach próbujemy próbujemy to to zmienić, ale zmienić to, że rząd tej rewolucji rzeczywiście się nie pamiętało, bo też po transformacji jakoś nie wiadomo cały ten bagaż mówili mówiliśmy jak to różnice w drugie referendum to traktowane będzie trenować w Łodzi muzeum, przez które pokazują tak jak Rosja nie skasował wystawy rewolucji jak z Asyżu miałem już życie w tym niedawno rząd nie ma kilka tygodni, choć dziś nie ma dobrze, ale nie ona i tak miałby czasowa do końca 2016 roku miasto w ogóle nie miał pan by jego pomysł na 1, by nasi FIS na swoją historię, jakby co zrobić wysłał ze swoją tożsamością w 2000 pierwsze piątym roku było na stulecie rzeczywiście jakiś jakieś obchody powieszono tablicę pamiątkową pod urzędem miasta Łodzi odświeżono pomnik na zdrowie, bo tam nie wiadomo czym byli żołnierze radzieccy obok robotników i młot i w zasadzie przez wiele wiele lat nic się z tym nie działo i AM widzieliśmy troszkę można powiedzieć sprawy są we własne ręce odczyt od 4 lat organizujemy obchody wydajemy gazety jednodniową wydaliśmy książkę przewodnik po rewolucji 900 piątego roku mural powstał w zeszłym roku w tym wydajemy grę karcianą my chcemy rzeczywiście, żeby to tom zaszczepić, żeby to mała, żeby to była taka data ważna, gdyby to była ważna pamięć nie wie na wzór dziś na zajęcie muszą wpaść w najbliższym czasie, ale musimy kończyć w soboty dochody radio w Łodzi Radia TOK FM ma patrona prof. Tomasz Nałęcz Tunezja jest państwa mojego syna Boga za w Łodzi bardzo panu dziękuję informacje o VAT, a świerk lub pod blond billboardem Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA