REKLAMA

Prof. Grzegorz Motyka o rzezi wołyńskiej

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2016-07-10 08:00
Czas trwania:
28:52 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz państwa moim gościem jest teraz prof. Grzegorz Motyka z Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk dzień dobry dzień dobry pani dzień dobry państwowe historyk też bada 3 tragedii już razili zbrodni wołyńskiej podziemia antysowieckiego ukraińskiej partyzantki, bo właśnie o zbrodni wołyńskiej będziemy teraz rozmawiać bardzo mi zależy pani profesorze, żebyśmy słuchaczom tak dosyć spokojnie może nawet trochę cofnęli się wrócić do Rozwiń » podsta w przypomnieli Aram wie cały kontekst tej zbrodni, a kontekst rozumiane bardzo szeroko na początek może, bo jutro właśnie jest rocznica 11 lipca, czyli krwawej niedzieli mówi, że to jest apogeum całej tej zbrodni elementu czy to to 1 pan przypomnieć, bo co się działo, kto mordował, w jakich latach i gdzie dokładnie te 3 i jutro obchodzimy jedno z rocznic 1100 goli c 3003 . roku, czyli takiego apogeum antypolskiej akcji ukraińskiej powstańczej armii termin antypolska akcja jest po prostu wzięte z ukraińskich dokumentów z dokumentów ukraińskiej powstańczej armii dokumentów organizacji ukraińskich nacjonalistów, którą UPA, która stworzyła ukraińską powstańczą armię i jest to odpowiednik nazwy kodowej, a programu do polonizacji Wołynia Galicji wschodniej części terenów ziem dzisiejszej Polski repolonizacji czy Ukraińcy w ramach takiego przebudzenia swojego Narodowego po raz kolejny uznali go na szczyt po kolejnych próbach nieudanych prób stworzenia własnej państwowości dochodzą do wniosku część upałach część to część ulg dochodzi do wniosku, że trzeba się pozbyć Polaków z tych ziem, bo inaczej państwo już przed wojną w środowisku, a tej części organizacji ukraińskich nacjonalistów, która w 1940 roku stworzyło frakcję OUN Bandery uznano, że konflikt polsko-ukraiński należy rozwiązać za pomocą czystki etnicznej innymi słowy mówiąc uznano, że jak wywołać powstanie przeciwko Polakom Sowietom także Niemcom jak ostatecznie się dzieje Wrocław przez chwilę, że ci miała zespół to i jednocześnie będzie temu towarzyszyć dokonana bezwzględnie czystka etniczna to przeciwko ludności polskiej całą polską ludność przed wojną zakładano, że także żydowską w roku czterdziestym trzecim Żydów już pozostało niewiele, bo Niemcy ich, a z masakrą wali mordowali całą polską ludność usunie się, a za pomocą masowych mordów zmusić ją do do ucieczki do ziemie to ówczesny ziemię Central polskich i to operacja zgodnie z tym pierwotnym planom radni rozpoczyna się w roku czterdziestym trzecim, bo wtedy UPO powstaje za 3 zlote w układzie niemieckie Rzeźniczak wyjechała OUN Bandery i ukraińska powstańcza armia czy informacja partyzancka, którą przynajmniej formacja partyzancka stworzono kierowana przez przez załogę Bandery i od 9 lutego czterdziestego trzeciego roku do 18 maja 1945 roku o upałach prowadzi na gigantyczną skalę antypolską czystkę etniczną można powiedzieć od wsi dorośli pierwszej za wymordowanych po do wsi, bo Rudy z ostatniej wymordowanych na Lubelszczyźnie w maju czterdziestego piątego roku 11 lipca jest to największa kulminacja na Wołyniu mu wtedy 11  000  100 miejscowości zostaje napadnięty przy czym podkreślmy to nie było także, że jednocześnie uderzono o tej samej godzinie jedno 100 wiosek to było także po prostu w nocy z 1011. lipca zaatakowano ileś polskich miejscowości po spaleniu zmasakrował mieszkańców oddziału polskiej przechodziły dalej idą do do kolejnych bardzo często uderzano do Polski miejscowości wtedy kiedy, ponieważ to była niedziela specjalnie jak na niedzielę wybrano to dziś wtedy, gdy ludność grupować w kościele wtedy łatwiej było ją po prostu przez przechwycić, a jeżeli chciałbyś zapytać panie profesorze o rubieży mogę sprawdź czy znaczy odpowiedzialność kto, kto podejmował decyzje, czyli kogo można, by pociągnąć do odpowiedzialności jak duży dół, choć słuch dla upatrzył on będzie on Bandery a kto mordował w PiS z decyzje podejmowało kierownictwo OUN Bandery i ukraińskiej powstańczej armii wszystkie dokumenty aproszę mi wierzyć jest ich mnóstwo mnóstwo dokumentów GUS z samego ukraińskiego podziemia, a bardzo proszę, aby nie wierzyć w to tak łatwo poddające stwierdzenie o, że nie ma dokumentów potwierdzających odpowiedzialności poza zbrodnie jest dokładnie odwrotnie Instytut Pamięci Narodowej zrobił dworu w 3 lata temu wielką ponad trzydziesto te tablice ową wystawę, która boi uważano za przegadane ogłosi składała samych cytatów z ukraińskich dokumentów z dokumentów OUN UPA zeznań członków ukraińskiego podziemia i za pomocą tych cytatów można było pisać, bo całą tą dwuletnią dwuletnie operacji decyzje podejmował osobną kierownictwo banderowskiego podziemia to wiadomo, że na Wołyniu to był przede wszystkim kierownik obronił pan na Wołyniu czy Dmytro Klaczkiwskiego pseudonim Kłysa wór w wypadku odpowiedzialności Romana Szuchewycza zjemy co najmniej, że zaakceptował najpóźniej później latem czterdziestego trzeciego roku to co się stało na Wołyniu w razie choroby czy z 1 z bohaterów UPA tak późno, a Rycak, a w Galicji wschodniej od od jesieni czterdziestego trzeciego roku to on odpowiada to on wydaje rozkazy przeprowadzenie antypolskich czystek tych już do maja czterdziestego piątego roku Roman Szuchewycz był dowódcą ukraińskiej powstańczej armii od lata czterdziestego trzeciego roku bohaterem ukraińskim ze względu na to, że następnie zorganizowaną walką podziemia ukraińskiego do 1950 roku, czyli do swojej śmierci kierował w marcu pięćdziesiątego roku w wyniku operacji został schwytany nasz ZOZ jego kryjówka została wykryta pod Lwowem i on zginął zginął w walce z funkcjonariuszami 3 zdążył zabić mjr NKW el KGB, a Stepan Bandera to jest to postać najbardziej w Polsce rozpoznawana, ale też największy bohater pan też dla współczesnej Ukrainy człowiek, którego wybuch drugiej wojny zastał w Polskim więzieniu tak, aby dobrze wie, które przez jakiś czas współpracował przy Kola biorą z nazistowskimi Niemcami, ale to w sumie oni go potem posadzili, jeżeli mogę i ostatecznie został zamordowany przez KGB co pokazuje swoją drogą Anno ten dramat tragedie Ukrainy walczącej o swoją niezależność w etap to różnorodność funtów jak jest odpowiedzialność Bandery w sensie nas od nich wstydzić znajdował się wówczas tak jak pani zaznaczyła w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen w związku z tym nie mógł wydawać bezpośrednio lub poleceń natomiast jednocześnie nie możemy przejść do porządku dziennego nad faktem, że był symbolem dla dla członków tej organizacji w jego imieniu dokonywano tych wszystkich od dziś od niej nie tylko nigdy nie odczuł, ale wręcz jest wystosował co więcej przed wojną był w tym trzonie wąskiego kierownictwa, które opowiadało się z o wzmożenie tego typu akcji, które uderzały w tym niektóre miały charakter terrorystyczny i ta grupa osób, która przygotowała ten plan bossom plan stworzył jeszcze przed wojną Mychajło Kłodziński, który już w samej wojny nie do ZUS będzie go rozstrzelali 3009 . roku do Ukrainie zataja pan za Karpackiej, ale to było po prostu grupa dobrych znajomych kolegów, którzy dobrze się znali z konspiracji mówią o Kołodziejski szuka liczyło Stepan Bandera wysp jak panie profesorze rozmyć proporcje my też takie dyskusje prowadzimy w Polsce o tym jak w udziale Polaków zbrodnia przeciwko Żydom, ale też bohaterstwie Polaków, którzy Żydom pomagali próbowali pomóc przeżyć jak to wygląda, jeżeli chodzi o udział odpowiedzialność Ukraińców to znaczy jak dużo było poparcie dla działań UPA, jeżeli chodzi o zbrodnie wołyńską, a jak wielu ludzi się tam sprzeciwiało jak wielu było biernych dlaczego, a byli, więc stół to jest oczywiście przedmiotem sporów w tej chwili, jeżeli państwo wyróżnić się prace autorów kresowych i autorów ukraińskich, które zdawałoby się zdawało się są pisane zupełnie innej perspektywy to w 1 on się łączą to znaczy uznają, że to poparcie dla antypolskich czystek było duże moim zdaniem tak nie jest moim zdaniem, kiedy przyglądam się źródło to widzę, bo bardzo dobrze zorganizowaną akcję, która udaje taki taki zryw ludowej taką pewną powszechności poparcia wśród ludności ukraińskiej było duże poparcie dla UPO jako formacji walczącej o niepodległość, kiedy jednak Ukraińcy widzą same zbrodnie na Polakach to widać też pewien dystans pewną niechęć niezrozumienie tego, dlaczego tych sąsiadów się morduje tu bardzo przejmujące są m. in. wspominał Mychajło potwornie Arka warto sobie uświadomić, że te około 100  000 Polaków, którzy zginęli w wyniku antypolskiej akcji lub po wg moich szacunków moim zdaniem bezpośrednio takich udziałów w napadach i zabójstwa Polaków wybrało 3545  000 Ukraińców Wołyń i Galicji wschodniej w znakomitej większości członków OUN -UPA, którym towarzyszyli po części zmobilizowani przymusowo rzeczywiście chłopi, w którym dawano tylko nie siekiery czy liczycie pochodnie do podpalania Polski domów biorąc pod uwagę, że cała społeczność ukraińska to jest o ponad 5  000 000 wówczas zachodniej Ukrainie, bo to widać wtedy widać wtedy różnice co nie zmienia faktu, że w powszechnym odczuciu, ponieważ ta ludność ukraińska także w trosce o własne bezpieczeństwo, bo za pomoc Polakom groziła w niektórych przypadkach wręcz śmierć wraz ze stron LUPA zachowywała się wiernie stoją biernie przepraszam stąd takie wrażenie, że oni wszyscy są oboje podejrzani do mnie chętni do 2 proc i ostatnio przeczytałam w świetnym tekście Andrija port nowa który, jakby ostrzega przed mitologii za akcją ukraińskiego historyka przed mitologii za akcją OUN -UPA i sprzeciwia się takim braku krytycznego spojrzenia na linach nad tą walką o niepodległość on wręcz zaznacza, że większą więcej ofiar OUN stanowili w latach trzydziestych Ukraińcy niż Polacy między tak przedstawiają się fakty informacja po informacjach jednak chciałbym poprosić pana prof. Łojek dziś o interpretację to znaczy o to czy można rozumieć jednak jako wojnę polsko-ukraińską, w której obie strony dopuszczały się zbrodni i tam zbrodnia wołyńska ludobójstwo jest oczywiście najtragiczniejszym momentem, ale jednak tak jak domagają się Ukraińcy trzeba o innym rozumieć z te wszystkie zdarzenia w kontekście no tak naprawdę lata trzydzieste do końca drugiej wojny światowej to spojrzenie Timothy ego Snydera z góry, który pokazuje, że właśnie 2 totalitaryzmy, które tak zniszczyły państwowość tutaj ma być męża dochodziło do mordował się wiele grup wzajemnie czy to nie pomaga lepiej zrozumieć, ale o tym, po informacjach Agnieszka Lichnerowicz państwo gościem jest cały czas prof. Grzegorz Motyka szef Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk jeszcze dzień dobry panie profesorze nowy rozmawiamy o zbrodni wołyńskiej pan groźnemu skłonny jest czy uważasz, że jednak ludobójstwo to jest to najwłaściwsze określenie jaja o tyle, jakby to podkreśla Grzegorz wydają się, że używanie słowa ludobójstwo oczywiście charakter prawny, kiedy prawnicy analizują definicję prawne w ramach jakiś wymiar historyczny no właśnie, kiedy historycy interpretują, ale dla mnie jednak niestety coraz częściej ma taki wymiar polityczny to znaczy jest czasami używany w walce politycznej po prostu to znaczy, że też inflacja jest zbrodni tak każe grupy, które cierpią, a jeżeli ich cierpienie czy ich tragedia nie zostanie nazwana ludobójstwem to majątek i poczuć siłę innych frustracji tego, że Zrzeszenie zauważa tego że, że zbrodnia przeciwko ludzkości już nie wystarcza to jest jakiś taki strasznie trudne nie zgadzam się sparzył, kiedy pani mówi o tym, pewnej rywalizacji i cierpienia, ale to nie zmieni to jednocześnie w fakturze zbrodnię wołyńską można uważać z definicji za zbrodnie ludobójców, czyli taką, która spełnia definicję Lemkin boską ja przypomnę, że w definicji Lemkina, który stworzył pojęcie w nocy było ładniej językowo, ale nie do końca precyzyjnie przetłumaczono na język Polski jako o jako ludobójstwo właśnie zbrodnia ludobójstwa oznacza, że to jest mordowanie w całości lub część jakiejś grupy ze względu na to, że nie jest danego pochodzenia Narodowego etnicznego lub religijnego i w tym wypadku nie ulega wątpliwości że, że o miłą pochodziło z o pozbycie się Polaków w całości z Wołynia i Galicji wschodniej przy czym zakładano, że przynajmniej 3 z nich zostanie wymordowana od samego początku uznano, że tej czystce etnicznej tym temu w posiedzeniu będą towarzyszyły masowe masowa mord dlatego właśnie uważam, że ta definicja Lemkin Boska jest spełniona proponuje używać dla tego typu zjawisk, gdzie jest czystką etniczną to wstyd wszystkie nisze są wpisane masowe mordy wręcz używać takiego terminu ludobójstwo czystka etniczna kasy miasta rywalizacja o cierpieniu, o których pani mówi nam się, że jest dobrze widoczną w części poglądów środowisk kresową narodowych tych, które lansują pogląd, że wówczas doszło w nowo już do tzw. organu z dumą, a trwał 3 ludobójstwa szczególnie okrutnego, czyli www ludobójstwa, które ze względu na swój okrutny charakter dorównuje tylko i Włosi może dać przewyższa jak umrę cytuje cały czas autorów tego terminu nawet hologram w i tuje uważam, że to, że to już jest przesada, że to jest nim nieuprawniony opis nieuprawniony opis rzeczywistości, gdyby próbować Wołyń umiejscowić do mapie zbrodni drugiej wojny światowej to on powiedział tak jest Szoah Holokaust zagłada Żydów jako po prostu ludobójstwo akt ludobójstwa powiedział czegoś takiego w historii świata nie było, że dla całej kuli ziemskiej poszukiwać ludzi z danymi korzenie to była taka była ambicja nazistów druga wielka masowa zbrodnia w czasie drugiej wojny światowej to jest mord do sowieckich jeńcach wojennych ponad 2  000 0003  000 000 prawie 5 zagłodzonych w ciągu 1 zimy pod pretekstem, że się nie, bo dla nich żywności obozów i t d. i później następują takie małe ludobójstwa to znaczy takie zbrodnie jak Niemcy dopuścili się do Białorusi szereg pacyfikacji 333 czy zbrodnie to, w których dopuścili się usta aż jedno na Serbach i tłum miejscowych też woli to jest to jest ten stan ten poziom zgodni co dobre z Unią polega w tym wypadku o tym, że dopuszczają się go formacje nieregularne czy nie państwowych niepaństwowych, a panie profesorze, gdy spojrzeć na to z różnych perspekty w, żeby lepiej zrozumieć zbrodnię wołyńską Ukraińcy oczywiście są różne głosy na Ukrainie ja ogromnie szanuje tych historyków na Ukrainie, którzy walczą o to, żeby krytycznie patrzysz na swoją przyszłość też mam takie poczucie, że to jest taka praca, którą Ukraińcy muszą między sobą przede wszystkim wykonać, jakby sami to zrozumieć tego się odnieść jest bardzo trudno z zewnątrz narzucić no ale oni, jakby go interpretują to jako wojnę polsko-ukraińską, która zaczęła się od pewnego rodzaju represji wobec przeprowadzanych przez państwo polskie ma powiedzmy kulturze ukraińskiej, jeżeli chodzi o cerkwiach możliwość awansu społecznego czy możliwość edukacji po ukraińsku, gdy pojawiła wybuchła druga wojna światowa zniszczone zostały struktury państwowe i zaczęły się waha uzna anarchia i t d . i t d. dochodziło obie strony popełniały zbrodnie zbrodnia wołyńska jest obiekt na tej liście zbrodni najtragiczniejsza, ale jednak jest to element wojny polsko ukraińskiej w Polsce mamy tendencję, żeby mówić zbrodnia wołyńska nie mówicie tego nie pamiętać o całej tej długiej historii no i co pan wie czy pan odnieść do tych 2 spojrzeń w, a proszę pamiętać o tym, że w całym tym sporze umownie nazwijmy sporem o Wołyń jest bardzo często pojawiają się terminy zwroty, które mają nie tyle opisać rzeczywistość są niejako ją zaczarować sprawić, żeby sprawić, żebyśmy odbierali ją poprzez taką pewną symboliki i teraz po stronie ukraińskiej ten dominujący nurt historii graficznych, które moim zdaniem jest wręcz pewną wykładnią ukraińskiej polityki historycznej, a dąży do tego, żeby uznać za wojnę, w której obie strony popełniły podobne zbrodnie proszę zobaczyć jak to on opis wygląda na to ukraińskiej Wikipedii to jest tragedia wołyńska zbrodnia wołyńska, czyli obopólnej czystki etniczne dokonane przez zakład czy gry i głupoty po stronie ukraińskiej używa się tego terminu, aby wykluczyć w ogóle, ale nie tylko zbrodnie ludobójstwa, ale że w ogóle doszło do zorganizowanej zbrodni dokonanej przez upał w ogóle nie nie było żadnej czystki etnicznej dokonanej przez ten kraj ma dostać także, by to albo właśnie zrozumiałem to, bo takie proste opowieści ludobójstwa Ukraińców to jest jakby jakiś diabeł po prostu wstąpiło w ludzi zaczęli mordować znaczy to jakoś wyrwany w ogóle z kontekstu wtedy bardzo trudno zrozumieć oczywiście są jeszcze ostatecznych bardzo trudno zrozumieć ludobójstwo tak naprawdę nie da się go chyba zrozumieć no ale możemy schować opis jest jakby pan opisał muszę zaprotestować to znaczy nawet ludobójstwo da się zrozumieć on może nas przytłaczać i emocjonalnie w wręcz wtłaczać fotel prawda, ale musimy próbować go zrozumieć, bo inaczej inaczej nie będziemy w stanie mu zapobiegać im właśnie dzięki temu, że próbujemy to opisać naziemną możemy dziś i ze zrozumieć co się dzieje zjazdami z oni dzisiaj są to tą grupą ludności która, która po to, podlega to podlega ludobójstwo i w czasie drugiej wojny światowej pomiędzy tym w lutym 43 moje 45 u Miłka przeprowadziła ludobójstwo czystki etniczne są, której rzeczywiście towarzyszyły walki pomiędzy oddziałami UPA i AK i w trakcie których doszło do odwetowych akcji polskiego podziemia, które bardzo często przekraczały granice obrony koniecznej, bo ginęli w nich ukraińscy cywile, ale jednak nie zaczął pan tej opowieści z lat trzydziestych, czyli nie wiąże z polityki polskiego państwa ówczesnego tylko, że i ja rozumiem, że poprosi o taką dwu zdaniową dwu zdaniową opowieść polityka polityka porównać do władz państwowych przed 3009. rokiem z całą pewnością przyczyniła się do tego co się stało w czasie drugiej wojnie światowej, bo niesprawiedliwe traktowanie Ukraińców sprawiło, że powstała taka społeczną otuliny dla członków ołowiu po ich było organizacją mało i po z dystansem ironią patrzył zachodni o Ukrainiec jednocześnie to była ich organizacja związku z tym w ostateczności woleli państwo wywalczone przez o mniej niż powrót państwa państwa polskiego na tym polega, więc celowo poparcie, ale to nie była jedyną przyczyną obu tych przyczyn było więcej to znaczy także realny polsko-ukraiński spór o granice także ta ideologia, którą wyznawali członkowie załóg, które mówią, że musi państwo ma powstać państwo jednorodną etnicznie różnych uwag i ITI i tu i teraz proszę Polacy Ukraińcy ze względu na realny spór o granicy byli w pewien sposób skazani na konflikt w Galicji Galicję wschodnią przekształcała się rzeczywiście w taki Polski Belfast ci Polacy Ukraińcy patrzymy na siebie z niechęcią coraz coraz większą w tym sensie rzeczywiście chyba nieuchronne było, żeby od czasu do czasu dochodziło do zamachów aktów terroru i i i tym podobnych, ale jedno lat próba rozwiązania podjęcie decyzji o rozwiązaniu tego problemu za pomocą ludobójczej czystki etnicznej jest czymś więcej jest czymś ponad 100 bez decyzji wąskiego kierownictwa, a tłum, a nie byłoby nie mniej niemniej, gdyby nie byłoby tego fachu nie byłoby tych zbrodni nie, potępiając z tego i nic nie, piętnując nie, opisując 1 z jednoznacznie w gruncie rzeczy wtedy to usprawiedliwia on i broszura to zrozumieć moją wiarę, że modernizacja z kolei jest z z tej strony mówienie o tym w taki eufemistycznie mgławica wy sposób pod hasłem coś tam się zdarzyło jest usprawiedliwianie masowych zbrodni do dat do ludności cywilnej w tym wypadku polskiego Rogowo Lucy to perspektywa nie zdążymy już, że się, że Łódź gra z kolei, by zawsze do mnie przyznam przed przemawia bardzo prof. Snydera, który opisuje właśnie to, że jako ziemia, która znikła państwowość, na których mieszkały różne narodowości 3 różne grupy religijne podsycane przeciwko Serbom przemoc podsycana przez nazistowskie Niemcy to przez związek radziecki to też jest jakiś element czy opowieść o tym, ludobójstwie prawda, czyli zniknięcie państwo i gra 2 mocarst w konfliktem polsko-ukraińskim wraz z nieodłączną część tej opowieści bo gdyby państwo polskie nie zniknęło w 3009. struktury państwa polskiego nie zniknęły we wrześniu 3009 . roku co nigdy by do takiej czystki etniczne nie doszło państwo polskie, by kontrolowało sprowadzało do jakiego się niewielkiego terrorystycznego marginesu, który było oczywiście dokuczliwy dokonywał zamachów terrorystycznych, ale nie mógł wrócić stosunków dość łatwym terenie do góry nogami co jest wyższy co rozmowa to następny raz o tym jednak jak dziś rannych te symbole w euro czym one są na Ukrainie ta dyskusja jest bardzo ważne bardzo ciekawa jest znów o odejściu co państwo do tekstu Andrzeja pocztowe, które zamieścimy na profilu światopoglądu na Facebooku, ale jednak w no bo oni przed definiują robili te symbole cel co był, jakby prąd import na wieś jest błąd budować na bezkrytyczne myślenie o upałach no ale jednak dziś te symbole są symbolem walki z Sowietami Rosja łamie ich tak to prawda zgadzam się, ale niech pani mi pozwoli w 2 minutach wyłożyć na czym polega czy w oczy polega realny spór pomiędzy Polakami Ukraińcami dzisiaj dziś spór o polskiej ukraińskiej polityki historycznej w Polsce spieramy się o to czy upałach miała nie był aż tak część historyków mówi po miała niepodległościowy charakter, ale metody tej walki były absolutnie nie usprawiedliwia część zaś głównie środowiska kresowe mówią metod były tak zbrodnicze żniwa należy zanegować niepodległościowy charakter ukraińskiej powstańczej armii Ukraińcy mówiąc na o tych woli nieprawda tworzył to narracja o wojnie mówią grupa miała niepodległościowy charakter, a metody walki były upadły takie same jak metody jak było przede wszystkim na koniec no powiedzmy wreszcie prezydent taką Poroszenki, który był Warszawy przy okazji szczytu NATO i złożył kwiaty 333 oddał hołd ofiarom zbrodni wołyńskiej przed pomnikiem ofiar na skwerze Wołyńskim na warszawskim Żoliborzu to jest ważny gest znów jest absolutnie ważny gest nie niezwykłe wydarzenie należy to koniecznie docenić może to wszystko toczy się nie jest koniec polsko ukraińskiego sporu powołuje, ale może być początkiem końca ostatniego etapu jeżeli, jeżeli władze rozpoczną natknął nowego ducha do dialogu polsko-ukraińskiego to poprzez dialog historyków polityków poprzez synchronizacji polityki pamięci wzajemnych bank takich możliwości, których edukacja inny projekt polsko-ukraiński ciągle brakuje przede wszystkim zrozumienie przez polityków polskich i ukraińskich, że to jest problem tyleż historyczne co polityczne i że nie można go bez przerwy odkładać do rządzenia z, ale jak się go nie układa to by pomógł bardzo jest też zdarza się gra polityczna tym interes jeszcze bardziej może niebezpieczny Niewiem, ale nie gra się gra się proszę mi wierzyć i w ten sposób strona ukraińska również grała tu tematyką, by w Polsce często mówimy, że w Polsce i 6 osób AW nim Otóż koledzy ukraińscy, przyjmując ustawę historyczne to oni rozpoczęli dyskusję o w historię i to oni zaczęli razem już zarzut można przypomnieć, że są na wojnie z Rosją, ale to już w Profic to prawda ale dlaczego zaczynają dyskusję o historii prof. Grzegorz Motyka szef Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk państwom gorszym od ścian Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA